- BiÕt thªm kiÕn thøc vÒ thÝ nghiÖm VËt lý nãi riªng vµ thÝ nghiÖm khoa häc nãi chung nh sai sè, c¬ së VËt lý trong c¸c nguyªn lý ho¹t ®éng cña mét sè dông cô thÝ nghiÖm, thao t¸c t duy [r]
Trang 1- Hiểu đợc các khái niệm cơ bản: tính tơng đối của chuyển động, chất diểm,
hệ quy chiếu, xác định vị trí của một chất điểm bằng toạ độ, xác định thời gianbằng đồng hồ, phân biệt khoảng thời gian và thời điểm
- Hiểu rõ là muốn nghiên cứu chuyển động của chất điểm, cần thiết chọn một
hệ quy chiếu để xác định vị trí của chất điểm và thời điểm tơng ứng
- Nắm vững đợc cách xác định toạ độ và thời điểm tơng ứng của một chất
điểm trên hệ trục toạ độ
2 Kỹ năng
- Chọn hệ quy chiếu, mô tả chuyển động
- Chọn mốc thời gian, xác định thời gian
- Phân biệt chuyển động cơ với các chuyển động khác
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Hình vẽ chiếc đu quay trên giấy to
- Chuẩn bị tình huống sau cho học sinh thảo luận: Bạn của em ở quê cha từng
đến thị xã, em sẽ phải dùng những vật mốc và hệ toạ độ nào để chỉ cho bạn đến đ
-ợc trờng thăm em?
2 Học sinh
Xem lại những vấn đề đã đợc học ở lớp 8: Thế nào là chuyển động? Thế nào
là độ dài đại số của một đoạn thẳng?
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
GV có thể chuẩn bị những đoạn video về các loại chuyển động cơ học, soạncác câu hỏi trắc nghiệm, hình vẽ mô phỏng quỹ đạo của chất điểm…
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 : Nhận biết chuyển động cơ, vật mốc, chất điểm, quỹ đạo, thời
gian trong chuyển động
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Xem tranh SGK, trả lời câu hỏi:
* Chuyển động cơ là gì? Vật mốc? Ví
dụ?
* Tại sao chuyển động cơ có tính tơng
đối? Ví dụ?
- Đọc SGK phần 2 Trả lời câu hỏi:
* Chất điểm là gì? Khi nào một vật đợc
xem là chất điểm?
* Quỹ đạo là gì? Ví dụ
- Trả lời câu hỏi C1
- Tìm cách mô tả vị trí của chất điểm
trên quỹ đạo
- Vẽ hình
- Trả lời câu hỏi C2
- Đo thời gian dùng đồng hồ nh thế nào?
- Cách chọn mốt (gốc) thời gian
- Yêu cầu: HS xem tranh SGK và nêucâu hỏi (kiến thức lớp 8) để học sinh trảlời
- Gợi ý: cho học sinh một số chuyển
- Giới thiệu: hình 1.5
- Giới thiệu cách đo thời gian, đơn vị
Trang 2- Biểu diễn trên trục số.
- Khai thác ý nghĩa của bảng giờ tàu
SGK
- Hớng dẫn cách biểu diễn, cách tínhthời gian
Hoạt động: Hiểu hệ quy chiếu và chuyển động tịnh tiến.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Muốn biết sự chuyển động của chất
điểm (vật) tối thiểu cần phải biết những
gì? Biểu diễn chúng nh thế nào?
- Đọc SGK: Hệ quy chiếu?
- Biểu diễn chuyển động của chất điểm
trên trục Oxt?
- Trả lời câu hỏi C3
- Xem tranh đu quay giáo viên mô tả
- Trả lời câu hỏi C4
- Lấy một số ví dụ khác về chuyển động
tịnh tiến
- Gợi ý: vật mốc, trục toạ độ biểu diễn
vị trí, trục biểu diễn thời gian
- Nêu đinh nghĩa của hệ quy chiếu.-Yêu cầu: học sinh trả lời câu hỏi C3
- Giới thiệu tranh đu quay
- Phân tích dấu hiệu của chuyển độngtịnh tiến
- Yêu cầu: học sinh lấy ví dụ về chuyển
động tịnh tiến
- Nhận xét các ví dụ
Hoạt động 3: Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc
nghiệm nội dung câu 1 – 5 (SGK)
- Làm việc các nhân giải bài tập 1, 5
- Yêu cầu: học sinh trình bày đáp án
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 4 Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 2: Ngày soạn 26 /8/2009
Bài 2 vận tốc trong chuyển động thẳng
Chuyển động thẳng đều (tiết 1)
- Câu hỏi liên quan đến vectơ, biểu diễn vectơ
- Chuẩn bị câu hỏi trắc nghiệm
2 Học sinh
Trang 3- Thế nào là vận tốc trong chuyển động thẳng đều?
- Các đặc trng của đại lợng vectơ?
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Soạn câu hỏi 1 – 5 SGK thành câu hỏi trắc nghiệm
- Soạn câu hỏi trắc nghiệm cho phần luyện tập củng cố
- Chuẩn bị các đoạn video về chạy thi, bơi thi, đua xe…
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Nhớ lại khái niệm chuyển động thẳng
đều, tốc độ của một vật ở lớp 8
- Trả lời câu hỏi C1
- Đặt câu hỏi cho học sinh Cho học sinhlấy ví dụ
- Nêu câu hỏi C1
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm độ dời.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK
- Vẽ hình biểu diễn vectơ độ dời
- Trong chuyển động thẳng viết công
thức (2.1)
- Trả lời câu hỏi C2
- So sánh độ dời với quãng đờng Trả lời
câu hỏi C3
- Yêu cầu: HS đọc SGK, trả lời câu hỏiC2
- Hớng dẫn: học sinh vẽ hình, xác địnhtoạ độ của chất điểm
- Nêu câu hỏi C3
Hoạt động 3 :thiết lập công thức vận tốc trung bình, vận tốc tức thời.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Trả lời câu hỏi C4
- Hiểu đợc ý nghĩa của vận tốc tức thời
- Yêu cầu: học sinh trả lời câu hỏi C4
- Khẳng định: học sinh vẽ hình, xác
định toạ độ của chất điểm
- Nêu câu hỏi C5
- Hớng dẫn vẽ và viết công thức tính vậntốc tức thời theo độ dời
- Nhấn mạnh: véctơ vận tốc
Hoạt động 4 Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi trắc
nghiệm theo nội dung câu 1, 2 (SGK);
- Trình bày cách vẽ, biểu diễn vận tốc
- Yêu cầu: Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của các nhóm
- Yêu cầu: học sinh trình bày đáp án
- Nhận xét, đánh giá kết quả giờ dạy
Hoạt động 5: Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 4Tiết 3: Ngày soạn 27 /8/2009
Bài 2 vận tốc trong chuyển động thẳng
Chuyển động thẳng đều (tiết 2)
- Một ống thuỷ tinh dài đựng nớc với bọt không khí
- Chuẩn bị thí nghiệm về chuyển động thẳng và chuyển động thẳng đều
2 Học sinh
- Các đặc trng của đại lợng vectơ?
- Giấy kẻ ô li để vẽ đồ thị
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Soạn câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ, luyện tập củng cố
- Mô phỏng chuyển động của bọt khí trong ống nớc và các dạng đồ thị củachuyển động thẳng đều
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Nhớ lại khái niệm chuyển động thẳng
đều, tốc độ của một vật ở lớp 8 Đặt câu hỏi cho học sinh Cho học sinhlấy ví dụ
Hoạt động 2 Tìm hiểu chuyển động thẳng đều.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK Trả lời câu hỏi C2
- Cùng giáo viên làm thí nghiệm ống
- Nêu câu hỏi Cho HS thảo luận
- Cùng HS làm các thí nghiệm kiểmchứng
- Khẳng định kết quả
Hoạt động 3 :Thiết lập phơng trình của chuyển động thẳng đều Đồ thị vận tốc
theo thời gian
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Viết công thức tính vận tốc từ đó suy - Yêu cầu: HS chon hệ quy chiếu
Trang 5- Xác định độ dốc đờng thẳng biểu diễn.
