- Phương pháp chưng cất phân đoạn: Dùng để tách các chất lỏng ra khỏi hỗn hợp lỏng nhờ vào sự khác nhau về nhiệt độ sôi.. - Phương pháp chiết: Dùng để tách các chất ra khổi hỗn hợp lỏng[r]
Trang 1PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP TÁCH CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
A Lý thuyết & Phương pháp giải
- Chất tinh khiết là chất không có lẫn chất khác (tạp chất) Mỗi chất tinh khiết có những tính chất vật lý
và hóa học xác định
- Hỗn hợp gồm hai hay nhiều chất trộn lẫn vào nhau
Để tách chất ra khỏi hỗn hợp ta có thể dùng các phương pháp:
1- Các phương pháp vật lý
Phương pháp vật lý dựa vào sự khác biệt về tính chất vật lý như nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, tính tan trong nước, khối lượng riêng…để tách riêng chất
Cụ thể:
- Phương pháp lọc: Dùng để tách các chất không tan ra khỏi hỗn hợp lỏng
- Phương pháp cô cạn: Dùng để tách các chất tan rắn (không hoá hơi khi gặp nhiệt độ cao) ra khỏi hỗn
hợp chất lỏng
- Phương pháp chưng cất phân đoạn: Dùng để tách các chất lỏng ra khỏi hỗn hợp lỏng nhờ vào sự khác
nhau về nhiệt độ sôi
- Phương pháp chiết: Dùng để tách các chất ra khổi hỗn hợp lỏng không đồng nhất
- Phương pháp đông đặc: Dùng để tách các chất lỏng ra khỏi hỗn hợp lỏng nếu nhiệt độ đông đặc của
chúng cách nhau lớn
2- Phương pháp hóa học
Nguyên tắc:
- Bước 1 Chọn chất X chỉ tác dụng với A (mà không tác dụng với B) để chuyển A thành dạng A1 (kết
tủa, bay hơi, hoặc hòa tan); tách ra khỏi B (bằng cách lọc hoặc tự tách…
- Bước 2 Điều chế lại chất A từ chất A1 (nếu cần thiết)
Sơ đồ tách
Phản ứng được chọn để tách phải thoã mãn 3 yêu cầu sau:
-Chỉ tác dụng lên một chất trong hỗn hợp cần tách
-Sản phẩm tạo thành có thể tách dễ dàng khỏi hỗn hợp
-Từ sản phẩm phản ứng tạo thành có khả năng tái tạo được chất ban đầu (nếu cần thiết)
Trang 2B Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp gồm các chất: muối ăn và cát
Hướng dẫn giải:
Hoà tan hỗn hợp trên vào nước Đổ hỗn hợp qua giấy lọc ta thu được nước muối riêng còn cát ở trên giấy Sau đó cô cạn hỗn hợp nước muối, nước bốc hơi sẽ thu được muối ăn khan
Minh họa bằng hình ảnh:
Ví dụ 2: Một hỗn hợp gồm dầu hỏa có lẫn nước, làm thế nào để tách nước ra khỏi dầu hỏa?
Hướng dẫn giải:
Dầu hỏa nhẹ hơn nước và không tan trong nước Muốn tách nước ra khỏi dầu hỏa, ta cho hỗn hợp vào
phễu chiết, dầu nổi ở trên và nước ở phía dưới Mở khóa phễu chiết, tách nước ra trước sau đó đến dầu
hỏa, ta được nước và dầu hỏa riêng biệt
Minh họa bằng hình ảnh
Ví dụ 3: Có một lượng bột sắt bị lẫn một lượng nhỏ bột nhôm Làm thế nào để thu được sắt tinh khiết?
Hướng dẫn giải:
Cho hỗn hợp bột kim loại vào dung dịch NaOH dư
Al phản ứng hoàn toàn với NaOH dư tạo thành dung dịch, Fe không phản ứng
2Al + 2NaOH + 2H2O → 2NaAlO2 + 3H2↑
Lọc lấy bột sắt và rửa sạch thu được bột sắt tinh khiết
C Bài tập vận dụng
Câu 1: Một trong những tính chất nào sau đây cho biết chất lỏng là tinh khiết?
