L I M U
1 T ính c p thi t c a đ tƠi
Nhân l c (NL) và phát tri n ngu n nhân l c (NNL) là m t trong nh ng v n đ c t lõi c a s nghi p phát tri n kinh t - xư h i (KT-XH) m i qu c gia c bi t trong th i đ i ngày nay, đ i v i các n c đang phát tri n, gi i quy t v n đ này đang là yêu c u đ c
đ t ra h t s c b c xúc, vì nó v a mang tính th i s , v a mang tính chi n l c xuyên su t quá trình phát tri n kinh t - xư h i c a m i
n c Trong su t l ch s phát tri n c a mình, Vi t Nam đư xây d ng, gìn gi và phát huy đ c truy n th ng coi tr ng hi n tài, phát tri n nhân l c; luôn kh ng đ nh rõ quan đi m coi con ng i là trung tâm
c a s phát tri n Vi c b o đ m cung ng đ đi n cho phát tri n kinh t
là nhi m v h t s c n ng n M t khác, do yêu c u tái c c u ngành
đi n, trong đó có vi c hình thành th tr ng đi n c nh tranh trong l nh
v c phân ph i đi n đang đ t ra nh ng nguy c và thách th c m i đ i
v i t p đoàn đi n l c Vi t Nam nói chung và Công ty i n l c Phú Th nói riêng hoàn thành nhi m v này, công tác đào t o ngu n nhân
l c t i Công ty i n l c Phú Th là m t v n đ h t s c c p bách đ có
th v t qua nh ng khó kh n và thách th c, nâng cao hi u qu ho t
đ ng hi u qu s n xu t kinh doanh và đáp ng yêu c u cung c p đi n cho khách hàng s d ng đi n thì v n đ c b n và lâu dài là ph i t p trung đ y m nh công tác đào t o ngu n nhân l c c a Công ty
Vi c nghiên c u công tác đào t o ngu n nhân l c đ đ a ra
nh ng gi i pháp hoàn thi n, đáp ng yêu c u phát tri n, nâng cao n ng
su t lao đ ng, nâng cao n ng l c c nh tranh cho Công ty i n l c Phú
Th càng tr nên c p thi t Xu t phát t nh n th c trên nên tác gi ch n
đ tài “Hoàn thi n công tác đào t o ngu n nhân l c t i Công ty i n
l c Phú Th ” cho lu n v n th c s c a mình
2 M c tiêu vƠ nhi m v nghiên c u
2.1 M c tiêu
tài nghiên c u c s lý lu n v công tác đào t o ngu n nhân
l c trong doanh nghi p, t đó phân tích th c tr ng v công tác đào t o ngu n nhân l c t i Công ty i n l c Phú Th và đ a ra nh ng gi i pháp nh m hoàn thi n công tác đào t o ngu n nhân l c Công ty i n l c Phú Th
2.2 Nhi m v
Trang 3- H th ng hóa c s lý lu n v công tác đào t o ngu n nhân l c trong doanh nghi p
- Phân tích và đánh giá đ c th c tr ng công tác đào t o ngu n nhân
l c t i Công ty i n l c Phú Th Tìm h n ch , nguyên nhân nh h ng đ n công tác đào t o ngu n nhân l c t i Công ty i n l c Phú Th
- xu t gi i pháp nh m hoàn thi n công tác đào t o ngu n nhân
- Ph m vi nghiên c u v th i gian: Các s li u thu th p, x lý
và phân tích trong th i gian t n m 2013-2017 a ra gi i pháp hoàn thi n ho t đ ng đào t o ngu n nhân l c t i Công ty i n l c Phú Th cho giai đo n 2018 – 2020
Hình th c đi u tra: Phát phi u đi u tra
Th i gian đi u tra: t ngày 1 tháng 4 đ n 30 tháng 4 n m 2018
a đi m: Công ty i n l c Phú Th
M c đích đi u tra: đánh giá v tác đ ng c a đào t o đ n hi u
qu làm vi c c a ng i lao đ ng trong Công ty i n l c Phú Th + D li u th c p: Báo cáo v bi n đ ng nhân s , các ch ng trình đào t o, t ng h p k t qu ki m tra sau đào t o c a Công ty i n
