Bài giảng Kinh tế môi trường: Chương 2.2 - Đàm Thị Tuyết

Bài giảng Kinh tế môi trường - Chương 2: Phát triển bền vững (tt). Những nội dung chính được đề cập trong chương này gồm có: Sự cần thiết phải có các chỉ số phát triển bền vững, nguyên tác xây dựng các chỉ số xây dựng chỉ số phát triển bền vững cho địa phương, các chỉ số quan trọng, vấn đề phát triển bền vững ở Việt Nam.

Ch ng 2: Phát tri n b n v ng

Gi ng viên: àm Th Tuy t Khoa Kinh t Phát tri n – UEB

: 0902171049

1- S n thi t ph i có các ch

chúng ta mu n ti âu trong quá trình PTBV n các

un n u

các nhà chu t

3.1.2 S qu n lý Nhà n c

n chính

chúng ph i út lót

nh tính theo

10 v n dân

3.1.3 S c kh e

n chính

n c th

b n

l s d ng các bi n pháp tránh thai

tr em c tiêm phòng

Tình tr ng dinh d ng

l ng i

ng ph thu c

a ph ng so

i t ng s du khách

3.1.6 Tai bi n thiên nhiên

Tai bi n thiên nhiên

Tính d b t n

th ng i

i tai bi n thiên nhiên

% dân s

ng trong các khu v c

b tai bi n

Chu n b phòng tránh

và ng phó vói các th m a

Thi t h i v

ng i và c a

do tai bi n gây ra

c tiêu

th các ch t làm suy gi m

ng ozon

Chát l ng không khí

ng các

ch t gây ô nhi m không khí trong các khu ô th và thành ph

3.1.8 ai

n chính

ng b i sa m c hóa

Nông nghi p Di n tích t tr ng

th ng xuyên và không không

th ng xuyên

-Hi u qu s d ng phân bón

- S d ng thu c tr sâu

- Di n tích s d ng canh tác h u c

ng

-% cây r ng b h h i do

ng lá -Di n tích r ng c

qu n lý b n v ng

3.1.9 i d ng, bi n và i ven bi n

i d ng,

bi n và i ven bi n

i ven bi n % dân s s ng

khu v c i ven bi n

Ch t l ng

ccho t m

bi n Ngh cá l ngu n cá

còn l i trong

gi i h n an toàn sinh h c Môi tr ng

bi n

% S l ng các khu b o t n

bi n

Ch s dinh

ng bi n

Di n tích các sinh thái r n san hô và t l

% s ng

Ch t l ng có m t c a

vi khu n colliform

BOD trong

c

lý n c

th i

3.1.11 a d ng sinh h c

n chính

n th

a

ng sinh

c

sinh thái

% các khu c b o v trên t li n trên t ng s các khu v c sinh thái

c hi u qu trong

qu n lý các khu b o v

Di n tích các khu v c sinh thái ch ch t

c l a ch n Tính phân m nh c a môi tr ng s ng

Các loài

thay i tình tr ng e

a các loài sinh v t

phong phú c a các loài sinh v t ch ch t

c l a ch n phong phú c a các loài ngo i lai

3.1.12 Phát tri n kinh t

n chính

Phát tri n

kinh t

Tính hi u qu c a n n kinh t v mô

ng u t /GDP Ti t ki m/thu nh p qu c gia

c l m phát Tài chính công b n v ng l n qu c gia

Lao ng l dân có vi c làm Kh n ng lao ng b t n

th ng

n ph m/chi phi lao ng

l ph n làm vi c trong các ngành phi nông nghi p

Thông tin và công ngh thông tin

ng i s d ng internet/100 dân

-S máy n tho i/100 dân

- S l ng máy di ng/100 dân

Nghiên c u và phát tri n u t cho R&D/GDP

Ho t ng du l ch % óng góp c a du l ch cho

GDP

3.1.13 Mô hình kinh t toàn c u

n chính n c th Ch s chính Ch s ph

Mô hình kinh toàn c u

Th ng m i Thâm h t tài kho n

hi n t i/GDP

c nh p

kh u t các n c ang và kém phát tri n

Rào c n v giá b

áp t i v i các

c ang và kém phát tri n Ngu n tài chính t

3.1.14 Mô hình s n xu t và tiêu dùng

n chính

Tiêu th nguyên li u C ng tiêu th

nguyên li u cho n n kinh

Tiêu thu nguyên li u cho nhu

u n i a

d ng n ng ng

Tiêu th n ng l ng hàng n m: t ng s , theo các ngành kinh t

l ng n ng l ng tái o/t ng s n ng l ng s ng

ng s d ng n ng ng: t ng s , theo các ngành

• ch s phát tri n con ng i (HDI)

• u n sinh thái (EF)