A Không tan trong nước
Trang 3C Không màu, không mùi, không vị
D Khi đun chất sôi ở nhiệt độ nhất định và chất hoá rắn ở nhiệt độ không đổi
Đáp án
Chọn D
Do: Chất tinh khiết có những tính chất vật lý và hóa học nhất định
Câu 2: Chất tinh khiết là
A Chỉ 1 chất
B Nhiều chất
C Một nguyên tố
D Một nguyên tử
Đáp án
Chọn A
Do: Chất tinh khiết là chất không có lẫn chất khác (tạp chất)
Câu 3: Hỗn hợp là:
A Nhiều nguyên tử
B Một chất
C Nhiều chất trộn lẫn vào nhau
D Nhiều chất để riêng biệt
Đáp án
Chọn C
Hỗn hợp gồm hai hay nhiều chất trộn lẫn vào nhau
Câu 4: Chọn cụm từ còn thiếu ở nhận định sau: “Chất tinh khiết có tính chất…”
A vật lý và hoá học nhất định
B thay đổi
C vật lý nhất định, hoá học thay đổi
D hoá học nhất định, vật lý thay đổi
Đáp án
Chọn A
Câu 5: Tách muối ăn ra khỏi hỗn hợp nước muối bằng phương pháp nào sau đây?
A Lọc
B Chiết
Trang 4B Chiết
D Dùng nam châm hút
Đáp án
Chọn C
Cô cạn hỗn hợp nước muối, nước bốc hơi sẽ thu được muối ăn khan
Câu 6: Cho nhận định: "Nước cất là chất tinh khiết, sôi ở 150oC" Nhận xét đúng là:
A Cả 2 vế của nhận định đều đúng
B Cả 2 vế của nhận định đều sai
C Vế 1 sai, vế 2 đúng
D Vế 1 đúng, vế 2 sai
Đáp án
Chọn D
Vế 1 đúng: nước cất là chất tinh khiết
Vế 2 sai do nước cất sôi ở 100oC
Câu 7: Không khí là:
A chất tinh khiết
B hỗn hợp
C tập hợp các vật thể
C tập hợp các vật thể
Đáp án
Chọn B
Không khí là hỗn hợp của nhiều khí: CO2, O2 …
Câu 8: Rượu etylic là một chất lỏng, có nhiệt độ sôi là 78,3oC và tan nhiều trong nước
Phương pháp tách riêng được rượu etylic từ hỗn hợp rượu etylic và nước là
A lọc
B chiết
C cô cạn
D chưng cất
Đáp án
Chọn D
Chưng cất hợp rượu và nước Từ 78,3 độ C, ta sẽ bắt đầu thu được hơi rượu Ngưng tụ hơi rượu thu được rượu lỏng
Trang 5Câu 9: Khí nitơ và khí oxi là hai thành phần chính của không khí Trong kĩ thuật người ta có thể hạ thấp
nhiệt độ để hóa lỏng không khí Biết nitơ lỏng sôi ở -196oC oxi lỏng sôi ở -183oC Phương pháp tách
riêng khí nitơ và oxi là
A lọc
B chiết
C cô cạn
D chưng cất
Đáp án
Chọn D
Phương pháp tách riêng khí nitơ và oxi là chưng cất phân đoạn không khí lỏng
Hạ thấp nhiệt độ xuống 200°C để hóa lỏng không khí Sau đó nâng nhiệt độ của không khí lỏng đến
-196°C , nitơ lỏng sôi và bay lên trước, còn oxi lỏng đến -183°C mới sôi, tách ra được hai khí
Câu 10: Một hỗn hợp gồm bột sắt và đồng, có thể tách riêng hai chất bằng cách nào sau đây?
A Hòa tan vào nước
B Lắng, lọc
C Dùng nam châm để hút
D Tất cả đều đúng
Đáp án
Chọn C
Sắt bị nam châm hút còn đồng thì không
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức
Tấn
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh
Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí