giao an vat ly 12 nang cao tron bo

GV : Nêu hai cách tạo ra suất điện động xoay chiều thường dùng trong các máy phát điện?. Hoạt động 2 : Máy phát điện xoay chiều một pha HS : Phần cảm và phần ứng.[r]

Trang 1

Ngày soạn:

Ngày lên lớp:

Chơng I - động lực học vật rắn

quay quanh một trục cố định

A Mục tiêu

1 Kiến thức :

- Hiểu đợc khác nhau giữa chuyển động quay với chuyển động tịnh tiến, đồng thời khảo sát chuyển

động quay của vật rắn quanh một trục cố định về phơng diện động lực học với nội dung là: xác

định quy luật chuyển động của vật và tìm ra mối liên hệ giữa các đại lợng đặc trng cho chuyển

động quay

- Nắm vững các công thức liên hệ giữa tốc độ góc và tốc độ dài, gia tốc góc và gia tốc dài của một

điểm trên vật rắn

2 Kỹ năng : - Từ các công thức chuyển động thẳng biến đổi đều xây dựng công thức chuyển động

tròn biến đổi đều

- áp dụng giải các bài tập đơn giản

- Xem lại một số khái niệm về điện tích đã học ở THCS

3 Gợi ý ứng dụng CNTT: GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về chuyển động quay của vật rắn.

C Tổ chức các hoạt động dạy học :

1 ổn định tổ chức:12A2 12A3 12A8

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Các hoạt động:

Hoạt động 1 ( phút) : Kiểm tra

- Trình bày chuẩn bị của mình, cần làm những gì

- Trả lời về kiến thức thày yêu cầu

- Nhần xét, bổ sung

- Ghi chép lại kiến thức cần nhớ

- Nhắc lại các công thức về vận tốc, đờng đi, toạ

độ và công thức liên hệ trong chuyển động thẳng đều và chuyển động thẳng biến đổi đều?

- Yêu cầu chuẩn bị đồ dùng học tập, SGK, chuẩn bị kiến thức của học sinh

- Nêu một số kiến thức về chuyển động thẳng

đều, chuyển động thẳng biến đổi đều, chuyển

- Trả lời câu hỏi C1

- Đọc SGK tìm đặc điểm của của vật rắn và toạ

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C2

- Tìm hiểu khái niệm chuyển động quay đều, dựavào khái niệm chuyển động thẳng đều

Trang 2

- Một nhóm đa ra nhận xét.

- Các nhóm khác bổ sung

- Ghi tóm tắt kiến thức

- Trả lời câu hỏi C3, C4

- Viết phơng trình chuyển động quay đều Nhận xét

- Tóm tắt kiến thức

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏiC3,C4

Hoạt động 4 ( phút) : 3.Gia tốc góc, chuyển động quay biển đổi đều.

- Đọc SGK

- Nêu khái niệm gia tốc góc

- Nhận xét và bổ sung - Đọc SGK và nêu khái niệm - Nhận xét bổ sung - Ghi tóm tắt kiến thức - Trả lời câu hỏi C5, C6 - Đọc SGK tìm khái niệm gia tốc góc - Tóm tắt - Nhận xét - Đọc SGK tìm hiểu khái niệm chuyển động quay biến đổi đều - Bổ sung bạn - Nhận xét, tóm tắt kiến thức - Yêu cầu HS trả lời câu hỏiC5,C6 Hoạt động 5 ( phút): 4.Vận tốc, gia tốc của một điểm của vật rắn chuyển động quay - Đọc SGK và thảo luận nhóm - Nêu 2 khái niệm này - Nhận xét bạn - So sánh các phơng trình trong chuyển động quay và các phơng trình trong chuyển động thẳng? - Yêu cầu HS đọc SGK tìm hiểu vân tốc và gia tốc - Nhận xét, tổng kết Hoạt động 6 ( phút): Củng cố, hớng dẫn về nhà. Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Làm câu hỏi và BT - Ghi câu hỏi và BT - Về đọc và làm BT - Trả lời câu hỏi 2 - BT 5, 6, 7 SGK - Đọc bài sau và làm BT IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp:

Tiết 2: phơng trình động lực học

của vật rắn quay quanh một trục cố định

A Mục tiêu:

1 Kiến thức

- Viết đợc biểu thức của momen quán tính của một vật rắn đối với một trục quay và nêu đ ợc ý nghĩa vật lí của đại lợng này

- Vận dụng kiến thức về momen quán tính để giải thích một số hiện tợng vật lí liên quan đến chuyển động c vật rắn

- Hiểu đợc cách xây dựng phơng trình động lực học của vật rắn quay quanh một trục cố định và viết đợc phơng trình M = I

2 Kỹ năng

- Xác định đợc momen lực và momen quán tính

- Vận dụng phơng trình động lực học của vật rắn giải bài toán cơ bản về chuyển động của vật rắn

- Phân biệt momen lực và momen quán tính

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

Trang 3

- Hình vẽ minh hoạ về chuyển động quay của vật rắn

- Bảng momen quán tính của một số vật rắn đặc biệt

- Những điều cần lu ý trong SGV

2 Học sinh:

- Đủ SGK và vở ghi chép

- Xem SGK tìm hiểu các khái niệm

3 Gợi ý ứng dụng CNTT:

GV thu thập các hình ảnh về tác dụng làm quay, momen quán tính

- Đặc điểm của chuyển động quay của vật quanh một trục cố định? Định nghĩa toạ độ góc? Tốc độ góc? Viết các phơng trình động học của chuyển động quay?

- Đọc SGK Tìm hiểu tác dụng của lực

- Vật đứng yêu khi lực tác dụng có giá qua trục

quay hoặc giá song song với trục quay

- Vật quay khi giá không qua trục quay

- Tác dụng quay phụ thuộc khoảng cách giá tới trục

quay và cờng độ lực

- Đọc SGK phần 2 và 3 Nêu khái niệm momen lực

- Đọc SGK tìm liên hệ momen lực và gia tốc góc

- Thảo luận, trình bày liên hệ…

- HS đọc SGK tìm hiểu tác dụng của lực đối với vật có trục quay cố định

- Gợi ý: Khi nào vật đứng yên; khi nào vật quay

- Tóm tắt tác dụng của lực…

- HS đọc SGK tìm hiểu khái niệm momen lực

- M = F.d

- Hớng dẫn HS trả lời câu hỏi C1

- HS đọc SGK tìm liên hệ gia tốc góc và momen lực

- Trình bày liên hệ

- Hớng dẫn: HS trả lời câu hỏi C2 Hoạt động 2 ( phút) : Momen quán tính. - Đọc SGK Ft = m.at = m.r. => Ft.r = m.r2. => M = m.r2. - Đặt m.r2 = I là momen quán tính, - Đọc SGK Tìm hiểu khái niệm thế nào là momen quán tính - Trình bày… - Nhận xét, tóm tắt… Hoạt động 3 ( phút) củng cố, hớng dẫn về nhà. Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Thảo luận nhóm - Nêu trả lời - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài tập và đọc bài sau - Trả lời các câu hỏi sau bài - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Làm các bài tập trong SGK - SBT bài: - Đọc bài 5 IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp:

Tiết 3: phơng trình động lực học

của vật rắn quay quanh một trục cố định

A Mục tiêu:

1 Kiến thức

Trang 4

- Viết đợc biểu thức của momen quán tính của một vật rắn đối với một trục quay và nêu đợc ýnghĩa vật lí của đại lợng này.

- Vận dụng kiến thức về momen quán tính để giải thích một số hiện tợng vật lí liên quan đếnchuyển động c vật rắn

- Hiểu đợc cách xây dựng phơng trình động lực học của vật rắn quay quanh một trục cố định vàviết đợc phơng trình M = I

2 Kỹ năng

- Xác định đợc momen lực và momen quán tính

- Vận dụng phơng trình động lực học của vật rắn giải bài toán cơ bản về chuyển động của vậtrắn

- Phân biệt momen lực và momen quán tính

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Hình vẽ minh hoạ về chuyển động quay của vật rắn

- Bảng momen quán tính của một số vật rắn đặc biệt

1 ổn định tổ chức:12A2 12A3 12A8

2 Kiểm tra bài cũ:

- Đặc điểm của chuyển động quay của vật quanh một trục cố định? Định nghĩa toạ độ góc? Tốc độgóc? Viết các phơng trình động học của chuyển động quay?

Mômen quán tính là gì? ý nghĩa của momen quán tính?