- Nêu ý nghĩa của hệ số góc?
- Vẽ đồ thị H2.9
- Trả lời câu hỏi C6
- Nêu câu hỏi C6
Hoạt động 4 :Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc
nghiệm theo nội dung câu 3, 4 (SGK);
bài tập 3 (SGK)
- Làm việc cá nhân giải bài tập 7 (SGK)
- Ghi nhận kiến thức: chuyển động
- Yêu cầu: HS trình bày đáp án
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 5: Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 6Tiết 4: Ngày soạn 1 /9/2009
Bài 3 khảo sát thực nghiệm chuyển động thẳng
- Chuẩn bị giấy kẻ ô li, thớc kẻ để vẽ đồ thị
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Soạn câu hỏi trắc nghiệm phần cho kiểm tra bài cũ; củng cố bài
- Phân tích kết quả đo có sẵn từ băng giấy
- Các dạng đồ thị của chuyển động thẳng
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (7 phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Trả lời câu hỏi:
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Kiểm tra các dụng cụ thí nghiệm (xe
- Hớng dẫn thao tác mẫu: sử dụng bănggiấy
- Giải thích nguyên tắc đo thời gian
Hoạt động 3 (20 phút): Tiến hành thí nghiệm.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Cho cần rung hoạt động, đồng thời cho
xe chạy kéo theo băng giấy
- Lặp lại thí nghiệm vài lần
- Làm mẫu
- Quan sát HS làm thí nghiệm
Trang 7Hoạt động 4 (10 phút): Xử lý kết quả đo.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Vẽ đồ thị toạ độ theo thời gian hình
Vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian H3.3
- Nhận xét kết quả: biết đợc toạ độ tại
mọi thời điểm thì biết đợc các đặc trng
khác của chuyển động
- Hớng dẫn cách vẽ đồ thị: biểu diễn mẫu 1, 2 vị trí
- Quan sát HS tính toán, vẽ đồ thị
- Căn cứ vào kết quả gợi ý HS rút ra kết luận
Hoạt động 5 (5 phút): Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Trình bày kết quả của nhóm
- Đánh giá kế quả, cách trình bày của
nhóm khác
- Trả lời câu hỏi SGK; H3.4
- Ghi nhận kiến thức: đặc điểm của
chuyển động thẳng Cách viết báo cáo
Cách trình bày báo cáo thí nghiệm
- Hớng dẫn viết báo cáo, trình bày kết quả
- Yêu cầu: các nhóm trình bày kết quả, trả lời câu hỏi SGK
- Đánh giá, nhận xét kết quả các nhóm
- Hớng dẫn HS giải thích các sai số của phép đo, kết quả đo
Hoạt động 6 (2 phút): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 5: Ngày soạn: 4 /9/ 2009
Bài 4 Chuyển động thẳng biến đổi đều
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu đợc gia tốc là đại lợng đặc trng cho sự biến đổi nhanh, chậm của vận tốc.
- Nắm đợc các định nghĩa gia tốc trung bình, gia tốc tức thời.
- Hiểu đợc định nghĩa về chuyển động thẳng biến đổi đều, từ đó rút ra đợc công thức tính vận tốc theo thời gian.
2 Kỹ năng
- Biết cách vẽ đồ thị biểu diễn vận tốc theo thời gian.
- Biết cách giải toán đơn giản liên quan đến gia tốc.
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động thẳng đều và chuyển động biến đổi đều.
- Biên soạn câu hỏi 1 – 4 SGK dới dạng trắc nghiệm.
2 Học sinh
Các đặc điểm về chuyển động thẳng đều, cách vẽ đồ thị.
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
Trang 8- GV có thể soạn câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ về các đặc điểm của chuyển
động thẳng đều.
- Lập bảng so sánh chuyển động thẳng đều và chuyển động thẳng biến đổi đều.
- Mô phỏng cách vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian của chuyển động thẳng đều và chuyển động thẳng biến đổi đều.
- Su tầm các đoạn video về chuyển động thẳng biến đổi đều
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Các đặc điểm của chuyển động thẳng
đều?
- Cách vẽ đồ thị Đồ thị vận tốc theo thời
gian?
- Nhận xét trả lời của bạn.
- Đặt câu hỏi cho học sinh.
- Yêu cầu 1 học sinh lên bảng vẽ dạng đồ thị
- Nhận xét các câu trả lời.
Hoạt động 2 (10 phút): Tìm hiểu khái niệm gia tốc trung bình, gia tốc tức thời trong
chuyển động thẳng.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Lấy ví dụ về chuyển động có vận tốc thay
đổi theo thời gian? Làm thế nào để so sánh
sự biến đổi vận tốc của các chuyển động
này.
- Đọc SGK, hiểu đợc ý nghĩa của gia tốc
- Tìm hiểu độ biến thiên của vận tốc, tính
toán sự thay đổi vận tốc trong một đơn vị
thời gian, đa ra công thức tính gia tốc trung
bình, đơn vị của gia tốc.
- Tìm hiểu ý nghĩa của gia tốc trung bình.
- Đọc SGK (phần 1.b).
- Đa ra công thức gia tốc tức thời.
- So sánh gia tốc tức thời với gia tốc trung
bình.
- Xem vài số liệu về gia tốc trung bình
trong SGK.
- Ghi nhận: gia tốc trung bình và gia tốc tức
thời là đại lợng véc tơ; ý nghĩa của gia tốc.
- Nêu câu hỏi
- Gợi ý : Các chuyển động cụ thể.
Hoạt động 3 (15 phút): Tìm hiểu chuyển động thẳng biến đổi đều.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK (phần 2.a);
- Tìm hiểu đồ thị H4.3
- Định nghĩa chuyển động thẳng đều?
- Công thức vận tốc trong chuyển động
thẳng biến đổi đều?
- Vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian trong
tr-ờng hợp v cùng dấu a H4.4.
- Vẽ đồ thị vận tốc theo thời gian trong
tr-ờng hợp v trái dấu a H4.5.
- Trả lời câu hỏi C1.
- So sánh các đồ thị.
- Tính hệ số góc của đờng biểu diễn vận tốc
theo thời gian, từ đó nêu ý nghĩa của nó.
- Yêu cầu: HS đọc SGK, tìm hiểu H4.3
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi.
- Gợi ý : Từ công thức (4.2) để đa ra công thức (4.4)
- Yêu cầu HS vẽ đồ thị trong các trờng hợp, xem SGK.
- Hớng dẫn HS vẽ đồ thị.
- Nêu câu hỏi C1.
- Yêu cầu HS so sánh, tính toán rút ra ý nghĩa của hệ số góc.
Hoạt động 4 (10 phút): Vận dụng, củng cố.
Trang 9nghiệm nội dung câu 1 – 4 (SGK)
- Làm việc các nhân giải bài tập 1,2(SGK)
- Ghi nhận kiến thức: gia tốc, ý nghĩa của gia
tốc, đồ thị.
các nhóm.
- Yêu cầu: HS trình bày đáp án.
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy.
Hoạt động 5 (2 phút): Hớng dẫn về nhà
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 6: Ngày soạn 8 /9/2009.
Bài 5 phơng trình chuyển động thẳng
biến đổi đều
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu rõ phơng trình chuyển động là công thức biểu diễn toạ độ của một chất
điểm theo thời gian
- Biết thiết lập phơng trình chuyển động từ công thức vận tốc bằng phép tính
đại số và đồ thị vận tốc
- Nắm vững các công thức liên hệ giữa độ dời, vận tốc và gia tốc
- Hiểu rõ đồ thị của phơng trình của chuyển động biến đổi đều là một phầncủa parabol
- Biết áp dụng các công thức toạ độ, vận tốc để giải các bài toán chuyển độngcủa một chất điểm, của hai chất điểm chuyển động cùng chiều hoặc ngợc chiều
2 Kỹ năng
- Vẽ đồ thị của phơng trình chuyển động thẳng biến đổi đều
- Giải bài toán về chuyển động của một chất điểm, của hai chất điểm chuyển
động cùng chiều hoặc ngợc chiều
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động thẳng đều và chuyển động biến đổi đều
- Biên soạn câu hỏi 1, 2 (SGK) dới dạng trắc nghiệm
2 Học sinh
Công thức vận tốc trong chuyển động biến đổi đều, cách vẽ đồ thị
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm để kiểm tra bài cũ; câu hỏi về đồ thịvận tốc của chuyển động thẳng biến đổi đều
- Lập bảng so sánh chuyển động thẳng đều và chuyển động thẳng biến đổi
đều
- Mô phỏng cách vẽ đồ thị toạ độ theo thời gian của chuyển động thẳng biến
đổi đều và chuyển động đều
- Su tầm các đoạn video về chuyển động thẳng biến đổi đều
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Vận tốc của chuyển động thẳng biến
Trang 10Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc phần 1.a SGK Trả lời câu hỏi C1
- Xem đồ thị H5.1, tính độ dời của
chuyển động
- Lập công thức (5.3), phơng trình của
chuyển động thẳng biến đổi đều
- Ghi nhận: Toạ độ là một hàm bậc 2 của
- ý nghĩa của phơng trình
Hoạt động 3 (8 phút): Vẽ dạng đồ thị phơng trình chuyển động thẳng biến đổi
đều
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Vẽ đồ thị với t >0 (trờng hợp chuyển
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc
nghiệm nội dung câu 1, 2 SGK
- Làm việc các nhân giải bài tập 2, 3 SGK
- Ghi nhận kiến thức: cách thiết lập phơng
- Yêu cầu: HS trình bày đáp án
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 6 (2 phút): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 8: Ngày soạn 11 /9/2009.
bài tập
I Mục tiêu-Yêu cầu:
HS : -vận dụng các kiến thức để khảo sát chuyển động thẳng biến đổi đều.
-Hình thành phơng pháp giải bài toán về động học.
Trang 111 Bài cũ: CH: Hãy trình bày các đặc điểm và các công thức về sự rơi tự do?
HS: Tìm hiểu đề bài Ghi tóm tắt.
CH: Nêu cách chọn hệ quy chiếu
Trong chuyển động thẳng nhanh dần đều thì:
A Vectơ gia tốc ngợc chiều với véctơ vận tốc.
B Vận tốc tức thời tăng theo hàm bậc nhất với thời gian.
C Quãng đờng đi đợc tăng theo hàm số bậc hai theo thời gian.
D Gia tốc là đại lợng không đổi.
Véctơ gia tốc có tính chất nào?
A Đặc trng cho sự biến thiên của vận tốc.
B Cùng chiều với véctơ vận tốc nếu chuyển
1.24: Trong chuyển động thẳng nhanh dần đều, véctơ gia tốc a có tính chất nào?
A (2) B (3) C (4) D(2)+(3).
1.25: Trong chuyển động thẳng chậm dần đều, véctơ gia tốc a có tính chất nào?
A (2) B (3) C (4) D(2)+(4).
Một ngời đi xe đạp lên dốc dài 50m theo chuyển
động thẳng chậm dần đều Vận tốc lúc bắt đầu lên dốc là 18km/h và vận tốc cuối dốc là 3m/s Tính gia tốc và thời gian lên dốc.
Mặt khác :
Trang 12HS: Tìm hiểu đề bài Ghi tóm tắt.
CH: Nêu cách chọn hệ quy chiếu
là 18km/h và lên dốc chậm dần đều với gia tốc là 20cm/s 2 Ngời thứ hai có vận tốc ban đầu là 5,4km/h và xuống dốc nhanh dần đều với gia tốc
là 0,2m/s 2 Kohlảng cách ban đầu gữa hai ngời là 130m Hỏi sau bao lâu hai ngời gặp nhau và gặp nhau ở đâu?
Giải:
-Chọn trục ox trùng với dốc, gốc toạ độ 0 tại vị trí ban đầu của ngời thứ hai, chiều dơng hớng xuống dốc, gốc thời gian lúc hai ngời bắt đầu chuyển
đầu của ngời thứ nhất 70m.
Trang 13Tiết 9: Ngày soạn 13/9/2009
Bài 6 Sự rơi tự do
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu đợc thế nào là sự rơi tự do và khi rơi tự do thì mọi vật đều rơi nh nhau.
- Biết cách khảo sát chuyển động của một vật bằng các thí nghiệm có thể thực hiện
đợc trên lớp.
- Hiểu đợc rằng gia tốc rơi tự do phụ thuộc vị trí địa lí và độ cao và khi một vật rơi ở gần mặt đất nó luôn luôn có một gia tốc bằng gia tốc rơi tự do.
2 Kỹ năng
- Làm thí nghiệm, quan sát thí nghiệm, t duy lôgic.
- Thu thập và xử lí kết quả thí nghiệm.
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Các câu hỏi, công thức phơng trình chuyển động biến đổi đều.
- Biên soạn câu hỏi 1, 2 SGK dới dạng trắc nghiệm.
- ống Niutơn.
- Dụng cụ thí nghiệm 1, thí nghiệm 2 SGK.
- Tranh H6.4 và H6.5 (nếu không có thí nghiệm).
2 Học sinh
- Công thức tính quãng đờng trong chuyển động biến đổi đều (vận tốc đầu bằng 0).
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- GV có thể soạn câu hỏi trắc nghiệm cho phần Kiểm tra bài cũ, Vận dụng, củng cố.
- Mô phỏng các thí nghiệm: ống Niutơn, thí nghiệm 1 (dùng cần rung), thí nghiệm 2 (dùng cổng quang điện).
- Su tầm các đoạn video về chuyển động rơi tự do
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 5 phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Phơng trình của chuyển động thẳng biến
đổi đều (vận tốc đầu bằng không)?
- Dạng đồ thị của phơng trình toạ độ theo
thời gian?
- Nhận xét trả lời của bạn.
- Đặt câu hỏi cho học sinh.
- Yêu cầu 1 học sinh lên bảng vẽ dạng đồ thị.
- Nhận xét các câu trả lời.
Hoạt động 2 (10 phút): Tìm hiểu khái niệm chuyển động rơi tự do.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Quan sát thí nghiệm ống Niutơn.
- Cùng làm thí nghiệm với giáo viên.
- Lực cản của không khí ảnh hởng đến các
vật rơi nh thế nào? Lấy ví dụ minh hoạ?
- Thế nào là sự rơi tự do?
- Khi nào một vật có thể đợc coi là rơi tự
do? Trả lời câu hỏi C1.
- Mô tả thí nghiệm, cùng HS làm thí nghiệm.
- Gợi ý quan sát thí nghiệm.
- Đặt các câu hỏi cho học sinh.
- Nhận xét các câu hỏi.
- Cho học sinh đọc định nghĩa trong SGK.
Trang 14Hoạt động 3 (7 phút): Tìm hiểu rơi tự do là chuyển động nhanh dần đều theo phơng
thẳng đứng.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Làm thí nghiệm hoặc quan sát tranh H6.3.
- Phơng và chiều của chuyển động rơi tự do
nh thế nào? Ví dụ?
- Cùng giáo viên tiến hành thí nghiệm 1
- Phân tích kết quả Trả lời câu hỏi C2.
- Ghi nhận: Rơi tự do là chuyển động
nhanh dần đều theo phơng thẳng đứng.
- Mô tả, cùng HS làm thí nghiệm, quan sát tranh.
- Đặt câu hỏi cho học sinh.
- Phân tích kết quả từ các thí nghiệm.
- Gợi ý cho HS rút ra kết luận.
Hoạt động 4 (10 phút): Tìm hiểu gia tốc rơi tự do.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Trả lời câu hỏi: Gia tốc rơi tự do còn phụ
thuộc vào yếu tố nào trên mặt đất?
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc
nghiệm nội dung câu 1, 2 SGK
- Làm việc cá nhân giải bài tập 2, 3 SGK.
- Ghi nhận kiến thức: rơi tự do là chuyển
động thẳng nhanh dần đều theo phơng
thẳng đứng Gia tốc rơi tự do phụ thuộc vào
vị trí và độ cao trên mặt đất.
- Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của các nhóm.
- Yêu cầu: HS trình bày đáp án.
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy.
Hoạt động 6 (5 phút): Hớng dẫn về nhà
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 9: Ngày soạn 29 /9/2007
Bài 7 Bài tập về chuyển động thẳng biến đổi đều
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Nắm đợc các công thức trong chuyển động thẳng biến đổi đều
- Nắm đợc phơng pháp giải bài tập về động học chất điểm
- Biết cách vận dụng giải đợc các bài tập trong chơng trình
2 Kỹ năng
- Rèn luyện khả năng phân tích, tổng hợp và t duy logic
Trang 151 Giáo viên
- Các đề bài tập trong SGK
- Biên soạn các câu hỏi kiểm tra các công thức của chuyển động thẳng biến
đổi đều dới dạng trắc nghiệm
- Biên soạn sơ đồ các bớc cơ bản để giải một bài tập
2 Học sinh
- Tìm hiểu cách chon hệ quy chiếu
- Xem lại kiến thức toán học giải phơng trình bậc 2
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ
- Mô phỏng các bớc cơ bản để giải một bài tập Ví dụ minh hoạ
- Biên soạn các câu hỏi, bài tập để củng cố một bài giảng
- Mô phỏng chuyển động và đồ thị của vật
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (7 phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Viết phơng trình của chuyển động
thẳng biến đổi đều? Công thức tính vận
tốc?
- Dạng đồ thị của phơng trình toạ độ
theo thời gian? vận tốc theo thời gian?
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Đặt câu hỏi cho học sinh
Tóm tắt các thông tin từ bài toán
Tìm hiểu các kiến thức, các kỹ năng liên
quan bài toán yêu cầu
- Thảo luận: nêu các bớc giải bài toán
- Cho 1 HS đọc bài toán SGK
- Gợi ý, đặt câu hỏi cho HS làm việc cánhân và thảo luận theo nhóm
- Nhận xét đáp án, đa ra các bớc giải bàitoán
Hoạt động 3 (10 phút): Giải bài toán, trình bày kết quả.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
mô tả chuyển động của vật: từ khi ném
đến khi vật đến độ cao nhất và rơi
xuống
- Hớng dẫn HS, cùng HS chon hệ quy chiếu, lập phơng trình và vẽ đồ thị
- Đặt câu hỏi cho HS tính toán và lập bảng biến thiên
- Yêu cầu HS trình bày kết quả, dạng đồthị của nhóm
- Gợi ý cho HS phân tích kết quả rút ra kết luận
- Mô phỏng chuyển động của vật
Hoạt động 4 (10phút): Tìm hiểu đề bài 2 SGK.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc đề bài 2 SGK, xem H 6.4 SGK
- Xem nhanh lời giải SGK, trình bày
cách tính hiệu các độ dời?
- Cách đo gia tốc theo H6.4 nh thế nào?
- Cho HS đọc đề bài 2 SGK, xem H6.4
- Hớng dẫn HS cách tính
- Nêu ý nghĩa của cách đo gia tốc Cho
Trang 16HS về nhà giải bài tập này.
Hoạt động 5 (10.phút): Củng cố bài giảng.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc
nghiệm nội dung đã chuẩn bị
- Trình bày các bớc cơ bản để giải 1 bài
toán?
- Mô phỏng lại chuyển động của vật
trong bài?
Ghi nhận: Các bớc giải, cách khảo sát
một chuyển động thẳng biến đổi đều
- Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của các nhóm
- Yêu cầu: HS xem đồ thị, trình bày đáp
án
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 6 (2 phút): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 10: Ngày soạn 17 /9/2009
Bài 8 Chuyển động tròn đều
- Nắm vững định nghĩa chuyển động tròn đều, từ đó biết cách tính tốc độ dài.
- Hiểu rõ chuyển động tròn đều, tốc độ dài đặc trng cho độ nhanh, chậm của chuyển
động của chất điểm trên quỹ đạo.
2 Kỹ năng
- Quan sát thực tiễn về chuyển động tròn.
- T duy lôgic để hình thành khái niệm vectơ vận tốc.
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Các câu hỏi, công thức về chuyển động tròn đều.
- Biên soạn các câu hỏi 1 – 4 SGK dới dạng trắc nghiệm.
- Các ví dụ về chuyển động cong, chuyển động tròn đều.
- Hình vẽ H8.2 và H8.4 Mô hình chuyển động tròn (đồng hồ).
2 Học sinh
- Ôn về vectơ độ dời, vectơ vận tốc trung bình.
- Su tầm các tranh về chuyển động cong, chuyển động tròn.
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ và củng cố bài giảng.
- Mô phỏng chuyển động tròn đều.
- Su tầm các đoạn video về chuyển động cong, chuyển động tròn đều
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Nêu những đặc điểm của vectơ độ dời,
véctơ vận tốc trung bình, véctơ vận tốc tức
thời trong chuyển động thẳng?
- Đặt câu hỏi cho HS.
- Yêu cầu 1 HS lên bảng vẽ.
Trang 17Hoạt động 2 (10 phút): Tìm hiểu vectơ vận tốc trong chuyển động cong.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- So sánh với chuyển động thẳng.
Hoạt động 3 (10 phút): Tìm hiểu vectơ vận tốc trong chuyển động tròn đều.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc định nghĩa chuyển động tròn đều
trong SGK Lấy ví dụ thực tiễn?
- Đặc điểm của vectơ vận tốc trong chuyển
động tròn đều? Tốc độ dài?
- Trả lời câu hỏi C1.
- So sánh vectơ vận tốc trong chuyển động
Hoạt động 4 (5 phút): Tìm hiểu chu kỳ và tần số trong chuyển động tròn.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc phần 3 SGK, trả lời câu hỏi:
Chuyển động tuần hoàn là gì?
Chu kỳ và đơn vị của chu kỳ là gì?
Tần số và đơn vị của tần số là gì?
- Mô tả chuyển động của các kim đồng hồ
để minh hoạ.
- Cho học sinh đọc SGK.
- Hớng dẫn HS trả lời câu hỏi.
- Cho học sinh quan sát đồng hồ, yêu cầu mô tả chu kỳ, tần số.
- Cho HS đọc SGK.
- Hớng dẫn HS tìm công thức liên hệ.
- Cho HS xem bảng SGK.
Hoạt động 6 (8 phút): Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc
nghiệm nội dung câu 1 – 4 SGK.
- Làm việc cá nhân giải bài tập 2, 3 SGK.
- Ghi nhận kiến thức: Chuyển động tròn
- Yêu cầu: HS trình bày đáp án.
- Đánh giá nhận xét kết quả giờ dạy.
Hoạt động 7 (2 phút): Hớng dẫn về nhà
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 11: Ngày soạn 23 /9/ 2009
Bài 9 gia tốc trong chuyển động tròn đều
Trang 18A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu rõ rằng khi chuyển động tròn đều thì vận tốc chất điểm luôn thay đổi
về phơng, chiều và độ lớn, vì vậy vectơ gia tốc khác không Trong chuyển độngtròn đều thì vectơ gia tốc là hớng tâm và có độ lớn phụ thuộc vận tốc dài và bánkính quỹ đạo
- Nắm vững công thức gia tốc hớng tâm trong chuyển động tròn đều và ápdụng trong một số bài toán đơn giản
2 Kỹ năng
- T duy lôgic toán học
- Vận dụng giải bài tập
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động tròn đều
- Biên soạn câu hỏi 1, 2 SGK dới dạng trắc nghiệm
- Chuẩn bị bài tập trong SGK
- Tranh vẽ H 9.1
2 Học sinh
Ôn tập các đặc trng của vectơ gia tốc
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ và cũng cố bài giảng
về gia tốc trong chuyển động tròn đều
- Lập bảng so sánh gia tốc chuyển động thẳng đều, chuyển động thẳng biến
đổi đều và chuyển động tròn đều
- Mô phỏng hình vẽ H 9.1 SGK
- Su tầm các đoạn video về chuyển động cong, chuyển động tròn đều
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (…phút): Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Gia tốc là gì? Các đặc trng của gia tốc
trong chuyển động thẳng biến đổi đều?
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Trả lời câu hỏi C1
- Đọc SGK phần 1, xem hình H9.1
- Trình bày cách chứng minh vectơ gia
tốc vuông góc với vectơ vận tốc và hớng
vào tâm quay
- ý nghĩa của gia tốc hớng tâm?
- Nêu câu hỏi C1
Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu độ lớn của vectơ gia tốc hớng tâm.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK phần 2; xem H9.1
- Thảo luận nhóm, trình bày kết quả: tìm
công thức tính độ lớn của gia tốc hớng
- Yêu cầu: HS đọc SGK, tìm hiểu H9.1
- Cho HS thảo luận, yêu cầu trình bày kết quả
Trang 19động thẳng biến đổi đều? - Yêu cầu so sánh, nhận xét kết quả.
Hoạt động 4 ( phút): Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc
nghiệm
- Xem ví dụ SGK
- Làm việc cá nhân giải bài tập 1, 2
(SGK)
- Ghi nhận kiến thức: Trong chuyển
động tròn đều, vectơ gia tốc luôn hớng
vào tâm quay, có độ lớn phụ thuộc bán
kính và vận tốc quay
- Nêu câu hỏi Nhận xét câu trả lời của các nhóm
- Yêu cầu: HS trình bày đáp án
- Cho HS đọc phần “Em có biết?”
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 5 ( phút): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 13: Ngày soạn 25 /.9/.2009
Bài 10 tính tơng đối của chuyển động
- Hiểu rõ các khái niệm vận tốc tuyệt đối, vận tốc tơng đối, vận tốc kéo theo
và công thức cộng vận tốc, áp dụng giải các bài toán đơn giản
- Các câu hỏi, ví dụ về chuyển động tròn đều
- Biên soạn câu hỏi 1 – 3 SGK dới dạng trắc nghiệm
Trang 20- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ và cũng cố bài giảng
về tính tơng đối của chuyển động cơ
- Mô phỏng về chuyển động tơng đối, công thức cộng vận tốc
- Su tầm các đoạn video về tính tơng đối của chuyển động cơ
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Chuyển động cơ là gì? Tại sao phải
quy chiếu trong hình vẽ?
- Thảo luận: lấy ví dụ về vị trí (quỹ đạo)
và vận tốc của vật có tính tơng đối?
- Rút ra kết luận SGK
- Cho HS xem hình H 10.1 SGK
- Nêu câu hỏi
- Cho HS lấy ví dụ
- Thảo luận tìm hiểu: hệ quy chiếu đứng
yên, hệ quy chiếu chuyển động, vận tốc
tuyệt đối, vận tốc tơng đối, vận tốc kéo
- Yêu cầu: HS đọc SGK, xem hình
- Cho HS thảo luận, yêu cầu trình bày kết quả
- Gợi ý cách chứng minh: chọn hệ quy chiếu, lập luận đa ra công thức (10.1)
- Gợi ý cách chứng minh: chọn hệ quy chiếu, lập luận đa ra công thức (10.2)
- Cho HS đọc phần 3, vẽ hình H 10.4
- Xét các trờng hợp đặc biệt (vẽ hình)
Hoạt động 4): Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi trắc
- Yêu cầu: HS trình bày đáp án
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động5): Hớng dẫn về nhà.
Trang 21- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 14: Ngày soạn 2 /10/2009
Bài 11 Sai số trong thí nghiệm thực hành
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Thông qua hoạt động thí nghiệm thực hành (TNTH) nhằm củng cố, khắc sâumột cách bản chất hơn về một số kiến thức đã học
- Thông qua việc vận dụng sẽ ôn lại nhiều kiến thức có liên quan đến mỗi
ph-ơng án thí nghiệm khi xử lý các hiện tợng thờng gặp trong thí nghiệm
- Biết thêm kiến thức về thí nghiệm Vật lý nói riêng và thí nghiệm khoa họcnói chung nh sai số, cơ sở Vật lý trong các nguyên lý hoạt động của một số dụng
cụ thí nghiệm, thao tác t duy hùng biện
- Biết cách phân tích để hiểu nguyên lý cơ bản của một số thiết bị thí nghiệmthô sơ và hiện đại
- Bớc đầu làm quen với việc phân tích các phơng án thí nghiệm, cách phán
đoán và lựa chọn phơng án thí nghiệm tạo tiền đề cho việc hình thành khả năngsáng tạo các phơng án thí nghiệm khả thi
- GV có thể soạn các câu hỏi trắc nghiệm kiểm tra bài cũ và củng cố bài giảng
về tính tơng đối của chuyển động cơ
- Mô phỏng về chuyển động tơng đối, công thức cộng vận tốc
- Su tầm các đoạn video về tính tơng đối của chuyển động cơ
B Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1): Sai số trong đo lờng.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK, tìm hiểu về sai số, các loại
sai số, nguyên nhân và cách hạn chế sai
- Nêu câu hỏi về sai số
- Nhận xét câu trả lời
- Tổ chức hoạt động nhóm
Trang 22tính sai số của một đại lợng nào đó.
- Trình bày cách đo và tính sai số
- Yêu cầu HS đo và tính các loại sai sốcủa một đại lợng
- Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả
- Nhận xét và đánh giá kết quả
Hoạt động 2 (): Tìm hiểu hệ đơn vị đo lờng quốc tế SI.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Xem SGK
- Trả lời câu hỏi và ghi nhớ kiến thức - Yêu cầu học sinh xem SGK.- Nêu câu hỏi trắc nghiệm
Hoạt động 3 Tìm hiểu một số dụng cụ đo đơn giản.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Quan sát GV hớng dẫn
- Hoạt động nhóm, tìm hiểu một số
dụng cụ đo
- Đo thử một số đại lợng
- Giới thiệu với HS về một số dụng cụ
đo Sơ bộ về cấu tạo, nguyên l ý hoạt
động, cách đo và một số chú ý trong quátrình sử dụng Làm thử, đo mẫu
- Tổ chức hoạt động nhóm Yêu cầu các nhóm lần lợt làm quen với các dụng cụ
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Kể tên một số dụng cụ đo trong thực tế
đời sống
- Trình bày câu trả lời
- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Sai
số, các loại sai số
- Yêu cầu HS kể tên một số dụng cụ đo trong thực tế
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Nêu câu hỏi trắc nghiệm về nội dung bài
- Yêu cầu học sinh ghi tóm tắt các kiến thức trọng tâm của bài
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 5 (): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 15-16: Ngày soạn 4 /10./.2009
Bài 12 Thực hành: Xác định gia tốc rơi tự do (2 tiết)
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Củng cố kiến thức về chuyển động dới tác dụng của trọng trờng
- Biết nguyên l ý hoạt động của dụng cụ đo thời gian
2 Kỹ năng
- Biết cách dùng bộ cần rung và ống nhỏ giọt đếm thời gian
Trang 23- Rèn luyện năng lực t duy thực nghiệm; biết phân tích u nhợc điểm của cácphơng án lựa chọn; khả năng làm việc theo nhóm.
