Trường hợp hai người đều nhiễm, tuy hết sợ lây HIV nhưng cũng có thể làm cho bệnh nặng thêm, ngoài ra vẫn khuyến khích dùng bao cao su để không bị lây thêm các bệnh lây truyền qua đường [r]
Trang 1HỌ VÀ TÊN HỌC SINH: Đào Đức Mạnh (10A2) NỘI DUNG BÀI VIẾT: Con đường lây truyền hội chứng HIV/AIDS
(mục II-2 – bài 30) BÀI LÀM:
I Có ba con đường chính lây truyền HIV:
1 ĐƯỜNG MÁU
_ Dùng chung dụng cụ tiêm chích không tiệt trùng: Dùng chung bơm kim tiêm mà không tiệt trùng sau mỗi lần sử dụng khiến cho máu người trước còn đọng trên bơm kim đi thẳng vào mạch máu của người sau Dù không nhìn thấy thì bơm kim vẫn có máu đọng đó Do đó nếu
có vi rút HIV thì nó lây được dễ dàng Hàng ngày ta thường nghe hay trông thấy ở ngoài đường các khẩu hiệu như: ‘Tiêm chích ma tuý gây ra AIDS’ Nói chính xác ra thì chất ma tuý tự nó không gây ra AIDS, mà chỉ có dùng chung dụng cụ tiêm không tiệt trùng mới khiến cho HIV lây nhiễm, gây ra bệnh AIDS Nguyên nhân khiến cho người tiêm chích ma tuý có nguy cơ nhiễm HIV cao là các điểm tiêm chích thường dùng một bơm kim tiêm cho nhiều người Có khi anh em bạn bè cũng rủ nhau tiêm chung mà không nghĩ đến có thể có người bị nhiễm Anh Hà “thâm niên” chích sáu nǎm tâm sự: “Đến tiệm thì chấp nhận hết Mười người thì cả mười người một cái
xi lanh đấy thôi Mà tiêm thì phải nhanh nhanh vì hây giờ công an họ làm gắt lắm” Chị Hưng hoạt động xã hội với các anh chị em tiêm chích cho biết: “Lúc lên cơn nghiện người ta vớ được cái bơm nào là chích cái đó”
Đáng buồn thay! Hiện nay có hiện tượng nhiều bạn thanh niên bắt đầu sử dụng ma tuý Nhiều bạn nghĩ mình chỉ thử chơi một, hai lần sẽ không nghiện Nhưng ma tuý rất nguy hiểm, đa
số người nghiện lúc bắt đầu đều nghĩ chỉ thử thôi, nhưng rồi bị nghiện ngay Có bạn cho rằng nếu hút hay hít thì không ngại HIV Nhưng nhiều người lúc đầu chỉ hút hay hít thôi, lâu ngày nghiện nặng không có tiền để hút hay hít nữa nên phải chuyển sang tiêm chích Do vậy tối nhất là tránh thật xa các loại ma tuý Còn nếu đã dính vào ma tuý thì ta nên cố mà bỏ sớm Và bạn nên nhớ khi nào dùng đến bơm kim tiêm dù là tiêm thuốc y tế hay tiêm chích ma túy, cũng phải đảm bảo an toàn bơm kim Trong các bệnh viện, bơm kim tiêm được tiệt trùng sau mỗi lần sử dụng Nhưng nếu bạn quá lo lắng thì hãy mua loại bơm kim dùng một lần vút đi hiện bán nhiều ở các hiệu thuốc Giá rất rẻ, chỉ khoảng 1000 đồng/bộ
***
Vài lời nói riêng với các bạn chưa bỏ được tiêm chích ma tuý: An toàn nhất là bạn dùng loại bơm kim một lần vứt đi Nếu không có được thì bạn nên sắm một bộ bơm kim riêng, giá chỉ có 6000 đồng Bạn nên chú ý mỗi lần lại tiệt trùng bơm kim để giữ vệ sinh, vì nếu bơm kim bẩn thì có thể gây nhiễm trùng, nguy hiểm Cần tránh dùng bơm kim của người khác, đặc biệt là bơm kim của chủ tụ điểm Nếu bất đắc dĩ lắm mà phải dùng chung bơm kim thì phải tiệt trùng bơm kim sau khi tiêm cho mỗi người Nhưng tốt nhất là chuẩn bị trước, đừng bao giờ để phải dùng chung bơm kim với người khác Có người tin là mình không thể nào có HIV, hoặc tin là bạn chích không thể có HIV Thử nghĩ xem: hầu hết những người tiêm chích ma tuý đều đã có lần dùng chung bơm kim với người khác Vậy, bạn đừng tự lừa phỉnh mình nhé Ai cũng có khả nǎng bị nhiễm Cũng cần nói thêm là nếu bạn đã từng dùng chung bơm kim với người khác thì cũng không nhất thiết là bạn bị nhiễm Nếu chưa nhiễm thì bạn thật là may mắn, nhưng ít ai may mắn được mãi Nếu bạn không bảo vệ mình bây giờ thì ngày mai có thể sẽ là quá muộn Dùng riêng bơm kim hoặc tiệt trùng bơm kim, bạn bảo vệ được bản thân mình và cả những người khác Không ai đáng phải chết vì AIDS.
Ma tuý tuy rất khó nhưng còn có khả nǎng cai được HIV đã vào người thì không ai cai được cả
_ Ghép nội tạng người có virut HIV : (no info)
***
Vài lời nói riêng với các bạn :Nếu vài tháng nữa bạn có kế hoạch phẫu thuật và sẽ cần máu thì có thể yêu cầu bệnh viện trích máu của mình từ bây giờ để dự trữ nếu điều kiện sức khỏe cho phép Như vậy bạn tránh dùng máu của người khác, không sợ nguy cơ lây HIV Hoặc bạn cũng có thể xin máu trước của một người thân bạn biết rõ không nhiễm HIV, để không phải dùng máu của bệnh viện Làm vậy là rất hay, vì vừa được an toàn, vừa tiết kiệm được máu cho bệnh viện Ngoài những đường lây thông thường là tình dục không có bao cao su bảo vệ, chung bơm kim tiêm không tiệt trùng, truyền máu nhiễm HIV và truyền từ mẹ sang con, HIV hầu như không lây nhiễm qua các đường khác Trong dịch vụ y tế, các dụng cụ nhìn chung đều được khử trùng, nên không đáng ngại Song, nếu bạn còn lo thì hãy hỏi bác sĩ dụng cụ đã được tiệt trùng, đã đảm bảo an toàn chưa và yêu cầu tiệt trùng dụng cụ Đây là quyền lợi của bạn Ngoài ra, khi đi cạo râu hoặc sửa móng tay ở hiệu, bạn có thể yêu cầu người làm rửa sạch dụng cụ và cẩn thận hơn nữa là lau bằng
Trang 2cồn Nếu có bao giờ xǎm mình, bạn nhất thiết cần yêu cầu tiệt trùng dụng cụ thật cẩn thận trước khi xǎm, vì tiệt trùng không phải chỉ để tránh lây nhiễm HIV mà còn để tránh nhiễm trùng do dụng cụ bẩn.
_Truyền máu nhiễm vi rút: Truyền máu là con đường lây nhiễm trực tiếp Trong truyền máu, lượng máu lớn của người cho đi thẳng vào mạch máu của người nhận Do đó bất cứ ai bị truyền máu của người nhiễm HIV đều bị lây nhiễm Kể từ nǎm 1994 trở đi, theo quy định tất cả các bệnh viện đều phải xét nghiệm HIV máu trước khi truyền, để tránh truyền máu nhiễm vi rút cho bệnh nhân Do vậy, độ an toàn truyền máu rất cao Tất nhiên vẫn có một khả nǎng là có người bị nhiễm HIV nhưng còn ở trong thời kỳ ‘cửa sổ’ thì xét nghiệm không phát hiện được là
có nhiễm và bệnh viện vẫn chấp nhận máu của người đó Song khả nǎng này nhỏ.
***
Vài lời nói riêng với các bạn : Hãy yêu cầu bệnh viện xét nghiệm lại máu trước khi truyền Xét nghiệm không chỉ để tìm kháng thể kháng HIV mà còn để loại trừ các bệnh khác (sốt rét, giang mai, viêm gan B…)
2 ĐƯỜNG TÌNH DỤC
2.1 Tại sao HIV lây truyền qua con đường tình dục?
Trong giao hợp thông thường, dương vật của người nam và âm đạo người nữ tiếp xúc với các dịch sinh dục của nhau Nếu người nam mang HIV thì HIV có thể đi qua lớp niêm mạc âm đạo người nữ (da mỏng ở bên trong che phủ bề mặt âm đạo) vào những mạch máu nhỏ li ti có rất nhiều dưới lớp niêm mạc, khiến người nữ bị nhiễm Nếu người nữ mang HIV thì HIV có thể truyền sang người nam qua niêm mạc ở lỗ dương vật hoặc qua lớp da bao phủ đầu dương vật ở phía ngoài Lớp da này mỏng nên trong khi giao hợp dễ bị vết xước rất nhỏ không nhận thấy, tạo điều kiện cho HIV xâm nhập
2.2 Các kiểu tình dục hiếm hơn:
Khi giao hợp bằng miệng (như dương vật - miệng, hay miệng - âm hộ), khả nǎng lây truyền HIV thấp hơn so với giao hợp thông thường Nhưng nếu trong miệng có lở xước, hay có chảy máu rǎng thì HIV có khả nǎng lan truyền Vi rút HIV ở sinh dục có thể xâm nhập vào vết xước ờ miệng người kia Hoặc HIV trong máu ở vết xước trong miệng có thể xâm nhập cơ thể người kia qua âm đạo hoặc dương vật Vấn đề là nhiều khi trong miệng có những vết xước rất nhỏ mà ta không biết đến Giao hợp dương vật - hậu môn là hình thức giao hợp dễ làm lây HIV nhất Đó
là do hậu môn và trực tràng (ống trong hậu môn) rất dễ sây xước bởi không có chất dịch làm trơn như âm đạo nên tạo điều kiện rất tết cho HIV chuyển từ người này sang người kia
2.3 Đã quan hệ tình dục với người nhiễm HIV có đồng nghĩa với đã nhiễm không ? Không Không phải cứ quan hệ tình dục một lần là nhất thiết nhiễm HIV Song, khả nǎng đó luôn luôn có
Ân ái với người nhiễm HIV, có người không bị nhiễm ngay, nhưng cũng có người bị nhiễm ngay
từ lần đầu tiên Số lần không an toàn càng cao thì khả nǎng truyền nhiễm càng cao
2.4 Chung thủy từ cả hai phía khi biết chắc cả hai không bị nhiễm HIV : Chung thủy vốn là một đức tính mà người Việt Nam ta hằng coi trọng Dù không xét đến khía cạnh đạo đức thì cũng có thể thấy rõ chung thủy là một điều mang lại nhiều ích lợi Ở thời đại hiện nay, chung thủy không những bảo vệ hạnh phúc lứa đôi mà còn có thể bảo vệ sức khỏe con người Nếu có vợ, chồng hay người yêu, bạn hãy coi trọng hơn nữa việc chung thủy Chung thuỷ về tình dục góp phần tích cực ngǎn chặn sự lan nhiễm con vi rút HIV Nhưng ta cũng rất cần phải nhớ: Luôn chắc chắn tránh được HIV thì cần cả hai người chung thủy và biết chắc cả hai không nhiễm HIV Nếu chỉ một người chung thủy thì cũng chẳng khác gì đóng kín cửa trước nhưng lại mở cửa sau, kẻ gian vẫn dễ dàng lẻn vào được.