- Đọc kỹ đầu bài, phân tích đầu bài

- Thảo luận nhóm, tìm phơng hớng giải

- Chuyển động của thùng nớc là chuyển động gì?

- Chuyển động của ròng rọc là chuyển động gì?

- Yêu cầu HS phân tích các lực tác dụng lên ròngrọc và lên thùng nớc

- Gia tốc của thùng nớc là gia tốc gì ?Gia tốc đó có quan hệ gì với gia tốc của ròngrọc ?

- Viết phơng trình động lực học của từng vật ?

- lập biểu thức của a ?

Hoạt động 3 ( phút): củng cố bài, hớng dẫn về nhà.

- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà

- Về làm bài tập và đọc bài sau

2 Phương phỏp :

Ngày tháng năm 200

Trang 5

3 Thời gian :

- Xem lại khái niệm động lợng ở lớp 10; định luật bảo toàn động lợng

- Phơng trình động lực học của vật rắn quay quanh một trục cố định

- Đọc những điều cần lu ý trong SGV

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về nhào lộn, trợt băng nghệ thuật

1 ổn định tổ chức:12A2 12A3 12A8

2 Kiểm tra bài cũ:

Em hãy viết phơng trình động lực học chuyển động của vật rắn quay quanh một trục cố định.Nhắc lại khái niệm động lợng?

3 Các hoạt động:

Hoạt động 1 ( phút) : momen động lợng.

- Trả lời câu hỏi: F = m.a

- Trả lời câu hỏi C2, 3

+ Tìm hiểu khái niệm động lợng

- Biểu thức định luật II Niu tơn

- Trong đó gia tốc a? thay vào định luật?

- Biểu thức? (xuất hiện p = m.v)

+ Momen động lợng

- Phơng trình: M = I. với  =? Đọc SGK

- HD HS tợng tự ta có: L = I. là momen động lợng

- Nêu khái niệm momen động lợng

Trang 6

- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà.

- Về làm bài

- Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK

- BT trong SBT:

IV Rỳt kinh nghiệm.

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp:

Tiết 5: Mô men động lợng.

định luật bảo toàn mô men động lợng

A Mục tiêu:

1 Kiến thức

- Hiểu khái niệm momen động lợng là đại lợng động học đặc trng cho chuyển động quay của một vật quanh một trục

- Hiểu định luật bảo toàn momen động lợng

2 Kỹ năng

- Giải các bài toán đơn giản về momen động lợng và ứng dụng định luật bảo toàn momen động l-ợng

- Vận dụng kiến thức để giải thích một số hiện tợng thực tế, biết các ứng dụng định luật bảo toàn momen động lợng trong đời sống, trong kỹ thuật

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Tranh chuyển động của vật rắn, có liên quan đến momen động lợng (xiếc, nhào lộn, trợt bằng nghệ thuật ) để khai thác các kiến thức liên quan

- Thí nghiệm định luật bảo toàn momen động lợng

- Những điều cần lu ý trong SGV

2 Học sinh:

- Xem lại khái niệm động lợng ở lớp 10; định luật bảo toàn động lợng

- Phơng trình động lực học của vật rắn quay quanh một trục cố định

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về nhào lộn, trợt băng nghệ thuật

Em hãy viết phơng trình động lực học chuyển động của vật rắn quay quanh một trục cố định Nhắc lại khái niệm động lợng?

Hoạt động 1 ( phút): Định luật bảo toàn momen động lợng.

- Thảo luận nhóm

- M = 0 => L = const hay I. = cosnt

- Nhận xét (SGK)

- Với động lợng: F = 0 => p?

- Tơng tự với momen động lợng: M = 0 => L?

- Nhận xét? (ĐL bảo toàn momen động lợng)

Hoạt động 2 ( phút): Vận dụng

- Đọc SGK

- Trả lời câu hỏi

- Ghi nhận kiến thức

- Đọc “Bạn có biết” sau bài học

- Tóm tắt bài

- Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy

Trang 7

Hoạt động 3 ( phút): củng cố, hớng dẫn về nhà.

