Trong luật thơ tiếng Việt, tầm quan trọng của hai nhân tố tiết tấu và vần được thể hiện thông qua vai trò của đơn vị.. "tiếng"...[r]
Trang 2Trong luật thơ tiếng Việt, tầm quan trọng của hai nhân tố tiết tấu và vần được thể hiện thông qua vai trò của đơn vị
"tiếng"
Trang 3Tác giả Văn bản trong câu Số tiếng Thể thơ
Trần Tế Xương Thương vợ
Đoàn Thị Điểm
(?) diễn Nôm
Cùng trông lại mà cùng chẳng
thấy Thấy xanh xanh ngã mấy ngàn dâu Ngàn dâu xanh nắt một màu Tình chàng ý thiếp ai sâu hơn ai
Nguyễn Du Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa Cậy em, em có chịu lời
Lí Bạch (Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh)Tĩnh dạ tư
7
7-7-6-8
6-8
5
Thất ngôn
Song thất lục bát
Lục bát Ngũ ngôn
Trang 4Trăm năm trong cõi người ta Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau.
(Truyện Kiều - Nguyễn Du) Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen (Chinh phụ ngâm - Đoàn Thị Điểm (?) diễn Nôm)
Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng
(Thương vợ - Trần Tế Xương)
Nhịp đôi
3/4
4/3
Trang 5Thơ lục bát Thường có nhịp đôi
Song thất lục bát Câu thất có nhịp 3/4; 3/2/2
Thất ngôn Đường luật Câu thất có nhịp 4/3 hoặc 2/2/3
Các "tiếng" trong một câu được tách ra từng khúc, mỗi khúc ấy được gọi là nhịp.
Trang 6THƠ LỤC BÁT
"Tiếng" thứ 2, 4, 6 luân phiên bằng - trắc
Mỗi thể thơ tiếng Việt đều có luật bằng trắc riêng
Trang 71 2 3 4 5 6 7
B B T T T B B
T T B B T T B
T T B B B T T
B B T T T B B
B B T T B B T
T T B B T T B
T T B B B T T
B B T T T B B
1 2 3 4 5 6 7
T T B B T T B
B B T T T B B
B B T T B B T
T T B B T T B
T T B B B T T
B B T T T B B
B B T T B B T
T T B B T T B
Trang 81 2 3 4 5 6 7
(Qua Đèo Ngang - Bà Huyện Thanh Quan)
(Thu vịnh – Nguyễn khuyến)
Trắc
Bằng
Trang 9Vị trí
gieo vần
Vần chính: "tiếng" hoàn toàn trùng hợp
Vần lưng: vần của tiếng ở giữa câu thơ Vần thông: "tiếng" không hoàn toàn trùng hợp
Vần chân: Vần của tiếng ở cuối câu thơ
Trang 10Văn bản Loại vần
Âm
Ở đâu tre cũng xanh tươi
Cho dù đất sỏi, đất vôi bạc màu.
Bây giờ mận mới hỏi đào
Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?
Vị trí
gieo vần
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi
Nhớ về Tây Tiến nhớ chơi vơi
Mình về mình có nhớ ta
Ta về ta nhớ những hoa cũng người.
Vần thông Vần chính Vần chân Vần lưng
Xác định loại vần cho những ngữ liệu sau
Trang 11Truyện
Kiều
Tương tư
Việt Bắc
Chinh phụ ngâm
Bài ca ngất ngưởng Hương Sơn phong cảnh ca
Tĩnh dạ tư
Độc Tiểu Thanh
kí,
Hoàng Hạc lâu
Trang 12Sóng Tràng
giang , Bác ơi
nước,
Đàn ghi
ta của Lorca
Nơi dựa
Trang 14Trong buổi chơi xuân, bên Mộ Đạm Tiên,Thúy Kiều đã: “Rút trâm
sẵn giắt mái đầu - Vạch da cây vịnh bốn câu ba vần”
Thúy Kiều làm thơ theo thể thơ nào?
Cô phàm viễn ảnh bích không tận