Lẽ dĩ nhiên chỉ nên áp dụng cách chung thủy này với người không có nguy cơ nhiễm HIV khác Nếu vợ, chồng hay người yêu của bạn có khả nǎng nhiễm thông qua đường dùng chung bơm kim tiêm không tiệt trùng thì bạn rõ ràng là
bị nguy hiểm đấy.
***
Vài lời nói riêng với các bạn :Dùng bao cao su
Bao cao su có thể coi là thần hộ vệ nếu ta dùng bao cao su và dùng đúng cách Nó giúp ta tránh được HIV và bao nhiêu rắc rối khác, trong đó có cả các bệnh lây truyền qua đường tình dục
Lý do đơn giản nhất cần phải dùng bao cao su là ta không thể biết người khác có nhiễm HIV hay không, thậm chí người nhiễm HIV rất có thể cũng không biết mình bị nhiễm Có dùng bao cao su thấu đáo hay không là ở quyết định của mỗi người Nhưng nếu bạn có quan hệ tình dục thì hãy nhớ một điều vô cùng quan trọng là: Bạn có thể đảm bảo không lây nhiễm HIV bằng cách luôn luôn dùng bao cao su Bạn ơi, nếu một người không muốn dùng bao cao su với bạn thì hãy cẩn thận đấy, vì trước khi gặp bạn rất có thể người ấy cũng đã gặp người khác mà không dùng bao cao su Còn ngược lại thấy người ta muốn dùng bao cao su, bạn đừng nghĩ người ta đã có quan hệ tình dục nhiều hay không tin tưởng bạn Điều đó chỉ thể hiện là người ta có ý thức bảo vệ bản thân và bảo vệ bạn, tôn trọng bản thân và tôn trọng bạn mà thôi
3 ĐƯỜNG THAI NHI
Phụ nữ nhiễm vi rút HIV nếu sinh con sẽ có khả nǎng khoảng 30% là con nhiễm HIV theo
mẹ, có nghĩa là cứ 100 bà mẹ nhiễm HIV sinh con thì có khoảng 30 trẻ bị nhiễm Vi rút HIV có thể lây sang bé qua nhau thai khi bé còn nằm trong bụng mẹ, qua máu và chất dịch của mẹ khi
Trang 3sinh, và một số nhỏ lây qua sữa mẹ khi mẹ cho bé bú Trẻ sơ sinh bị nhiễm HIV thường không sống được quá ba nǎm, bé sẽ bị bệnh và chết
Trẻ do mẹ nhiễm HIV sinh ra thường xét nghiệm dương tính, tức là trong cơ thể bé có kháng thể kháng HIV Nhưng như thế không có nghĩa là bé đã bị nhiễm ở trong bụng mẹ và khi
bú sữa mẹ, bé nhận các chất kháng thể của mẹ để giúp bé chống bênh tật Có thể bé không bị nhiễm HIV, nhưng cơ thể bé còn lưu nhiều kháng thể mẹ truyền cho, trong đó có cả kháng thể kháng HIV Do đó xét nghiệm của bé là dương tính mặc dù không nhiễm vi rút Bé chỉ có kết quả xét nghiệm chính xác vào khoảng 6 - 12 tháng sau khi sinh Khi đó trong máu của bé không còn các kháng thể của mẹ, mà chỉ có các kháng thể do cơ thể bé tự sinh ra Nếu kết quả xét nghiệm lúc này là dương tính thì mới xác định bé có nhiễm HIV
II Các con đường không làm lây lan HIV:
1.Không quan hê tình dục:
_Không quan hệ tình dục là một phương pháp phòng tránh HIV khá hữu hiệu Hiện nay có nhiều bạn thanh niên có quan điểm chừng nào còn chưa lập gia đình thì còn không quan hệ tình dục, và sẽ chỉ quan hệ tình dục trong hôn nhân thôi Thực tế người ta vẫn có thể ‘yêu’ mà không cần đến ‘tình dục’ _Nhưng tại sao lại không nói đây là phương pháp phòng tránh “hoàn toàn hữu hiệu” mà chỉ nói ‘khá hữu hiệu’? Lý do là chuyện tình dục nhiều khi xảy ra ‘ngoài ý muốn’ hai người Những chuyện này chẳng ai nói mạnh được(?)
_Do đó nếu bạn nghĩ mình phòng HIV bằng cách không quan hệ tình dục thì bạn phải thật quyết tâm, phải cảnh giác với chính bản thân mình và có lẽ hay nhất là dự phòng một phương án khác để phòng thân trong trường hợp tình thế thay đổi Đó chính là bao cao su
2, Giao tiếp:
Những hoạt động giao tiếp thông thường (bắt tay, cười – nói,
chào hỏi) thường ít gây lây lan HIV nếu trên cơ quan cảm giác của
người giao tiếp không có vết trầy xước Do đó, giao tiếp với người
bị nhiễm HIV không là một việc đáng ngại Bởi vậy, chúng ta hoàn
toàn có thể xóa sạch rào cản xã hội để mở rộng vòng tay với đối
tượng hội chứng miễn dịch mắc phải, có thể chúng ta sẽ cùng họ góp
phần ngăn chặn loại VIRUT này
III Mở rộng:
1.ĐỊA CHỈ CẦN BIẾT DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG HỘI CHỨNG SUY GIẢM MIỄN DỊCH MẮC PHẢI
_Vện Vệ sinh dịch tễ Trung ương()
_Viện Da li ễu Qu ốc gia()
_Viện Pastuer Nha Trang()
_Viện Các bệnh truy ền nhiễm và Nhiệt đới Qu ốc gia()
_Bệnh viện Phụ sản Trung ương()
_Bệnh viện lao và bệnh phổi Trung ương()
_Trung tâm y tế dự phòng địa phương ( Nguyễn Tất Thành - thị trấn M’DRAK –
M’DRAK – DAK LAK)
2. PHỤ NỮ, TRẺ EM VÀ HIV/AIDS
Đại dịch HIV/AIDS đã đánh mất đi những quyền cơ bản của trẻ em nhiễm và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS Hiện nay và trong tương lai, Việt Nam tiếp tục cam kết mạnh
mẽ và nỗ lực vượt bậc để bảo vệ trẻ em trong một thế giới có AIDS.
Trẻ em bị bất an trong thế giới có AIDS.
Hiện nay, chưa có số liệu thống kê đầy đủ về tình hình trẻ em bị nhiễm HIV và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS tại Việt Nam Theo báo của Bộ Y tế, tính đến cuối năm 2005, số trẻ em dưới 19 tuổi nhiễm HIV chiếm tỷ lệ 9,2% và lứa tuổi từ 19 đến 39 tuổi chiếm trên 75% tổng số các trường hợp nhiễm HIV được phát hiện trên toàn quốc
Hàng năm, cả nước có trên 2 triệu phụ nữ mang thai Theo số liệu giám sát dịch tễ học, tỷ
lệ nhiễm HIV trong nhóm này hiện là 0,39% Như vậy, ước tính mỗi năm có hàng ngàn phụ nữ mang thai nhiễm HIV tại Việt Nam Số lượng trẻ sơ sinh bị nhiễm HIV ngày một tăng Ước tính
Trang 4hiện nay trên toàn quốc có khoảng 8.500 trẻ em trong độ tuổi từ 0 đến 15 đang sống chung với HIV/AIDS và khoảng 22.000 trẻ em mồ côi mất cha mẹ do AIDS
Dịch HIV không chỉ gây cản trở sự tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc, điều trị cho trẻ em nhiễm HIV và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS mà còn trực tiếp tác động đến mọi mặt đời sống vật chất, tinh thần của trẻ Sự kỳ thị, phân biệt đối xử đã làm hạn chế hiệu quả của công tác phòng, chống HIV/AIDS Đồng thời, làm cho đại dịch có điều kiện bùng phát và sự tác động của HIV/AIDS đối với trẻ em càng trở nên trầm trọng
Các em sống trong gia đình có người nhiễm HIV thường phải bỏ học, lo kiếm tiền hỗ trợ gia đình Khi cha mẹ các em chết do AIDS, nhiều em phải tự mình bươn chải, lang thang kiếm sống nơi đô thị, có nguy cơ cao bị mắc vào các tệ nạn xã hội
Một số em bị nhiễm và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS được đưa đến các cơ sở nuôi dưỡng tập trung Tuy được chăm sóc, điều trị và dinh dưỡng đầy đủ, song do thiếu môi trường gia đình nên sự phát triển trí thức, đời sống tinh thần, ý thức định hướng cho cuộc sống tương lại bị nhiều hạn chế, các em gặp khó khăn khi tái hoà nhập cộng đồng
Những cam kết và đáp ứng của Chính phủ Việt Nam
Nhằm bảo vệ trẻ em trong thế giới có AIDS, Việt Nam đã thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách được ban hành Đồng thời từng bước bổ sung, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, xây dựng hệ thống bảo vệ trẻ em đồng bộ, có hiệu quả, phù hợp với những quy định, mục tiêu cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia ký kết Đảm bảo cho mọi trẻ em đều được bảo vệ trong môi trường an toàn, lành mạnh, thân thiện và không bị xâm hại; có cơ hội phát huy khả năng của mình, phát triển hài hoà
về thể chất, tinh thần, trí tuệ và đạo đức; trẻ em khó khăn được tạo cơ hội bình đẳng để phát triển tối đa tiềm năng của mình; trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được ưu tiên trợ giúp để phục hồi và tái hoà nhập.
Luật “Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục trẻ em” sửa đổi được Quốc hội Việt Nam thông qua vào năm
2004, trong đó đã dành riêng một chương IV, với 17 điều quy định trách nhiệm của cá nhân, gia đình, các
tổ chức xã hội và nhà nước trong việc bảo vệ, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ nhiễm HIV và trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS Điều 53 của Luật quy định rõ “trẻ em bị nhiễm HIV/AIDS không bị phân biệt đối xử; được nhà nước và xã hội tạo điều kiện để chữa bệnh, nuôi dưỡng tại gia đình hoặc tại cơ sở trợ giúp trẻ em” Trong chương trình hành động quốc gia vì trẻ em Việt Nam, giai đoạn 2001-2010 đã đưa mục tiêu bảo vệ trẻ em nhiễm HIV và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS là một trong các mục tiêu quan trọng.
Trên thực tế, trong số 607 trẻ em dưới 5 tuổi nhiễm HIV được phát hiện(tính đến cuối tháng 12 năm 2004) đã có 257 trẻ được điều trị bằng thuốc đặc hiệu (ARV) miễn phí tại các bệnh viện Nhi Hệ thống tư vấn, xét nghiệm, điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con đã được hình thành và triển khai trên toàn quốc.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em đã ban hành quyết định về tiêu chuẩn
xã, phường phù hợp với trẻ em, hỗ trợ kinh phí, kỹ thuật cho các địa phương xây dựng mô hình xã, phường phù hợp với trẻ em nhằm thực hiện cam kết xây dựng “Một thế giới phù hợp với trẻ em” Trong đó chú trọng các tiêu chuẩn bảo vệ, chăm sóc trẻ em nói chung và bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, trẻ em nhiễm HIV và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS tại cộng đồng nói riêng.
Tháng 3 năm 2005, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 65/2005/QĐ-TTg phê duyệt đề án
“Chăm sóc trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em tàn tật nặng, trẻ em bị nhiễm chất độc hoá học và trẻ em
bị nhiễm HIV/AIDS dựa vào cộng đồng giai đoạn 2005-2010” Mở rộng đối tượng hưởng và nâng mức trợ cấp xã hội cho trẻ em chăm tại cộng đồng; hỗ trợ kinh phí từ ngân sách nhà nước để phát triển các mô hình chăm sóc thay thế, hỗ trợ học nghề cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn dựa vào cộng đồng, bao gồm cả trẻ em bị nhiễm HIV và trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS.