- Về làm bài và đọc SGK bài sau

- BT trong SBT:

- Đọc bài sau trong SGK

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn: Ngày lên lớp Tiết 6 : Động năng của vật rắn quay quanh một trục cố định A Mục tiêu bài học: 1 Kiến thức - Hiểu khái niệm khối tâm của vật rắn và định luật chuyển động của khối tâm của vật rắn - Hiểu trong thực tế, chuyển động của một vật rắn đợc xét nh chuyển động khối tâm của nó - Nắm vững khái niệm tổng hình học các véctơ biểu diễn các lực đặt lên một vật rắn và phân biệt đợc khái niệm này với tổng hợp lực đặt lên một chất điểm - Hiểu và thuộc công thức động năng của vật rắn trong chuyển động tịnh tiến 2 Kỹ năng - Xác định khối tâm của vật rắn bất kỳ - áp dụng tìm hợp lực các lực tác dụng lên vật; động năng của vật rắn chuyển động B Chuẩn bị: 1 Giáo viên: - Hình vẽ 6.1 trên giấy để giải thích - Một số hình vẽ, tranh ánh minh hoạ chuyển động quay của vật rắn )động cơ, bánh đà )

- Những điều lu ý trong SGV

2 Học sinh:

- Đủ SGK và vở ghi chép

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh thí nghiệm hình động về chuyển động của vật rắn

Em hãy phát biểu định luật bảo toàn mô men động lợng, lấy ví dụ về trờng hợp áp dụng định luật bảo toàn mô men động lợng ?

Hoạt động 1 ( phút) Động năng của một vật tắn quay quanh trục cố định.

- Đọc SGK

- Trình bày cách xây dựng công thức

- Nhận xét bạn

- Đọc SGK

- Trình bày cách xây dựng công thức

- Nhận xét bạn

- Tìm động năng của một chất điểm trên vật rắn?

- HD HS xây dựng công thức tính

- trình bày cách làm

- Nhận xét

- Tìm động năng của vật rắn?

- HD HS xây đựng công thức tính

- trình bày cách làm

- Nhận xét

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C1, C2

Trang 8

Hoạt động 2 ( phút): Bài tập vận dụng.

- Đọc SGK, tóm tắt bài

- Thảo luận nhóm Giải bài tập

- Trình bày cách giải

- Nhận xét (SGK)

- Đọc kỹ đầu bài và tóm tắt

- Giải bài toán tìm động năng lúc sau?

- Trình bày cách giải?

- Nhận xét

Hoạt động 3 ( phút): Củng cố, hớng dẫn về nhà. Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Đọc SGK - Trả lời câu hỏi - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài tập, giờ sau chữa - Trả lời các phiếu học tập - Tóm tắt bài - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK - BT trong SBT: - Làm bài tập giờ sau chữa IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 7 : bài tập về động lực học vật rắn

A Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức

- Viết đợc các công thức và phơng trình động lực học của chuyển động quay (quanh một trục)

2 Kỹ năng

- Vận dụng đợc phơng pháp động lực học và các công thức và phơng trình động lực học của chuyển động quay để giải các bài tập cơ bản

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Dự kiến các phơng án có thể xảy ra

- Vẽ bảng tóm tắt chơng 1 lên bìa và tóm tắt các câu hỏi giúp học sinh nắm đợc công thức và

ph-ơng trình mô tả chuyển động quay của vật rắn quanh một trục

- Đọc gợi ý bài toán mẫu trong SGV

2 Học sinh:

- Ôn các kiến thức, các công thức và phơng trình động lực học của chuyển động quay để có thể giải đợc các bài tập ví dụ dới sự gợi ý của giáo viên

- Ôn lại phơng pháp động lực học ở lớp 10

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về

Em hãy nhắc lại các phơng trình (định luật) trong chuyển động tịnh tiến và so sánh tơng tự với các phơng trình trong chuyển động quay của vật?

Hoạt động 1 ( phút) : Bài Tóm tắt phơng pháp giải.

- Nêu phơng pháp giải bài tập động

lực học chất điểm

- Phơng pháp giải bài tập động lực học chất điểm?

I) Phơng pháp giải:

+ Xác định hệ vật có những Ngày tháng năm 200

Trang 9

- Nêu phơng pháp giải bài tập về vật

rắn

- Nhận xét bổ sung cho bạn

- Vận dụng với vật rắn nh thế nào?

- Trình bày phơng pháp giải?

- Nhận xét tóm tắt phơng pháp giải

vật nào?

+ Từng vật có lực nào tác dụng, monem lực nào tác dụng?

