+ Cặp đại từ xương hô “con – bác” là cách sưng hô gần gũi, thân thiết của người miền Nam, vừa thể hiện sự tôn kính với Bác vừa bộc lộ tình cảm yêu thương dành cho một người ruột thịt, m[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT CHUYÊN
VĨNH LONG NĂM HỌC 2018 – 2019
ĐỀ CHÍNH THỨC Môn thi: NGỮ VĂN (KHÔNG CHUYÊN)
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
I ĐỌC HIỂU (0,3 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi bên dưới
Buồn trông cửa bể chiều hôm, Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa ? Buồn trông ngọn nước mới sa, Hoa trôi man mác biết là về đâu?
Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
…(1)
…(2)
(Trích Kiều ở lầu Ngưng Bích, Ngữ Văn 9, Tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, trang 94)
Câu 1: Chép chính xác hai câu thơ còn thiếu vào hai dấu “…” (1), (2) trong đoạn thơ trên (0,5điểm)
Câu 2: Ngoài ngôn ngữ độc thoại, tác giả chủ yếu dùng ngôn ngữ độc thoại nào, để miêu tả nội tâm của Thúy Kiều (0,5 điểm)
Câu 3: Hai câu thơ cuối của đoạn thơ vừa hoàn chỉnh gợi liên tưởng gì về tâm trạng hiện tại và cuộc đời tương lai của Thúy Kiều (1điểm)
Câu 4:
a) Kể tên các cách thức để phát triển từ vựng tiếng Việt (0,5 điểm)
b) Đặt câu trong đó có sử dụng từ Hán Việt thể hiện thái độ ngợi ca Truyện Kiều - Nguyễn Du (0,5điểm)
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 : (2,0 điểm)
Viết một đoạn văn (khoảng trang giấy thi) trình bày suy nghĩ về tính khiêm tốn
Câu 2 : (0,5điểm)
Phân tích đoạn thơ sau, trích Viếng Lăng Bác – Viễn Phương và nêu suy nghĩ cùng hướng phấn đấu của bản thân để xứng đáng với sự hi sinh của Bác
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa, đứng thẳng hàng
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…
(Ngữ Văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, trang 58)
-Hết -
Trang 2GỢI Ý ĐÁP ÁN
I PHẦN 1
Câu 1: Hai câu thơ còn thiếu trong dấu “…” là:
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
Câu 2: Ngoài ngôn ngữ độc thoại, tác giả chủ yếu dùng bút pháp tả cảnh ngụ tình đề diễn tả tương lai của Thúy Kiều
Câu 3:
Hai câu thơ cuối trong đoạn thơ gợi liên tưởng về tâm trạng hiện tại và cả tương lại của Thúy Kiều:
Tâm trạng hiện tại: nỗi buồn và sự cô đơn, sợ hãi Nó được gợi ra qua hình ảnh thiên nhiên:
+ Thiên nhiên dữ dội, và đầy biến động: gió giận dữ cuốn mặt duềnh, sóng ầm ầm vỗ ào ạt khi thủy triều lên + Thậm chí, Kiều cảm giác những đợt sóng dữ kia đang bủa vây, kêu réo ngay bên mình
+ Thiên nhiên làm cho dự cảm về những biến cố kinh hoàng sắp sửa ập xuống cuộc đời nàng Những con sóng của số phận đang bủa vây, đe dọa người con gái lẻ loi, đơn độc nơi đất khách này
Dự cảm về một tương lại đầy sóng gió khiến Thúy Kiều càng lo sợ, hãi hùng
Câu 4:
a Cách thức để phát triển từ vựng tiếng Việt:
+ Phát triển nghĩa của từ trên cơ sở nghĩa gốc của chúng dựa trên hai phương thức ẩn dụ và hoán dụ
+ Tạo từ ngữ mới
+ Mượng từ ngữ của tiếng nước ngoài
b Truyện Kiều của Nguyễn Du là kiệt tác của nền văn học Việt Nam
c Từ Hán Việt: Kiệt tác (tác phẩm đặc sắc và đạt tới đình cao nghệ thuật)
PHẦN II: LÀM VĂN
Câu 1:
1 Nêu vấn đề
2 Giải thích vấn đề
- Khiêm tốn là không khoe khoang về bản thân mình, không tự cao với những gì mình có
-> Khiêm tốn là đức tính tốt của con người, cần được phát huy
3 Bàn luận vấn đề:
- Biểu hiện của người sống khiêm tốn:
+ Họ luôn có thái độ nhã nhặn, lắng nghe ý kiến người khác
+ Luôn học hỏi, cầu tiến, không ngừng nỗ lực
+ Không tự đề cao mình, khoe khoang bản thân
- Dẫn chứng: học sinh lấy những dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của đề bài
- Tại sao chúng ta cần sống khiêm tốn?
