SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN GIANGTRƯỜNG THPT NGUYỄN BỈNH KHIÊM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM XÂY D NG NGÂN HÀNG CÂU H I ỰNG NGÂN HÀNG CÂU HỎI ỎI VÀ TR N Đ THI TR C NGHI M ỘN ĐỀ THI TRẮC NGHIỆM
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN GIANG
TRƯỜNG THPT NGUYỄN BỈNH KHIÊM
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
XÂY D NG NGÂN HÀNG CÂU H I ỰNG NGÂN HÀNG CÂU HỎI ỎI
VÀ TR N Đ THI TR C NGHI M ỘN ĐỀ THI TRẮC NGHIỆM Ề THI TRẮC NGHIỆM ẮC NGHIỆM ỆM
B NG PH N M M MYLT ẰNG PHẦN MỀM MYLT ẦN MỀM MYLT Ề THI TRẮC NGHIỆM
GV: NGUYỄN HỒNG NHỰT
AN GIANG – 2019
Trang 2PHỤ LỤC 2:
SỞ GD&ĐT AN GIANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG THPT NGUYỄN BỈNH KHIÊM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
I SƠ LƯỢC LÝ LỊCH TÁC GIẢ
- Họ và tên : Nguyễn Hồng Nhựt Nam, nữ: nam
- Ngày, tháng, năm sinh: 19/10/1984
- Nơi thường trú: Bình Khánh 5, Bình Khánh, Long Xuyên, An Giang
- Đơn vị công tác: Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, Châu Thành, An Giang
- Chức vụ hiện nay: không
- Trình độ chuyên môn: Thạc sĩ LL & PPDH Vật Lý
- Lĩnh vực công tác: giảng dạy môn Vật Lý
II SƠ LƯỢC ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH ĐƠN VỊ
Trang 3Tổng 115
2
Trang 42 Những thuận lợi, khó khăn của đơn vị trong thực hiện nhiệm vụ a Thuận lơi
- Nhà trường tiếp tục được sự quan tâm lãnh đạo, quản lí của Sở GD&ĐT, của Huyện ủy,UBND huyện; sự hỗ trợ tích cực của các ban ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương
- Được sự tin tưởng, đồng thuận, quan tâm hỗ trợ của các bậc cha mẹ học sinh (CMHS),các tổ chức, cá nhân, mạnh thường quân, các nhà hảo tâm, cựu học sinh và quần chúng nhân dân
- Kết quả giáo dục của nhà trường nhiều năm qua đã tạo nền móng vững chắc thúc đẩy mạnh sự phát triển vươn lên
- Đội ngũ CBQL, GV, NV đủ về số lượng và cơ cấu, được trẻ hóa, trình độ nghiệp vụ sư phạm đúng chuẩn
- Học sinh đa phần có cố gắng, chuyên cần trong học tập
b Khó khăn
- Với quy mô 43 lớp, CSVC, trang thiết bị tuy được quan tâm cải tạo, đầu tư nhưng vẫnchưa tương xứng; TV, máy chiếu, máy vi tính đa phần đã được đầu tư nhiều năm, đến nay phát sinh
hư hỏng nên không đủ sức phục vụ
- Sân bãi chật hẹp ảnh hưởng đến việc vui chơi, học thể dục thể thao và các hoạt động ngoại khóa
- Chất lượng đội ngũ không đồng đều, đông nhưng chưa mạnh; lực lượng giáo viên “có tầm vóc” vẫn còn ít so với quy mô nhà trường
- Học sinh phân bố ở nhiều địa bàn khác nhau, đa phần thuộc vùng nông thôn, một bộphận không nhỏ gia đình vẫn còn khó khăn, chi phối trực tiếp đến việc quan tâm giáo dục, đầu tưcho con em Chất lượng đầu vào không đồng đều, còn một số HS chưa tự giác, ý thức học tập, lạithiếu sự quan tâm giáo dục của gia đình, cùng những tác động tiêu cực từ nhiều phía bên ngoài xãhội
- Đời sống của một bộ phận GV, NV vẫn còn khó khăn
Tên sáng kiến / đề tài giải pháp: Xây dựng ngân hàng câu hỏi và trộn đề thi trắc
nghiệm bằng phần mềm MyLT
Lĩnh vực: Vật lý
III MỤC ĐÍCH YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI, SÁNG KIẾN
1 THỰC TRẠNG BAN ĐẦU TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
Thực tế kiểm tra, đánh giá môn vật lý nói riêng, các môn khác nói chung ở trườngTHPT Nguyễn Bỉnh Khiêm được thực hiện theo quy trình:
Bước 1 Giáo viên dạy khối nào thì soạn đề độc lập theo ma trận được thống nhất
của tổ chuyên môn
Bước 2 Một tuần trước ngày kiểm tra chung toàn bộ giáo viên nộp đề cho tổ trưởng
chuyên môn
Bước 3 Tổ trưởng chuyên môn xem xét đề của từng giáo viên về nhiều khía cạnh
như: có đúng ma trận không, có sai câu dẫn không, có sai lỗi chính tả không, có sai kiếnthức chuyên môn không, font chữ, cỡ chữ đồng nhất không, … có bao nhiêu giáo viên
3
Trang 5nộp đề thì phải kiểm tra hết bấy nhiêu Mỗi giáo viên nộp 4 mã đề khác nhau Như vậytrường hợp có 3 giáo viên dạy một khối thì tổ trưởng phải kiểm tra 12 đề trước mỗi đợtkiểm tra.
Bước 4: Phó hiệu trưởng chuyên môn lấy đề mà tổ trưởng chọn làm đề kiểm tra cho
học sinh làm bài
Bước 5: Toàn bộ giáo viên dạy họp thống nhất đáp án và tiến hành chấm bài.
Với cách làm như trên theo tôi có một số bất cập như sau:
Ở bước 1, giáo viên làm đề thường theo tính chủ quan cá nhân, đôi khi thời gianchuẩn bị đề ngắn dẫn đề không chất lượng, dễ sai hoặc lấy luôn đề năm trước chỉnh sửa mộtchút
Ở bước 3, tổ trưởng phải mất rất nhiều thời gian kiểm tra lại đề của từng giáo viên,
dễ xảy ra tiêu cực, không khách quan và không công bằng cho các giáo viên khác, nếu chọn
đề của một giáo viên thì học sinh của giáo viên đó có lợi hơn, thiệt thòi cho giáo viên có đềkhông được chọn
Ở bước 5, sau khi học sinh làm bài xong, lúc này giáo viên họp phân tích đề, đáp án
và nếu có những ý kiến trái chiều về đáp án, câu hỏi thì thiệt thòi về học sinh và ảnh hưởngđến uy tín của tổ
Ở bước 5, sau khi thống nhất đáp án mỗi GV đem bài về chấm bằng tay rồi nhậpđiểm thành phần vào bảng điểm chung Cuối cùng phải chờ cho tất cả GV chấm xong vàobảng điểm chung, rồi GV mới lấy điểm về sổ điểm cá nhân của mình
Nguyên nhân chủ yếu là tính chủ quan của con người, thường ít giáo viên nào chuẩn bị
đề sớm, đến ngày chuẩn bị nộp đề mới làm nên đề kém chất lượng hoặc dễ sai sót
Từ những thực trạng, hạn chế và nguyên nhân nêu trên, tôi nghĩ cần phải thay đổicách thức làm đề của giáo viên và hình thức làm bài của HS Nên tôi thực hiện đề tài
“Xây dựng ngân hàng câu hỏi và trộn đề thi trắc nghiệm bằng phần mềm MyLT”nhằm giới thiệu đến các đồng nghiệp quy trình xây dựng ngân hằng câu hỏi trắc nghiệmmôn vật lý theo chuẩn KTKN, quy trình làm đề có sử dụng ngân hàng câu hỏi trắcnghiệm, từ đó giúp giáo viên giảm thời gian, công sức làm đề thông qua việc sử dụngngân hàng
2 SỰ CẦN THIẾT PHẢI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
Chương trình đổi mới SGK sau năm 2015 sẽ được xây dựng theo hướng tiếp cậnnăng lực; tức là xuất phát từ các năng lực mà mỗi HS cần có trong cuộc sống và kết quảcuối cùng phải đạt các năng lực ấy Theo đó nội dung, PPDH, phương pháp KTĐG đều
4
Trang 6phải hướng tới năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề trong học tập,trong cuộc sống; coi trọng rèn luyện kỹ năng sống.
Để đảm bảo được điều đó, cần thiết phải đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học vàKTĐG kết quả giáo dục Trong đó, phải chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng
về kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề,coi trọng cả KTĐG kết quả học tập với KTĐG trong quá trình học tập để có thể tác độngkịp thời nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục
Tuy nhiên, hoạt động KTĐG hiện nay chưa bảo đảm yêu cầu khách quan, chínhxác, công bằng; việc kiểm tra chủ yếu chú ý đến yêu cầu tái hiện kiến thức và đánh giáqua điểm số đã dẫn đến tình trạng GV và HS duy trì dạy học theo lối "đọc-chép" thuầntúy, HS học tập thiên về ghi nhớ, ít quan tâm vận dụng kiến thức Nhiều GV chưa vậndụng đúng quy trình biên soạn đề kiểm tra nên các bài kiểm tra còn nặng tính chủ quancủa người dạy Hoạt động KTĐG ngay trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học trên lớpchưa được quan tâm thực hiện một cách khoa học và hiệu quả Tình trạng HS quay cóptài liệu, đặc biệt là chép bài của nhau trong khi thi, kiểm tra còn diễn ra Cá biệt vẫn còntình trạng GV gà bài cho HS trong thi, kiểm tra
Thực trạng trên đây dẫn đến hệ quả là không rèn luyện được tính trung thực trongthi, kiểm tra; nhiều HS phổ thông còn thụ động trong việc học tập; khả năng sáng tạo vànăng lực vận dụng tri thức đã học để giải quyết các tình huống thực tiễn cuộc sống cònhạn chế
Song song đó, việc KTĐG thể hiện qua các kỳ thi Đại học – Cao đẳng và các kỳ thiTHPT Quốc gia, hình thức ra đề đã thay đổi, đặt yêu cầu cao về sự hiểu biết chính xác,cũng như ứng dụng hiệu quả các kiến thức được học của học sinh vào thực tiễn
Nhận thức sâu sắc được tầm quan trọng của việc KTĐG kết quả giáo dục trong việcđáp ứng mục tiêu của bộ môn VL, cũng như mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
và đào tạo, tôi xây dựng đề tài “Xây dựng ngân hàng câu hỏi và trộn đề thi trắc
nghiệm bằng phần mềm MyLT”.
5
Trang 73 NỘI DUNG SÁNG KIẾN
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC XÂY DỰNG NGÂN HÀNG CÂU HỎI TRẮC
NGHIỆM
1.1 Khái niệm ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm
Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm là một tập hợp số tương đối lớn các câu hỏi trắc nghiệm,trong đó mỗi câu hỏi đã được định cỡ, tức là được gắn với các phần nội dung xác định và các tham số xác định (độ khó, độ phân biệt).1
1.2 Quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm 2
(1) Xác định nội dung chi tiết môn học Ma trận kiến thức môn học (2) Biên soạn câu hỏi trắc nghiệm
(3) Trao đổi trong nhóm đồng nghiệp
(4) Biên tập và lưu trữ câu hỏi TN (5) Tạo đề thi và thi thử
(6) Chấm, phân tích và định cỡ câu hỏi
(7) Xử lí các câu hỏi trắc nghiệm
(8) Thiết kế các đề thi chính thức
(9) Phân tích kết quả thi
Các câu hỏi trắc nghiệm theo từng chuẩn KTKN
Phát hiện, sửa chữa những sai sót
Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm chưa được định cỡ
Đề thi thử
A B C D
Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm đã được định cỡ Chỉnh sửa hoặc xóa câu hỏi
biệt của các câu hỏi
Hình 1 Sơ đồ quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm
1 Lâm Quang Thiệp (2008) Trắc nghiệm và ứng dụng NXB Khoa học kỹ thuật Hà Nội
2 Vũ Đăng Khôi (2013) Kiểm tra trắc nghiệm trực tuyến môn tin học cấp THPT.
6
Trang 81.3 Xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm chương Các định luật bảo toàn Vật lý 10
Trong đề tài này, tôi minh họa các bước xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệmchương Các định luật bảo toàn Vật lý 10
1.3.1 Xác định nội dung chi tiết môn học
Xây dựng ma trận kiến thức môn Vật lý dựa trên khối lượng kiến thức, số lượng bàihọc và thời gian được phân trong từng chương của chương trình Các câu hỏi và bài tậpđược dùng để đo lường kiến thức theo 4 mức độ nhận thức: biết, hiểu, vận dụng thấp, vậndụng cao
Bảng ma trận kiến thức chương các định luật bảo toàn, vật lý 10
Xây dựng ma trận kiến thức các đề kiểm tra theo các bước như sau:3
Bước 1 Liệt kê tên các chủ đề (nội dung, chương ) cần kiểm tra;
Bước 2 Viết các chuẩn cần đánh giá đối với mỗi cấp độ tư duy;
Bước 3 Quyết định phân phối tỉ lệ % tổng điểm cho mỗi chủ đề (nội dung,
chương ); Bước 4 Quyết định tổng số điểm của bài kiểm tra;
Bước 5 Tính số điểm cho mỗi chủ đề (nội dung, chương ) tương ứng với tỉ lệ
%; Bước 6 Tính số điểm và quyết định số câu hỏi cho mỗi chuẩn tương ứng;
Bước 7 Tính tổng số điểm và tổng số câu hỏi cho mỗi cột;
Bước 8 Tính tỉ lệ % tổng số điểm phân phối cho mỗi cột;
Bước 9 Đánh giá lại ma trận và chỉnh sửa nếu thấy cần thiết Bảng
tính trọng số nội dung kiểm tra theo phân phối chương trình
3 Bộ GD & ĐT – Hướng dẫn DH và KTĐG theo định hướng PTNL HS cấp THPT – 2014
Trang 97
Trang 10Bảng tính số câu, số điểm và thời gian chủ đề kiểm tra ở các cấp độ
Trang 120.5 1.0 0.50 1.00 0.0 0.0 1.5 điểm
1.3.2 Biên soạn câu hỏi trắc nghiệm
Dạng câu hỏi trắc nghiệm trong ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm vật lý dạng phổ biến
là câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn
Các câu hỏi được viết hoặc sưu tầm từ các tài liệu tham khảo
Các câu hỏi trắc nghiệm trong ngân hàng: xem phụ lục 1
1.3.3 Rà soát, chỉnh sửa câu hỏi trắc nghiệm
Các câu hỏi sau khi viết xong được đưa cho các đồng nghiệp thuộc tổ bộ môn vật lýcủa trường xem xét và chỉnh sửa về nội dung, câu dẫn, câu chọn, các phương án nhiễu,đáp án, …
1.3.4 Biên tập và lưu trữ câu hỏi trắc nghiệm
Sau khi chỉnh sửa, các câu hỏi được biên tập và đưa vào ngân hàng câu hỏi trắcnghiệm Ở đây tôi sử dụng phần mềm quản lý ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm MyLT
1.3.5 Tạo các đề trắc nghiệm
Từ ma trận đã được thống nhất, tôi tạo các đề kiểm tra lấy từ ngân hàng câu hỏi trắcnghiệm Ở đây tôi sử dụng phần mềm quản trị ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm MyLT đểlàm đề
Xây dựng đáp án và biểu điểm
Trang 13Tôi sử dụng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm trên để tạo các đề kiểm tra 30 phút củachương Các định luật bảo toàn (20 câu trắc nghiệm)
9
Trang 141.3.6 Chấm, phân tích và định cỡ câu hỏi trắc nghiệm
Tôi sử dụng phần mềm trắc nghiệm online của Vietschool để chấm và phần mềmSPSS để phân tích độ khó và độ phân biệt của từng câu hỏi trắc nghiệm dựa trên lí thuyếttrắc nghiệm cổ điển.4
1.3.7 Xử lí các câu hỏi trắc nghiệm
Dựa trên kết quả phân tích câu hỏi trắc nghiệm, đặc trưng bởi 2 tham số là độ khó
và độ phân biệt, tôi tiến hành loại bỏ hoặc chỉnh sửa lại các câu hỏi kém chất lượng như:các câu có độ khó quá lớn (~1,00) hoặc quá nhỏ (~0,00); các câu có độ phân biệt quá nhỏ(<2), …
Từ kết quả phân tích, với những câu cần phải loại bỏ khỏi ngân hàng tôi đã xóakhỏi hệ thống và đã thay bằng các câu hỏi khác Với các câu được đề nghị sửa, tôi đãđiều chỉnh nội dung cho hợp lý hơn
4 Xem thêm: Lâm Quang Thiệp, 2008 Trắc nghiệm và ứng dụng NXB Khoa học và kĩ thuật Hà Nội.
10
Trang 15CHƯƠNG 2 QUẢN LÝ NGÂN HÀNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM BẰNG PHẦN
MỀM MYLT
2.1 Giới thiệu phần mềm MyLT
MyLT là phần mềm quản lý ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm dựa trên cơ sở ngôn ngữ Latex của tác giả Lê Bình
Link tải phần mềm MyLT: https://www.facebook.com/mylt2018
Các chức năng cơ bản của phần mềm:
- Trộn đề trắc nghiệm soạn theo gói ex_test
+ Xuất code latex;
+ Sắp xếp theo mức độ nhận thức, theo đơn vị kiến thức;
+ Tạo đề thi được lấy ngẫu nhiên trong ngân hàng câu hỏi;
+ Tạo phiếu làm bài và đáp án Zipgrade với mẫu 20 câu và 50 câu
+ Hỗ trợ chia đều tỉ lệ đáp án đúng của 4 phương án, xuất đáp án Excel, sắp xếp đề sau khi trộn
- Quản lý câu hỏi
+ Lọc câu hỏi theo id;
+ Tìm câu hỏi tương tự;
+ Gán id, diễn giải id đã có;
+ Sửa, xoá, xem câu hỏi dưới dạng PDF
+ Chuyển word sang latex theo gói ex_test;
- Tạo và quản lý ma trận đề
- Các công cụ toán học:
+ Vẽ đồ thị;
+ Vẽ hình;
+ Biểu diễn nghiệm;
+ Bảng biến thiên và xét dấu
11
Trang 16Giao diện chính của phần mềm MyLT
2.2 Tạo ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm
Bước 1 Tạo ngân hàng câu hỏi trên file word theo chuẩn McMix.
+ Bắt đầu câu hỏi bằng [<br>] hoặc Câu 1 ; Câu 2
+ Các phương án phải theo định dạng A , B , C , D
+ Các phương án đúng cần gạch chân hoặc tô đỏ kèm chấm
+ Các phương án cần đặt từng dòng hoặc sau tab
+ Bảng và hình ảnh được chèn bằng code riêng
+ Các công thức toán học và symbol phải tạo từ mathtype
12
Trang 17Bước 2 Gán id cho câu hỏi đặt sau [<br>] hoặc Câu 1 ; Câu 2., cách một khoảng
trắng theo cấu trúc
[<Tham số 1><Tham số 2><Tham số 3><Tham số 4><Tham số 5>-<Tham số 6>]
1 Tham số 1: lớp Lớp 10: 0 ; Lớp 11: 1 ; Lớp 12: 2
Cơ học: M ; Nhiệt học: N ;
2 Tham số 2: phần Điện học: D ; Quang học: Q ;
Dao động và sóng: S ; Vật lý hiện đại: P
3 Tham số 3: chương Chương 1: 1 ; Chương 2: 2 ; Chương 3: 3 ;
Trang 1813
Trang 19Bước 4 Mở file tex vừa chuyển được bằng phần mềm biên dịch Texstudio để bổ
sung code chèn bảng và hình ảnh cho câu hỏi
Bước 5 Xóa code thừa và chỉnh sửa những đoạn code bị lỗi.
2.3 Xây dựng ma trận đề
Bước 1 Từ menu ma trận ta có thể nhấn chọn tạo ma trận từ đề, tạo mới, sửa hoặc
xóa ma trận
Bước 2 Đặt tên cho ma trận, thêm (A) hoặc xóa (D) id cho ma trận.
Bước 3 Xác định số câu cho từng mức độ nhận thức Nhấn ok để lưu ma trận.
14
Trang 202.3 Trộn đề trắc nghiệm
Bước 1 Từ menu trộn đề, nhấn chọn các file nguồn tex chứa câu hỏi để trộn đề.
Bước 2 Xác định số câu hỏi cho từng mức độ Ta có thể chọn tạo đề theo id, theo
chương / mức độ hoặc tạo đề tự chọn
15
Trang 21Bước 3 Hiệu chỉnh các tùy chọn khi tạo đề.
Bước 4 Nhấn nút tạo đề để chương trình thực hiện trộn đề, xuất file đề và đáp án.
Ta có thể tạo đề từ menu ma trận với những ma trận đã xây dựng
Các đề được trộn và xuất ra từ phần mềm MyLT (Xem phụ lục)
16
Trang 22TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2012), Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009), Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kỹ năng môn Vật lý THPT, NXB giáo dục
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014), Hướng dẫn DH và KTĐG theo định hướng PTNL HS cấp THPT, NXB giáo dục
4. Đảng Cộng sản Việt Nam (2013), Nghị quyết số 29-NQ/TW Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
5. Lương Duyên Bình (Tổng chủ biên) cùng nhóm tác giả (2006), VL 10, Bài tập VL 10, Sách GV VL 10, NXB giáo dục, Hà Nội
6. Phạm Xuân Huế (2003), Dạy học và KTĐG kết quả học tập theo định hướng phát triểnnăng lực học sinh cấp THPT môn Vật lý, NXB giáo dục, Hà Nội
7. Đặng Vũ Hoạt (2006), Lý luận DH đại học hiện đại, NXB Đại học sư phạm Hà Nội
8. Vũ Đăng Khôi (2013) Kiểm tra trắc nghiệm trực tuyến môn tin học cấp THPT
9. Lâm Quang Thiệp (2008) Trắc nghiệm và ứng dụng NXB Khoa học kỹ thuật Hà Nội
10. Nguyễn Thị Hồng Việt (2004), Tổ chức hoạt động nhận thức cho HS trong DH VL, NXB Giáo dục
17