Theo ông Phùng Ngọc Hùng, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em Việt Nam, để công tác phòng, chống AIDS cho trẻ em đạt hiệu quả thiết thực thì phải biến những cam kết bằng hành động cụ thể: “Thường xuyên truyền thông thay đổi hành vi và chú trọng các chương trình can thiệp giảm tác hại cho thanh thiếu niên Tích cực hỗ trợ, bảo vệ, chăm sóc và điều trị cho trẻ nhiễm HIV và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS Để làm được điều đó thì trước hết phải có hệ thống giám sát quốc gia về HIV/AIDS trong trẻ em Hình thành hệ thống cung cấp thông tin định kỳ về trẻ em nhiễm và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS và thông tin “nóng” về cuộc sống, tính mạng của trẻ em để hỗ trợ kịp thời Đặc biệt, thực hiện nghiêm túc 1 trong 9 chương trình hành động quốc gia về HIV/AIDS, đó là quản lý, tư vấn xét nghiệm cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV để phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS từ mẹ sang con”.
Như vậy, không chỉ bằng lời hứa suông, bằng những văn bản khô cứng, để bảo vệ trẻ em, đặc biệt là trẻ nhiễm và bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS, chúng ta phải sát cánh, hành động vì trẻ em và cùng trẻ
em bằng tất cả tình thương và trách nhiệm với thế hệ trẻ.
3 SỐ LIỆU THỐNG KÊ
_Theo số liệu thống kê từ Cục Phòng chống HIV/AIDS Việt Nam: đến 30/6/2007 Việt Nam đã ghi nhận 128.367 người nhiễm HIV/AIDS trong đó có 25.219 người chuyển thành AIDS, 14.042 người đã chết vì AIDS
_Ngày 17/3/ 2004, Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải đã phê duyệt “Chiến lược quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đến năm 2010 và tầm nhìn 2020”, đó là sự khẳng định quyết tâm của
Trang 5Đảng và Chính phủ đối với công cuộc phòng, chống HIV/AIDS Uỷ ban quốc gia phòng, chống AIDS đã tổ chức Hội nghị triển khai Chiến lược đó ngày 16/6/2004 tại Hà Nội với nỗ lực phấn đấu đạt mục tiêu chung: Khống chế tỷ lệ hiện nhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng dân cư dưới 0,3% vào năm 2010 và không tăng sau 2010, giảm tác hại của HIV/AIDS đối với sự phát triển kinh tế- xã hội Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm phát biểu chỉ đạo: Để đạt mục tiêu trên, nhất thiết phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phòng, chống HIV/AIDS, đưa công tác này trở thành mục tiêu trong chiến lược phát triển kinh tế- xã hội của ngành và địa phương, đồng thời mở rộng các kênh truyền thông, tiếp xúc trao đổi thông tin, kinh nghiệm, tuyên truyền giáo dục thường xuyên, từng bước tạo ra sức mạnh phòng, chống AIDS của cộng đồng và tinh thần bao dung toàn xã hội Phó Thủ tướng nhấn mạnh một trong những thuận lợi của truyền thông hiện nay để triển khai thực hiện tốt Chiến lược này là công cụ Internet: Từ 1997 đến nay, nghĩa là sau 7 năm Chính phủ cho phép mở dịch vụ Internet, đến tháng 6/2004, toàn quốc đã có 1.211.808 thuê bao với 4.415.851 người sử dụng, đạt tỷ lệ 5,42% người dân dùng Internet, vượt mục tiêu của Chính phủ đề ra đến năm 2005 sẽ có 5% dân số sử dụng Internet Như vậy, các cơ quan, đoàn thể từ trung ương đến địa phương cần lên kế hoạch tổ chức, quản lý, khai thác triệt để thế mạnh của mạng thông tin này
*****Tư liệu tham khảo:
1.Trang web: www.HIV.com.vn (dự án phòng chống HIV/AIDS trực tuyến)
2.Tập san Chăm sóc AIDS/HIV t ại cộng đồng (Cục phòng chống HIV/AIDS Việt Nam)
3.Tạp chí AIDS và cộng đồng.
*****Giải thích từ ngữ:
_ hội chứng HIV/AIDS: hội chứng do suy giảm miễn dịch mắc phải Bệnh nhân mắc phải hội chứng
thường không chết do bị VIRUT này gây hại mà do kháng nguyên của nó gây lây nhiễm khuẩn bệnh khác (bệnh tiêu
hóa, hô hấp…)_ xem SGK Sinh học 8- Nxb Giáo dục, Hà nội (3-2008).
_ nội tạng: các cơ quan bên trong cơ thể người (VD: gan, mật, phổi, thận, tim…)
_ no info: chưa có thong tin
_ thời kỳ ‘cửa sổ’: khoảng 3 - 6 tháng sau khi nhiễm virut có thể chưa sinh kháng thể.
_ quan hệ tình dục không an toàn: quan hệ tình dục vớiĐỐI TƯỢNG HỘI CHỨNG SUY GIẢM MIỄN DỊCH MẮC PHẢI mà không có các biện pháp phòng tránh hay bảo vệ thích hợp (như ở trên)
_ đối tượng hội chứng suy giảm miễn dịch: người có hành vi có khả năng gây nhiễm virut HIV, đang trong thời kỳ cử số, hoặc đã đương tính virut HIV.
*****Câu hỏi xem thêm:
1/Ðẩy bao về một phía rồi mới xé vỉ để tránh làm rách bao Hướng mang bao là núm bao ở trên, vòng bao phía ngoài 2/ Bóp xẹp đầu bao rồi chụp vòng bao lên đầu dương vật Lăn nhẹ cho bao trùm kín đến sát gốc dương vật.
3/Sau khi phóng tinh, vừa giữ đáy bao vừa rút dương vật đang còn cương ra.
4/Mỗi bao cao su chỉ sử dụng một lần rồi bỏ
Ngoài ra các bạn cần lưu ý thêm: - Khi chưa sử dụng, nên để bao ở chỗ mát, tránh để ở chỗ nóng, để kè kè trong túi quần vì sức nóng sẽ làm hư lớp nhựa bao - Muốn bôi thêm chất trơn, bạn chỉ được dùng các chất trơn dùng riêng cho bao cao su, glyxêrin, tuyệt đối không dùng vadơlin, kem bôi mặt, dầu ăn sẽ làm bao dễ hư
4 HIV lây qua quan hệ tình dục thế nào? Tại sao đồng tính luyến ái dễ bị AIDS?Quan hệ tình dục ở đây ám chỉ là có sự giao hợp Khi đó, HIV trong tinh dịch, chất nhờn âm đạo sẽ xâm nhập qua niêm mạc và các vết sây sát li ti ở đường sinh dục nữ, bộ phận sinh dục nam do động tác giao hợp gây ra Ðồng tính luyến ái nam thường có nguy cơ nhiễm HIV cao là do đặc điểm thích quan hệ với nhiều bạn tình và giao hợp qua hậu môn là nơi dễ sây sát hơn
5 Quan hệ tình dục qua đường miệng có lây không? Ai lây cho ai?
Quan hệ tình dục qua đường miệng vẫn có nguy cơ lây nhiễm HIV mặc dù an toàn hơn so với giao hợp qua âm đạo hoặc hậu môn Nguy cơ sẽ xẩy ra khi tiếp xúc với chất lây là tinh dịch, dịch tiết âm đạo hoặc máu từ vết lở, sây sát trên bộ phận sinh dục hoặc trong miệng người bệnh Hướng lây truyền HIV chủ yếu từ tinh dịch, dịch tiết âm đạo người bệnh qua vết sây sát, vết thương trên môi, miệng người nhận Vì vậy, quan hệ tình dục qua đường miệng cũng cần phải dùng bao cao su mới an toàn
6 Xuất tinh ra ngoài hoặc đặt vòng tránh thai có tránh được nhiễm HIV/AIDS không?
Trang 6Xuất tinh ra ngoài âm đạo, đặt vòng tránh thai chỉ tránh được thai thôi chứ không tránh được nhiễm HIV/AIDS!
7 Tình dục an toàn là gì?
Tình dục an toàn (safe sex) là "nghệ thuật" đạt cùng lúc hai yêu cầu : hưởng thụ tình dục
mà vẫn an toàn An toàn tức là không để cho máu, tinh dịch, dịch tiết âm đạo của bạn tình xâm nhập vào cơ thể Ðể đạt yêu cầu này có hai cách : thứ nhất là không giao hợp nhưng vẫn đạt khoái cảm bằng cách ôm hôn, vuốt ve, xoa bóp (kể cả thủ dâm); thứ hai là giao hợp được bảo vệ bằng bao cao su
Tình dục an toàn không những phòng được AIDS mà còn tránh được các bệnh lây truyền qua đường itnhf dục như giang mai, lậu, mồng gà
8 Trong quan hệ tình dục, tại sao người nữ có khả năng bị lây nhiễm cao hơn nam giới? Chỉ riêng về mặt sinh học, âm đạo có diện tiếp xúc rộng, lại dễ có khả năng trầy xước và viêm nhiễm hơn bộ phận sinh dục nam Phụ nữ là người nhận trong lúc tinh dịch người bị nhiễm lại chứa HIV nhiều hơn so với dịch âm đạo
Về mặt xã hội, đa số phụ nữ ở vào tư thế bị động, dù họ có ý thức phòng tránh bệnh nhưng khuyên bạn tình dùng bao cao su không phải là chuyện dễ!
9 Bệnh hoa liễu liên quan như thế nào với HIV/AIDS?
Bệnh hoa liễu và HIV/AIDS đều là bệnh lây truyền qua đường tình dục Mắc bệnh hoa liễu gây ra các vết lở, viêm nhiễm ở cơ quan sinh dục, làm tăng khả năng lây nhiễm HIV
10 Hôn sâu có lây không? Hôn sơ sơ nhiều lần có lây không? Bị mụn bọc, hôn có lây không?
Vấn đề không phải là hôn sâu hay hôn "sơ sơ" (bởi có thể với người này là "sâu" còn với người kia thì chỉ mới "sơ sơ" thì sao !) Muốn hôn đâu thì hôn, mấy lần cũng được, miễn đừng hôn vào những nơi có chất lây (máu, dịch sinh dục) Mụn bọc nếu bị vỡ ra, thì có khả năng trở thành một cửa ngõ để HIV đi và đến
11 Một cô gái ở quán cà phê hôn và rờ "của" cháu, cháu cũng có rờ lại Vậy có bị bệnh AIDS không?
Rờ thì không sao, hôn vào "của" nhau thì có nguy cơ lây bệnh cho nhau Hơn nữa, trong những trường hợp như vậy dễ dẫn tới những điều không thể ngờ trước được! Tránh đi thì hơn!
12 Có lần uống rượu say, em đi chơi "gái", cô gái nói giao hợp qua hậu môn thì không cần dùng bao cao su, có đúng như vậy không?
Cô gái ấy đã nói đúng nếu là để ngừa thai, vì giao hợp qua đường hậu môn không thể nào
có thai được, nên không cần bao cao su Còn để ngừa AIDS, thì cô gái ấy nói sai hoàn toàn Vì giao hợp bằng đường hậu môn rất dễ gây trầy xước tạo cơ hội cho HIV lây nhiễm dễ dàng hơn Thực tế đã chứng minh nhiều người đồng tính luyến ái đã bị lây nhiễm HIV chính từ con đường giao hợp qua hậu môn
13 Tại sao gọi bao cao su là "áo mưa"? Dùng bao cao su có đảm bảo an toàn 100% không? Sau giao hợp với gái mại dâm, nếu phát hiện bao cao su lủng có nguy cơ bị AIDS không?
Sử dụng một lúc hai, ba bao cao su, liệu có an toàn chưa? Xài bao quá "đát" có an toàn không?