l c Phú Th
- Ph ng pháp nghiên c u: th c hi n phân tích th c tr ng công tác đào t o ngu n nhân l c t i Công ty i n l c Phú Th , tác gi
đư s d ng k t h p các ph ng pháp th ng kê mô t , so sánh, t ng h p, phân tích đ nh tính đ phân tích các Báo cáo v công tác cán b , đào
t o, các ch tiêu s n xu t kinh doanh các n m c a Công ty i n l c Phú
Th và các d li u do tác gi thu th p
Trang 5Ch ng 1
C S LÝ LU N V ÀO T O NGU N NHÂN L C
TRONG DOANH NGHI P 1.1 K hái quát v ngu n nhơn l c trong doanh nghi p 1.1.1 Khái ni m v ngu n nhân l c
Ngu n nhân l c c a m t t ch c đ c hình thành trên c s cá nhân có vai trò khác nhau và đ c liên k t v i nhau theo nh ng m c tiêu nh t đ nh Theo GS.TS Bùi V n Nh n (2006), “Trong doanh nghi p, ngu n nhân l c doanh nghi p là l c l ng lao đ ng c a t ng doanh nghi p, là s ng i có trong danh sách c a doanh nghi p, do doanh nghi p tr l ng”
Theo PGS.TS Tr n Kim Dung (2011), “Ngu n nhân l c c a m t
t ch c đ c hình thành trên c s c a nh ng cá nhân có vai trò khác nhau và đ c liên k t v i nhau theo các vai trò nh t đ nh.”
Theo PGS.TS Nguy n Ng c Quân và ThS Nguy n Vân i m (2012) khái ni m NNL đ c hi u nh sau: “Ngu n nhân l c c a m t t
ch c bao g m t t c nh ng ng i lao đ ng làm vi c trong t ch c đó, còn nhân l c đ c hi u là ngu n l c c a m i con ng i mà ngu n l c này bao g m trí l c và th l c.”
1.1.2 Các y u t c b n g n li n ngu n nhân l c
Ngu n nhân l c là t ng th các ti m n ng lao đ ng c a m t t ch c,
m t đ a ph ng, m t qu c gia trong th th ng nh t h u c n ng l c xư h i (Th l c, trí l c, nhân cách) và tính n ng đ ng xư h i c a con ng i thu c các nhóm đó, nh tính th ng nh t mà ngu n l c con ng i bi n thành ngu n v n đáp ng yêu c u phát tri n (Nguy n H u D ng, 2004)
Trí l c bao g m trình đ t ng h p t v n hoá, chuyên môn, k thu t, k n ng lao đ ng Trình đ v n hoá, v i m t n n t ng h c v n
Trang 6nh t đ nh là c s cho phát tri n trình đ chuyên môn k thu t Trình đ chuyên môn k thu t là đi u ki n đ m b o cho ngu n nhân l c ho t
đ ng mang tính chuyên môn hoá và chuyên nghi p hoá K n ng lao
đ ng theo t ng nghành ngh , l nh v c là m t yêu c u đ c bi t quan
tr ng trong phát tri n ngu n nhân l c xư h i công nghi p (Nguy n
H u D ng, 2004)
1.1.2.2 Th l c
Th l c là tr ng thái s c kho c a con ng i, là đi u ki n đ m
b o cho con ng i phát tri n, tr ng thành m t cách bình th ng, ho c
có th đáp ng đ c nh ng đòi h i v s hao phí s c l c, th n kinh, c
b p trong lao đ ng Trí l c ngày càng đóng vai trò quy t đ nh trong s phát tri n ngu n nhân l c, song s c m nh trí tu c a con ng i ch có
th phát huy đ c l i th trên n n th l c kho m nh Ch m sóc s c kho là m t nhi m v r t c b n đ nâng cao ch t l ng ngu n nhân
l c, t o ti n đ phát huy có hi u qu ti m n ng con ng i
Các tiêu chí c th c a th l c nh có s c ch u đ ng d o dai, đáp
ng quá trình s n xu t liên t c, kéo dài; có các thông s nhân ch ng h c đáp ng đ c các h th ng thi t b công ngh đ c s n xu t ph bi n và trao đ i trên th tr ng khu v c và th gi i; luôn t nh táo và s ng khoái tinh th n (Nguy n H u D ng, 2004)
1.1.2.3 Tâm l c
Tâm l c còn đ c g i là ph m ch t tâm lý- xư h i, chính là tác phong, tinh th n – ý th c trong lao đ ng nh tác phong công nghi p (kh n tr ng, đúng gi ), có ý th c t giác cao, có ni m say mê ngh nghi p chuyên môn, sáng t o, n ng đ ng trong công vi c; có kh n ng chuy n đ i công vi c cao thích ng v i nh ng thay đ i trong l nh v c công ngh và qu n lý (Nguy n H u D ng, 2004)
1.1.3 Vai trò c a ngu n nhân l c đ i v i doanh nghi p
Vai trò c a ngu n nhân l c chính là vai trò c a con ng i và
đ c th hi n:
V i t cách là ng i s n xu t, con ng i có vai trò quy t đ nh đ i
v i s phát tri n Con ng i là ngu n l c s n xu t chính, ch có con
ng i m i sáng t o ra các hàng hoá, d ch v và ki m tra đ c quá trình
s n xu t kinh doanh đó M c dù trang thi t b , tài s n, ngu n tài chính
Trang 7là nh ng ngu n tài nguyên mà các t ch c đ u c n ph i có, nh ng trong đó tài nguyên nhân v n - con ng i l i đ c bi t quan tr ng Không có nh ng con ng i làm vi c hi u qu thì t ch c đó không th nào đ t t i m c tiêu
V i t cách là ng i tiêu dùng s n ph m, d ch v đ t n t i và phát tri n con ng i c n đ c đáp ng m i nhu c u v t ch t l n tinh
th n Vì v y s tiêu dùng c a con ng i chính là đ ng l c cho m i s phát tri n và là m c tiêu c a m i doanh nghi p luôn h ng t i
1.2 Khái quát v đƠo t o ngu n nhơn l c trong doanh nghi p 1.2.1 Khái ni m, m c tiêu và vai trò c a đào t o
ào t o là m t quá trình có h th ng nh m nuôi d ng vi c tích
l y các k n ng, nh ng quy t c, hành vi hay thái đ d n đ n s t ng
x ng t t h n gi a nh ng đ c đi m c a nhân viên và yêu c u c a công
C p nh t các k n ng, ki n th c m i cho nhân viên, giúp h có th
áp d ng thành công các thay đ i công ngh , k thu t trong doanh nghi p Tránh tình tr ng quá l i th i Các nhà qu n tr c n áp d ng các
ph ng pháp qu n lý sao cho phù h p v i nh ng thay đ i v quy trình công ngh , k thu t và môi tr ng kinh doanh
Gi i quy t các v n đ t ch c ào t o có th giúp các nhà qu n
Trang 8tr gi i quy t các v n đ mâu thu n, xung đ t gi a các cá nhân và công đoàn v i các nhà qu n tr , đ ra các chính sách v qu n lý ngu n nhân
l c c a doanh nghi p có hi u qu
H ng d n công vi c cho nhân viên m i Nhân viên m i th ng g p nhi u khó kh n, b ng trong nh ng ngay đ u làm t ch c, doanh nghi p, các ch ng trình đ nh h ng công vi c đ i v i nhân viên m i s giúp h mau chóng thích ng v i môi tr ng làm vi c m i c a doanh nghi p
Chu n b đ i cán b qu n lý, chuyên môn k c n ào t o giúp cho nhân viên có đ c nh ng c h i c n thi t cho các c h i th ng ti n
và thay th cán b qu n lý, chuyên môn khi c n thi t
1.2.1.3 Vai trò c a đào t o
ào t o luôn đ c coi là m t n i dung quan tr ng trong chính sách qu n tr nhân l c c a t ch c B i nó có vai trò quan tr ng đ i v i
s phát tri n c a cá nhân ng i lao đ ng và t ch c
- i v i t ch c: Tr c h t đào t o giúp ng i lao đ ng nâng cao n ng su t, ch t l ng và hi u qu công vi c đ c giao Nh đó giá thành s n ph m s h , kh n ng bán hàng hóa và d ch v s t t h n, th
tr ng tiêu th s n ph m s đ c m r ng và t ch c có nhi u c h i
đ nâng cao l i nhu n
H n n a thông qua đào t o kh n ng t ti n hành công vi c m t cách đ c
l p và t giác c a ng i lao đ ng s t ng, t ch c gi m đ c chi phí lao đ ng cho vi c giám sát quá trình làm vi c c a ng i lao đ ng
Nh có đào t o t ch c s duy trì và nâng cao đ c ch t l ng ngu n nhân l c c a mình, s có đ i ng nhân viên có trình đ chuyên môn k thu t cao i u đó giúp t ch c nâng cao tính n đ nh và tính
n ng ho t đ ng trong ho t đ ng c a mình, đ ng th i t o thu n l i cho
vi c áp d ng khoa h c k thu t và qu n lý trong ho t đ ng c a t ch c
Cu i cùng nh ho t đ ng đào t o t ch c có th t o ra đ i ng nhân viên gi i, duy trì đ c đ i ng nhân viên đó và thu hút đ c đ i
ng nhân viên gi i đ n v i t ch c nh đó có th t o l p và nâng cao l i th
c nh tranh ng th i ho t đ ng đào t o giúp phát tri n ngu n nhân l c đ t
ch c chu n b đ i ng cán b , chuyên môn k c n ào t o giúp nhân viên có
nh ng k n ng c n thi t đ đ m nhi m nh ng v trí tr ng
- i v i ng i lao đ ng: Khi hi u qu lao đ ng c a ng i lao
Trang 9đ ng t ng và doanh nghi p có doanh thu cao thì kéo theo thù lao c a
ng i lao đ ng c ng t ng lên
Nh có ho t đ ng đào t o mà m c đ hài lòng c a ng i lao đ ng đ i
v i công vi c c ng t ng, ng i lao đ ng s g n bó h n v i t ch c
Thông qua đào t o ng i lao đ ng có tính chuyên nghi p cao
h n, các yêu c u và nguy n v ng c a h đáp ng t t h n Nói cách khác đào t o đóng vai trò quan tr ng trong vi c t o “Th ng hi u cá nhân” cho ng i lao đ ng, giúp cho h có ch đ ng và v th v ng ch c trên th tr ng lao đ ng v i m c giá công lao đ ng cao
Nh v y, đào t o nhân l c trong doanh nghi p là nhu c u t t y u khách quan c a c doanh nghi p và ng i lao đ ng, do v y đào t o nhân l c trong doanh nghi p c n ph i đ c chú tr ng đ u t m t cách
hi n các b c ti p theo c a quá trình đào t o Doanh nghi p c n ph i
bi t nhu c u đào t o nhân l c c a t ch c cho t ng b ph n t i các th i
đi m c th ; nh ng k n ng và lo i lao đ ng nào đ c đào t o
làm đ c đi u này, doanh nghi p c n th c hi n các công
vi c phân tích c th bao g m: phân tích nhu c u t ch c, ki n th c,
k n ng c a công vi c đòi h i và phân tích nhu c u t ch c, ki n th c,
k n ng hi n có c a ng i lao đ ng đ xác đ nh đúng nhu c u đào t o nhân l c c a mình
xác đ nh đ c nhu c u đào t o thì ng i làm công tác đào t o
ph i d a trên các c s sau:
- Phân tích m c tiêu t ch c: Bao g m các công vi c nh phân tích các m c tiêu nh doanh thu, l i nhu n, chi phí, quy mô lao đ ng…
t đó đ a ra các m c tiêu nhân l c nh m th c hi n m c tiêu chung
đư đ ra c a doanh nghi p Ngoài ra, thông qua vi c th c hi n các ho t
Trang 10đ ng phân tích này có th đánh giá đ c n i b c c u t ch c c a toàn doanh nghi p, t đó th y đ c đi m m nh và y u, t đây xác đ nh k
ho ch cho đ i ng lao đ ng C th , doanh nghi p ph i tr l i câu h i: Thách th c c a môi tr ng kinh doanh đ t ra cho doanh nghi p trong
ng n h n và dài h n là gì? Doanh nghi p đang đ ng tr c nh ng c h i nào c a th tr ng và c n ph i làm gì đ t n d ng các c h i kinh doanh trên th tr ng theo chi n l c t ng th c a doanh nghi p đư đ ra?
th c hi n các m c tiêu đư đ ra, doanh nghi p c n ph i chu n b t t các
y u t c n thi t v v n, c s v t ch t…và ngu n nhân l c phù h p Do
v y, c n c vào chi n l c kinh doanh c a mình doanh nghi p c n ph i xây d ng đ c k ho ch nhân s phù h p m i đ m b o đ c m t đ i
ng lao đ ng phù h p nh m th c hi n t t các k ho ch đư đ ra
- Phân tích công vi c: là s phân tích nh ng yêu c u đ th c hi n công vi c trong t ch c, phân tích công vi c ph i chú tr ng đ n nh ng công vi c có tính ch t quan tr ng và tr ng tâm Công vi c đ c phân tích ph i ch ra đ c nh ng k n ng và ki n th c gì mà ng i lao đ ng
ph i đào t o gì, và c n chú tr ng đào t o cho ng i lao đ ng h n vào
nh ng k n ng và ki n th c nào trong quá trình th c hi n công vi c
K t qu c a đánh giá nhu c u đào t o: K t qu đánh giá nhu c u không
ch tìm ra nhu c u đào t o mà c nhu c u ngoài đào t o – t c nhu c u v t ch c
và qu n lý và tìm ra nh ng cá nhân có ti m n ng phát tri n
Nhu c u đào t o: N u đào t o là c n thi t c n phát tri n rõ
nh ng ki n th c, k n ng, thái đ c n đào t o và xây d ng m c tiêu đào t o rõ ràng
Nhu c u ngoài đào t o: t c là nhu c u thay đ i v t ch c và
qu n lý Thông qua phân tích t ch c và phân tích ho t đ ng có th phát
hi n: ch đ khen th ng, k lu t không phù h p, cung c p thông tin
ph n h i hay khó kh n trong h th ng qu n lý
1.2.2.2 Xác đ nh m c tiêu đào t o
Trang 11M c tiêu đào t o là k t qu c n đ t đ c c a ch ng trình đào
t o M c tiêu đào t o đ c xác đ nh thông qua nhu c u đào t o, tr c khi đào t o m t lo i lao đ ng nào đó thì c n bi t đ c quá trình đào t o
s trang b đ c nh ng gì cho ng i lao đ ng và doanh nghi p thu đ c
gì qua quá trình đào t o đó nh k n ng c n đ t đ c là gì, s l ng đào t o là bao nhiêu, th i gian đào t o trong bao lâu
1.2.2.3 L a ch n đ i t ng đào t o
L a ch n đ i t ng đào t o c ng là m t b c r t quan tr ng
B c này có s liên quan ch t ch đ n vi c xác đ nh nhu c u đào t o Thông qua nghiên c u đ ng c và nhu c u, kh n ng c a ng i đ c đào t o mà doanh nghi p có th bi t đ c quá trình đào t o có th có tác d ng nh th nào đ i v i ng i lao đ ng Qua đó doanh nghi p có
th l a ch n nh ng lao đ ng phù h p v i m c tiêu c a doanh nghi p
và b n thân ng i lao đ ng
Khi ti n hành l a ch n đ i t ng đào t o, c n ph i có c s l a
ch n đ i t ng d a vào các nhóm y u t sau:
Yêu c u c a công vi c: Công vi c đang đòi h i nhân viên ph i có
nh ng ki n th c k n ng nào? Nhân viên nào còn thi u c n ph i đào t o
đ trang b ki n th c, k n ng đó
Nhu c u và đ ng c đào t o phát tri n c a nhân viên: Nhân viên
mu n đ c đào t o nh ng ki n th c k n ng nào? H có th c s mu n tham d các khóa đào t o d ki n t ch c hay không?