Theo ‘Measuring the Immeasurable: A Survey of Sustainability

Indices’ by C Böhringer & P Jochem (made available at www.rshanthini.com)

Cu c s ng không b

nh t t hoành hành

m phát

th p

ch t sinh

th p

GDP theo

u ng i cao

Có ch t t

Phân ph i thu nh p t t

Giáo

c b c cao

Ngu n: Montenegro, A., An Economic Development Index, http://129.3.20.41/eps/dev/papers/0404/0404010.pdf

Ch phát tri n con ng i:

1966) bao g m dinh d ng, nhà , s c kh e, giáo

PQLI: Ch ch t l ng cu c s ng t nhiên (Morris, 1970) bao g m: t vong s sinh,

bi t ch , tu i th

QLI: Ch ch t l ng cu c s ng

(Ferrans and Powers, 1980) bao g m s c kh e, l nh

c tâm lý/tâm linh, l nh v c xã h i và kinh t , và gia ình

GNH: T ng h nh phúc qu c gia (Bhutan’s former King Jigme Singye Wangchuck, 1972; Med Yones, 2006) bao g m kinh t , môi tr ng, tinh th n, n i làm vi c…

GPI: ch phát tri n th c t (Marilyn Waring, 1980)

HDI: Ch phát tri n con ng i (UNDP, 1990) bao g m t bi t ch , tu i th , t n tr ng và GDP theo u ng i

Xem xét ch phát tri n con

(HDI)

Ch s phát tri n con ng i

• HDI cao: n m trong kho ng 25% ti p theo

• HDI trung bình: n m trong kho ng 25% ti p theo

• HDI th p: n m trong kho ng 25% cu i cùng

m 2006 Tây Ban Nha

GDP theo u ng nh h ng

n HDI.

0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 0.9 1

HDI > 0.8: m c cao

0 5,000 10,000 15,000 20,000 25,000 30,000 35,000

ng tiêu th

ng.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

0 5,000 10,000 15,000 20,000 25,000 30,000 35,000

n.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Ch tu i th (LEI) = c l ng tu i th khi sinh - 20

Ch phát tri n con ng i (HDI) 2010

Các ch s Cao nh t Th p nh t

c l ng tu i th khi sinh (LE)

83.2 (Nh t, 2010)

20.0

n m h c trung bình (MYS)

13.2 (M , 2000)

0

n m h c k v ng (EYS)

20.6 (Úc, 2002)

0

Ch s giáo d c k t p

0.951 (New Zealand, 2010)

0

Thu nh p qu c dân theo u ng i (PPP

$)

108,211

r p, 1980)

163 (Zimbabwe,

2008)

http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete_reprint.pdf

0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 0.9 1

GNI per capita (PPP 2008US$)

LEI EI GNII

0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 0.9 1

GNI per capita (PPP 2008US$)

LEI EI GNII HDI_2010

http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Complete_reprint.pdf

HDI là trung bình c ng c a LI, EI và GDPI nên nó

Do ó nó ch a ph i là ch i cùng v i phát tri n b n v ng.

ERI= CEFI* ECRI

HDI có tính n trách nhi m

•Tu i th

• GDP/ng i tính n trách nhi m xã h i

• T l bi t ch

•T l nh p h c

1/4 1/4

Ch s HDI i u ch nh

ã t t ch a?

GDPI_GI= GDPI* IEQI

IEQI = 1 - ln(Gini Index) - ln(20)

ln(100) - ln(20)

GDPI = ln(GDP per capita) - ln(100)

ln(40000) - ln(100)

GDP tính n trách nhi m xã h i

ERI= CEFI* ECRI

• EF là i l ng o nhu c u t nhiên c a con ng i.

• EF o l ng bao nhi u vùng t, n c mà con ng i c n

o ra ngu n tài nguyên ng và p th t

ch t th i mà con ng i t o ra b ng cách s ng các công ngh phù h p

n sinh thái là m t th o nhu c u v các di n tích t, n c có kh ng cho n ng su t sinh h c c n thi cung c p th c ph m, g cho con ng i, b t xây

ng c ng, di n tích h p th CO2, kh ng ch a

ng và ng hóa ch t th i

• EF không c tích h p trong các ch kinh t

n sinh thái (EF)

n sinh thái (EF)

n v a EF là hecta toàn c u (gha)

1gha = 1 ha kho ng không gian cho n ng su t sinh h c

ng m c trung bình th gi i.