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Dụng cụ thí nghiệm theo SGK, phòng thí nghiệm, bàn ghế và các phụ kiện
- Tiến hành làm hai phơng án trớc khi lên lớp, dự định một số số liệu cầnthiết
- Chuẩn bị một số kiến thức để giải đáp thắc mắc của HS
2 Học sinh
- Đọc trớc SGK, tìm hiểu cơ sở l ý thuyết của hai phơng án thí nghiệm, chuẩn
bị các thắc mắc
- Chuẩn bị, tìm kiếm một số dụng cụ đơn giản theo yêu cầu của GV
- Chuẩn bị giấy để viết báo cáo theo mẫu
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Chuẩn bị một số đoạn video về việc HD học sinh làm thí nghiệm, hoặc làmthí nghiệm mẫu
- Chuẩn bị một số thí nghiệm ảo về đo gia tốc rơi tự do
- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan đến bài học
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1): Cơ sở l ý thuyết và xây dựng phơng án tiến hành thí nghiệm Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Nghe giáo viên giới thiệu về các dụng
cụ đo, ghi chép những điều cần thiết
- Nhớ lại hoạt động của đồng hồ cần
- Nêu yêu cầu của bài thực hành
- Nêu câu hỏi: Bằng một số dụng cụ đãcho và các kiến thức đã học hãy đa racác phơng án tiến hành thí nghiệm đápứng yêu cầu của bài thực hành
- Gợi ý, dẫn dắt HS dùng các phơng ánkhả thi
- Nêu kết luận về các phơng án khả thi
Hoạt động 2): Tiến hành làm bài thực hành.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Hoạt động nhóm
- Nhận nhiệm vụ
- Làm thí nghiệm theo nhóm:
* Phơng án 1
+ Lắp ráp bộ cần rung đo thời gian, treo
quả nặng vào dây treo nối với băng giấy,
luồn băng giấy qua đồng hồ cần rung,
kẹp băng giấy lại Đặt bộ cần rung ra
mép bàn, tẩm mực cho đầu cần rung
Nối bộ cần rung với nguồn điện xoay
chiều 220V – 50Hz Kiểm tra các hoạt
động của bộ cần rung
+ Tiến hành đo: Thả cho quả nặng rơi tự
do, băng giấy chuyển động Trên băng
giấy thu đợc quãng đờng đi trong những
khoảng thời gian 0,02s Lặp lại thí
- Tổ chức hoạt động nhóm
- Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm
- Quan sát học sinh tiến hành làm thínghiệm
- Giải đáp các thắc mắc khi cần thiết
- Bao quát toàn bộ lớp học, theo dõi họcsinh làm thí nghiệm
- Hỗ trợ những nhóm học sinh kỹ năng,thao tác yếu
Trang 24nghiệm vài lần với các vật nặng khác
nhau, lấy một số kết quả ghi rõ nét
+ Ghi kết quả thí nghiệm: Thu thập các
băng giấy, dùng thớc đo các khoảng
cách giữa các chấm trên băng giấy
- Xử l ý kết quả tạm thời: Tính gia tốc
rời tự do theo công thức SGK
- Làm thí nghiệm xong, thu dọn dụng cụ
thí nghiệm
* Phơng án 2
+ Lắp nam châm điện N trên đỉnh giá
đỡ, cổng quang điện Q ở dới và cách N
+ Nhấn nút rơle cho cần rơi Đọc kết
quả trên đồng hồ hiển thị số, ghi số liệu
+ Lặp lại thí nghiệm vài lần với các
khoảng cách NQ khác nhau
+ Xử l ý số liệu và tính gia tốc rơi tự do
- Làm thí nghiệm xong, thu dọn dụng cụ
thí nghiệm
- Kiểm tra toàn bộ dụng cụ thí nghiệm
- Giải đáp các thắc mắc khi cần thiết
- Bao quát toàn bộ lớp học, theo dõi HSlàm thí nghiệm
- Hỗ trợ những nhóm học sinh kỷ năngthao tác yếu
- Kiểm tra toàn bộ dụng cụ thí nghiệm
Hoạt động 3 Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Suy nghĩ và trình bày câu trả lời
- Trả lời câu hỏi a,b phần 5 SGK
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi a,b phần 5 trong SGK
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ làm thực hành
Hoạt động 4): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi kết quả thí nghiệm, ghi nhớ yêu - Yêu cầu HS về nhà viết báo cáo thí
Trang 25- Hiểu đợc các khái niệm lực, hợp lực.
- Biết cách xác định hợp lực của các lực có giá đồng quy và phân tích 1 lựcthành các lực thành phần có phơng xác định
2 Kỹ năng
Biết giải các bài tập về tổng hợp và phân tích lực
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Xem lại những kiến thức đã học về lực ở lớp 6 và lớp 8
- Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm về quy tắc hình bình hành
Hoạt động 1 (…phút): Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Phát biểu khái niệm về lực
- Yêu cầu HS quan sát hình 13.1 và chỉ
rõ lực mà dây treo tác dụng lên quả rọi
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Xem sgk, suy nghĩ và đa ra khái niệm
về tổng hợp lực
- Trả lời câu hỏi
- Đọc SGK và trả lời câu hỏi
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Làm thí nghiệm minh hoạ về tổng hợplực
Trang 26- Hoạt động nhóm kiểm nghiệm quy tắc.
- Làm thí nghiệm về tổng hợp lực
- Trình bày kết quả thí nghiệm theo
nhóm
- Trả lời câu hỏi C1
- Trả lời câu hỏi C2
- Tổ chức hoạt động nhóm
- Nhận xét kết quả hoạt động nhóm
- Nêu câu hỏi C1
- Nêu câu hỏi C2
- Nhận xét kết quả
Hoạt động 3 ( phút): Phân tích lực
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK phần 3, trả lời câu hỏi:
- Phân tích lực là gì?
- Lấy ví dụ thực tiễn về phân tích lực
- Yêu cầu HS đọc SGK phần 3
- Nêu câu hỏi
- Yêu cầu HS lấy ví dụ về phân tích lực
- Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 4 ( phút): Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Hoạt động cá nhân giải bài tập 2 SGK
- Trình bày bài giải lên bảng
- Trả lời câu hỏi 1 SGK
- Giải bài tập 1 SGK
- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản:
Khái niệm về lực, tổng hợp, phân tích
lực, quy tắc tổng hợp và phân tích lực
- Yêu cầu HS giải bài tập 2 SGK
- Đồng thời yêu cầu HS trả lời câu hỏi 1
Trang 27Tiết 20: Ngày soạn 15 /10./2009.
Bài 14 Định luật I niu-tơn
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu đợc nội dung và ý nghĩa của định luật I Niu-tơn
2 Kỹ năng
- Biết vận dụng định luật để giải thích một số hiện tợng Vật lý
- Biết đề phòng những tác hại của quán tính trong đời sống, nhất là chủ độngphòng chống tai nạn giao thông
B Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Dụng cụ minh hoạ thí nghiệm lịch sử của Galilê
- Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm về đệm không khí (nếucó)
2 Học sinh
Ôn tập kiến thức về lực và tác dụng lực
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Chuẩn bị một số hình ảnh, một số video về thí nghiệm lịch sử của Galilê
- Chuyển các câu hỏi 1 và 2 SGK thành các câu trắc nghiệm
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (…phút): Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Trả lời câu hỏi về lực, tổng hợp và
phân tích lực, quy tắc tổng hợp và phân
tích lực
- Nêu câu hỏi
- Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 2 (…phút): Tìm hiểu nội dung và ý nghĩa định luật I Niu-tơn
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Xem mục 1 và 2 SGK
- Trình bày quan niệm của A-ri-xtốt và
lập luận của Ga-li-lê
- Trả lời câu hỏi C1
- Phát biểu định luật I Niu-tơn
- Đọc SGK phần 3 và 4
- Trả lời câu hỏi về vật cô lập, khái niệm
quán tính
- Trả lời câu hỏi C2
- Nêu ý nghĩa của định luật I Niu-tơn
- Yêu cầu HS xem SGK mục 1 và 2
- Nêu câu hỏi về quan niệm của xtốt và lập luận của Galilê
A-ri Nhận xét câu trả lời
- Nêu câu hỏi C1
- Nhận xét câu trả lời
- Hớng dẫn HS vận dụng tính quy nạp
để đa ra định luật I Niutơn
- Nhận xét câu trả lời của HS và điềuchỉnh nội dung câu trả lời cho chínhxác
- Ghi kết quả và xử l ý kết quả
- Nêu kết luận về thí nghiệm
- Làm thí nghiệm biểu diễn
- Yêu cầu học sinh ghi kết quả và xử l ý kết quả
- Yêu cầu HS nêu nhận xét và kết luận
- Nhận xét câu trả lời
Trang 28Hoạt động 4 ( phút): Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Trả lời câu hỏi trắc nghiệm theo nội
dung câu 1 – 6 SGK
- Hoạt động nhóm: Thảo luận, giải bài
tập 1 SGK
- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Nội
dung, ý nghĩa của định luật I Niu-tơn
- Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi 1-
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 29Tiết 21: Ngày soạn 17 /10.2009.