+ Mỗi con người khi biết khiêm tốn sẽ làm cho các mối quan hệ trở nên hài hòa, tốt đẹp hơn
+ Người khiêm tốn luôn nỗ lực phấn đấu nên thành công dễ dàng đến với họ
+ Khi bạn khiêm tốn, bạn sẽ nhận được sự tôn trọng từ mọi người xung quanh
4 Mở rộng vấn đề và liên hệ bản thân
- Phê phán những kẻ tự kiêu, tự mãn
- Đồng thời, cũng cần hiểu rằng khiêm tốn không có nghĩa là tự ti, tự hạ thấp giá trị của bản thân
- Liên hệ bản thân
Câu 2:
1 Giới thiệu chung
Tác giả:
- Là một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam
- Thơ Viễn Phương tập trung khám phá ngợi ca vẻ đẹp của nhân dân, đất nước trong cuộc chiến đấu chống ngoại xâm
Trang 3- Lối viết của ông nhỏ nhẹ, trong sáng, giàu cảm xúc và lãng mạn
Tác phẩm
- Năm 1976, sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng vừa được khánh thành, Viễn Phương là một trong số những chiến sĩ, đồng bào miền Nam sớm được ra viếng Bác Bài thơ ghi lại những ấn tượng, cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ trong cuộc viếng lăng
- In trong tập “Như mây mùa xuân” – 1978
- Tác phẩm là niềm xúc động, thiêng liêng, thành kính, lòng biết ơn và niềm tự hào pha lẫn nỗi xót đau khi tác giả từ miền Nam ra viếng lăng Bác
2 Phân tích
a Cảm xúc của nhà thơ khi đến thăm lăng Bác:
- Bồi hồi, xúc động “Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác”
+ Cặp đại từ xương hô “con – bác” là cách sưng hô gần gũi, thân thiết của người miền Nam, vừa thể hiện sự tôn kính với Bác vừa bộc lộ tình cảm yêu thương dành cho một người ruột thịt, một người bề trên trong gia đình
+ Cách nói giảm nói tránh “thăm” làm giảm bớt nỗi đau thương, mất mát, đồng thời khẳng địn sự bất tử của Người trong lòng những người con nước Việt
-> Câu thơ giản dị như một lười kể nhưng lại thấm đượm bao nỗi bồi hồi, xúc động của nhà thơ, sau bao mong nhớ, đợi chờ, nay mới được đến viếng lăng Bác
- Ấn tượng đậm nét hiện lên trước mắt nhà thơ: “hàng tre bát ngát”:
+ Đây là hình ảnh thực làm nên quang cảnh đẹp cho lăng Bác, mang lại cảm giác thân thuộc, gần gũi của làng quê, đất nước Việt
+ Đấy cũng là hình ảnh chứa đựng nhiều sức gợi: “hàng tre xanh xanh” gợi vẻ đẹp của con người, đất nước Việt Nam với sức sống tràn trề; “bão táp….thẳng hàng” là vẻ đẹp cứng cỏi, kiên cường, bền bỉ, hiên ngang, bất khuất của con người Hình ảnh hàng tre bao quanh lăng là biểu tượng của cả dân tộc đang quây quần bên Người, thể hiện tình cảm của người dân miền Nam nói riêng, con người Việt Nam nói chung dành cho Bác
-> Khổ 1 là niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ khi đứng trước lăng Người
b Những cảm xúc, suy ngẫm của nhà thơ khi vào lăng viếng Bác
- Là nỗi xót thương, lòng biết ơn sâu nặng dành cho công lao của Bác
+ Sáng tạo hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ sóng đôi: mặt trời trên lăng – mặt trời tự nhiên, mặt trời trong lăng - ẩn dụ cho Bác Bác đã mang lại ánh sáng chân lí, giúp dân tộ thoát khỏi kiếp nô lệ, khổ đau Hình ảnh ẩn
dụ đã vừa khẳng định, ngợi ca sự vĩ đại của Người vừa thể hiện tình cảm tôn kính, biết ơn của cả dân tộc đối với Người
+ Hình ảnh “dòng người” đi liền với điệp từ “ngày ngày” gợi dòng thời gian vô tận và sự sống vĩnh cửu; mang giá trị tạo hình, vẽ nên quang cảnh những đoàn người nối tiếp nhau không dứt, lặng lẽ, thành kính vào viếng Bác Lối nói “đi trong thương nhớ” thẻ hiện nỗi tiếc thương, nhớ nhung lớn lao của bao thế hệ người dân Việt Nam trong giây phút vào lăng viếng Bác
+ “Tràng ho dâng 79 mùa xuân”: 79 năm cuộc đời Người đã hiến dâng trọn vẹn cho quê hương, đất nước Nó được kết từ hàng ngàn, hàng vạn trái tim để bày tỏ niềm tiếc thương, kính yêu vị cha già dân tộc Đó cũng là cách đẻ nhà thơ khẳng định Bác sống mãi trong lòng dân tộc
3 Liên hệ bản thân
- Là học sinh cần xác định được mục đích, phướng học tập đúng đắn
- Trong học tập không ngừng nỗ lực cố gắng để trở thành con người tài giỏi
- KKhông chỉ vậy, cần phải tu dưỡng về đạo đức để là con người có nhân cách
-> Xây dựng đất nước giàu mạnh
4 Tống kết
- Nội dung:
+ Thể hiện tình cảm chân thành, tha thiết của cả dân tộc Việt Nam dành cho Bác
+ Ca ngợi sự vĩ đại của Bác đối với dân tộc
+Trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với tương lai đất nước
Trang 4- Nghệ thuật:
+ Ngôn ngữ gainr dị, gàn gũi, giàu sức gợi
+Giọng điệu vừa chân thành, trang nghiêm, vừa sâu lắng vừa tha thiết, đau xót tự hào
+ Hình ảnh thơ vừa mang nghĩa thực vừa giàu gái trị tượng trưng
Trang 5Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí