- Häc theo néi dung ghi kÕt hîp víi th«ng tin SGK.[r]
Trang 2Ngành thân mềm rất đa dạng, phong phú có tới khoảng 100.000 loài nh : Trai, sò, ốc, hến, ngao, mực và phân bố ở khắp các môi tr ờng : Biển, sông, ao, hồ, trên cạn.
Chương
4
Ngànhưthânưmềm
Trang 34
5
Hình 18.1.Hình dạng vỏ
1 Vỏ trai:
?
? Dựa vào H18.1 hãy xác định các phần vỏ trai trên mẫu vật?
Đầu vỏ
Đỉnh vỏ Bản lề vỏ
Đuôi vỏ
Vòng tăng tr ởng vỏ
- Vỏ trai gồm hai
mảnh, liên kết với
nhau bằng bản lề vỏ.
Trang 4Tiết 20 - Bài 18 : Trai sông
1 Vỏ trai:
I.ưHìnhưdạng,ưcấuưtạo:
- Vỏ trai gồm hai mảnh, liên kết với nhau bằng bản lề vỏ.
?
? Dựa vào H 18.2 hãy cho biết vỏ trai đ ợc cấu tạo bởi những thành phần nào ? Xác định trên mẫu vật các thành phần đó?
H 18.2 Cấu tạo vỏ
Lớp sừng
Lớp xà cừ Lớp đá vôi
- Gồm có 3 lớp
Lớp sừng Lớp đá vôi Lớp xà cừ
Trang 51 Vỏ trai:
- Vỏ trai gồm hai mảnh, liên kết với nhau bằng bản lề vỏ.
- Gồm có 3 lớp
Lớp sừng Lớp đá vôi Lớp xà cừ
2 Cơ thể trai:
?
Trang 6Tiết 20 – Bài 18 : Trai sông
1 Vỏ trai:
I.ưHìnhưdạng,ưcấuưtạo:
2 Cơ thể trai:
Vỏ
Cơ khép
vỏ tr ớc Chỗ bám cơ khép vỏ sau
ống thoát
Mang
ố ng hút
Chân
Thân
Lỗ miệng Tấm miệng
áo trai
H 18.3.Cấu tạo cơ thể trai
?
? Dựa vào H 18.3, quan sát mẫu mổ trao đổi nhóm :
nhận biết các cơ quan
trong cơ thể trai ?
Trang 71 Vá trai:
2 C¬ thÓ trai:
-Gåm 3
phÇn:
Ngoµi: ¸o trai t¹o thµnh khoang
¸o cã èng hót vµ èng tho¸t
Gi÷a : hai tÊm mang
Trong: + Th©n trai
+ Ch©n trai
Trang 8Tiết 20 – Bài 18 : Trai sông
II/Diưchuyểnưvàưdinhưdưỡng:
1 Di chuyển:
H18.4.Trai di chuyển và dinh d ỡng
ống thoát n ớc
ống hút n ớc
H ớng di
chuyển
H ớng di
chuyển
?
?- kết hợp với động tác đóng mở vỏ. Trai sông di chuyển bằng cách : chân trai thò ra, thụt vào Quan sát H18.4, giải thích cơ chế giúp trai di chuyển đ ợc trong bùn cát theo chiều mũi tên ?
Trang 91 Di chuyển:
2 Dinh d ỡng:
Cơ khép
vỏ tr ớc
Chỗ bám cơ khép vỏ sau Vỏ
ống thoát
Mang
ố ng hút
Chân
Thân
Lỗ miệng Tấm miệng
áo
H 18.4 Trai di chuyển và dinh d ỡng
H 18.4 Trai di chuyển và dinh d ỡng
ố ng hút n ớc
H ớng
di chuyển
Quan sát H 18.3 , H 18.4 kết hợp
thông tin SGK hãy cho biết :
Dòng n ớc qua ống hút vào khoang áo
mang theo những chất gì vào miệng trai
và mang trai ?
?
?
Trai lấy mồi ăn và ôxi chỉ nhờ vào
cơ chế lọc từ n ớc hút vào, vậy đó là
kiểu dinh d ỡng gì (chủ động hay
thụ động)?
?
?
Trang 10Tiết 20 – Bài 18 : Trai sông
II/Diưchuyểnưvàưdinhưdưỡng:
1 Di chuyển:
2 Dinh d ỡng:
- Kiểu dinh d ỡng : thụ động.
- Thức ăn : động vật nguyên sinh, vụn hữu cơ.
- Hô hấp: trao đổi khí qua mang.
Cách dinh d ỡng của trai có ý nghĩa nh thế nào với môi tr ờng n ớc
?
?
Trang 111 Di chuyÓn:
2 Dinh d ìng:
III/Sinhs¶n:
?
cña hai giai ®o¹n sinh s¶n sau:
- Trøng vµ Êu trïng ph¸t triÓn trong mang cña trai mÑ?
- Êu trïng b¸m vµo da vµ mang c¸ ?
- Trai s«ng ph©n tÝnh
-Sù ph¸t triÓn c¸ thÓ: qua giai ®o¹n Êu trïng:
+ Trøng -> Êu trïng -> trai s«ng tr ëng thµnh.
T¹i sao nhiÒu ao th¶ c¸, kh«ng th¶ trai nh ng khi thu ho¹ch vÉn cã trai trong ao ?
?
?
Trang 12Câu 1: Trai tự vệ bằng cách nào? Cấu tạo nào
của trai đảm bảo cách tự vệ đó có hiệu quả
Chọn 2 đội ( mỗi đội chơi gồm 4 HS )
Luậtưchơi:
-Mỗi đội xếp thành một hàng
- Các thành viên sẽ chạy tiếp sức, mỗi HS xác định một cơ quan của cơ thể trai sông và điền vào mũi tên chú thích trên tranh vẽ
- Đội nào xác định chính xác nhiều cơ quan hơn và nhanh hơn sẽ
là đội thắng
Trang 13- Chuẩn bị cho bài sau:
+ S u tầm tranh ảnh mẫu vật, mẫu vỏ về các đại diện trong ngành thân mềm nh : trai, sò, ốc, hến, mực… + Đọc tr ớc nội dung bài 19