Bài 15 Định luật II niu-tơn
- Ôn lại khái niệm khối lợng và khái niệm lực
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Chuẩn bị một số thí nghiệm ảo minh hoạ định luật II Niu-tơn
- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm cho phần Kiểm tra bài cũ và Vận dụng,củng cố
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Suy nghĩ nhớ lại khái niệm lực, khối
l-ợng
- Trinh bày câu trả lời
- Nêu câu hỏi về khái niệm lực, kháiniệm khối lợng
- Trả lời câu hỏi C1
- Tìm mối quan hệ giữa gia tốc, lực và
- Trả lời câu hỏi:
Mối liên hệ giữa khối lợng và mức quán
tính
- Yêu cầu HS quan sát hình 15.1
- Nêu câu hỏi C1
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Yêu cầu học sinh đọc SGK
- Nêu câu hỏi về các đặc trng của lực
- Nhận xét câu trả lời
- Yêu cầu học sinh đọc SGK về mục 3
- Nêu câu hỏi về mức quán tính của vật
- Nhận xét câu trả lời
- Yêu cầu HS lấy ví dụ thực tế về quan
hệ giữa khối lợng và mức quán tính
- Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 3 Tìm hiểu về điều kiện cân bằng của một chất điểm Mối quan hệ
giữa trọng lợng và khối lợng của vật
Trang 30Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Vận dụng kiến thức, viết biểu thức của
định luật II Niu-tơn trong trờng hợp gia
tốc bằng không
- Trả lời câu hỏi về điều kiện cân bằng
của một chất điểm
Ghi kết quả và xử l ý kết quả
- Quan sát bức tranh và trả lời câu hỏi về
điều kiện cân bằng của quả bóng bay
- Đọc SGK và trả lời câu hỏi mối quan
hệ giữa trọng lợng và khối lợng
- Yêu cầu học sinh viết biểu thức của
định luật II Niu-tơn trong trờng hợp gia tốc bằng không
- Hớng dẫn gợi ý học sinh đa ra điều kiện cân bằng của một chất điểm
- Yêu cầu học sinh quan sát bức tranh, nêu câu hỏi
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Yêu cầu HS đọc SGK và nêu câu hỏi kiểm tra sự hiểu biết của học sinh về mối quan hệ giữa trọng lợng và khối l-ợng
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
Hoạt động 4): Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Suy nghĩ và trình bày câu trả lời
- Giải bài tập 4 SGK
- Trình bày lời giải
- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Nội
dung của định luật II Niu-tơn, điều kiện
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 5): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Trang 31Tiết 22: Ngày soạn 26 /10./2009
Bài 16 Định luật III niu-tơn
- Dụng cụ thí nghiệm nh trong SGK và một số dụng cụ thí nghiệm khác về
định luật III Niutơn nếu có
- Làm thử, kiểm tra cẩn thận các thí nghiệm trớc khi lên lớp
2 Học sinh
Ôn lại khái niệm và các đặc trng của lực
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và vận dụngcủng cố
- Chuẩn bị một số video về các ví dụ thực tế có liên quan đến định luật IIINiu-tơn
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Suy nghĩ, nhớ lại các đặc trng của lực
và định luật II Niu-tơn
- Trình bày câu trả lời
- Nêu câu hỏi về các đặc trng của lực,yêu cầu học sinh phát biểu và viết biểuthức định luật II Niu-tơn
- Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 2 (): Tìm hiểu nội dung định luật III Niu-tơn, lực và phản lực.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
lời câu hỏi:
Tơng tác giữa hai nam châm và sắt nh
- Trình bày kết quả thí nghiệm
- Phát biểu định luật III Niutơn
- Yêu cầu HS đọc ví dụ 1 và quan sáthình 16.1
- Nêu câu hỏi
- Yêu cầu HS đọc ví dụ 2 và quan sáthình 16.2
- Nêu câu hỏi
- Nhận xét câu trả lời
- Hớng dẫn HS, dẫn dắt để học sinh lậpluận và tìm ra tơng tác có tính 2 chiều
- Làm mẫu thí nghiệm SGK, yêu cầuhọc sinh quan sát, ghi và xử l ý kết quảthí nghiệm
Trang 32- Đọc SGK mục 3, trả lời câu hỏi về lực
tác dụng và phản lực
- Hớng dẫn HS khái quát các thí nghiệmthành định luật
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Yêu cầu HS đọc SGK mục 3
- Nêu câu hỏi về lực tác dụng và phảnlực, các đặc điểm của lực tác dụng vàphản lực
- Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 3 Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Suy nghĩ và trình bày câu trả lời theo
câu hỏi 1 – 3 trong phần 4 SGK
- Giải bài tập 1 SGK
- Trình bày lời giải
- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Nội
dung của định luật III Niutơn, lực tác
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 4): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 33Tiết 23: Ngày soạn 27 /10./2009
Bài 17 lực hấp dẫn
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu đợc rằng tác dụng hấp dẫn là một đặc điểm của mọi vật trong tự nhiên
- Nắm đợc biểu thức, đặc điểm của lực hấp dẫn, trọng lực
Ôn tập kiến thức về sự rơi tự do
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan tới lực hấp dẫn
- Chuẩn bị một số video về tác dụng của lực hấp dẫn, đặc biệt là các đoạnphim về chuyển động của hệ mặt trời, về chuyển động của vũ trụ
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Suy nghĩ, nhớ lại các đặc điểm của sự
rơi tự do
- Trình bày câu trả lời
- Nêu câu hỏi về đặc điểm của sự rơi tựdo
- Nhận xét câu trả lời và cho điểm
Hoạt động 2 (): Tìm hiểu nội dung định luật vạn vật hấp dẫn, biểu thức của gia
tốc rơi tự do
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Quan sát, mô phỏng chuyển động của
các hành tinh trong hệ mặt trời
đa ra biểu thức gia tốc rơi tự do (17.3)
- Trả lời câu hỏi C2 SGK
- Yêu cầu học sinh quan sát các video,hoặc hình dung chuyển động của cáchành tinh trong hệ mặt trời
- Yêu cầu học sinh đọc SGK, xem tranh
- Nêu câu hỏi yêu cầu HS nêu biểu thứccủa mình về lực hấp dẫn
- Nêu câu hỏi C1 SGK
- Nhận xét câu trả lời
- Yêu cầu học sinh vận dụng định luậtvạn vật hấp dẫn rút ra biểu thức gia tốcrơi tự do
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Nêu câu hỏi C2 SGK
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
Hoạt động 3): Trờng hấp dẫn, trờng trọng lực.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK phần 3
- Trình bày hiểu biết của mình về trờng
hấp dẫn, trờng trọng lực; gia tốc trọng
trờng
- Yêu cầu học sinh đọc SGK
- Nêu câu hỏi đánh giá hiểu biết của họcsinh về trờng hấp dẫn, trờng trọng lực, gia tốc trọng trờng
Trang 34- Nhận xét câu trả lời của học sinh.