Do m i d ng t có n ng su t khác nhau, nên 1 gha s

ng ng v i s ha khác nhau, ví d , 1 ha t canh tác s chi m m t di n tích chuy i nh n so v i 1

ha ng c - có n ng su t sinh h c th p h n, hay nói

0 2 4 6 8 10 Asia - Pacific

Middle East & Central Asia

Africa Europe (EU) Latin America & the Caribbean

Europe (Non-EU) North America

EF2005 (gha per capita)

• S c t i sinh h c là kh n ng c a m t h sinh thái t o ra v t

s s n l ng c a Vi t Nam, 2001

s cân b ng

Source: http://www.footprintnetwork.org

Asia - Pacific Middle East & Central Asia

Africa Europe (EU) Latin America & the Caribbean

Europe (Non-EU) North America

Biocapacity (gha per capita)

EF2005 (gha per capita)

c th i sinh thái toàn c u theo u ng i

= 13.4 gha / 6.8 2 gha 5 acres

u n sinh thái b n v ng toàn c u theo u ng i

= s c t i sinh thái toàn c u theo u ng i

2 gha/ng i

ng s c t i sinh thái toàn c u

= 13.4 gha

EF g p 1,3 l n BC n m 2005 u ó có ngh a là chúng ta c n 1.3 hành tinh cung c p tài nguyên

và môi tr ng l u gi ch t th i.

u ó c ng có ngh a là n m 2005, c n 1 n m và b n tháng t o ra l ng tài nguyên dùng cho con

ng i trong 1 n m.

Ngu n: http://www.footprintnetwork.org

EF s g p 2 l n BC vào n m 2030 xu h ng dân s và tiêu th tài nguyên nh hi n nay.

Movie: Ecological footprint and you

0 2 4 6 8 10

HDI > 0.8

HDI cao (>0.8) i kèm theo v i EF không b n

ng.

Cuba

0 2 4 6 8 10

Trung bình nghèo

0.0 2.0 4.0 6.0 8.0 10.0 12.0

t OK

Trung bình nghèo

HDI 2010

Gini Index = 0: ngh a là phân ph i hoàn toàn công b ng

Gini Index = 100 ngh a là hoàn toàn không công b ng

20 30 40 50 60 70 80

trong m t n c

y ph i làm nh th nào?

US Norway

0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 0.9 1

0 10000 20000 30000 40000

GDP per capita (PPP US$) 2005

GDPI GDPI_GI

ng tr ng GDP growth (ngay c khi ch Gini th p) c ng ch ph n ánh t ng

Ch nào c n xây d ng xác nh s phát tri n kinh

trong ó ph n ánh c

c s ng trung bình c a

gia?

Ngu n: http://www.foe.co.uk/community/tools/isew/international.html

NH H NG CHI N L C PHÁT TRI N B N V NG VI T NAM

(Ch ng trình Ngh s 21 c a Vi t Nam)

Ngày 17/8/2004 Th t ng Chính ph ã ký Quy t nh 153/2004/Q -TTg phê duy t và ban hành nh h ng Chi n l c v Phát tri n b n v ng c a Vi t nam

4 Th c hi n PTBV Vi t Nam

• M c tiêu t ng quát c a nh h ng chi n l c

ng thu n c a xã h i, s hài hòa gi a con

tri n kinh t , phát tri n xã h i và b o v môi

c tiêu phát tri n b n v ng v kinh t là t

c s ng tr ng kinh t nhanh và nh

u nâng cao i s ng c a nhân dân hi n t i,

ng th i tránh c s suy thoái ho ình tr phát tri n trong t ng lai, tránh i gánh

ng n n l n cho các th mai sau.

c tiêu phát tri n b n v ng v xã h i là c

t qu cao trong vi c th c hi n dân ch , ti n b và

c tiêu c a phát tri n b n v ng v Tài nguyên

ng n ch n, x lý và ki m soát có hi u qu ô nhi m

môi tr ng sinh thái.

PHÁT TRI N KINH T B N V NG

2 Thay i mô hình s n xu t - tiêu dùng

4 Phát tri n ngành b n v ng

công nghi p

• Con ng i là trung tâm c a s phát tri n b n v ng.

• Ph i coi phát tri n kinh t là nhi m v trung tâm, là m t ph ng

n nhu c u v t ch t và tinh th n c a m i t ng l p nhân dân,

minh.

không th tách r i c a quá trình phát tri n.

• Quá trình phát tri n ph i m b o áp ng nhu c u c a th h hi n

• Phát tri n b n v ng là s nghi p c a toàn dân.

• Nh ng nguyên t c nêu trên c quán tri t và là

s k t h p hài hòa gi a phát tri n kinh t , phát

c trong th k 21.

• Ch ng trình Ngh s 21 c a Vi t nam nêu lên nh ng

Câu h i ôn t p

1 Vì sao ph i xây d ng các ch PTBV?

2 Ý ngh a c a vi c so sánh hai ch EF

va BC trong vi ánh giá th c tr ng phát tri n b n v ng?

3 Làm th nào s ng t t trong u ki n

cho phép c a hành tinh chúng ta?