N ng l c h c t p c a nhân viên: ch ng trình đào t o có phù h p
v i kh n ng h c t p c a nhân viên hay không?
t o Ch ng trình đào t o s th hi n nh ng m c tiêu đào t o c a t
ch c nh k n ng, ki n th c nào c n đ c d y trong quá trình đào t o
ng i lao đ ng Sau khi xây d ng đ c ch ng trình đào t o thì c n
ph i xác đ nh đ c ph ng pháp đào t o nào đ c áp d ng vào gi ng
d y nh m thu đ c hi u qu
Trang 121.2.2.5 L a ch n giáo viên
Vi c l a ch n giáo viên ph thu c r t nhi u vào ph ng pháp
gi ng d y mà doanh nghi p l a ch n V i nhóm ph ng pháp đào t o trong doanh nghi p giáo viên chính là nh ng ng i qu n lý, nh ng
ng i lao đ ng lâu n m và thành th o trong công vi c Còn v i nhóm
ph ng pháp đào t o ngoài doanh nghi p giáo viên th ng đ c thuê t bên ngoài
1.2.2.6 Xác đ nh chi phí đào t o
T vi c xác đ nh nhu c u đào t o đ n vi c xây d ng ch ng trình đào t o và ph ng pháp đ đào t o doanh nghi p ph i d a vào y u t quan tr ng là chi phí mà doanh nghi p dành cho công tác đào t o Kinh phí dành cho đào t o c a doanh nghi p đ c d trù t vi c l p k ho ch đào t o n m
1.2.2.7 Th c hi n ho t đ ng đào t o
Công tác tri n khai th c hi n ho t đ ng đào t o ph thu c ch
y u vào vi c doanh nghi p t tri n khai hay thuê bên ngoài
Doanh nghi p t tri n khai ho t đ ng đƠo t o, bao g m các
công vi c sau: M i gi ng viên; Thông báo danh sách h c viên tham gia
ch ng trình đào t o; Chu n b tài li u đào t o; Chu n b các đi u ki n
1.2.2.8 Các ch tiêu đánh giá ch ng trình và k t qu đào t o
Vi c đánh giá ch ng trình đào t o là r t c n thi t sau m i quá trình đào t o i u này giúp doanh nghi p có th th y thu đ c đi u gì
và nh ng gì ch a đ c qua quá trình đào t o, t đó rút ra kinh nghi m cho nh ng l n đào t o ti p theo đánh giá k t qu đào t o thì doanh nghi p s d ng các tiêu chí sau:
- Ch tiêu v hi u qu kinh t đ t đ c sau quá trình đào t o
- Ch tiêu v chi phí đào t o so v i doanh thu đ c sau đào t o
- Chi tiêu đánh giá thông qua ý th c c a ng i lao đ ng