Gọi bao cao su là "áo mưa", có lẽ vì trong văn chương người ta dùng từ "mây mưa" để ám chỉ quan hệ tình dục Mặc "áo mưa" là để tránh hậu quả ngoài ý muốn do cơn "mưa" này để lại như tránh thai, phòng các bệnh lây qua đường tình dục, nhất là phòng HIV/AIDS Gần như chắc 100% an toàn nếu mặc "áo mưa" khi giao hợp trừ trường hợp bao lủng hay dùng chất bôi trơn không đúng Bao lủng là do chưa biết cách sử dụng: làm rách bao khi xé vỉ, bể bao khi phóng tinh
do quên bóp núm nhỏ ở đầu bao khi mang vào Còn dùng chất bôi trơn không đúng, bao sẽ có những vết thủng li ti khiến virus thấm vào Tránh được những sai sót đó là yên tâm, chỉ cần mang một bao cũng đủ an toàn rồi, cần chi hai, ba bao cho mất vui ! Không chỉ riêng bao cao su, mà các loại hàng tiêu dùng khác như thực phẩm, thuốc men, hễ quá "đát" thì đều không đảm bảo chất lượng
14 Sử dụng bao cao su đúng cách là thế nào?
Sử dụng bao cao su nguyên vẹn (không bị rách, không quá hạn sử dụng), mang vào đúng cách ngay khi bắt đầu giao hợp cho đến lúc kết thúc Trình tự mang bao như sau đây:
15 Em có người bạn mỗi lần đi chơi bời không chịu dùng bao cao su vì không thích, nhưng lại dùng một loại kem diệt khuẩn bôi lên dương vật, nói là phòng được AIDS có đúng vậy không?
Trang 7Anh bạn đó nói dóc 100%, cho đến nay loại kem có thể phòng HIV/AIDS nhân loại vẫn chưa tìm ra Nếu bạn là phụ nữ và là bạn tình của anh ta, thì đừng giao hợp với anh ta nếu anh ta không sử dụng bao (biết đâu anh ta đã nhiễm HIV vì ỷ lại với thứ kem diệt khuẩn ấy!)
16 Hai người nhiễm HIV có nên quan hệ tình dục nữa không?
Yêu là quyền con người, không ai cấm cản được Trường hợp hai người đều nhiễm, tuy hết sợ lây HIV nhưng cũng có thể làm cho bệnh nặng thêm, ngoài ra vẫn khuyến khích dùng bao cao su để không bị lây thêm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác (nếu có)
17 HIV dễ bị tiêu diệt Vậy thụt rửa kỹ bằng thuốc sát trùng có tránh được nhiễm HIV/AIDS không? (đặc biệt sau mỗi lần giao hợp) Chắc chắn là không thể ngăn cản được virus rồi! Vì trong lúc giao hợp thì virus có dư thời gian đi vào cơ thể bạn để "sinh con đẻ cái", chứ nó đâu có "khờ khờ" mà nằm bên ngoài chờ người ta sát trùng!
18 Em không muốn "quan hệ" trước khi kết hôn, nhưng anh ấy thì muốn Vậy phải làm sao? Có thể dùng kế hoãn binh: "thích thì chiều nhưng trước hết anh phải chiều em, sau đó em mới chiều anh" Tất nhiên anh ấy đồng ý ngay, sau đó bạn liền trả lời: "Như vậy thì anh ráng đợi tới khi làm đám cưới em sẽ chiều anh"
Nếu sau câu nói đó mà anh ta không bằng lòng, đòi chia tay thì rõ ràng anh ta chưa yêu chân thật Tóm lại, nếu bạn muốn giữ gìn thì đừng tạo điều kiện gần gũi quá đáng vì tình cảm rất khó nói và khó dừng Nên biết kềm chế
19 Phải thuyết phục thế nào để anh ấy chịu mang bao cao su?
Phải tìm hiểu chỗ vướng mắc, ngại ngần của anh ấy đối với bao cao su là ở chỗ nào: nghĩ mình không được tin cậy, e ngại vấn đề khoái cảm hay không tin chất lượng bao mà tìm hướng giải quyết Tuy là hơi khó nhưng phải kiên nhẫn mới được!
20 Bị người đồng tính luyến ái yêu làm sao có thể cắt đứt được Em rất khổ tâm vì bạn em rất dễ giận và nổi cộc, dọa sẽ giết em?
Tùy cơ ứng biến, nếu chưa thuyết phục dứt khoát được ngay thì nên lánh mặt một thời gian, đồng thời tìm người có uy tín đối với bạn ấy (cha mẹ, người thân, bạn bè ) tìm cách khuyên bảo dần dần Nếu cần, nên đến các Trung tâm tham vấn về tâm lý hoặc về HIV/AIDS để được giúp đỡ cụ thể hơn
21 Chỉ thay kim mà không thay bơm tiêm thì có lây nhiễm HIV không?
Có lây nhiễm, vì kim và bơm thông nhau nên HIV có thể "ung dung" từ kim vào bơm rồi
từ bơm lại theo lần chích mới mà xâm nhập vào cơ thể bạn
22 Uống nước chung với người nhiễm HIV/AIDS có chứng chảy máu thường xuyên ở lợi răng có bị lây bệnh không?
Không lây, nếu người uống sau không có thương tổn chảy máu trong miệng làm ngõ vào cho HIV Vả lại, khả năng để lại HIV trên miệng ly của người nhiễm dù là chảy máu lợi răng cũng rất là hy hữu!
23 Ði hớt tóc, dùng dao cạo chung gây trầy xước chảy máu có bị lây AIDS không?
Có thể bị lây AIDS nếu trước đó dao cạo chung dính máu người nhiễm HIV và HIV trong máu ấy còn sống Thiếu một trong hai điều kiện trên thì không thể lây nhiễm được, khả năng này rất hiếm nhưng có thể có Vì vậy, để an toàn và an tâm khi hớt tóc nên dùng loại dao gắn lưỡi lam riêng cho mỗi người Lúc ấy, dù có đứt cả vành tai, bảo đảm chỉ có đau chứ không có AIDS!
24 Có thể dùng biện pháp thay máu cho người nhiễm HIV không?Rất tiếc cơ thể người ta không giống như chiếc xe gắn máy để có thể làm động tác thay máu như kiểu súc bình xăng và thay xăng, nhớt mới Thay máu không thực hiện được vì hết sức nguy hiểm Vả lại, HIV đâu chỉ sống trong máu mà còn ẩn trốn trong các hạch bạch huyết, chưa có cách gì loại chúng ra ngoài
25 Máu dính ở ngực, ở tay, do cứu người bị nạn Vậy có lây AIDS không? Nếu máu bắn vào mắt thì sao?
Máu dính vào tay có thể yên tâm nếu người cứu nạn không bị thương tích Còn máu bắn vào mắt thì hồi hộp hơn vì mắt là niêm mạc mà HIV có thể xâm nhập vào được Vậy cần rửa mắt bằng nước sạch ngay khi đó
26 Lấy mụn ở thẩm mỹ viện có bị AIDS không?
HIV chỉ lây khi có đủ hai điều kiện:
a Phải tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch sinh dục của người bịnh
b Phải có vết trầy xước, vết thương hở, vết xâm kim để máu hoặc dịch sinh dục xâm nhập
Trang 8Vì vậy dụng cụ thẩm mỹ, nếu không khử trùng hoặc khử trùng không đúng cách thì có thể lây truyền HIV
27 Cho máu bị từ chối, có phải đã nhiễm HIV không?
Cho máu là một hành động nhân đạo rất đáng quý Nhưng để máu của "người cho" dùng được cho "người nhận" thì không được chứa các mầm bệnh như: siêu vi viêm gan B hoặc C, ký sinh trùng sốt rét kể cả HIV
Khi cho máu mà bị từ chối, có thể do đã mang trong người mầm bệnh qua đường máu nào
đó chứ không hẳn là chỉ do mình đã nhiễm HIV Các trung tâm tiếp nhận máu sẽ làm tham vấn cho bạn trong những trường hợp này
28 Dùng quẹt gaz đốt các lưỡi lam đã xài rồi thì có bảo đảm diệt được HIV không?
Không bảo đảm diệt được HIV Muốn dùng sức nóng để diệt HIV trong các vật dụng, y dụng cụ kim loại đã sử dụng, theo Y học chỉ có ba cách:
Hấp hơi nước bằng lò áp suất ở 121 độ C, áp suất 2 atmosphe trong 20 phút
Hấp khô bằng lò điện ở 170 độ C trong 2 giờ
Nấu trong nước sôi liên tục 20 - 30 phút kể từ lúc sôi
29 Khám phụ khoa có lây AIDS không? Không lây nếu thầy thuốc áp dụng các biện pháp phòng tránh lây nhiễm, giữ an toàn cho bệnh nhân, bằng cách:- Khử trùng dụng cụ đúng cách; Thao tác khám chính xác, không gây sây-sát cho bệnh nhân Phụ khoa là vấn đề sức khỏe rất quan trọng, đừng vì quá sợ nhiễm HIV mà không đi khám và chữa trị kịp thời
30 Người phụ nữ nhiễm HIV, muốn giữ thai có được không?
Giữ thai hay không là quyền quyết định của bà mẹ Nếu giữ, bà mẹ sẽ phải chấp nhận nguy cơ lây bệnh cho con là 30% và phải chuẩn bị người nuôi dưỡng cho trẻ trong trường hợp cha
mẹ đều chết vì AIDS Dù trẻ không nhiễm HIV đi nữa, số phận nó sẽ ra sao, không ai có thể trả lời thay cho bà mẹ điều đó
31 Bú sữa mẹ có lây HIV/AIDS không?Bú sữa mẹ cũng là một đường lây HIV/AIDS cho trẻ, nhưng khả năng lây thấp hơn lây khi mang thai và lúc sanh Nếu có điều kiện kinh tế, bà mẹ nhiễm HIV/AIDS nên nuôi con bằng các loại sữa khác Nếu không có điều kiện, vẫn có thể nuôi con bằng sữa mẹ vì trong trường hợp này suy dinh dưỡng đe dọa trẻ còn đáng sợ hơn HIV/AIDS
32 Chồng bị nhiễm HIV, muốn có con bằng thụ tinh nhân tạo có được không?Ðược, với điều kiện thụ tinh nhân tạo bằng tinh dịch của người đàn ông không nhiễm HIV khác, chứ với tinh dịch của chồng, bạn có thể bị lây truyền HIV Do vậy,cũng như hiến máu, để phòng tránh HIV qua thụ tinh nhân tạo, người cho tinh dịch bắt buộc phải xét nghiệm HIV với kết quả âm tính Trong mọi trường hợp, nên xin ý kiến bác sĩ chuyên khoa
33 Vì sao muỗi hút máu người nhiễm HIV, muỗi không bị bệnh? Có thể nghiên cứu sức
đề kháng của muỗi đối với HIV để tìm ra thuốc trị AIDS?HIV chỉ gây bệnh cho người Cơ thể muỗi không có điều kiện cho HIV tồn tại và phát triển nên muỗi không bị bệnh và cũng không truyền bệnh, chứ không phải tại muỗi có sức đề kháng với HIV Vì vậy, chẳng có lý do nào để dùng muỗi nghiên cứu thuốc trị AIDS
34 HIV có trong nước bọt, vậy ăn uống chung có bị lây bệnh không? Bị người nhiễm HIV cắn có bị lây không? Cả hai trường hợp đều không lây Ăn uống chung không lây vì nước bọt không có HIV hoặc chỉ có với số lượng rất ít (dưới 1 virus/ml ) không đủ lây bệnh Ðối với trường hợp bị người nhiễm HIV cắn, chỉ lây khi vết cắn chảy máu và răng miệng của người cắn
có vết lở chảy máu