Hoạt động 4): Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Trả lời câu hỏi 1 – 4 SGK
- Giải bài tập 1, 2 SGK
- Trình bày đáp án
- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Nội
dung của định luật vạn vật hấp dẫn, biểu
thức gia tốc rơi tự do
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi 1-4 SGK
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Nêu bài tập 1, 2 SGK
- Nhận xét câu trả lời
- Đánh giá nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 5): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 35Tiết 24: Ngày soạn 29 /10./2009
Bài 18 chuyển động của một vật bị ném
- Biết vận dụng các công thức để giải các bài tập về vật bị ném
- Trung thực, khách quan khi quan sát thí nghiệm kiểm chứng
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Chuẩn bị một số đoạn video về đêm pháo hoa, vòi phun nớc trong thành phố
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Viết công thức và phơng trình của
chuyển động biến đổi đều
- Trình bày câu trả lời
- Nêu câu hỏi
- Nhận xét câu trả lời và cho điểm
Hoạt động 2 (15 phút): Quỹ đạo của một vật bị ném và các đặc điểm của
chuyển động của vật bị ném
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Quan sát, suy nghĩ Trả lời câu hỏi:
Quỹ đạo của vật bị ném có hình dạng
- Trình bày kết quả hoạt động nhóm
- Thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi
- Gợi ý về hình dạng của quỹ đạo củavật bị ném
- Nêu bài toán trong phần đầu bài Yêucầu học sinh bằng các kiến thức củamình đi xây dựng phơng trình quỹ đạo
- Tổ chức hoạt động nhóm
- Yêu cầu học sinh trình bày kết quả
- Lần lợt nêu câu hỏi C1, C2, C3
- Nhận xét câu trả lời
- Yêu cầu học sinh vận dụng các kết quảtrong phần trên để giải bài toán về vậtném ngang
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
Hoạt động 3 (10phút): Thí nghiệm kiểm chứng.
Trang 36Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK, xem hình 18.4
- Quan sát GV làm thí nghiệm
- Tiến hành làm thí nghiệm, ghi kết quả
thí nghiệm, xử lí kết quả thí nghiệm
- Yêu cầu học sinh đọc sgk
- Làm thí nghiệm, hớng dẫn học sinh lắpráp, tiến trình, thu nhận kết quả thí nghiệm, xử l ý kết quả thí nghiệm
- Nhận xét việc thực hiện thí nghiệm củahọc sinh
Hoạt động 4 (10.phút): Vận dụng, củng cố.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Trả lời các câu hỏi 1, 2 SGK
- Giải bài tập phần 4 SGK
- Trình bày lời giải
- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản:
Ph-ơng trình quỹ đạo, tầm cao, tầm xa, hình
dạng của quỹ đạo
- Nêu các câu hỏi 1, 2 SGK
- Nhận xét lời giải của học sinh
- Nêu bài tập phần 4 SGK
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Đánh giá nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 5 (5phút): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 37Tiết 26: Ngày soạn 24 /11/2007
Bài 19 lực đàn hồi
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu đợc khái niệm về lực đàn hồi
- Hiểu rõ các đặc điểm của lực đàn hồi của lò xo và dây căng, biểu diễn đợccác lực đó trên hình vẽ
- Từ thực nghiệm thiết lập đợc hệ thức giữa lực đàn hồi và độ biến dạng của lòxo
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Chuẩn bị các câu hỏi trắc nghiệm có liên quan đến lực đàn hồi
- Chuẩn bị một số đoạn video về tác dụng của lực đàn hồi, vận động viên nhảycầu, nhảy sào
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (15 phút): Lực đàn hồi, một vài trờng hợp thờng gặp
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Quan sát hình ảnh ngời bắn cung Chỉ
ra lực làm mũi tên bay đi?
- Trình bày câu trả lời
- Đọc SGK phần 1 Trả lời câu hỏi về
định nghĩa, điều kiện xuất hiện lực đàn
hồi
- Tiến hành thí nghiệm hình 19.3 và
hình 19.4 để đa ra công thức (19.1)
- Trình bày kết quả thí nghiệm
- Trả lời câu hỏi C1, C2
- Trình bày về ý nghĩa của hệ số cứng k
- Phát biểu định luật Húc
- Biểu diễn lực căng của dây H19.7
- Yêu cầu HS quan sát nêu câu hỏi
- Nhận xét câu trả lời
- Yêu cầu học sinh đọc SGK
- Nêu câu hỏi
- Yêu cầu HS nêu ý nghĩa của hệ sốcứng k
- Nhận xét câu trả lời
- Yêu cầu HS phát biểu định luật Húc
- Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 2 (10 phút): Tìm hiểu một ứng dụng của lực đàn hồi: Lực kế.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Trang 38- Trả lời câu hỏi C1
- Suy nghĩ và trả lời câu hỏi 1-4 SGK
- Giải bài tập 2, 3 SGK
- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản:
Nội dung của định luật Húc, biểu diễn
các lực đàn hồi của lò xo, sợi dây
- Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Nêu bài tập 2, 3 SGK
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Đánh giá nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 4 (5 phút): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Tiết 27: Ngày soạn 28 /11./2007
Bài 20 lực ma sát
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu đợc những đặc điểm của lực ma sát trợt và ma sát nghỉ
- Viết đợc biểu thức của lực ma sát trợt và lực ma sát nghỉ
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan tới lực ma sát
- Chuẩn bị một số đoạn video về tác dụng của lực ma sát
Trang 39Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Trả lời câu hỏi: Thế nào là lực đàn hồi?
Điều kiện xuất hiện lực đàn hồi?
- Phát biểu định luật Húc?
- ứng dụng của lực đàn hồi
- Nêu câu hỏi
- Nhận xét câu trả lời và cho điểm
- Yêu cầu học sinh cho một vài ứngdụng của lực đàn hồi
- Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 2 (20 phút): Tìm hiểu về ba loại lực ma sát: nghỉ, trợt, lăn và điều
kiện xuất hiện của chúng
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Xem tranh trong SGK Giải thích tác
dụng của băng truyền vận chuyển than
- Gợi ý lực đã giữ cho than trên băngchuyển động
Hoạt động 3 (10 phút): Vai trò của ma sát trong đời sống.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Trả lời câu hỏi trắc nghiệm theo nội
dung câu 1-8 SGK
- Giải bài tập 1 SGK
- Trình bày câu trả lời
- Ghi tóm tắt các kiến thức cơ bản: Điều
kiện xuất hiện 3 loại lực ma sát, và tác
dụng của chúng, vai trò của lực ma sát
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy
Hoạt động 5 (5 phút): Hớng dẫn về nhà.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
- Những sự chuẩn bị cho bài sau - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà.- Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau
Trang 40Tiết 29: Ngày soạn 1 /12/2007
Bài 21 Hệ quy chiếu có gia tốc lực quán tính
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Hiểu đợc l ý do đa ra và lập luận dẫn đến khái niệm lực quán tính, biểu thức
và đặc điểm của lực quán tính
- Viết đợc biểu thức của lực quán tính và vẽ đúng véc tơ biểu diễn lực quántính
Ôn tập về 3 định luật Niu-tơn, hệ quy chiếu quán tính
3 Gợi ý ứng dụng công nghệ thông tin
- Chuyển một số câu hỏi trong SGK thành câu hỏi trắc nghiệm
- Chuẩn bị một số video về chuyển động của các vật trong hai hệ quy chiếu
C Tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1 (5 phút): Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Phát biểu 3 định luật Niu-tơn
- Trình bày câu trả lời - Nêu câu hỏi về 3 định luật Niu-tơn.- Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 2 (20 phút): Tìm hiểu về hệ quy chiếu phi quán tính và lực quán
tính
Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên
- Quan sát hình 21.1, tìm hiểu về cuộc
- Trả lời câu hỏi C1
- Yêu cầu học sinh quan sát hình ảnh21.1 SGK
- Nêu câu hỏi phía dới hình 21.1