+ Viết phơng trình động lực học cho từng vật

+ Giải các phơng trình trên

ta tìm đợc đại lợng cha biết

Hoạt động 2 ( phút): Bài tập.

- Học sinh lên trình bày từng bài

- Nhận xét bạn trình bày

+ Bài 1: x = - 1,5m; y = - 1,5m + Bài 2: R/6 1) Bài tập trong SGK + Bài tập 1: Gọi học sinh tóm tắt và chữa -Phân tích nội dung trong bài? - Nhận xét bài bạn

+ Bài tập 2: Gọi học sinh tóm tắt và chữa - Phân tích nội dung trong bài? - Nhận xét bài bạn

Hoạt động 3 ( phút): Củng cố, h ớng dẫn về nhà. Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài và đọc SGK bài sau - Trong giờ - Đọc bài học thêm và tóm tắt chơng I - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Làm bài còn lại trong SGK - BT trong SBT: - Đọc bài sau; Ôn tập giờ sau kiểm tra IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 8 : bài tập về động lực học vật rắn

1 Kiến thức

- Viết đợc các công thức và phơng trình động lực học của chuyển động quay (quanh một trục)

2 Kỹ năng

- Vận dụng đợc phơng pháp động lực học và các công thức và phơng trình động lực học của chuyển

động quay để giải các bài tập cơ bản

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Dự kiến các phơng án có thể xảy ra

- Vẽ bảng tóm tắt chơng 1 lên bìa và tóm tắt các câu hỏi giúp học sinh nắm đợc công thức và phơng trình mô tả chuyển động quay của vật rắn quanh một trục

- Đọc gợi ý bài toán mẫu trong SGV

2 Học sinh:

- Ôn các kiến thức, các công thức và phơng trình động lực học của chuyển động quay để có thể giải

đ-ợc các bài tập ví dụ dới sự gợi ý của giáo viên

- Ôn lại phơng pháp động lực học ở lớp 10

Trang 10

Em hãy nhắc lại các phơng trình (định luật) trong chuyển động tịnh tiến và so sánh tơng tự với các phơng trình trong chuyển động quay của vật?

Hoạt động 1: Bài tập 3

- Đọc bài + tóm tắt bài toán

- Vẽ hình và phân tích bài toán

+Cho biết các lực tác dụng vào vật và chiều dơng

của chuyển động

+Dây không trợt trên ròng rọc

a=r.

+Vì gia tốc a không đổi nên  cũng không đổi, ròng

rọc quay nhanh dần đều

- Đa ra biểu thức và kết quả

2

t



 =6,28 (rad/s2)

a = 0,63m/s2

- Vật A: P – TA = m.a

-> TA = P - m.a = m(g – a)

Thay số TA = 9,17N

- Xét ròng rọc :

(TA- TB).R =I 

-> TB = TA

-R

I  =6,03N

- HS ghi chép

- HS: So sánh TB với ma

Nếu TB >ma chứng tỏ có ma sát giữa B và mặt bàn

- Vật B: TB – Fms = m.a -> Fms =5,4N

- Thảo luận + đa biểu thức tính 

-Yêu cầu đọc bài + tóm tắt bài toán

- Yêu cầu vẽ hình và phân tích bài toán

- Nhận xét câu trả lời của HS + KL lại

- Hỏi: Biết , t -> tính 

- Yêu cầu HS xác lập biểu thức tính T

- Hỏi: Để tìm xem giữa B và mặt sàn có ma sát hay không ta làm thế nào?

- Xét vật B

- Yêu cầu HS đa biểu thức tìm hệ số ma sát

Hoạt động 2 ( phút): Bài tập.

- Học sinh lên trình bày từng bài

- Nhận xét bạn trình bày

+ Bài 1: x = - 1,5m; y = - 1,5m + Bài 2: R/6 1) Bài tập trong SGK + Bài tập 1: Gọi học sinh tóm tắt và chữa -Phân tích nội dung trong bài? - Nhận xét bài bạn

+ Bài tập 2: Gọi học sinh tóm tắt và chữa - Phân tích nội dung trong bài? - Nhận xét bài bạn

Hoạt động 3 ( phút): Củng cố, h ớng dẫn về nhà. Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài và đọc SGK bài sau - Trong giờ - Đọc bài học thêm và tóm tắt chơng I - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Làm bài còn lại trong SGK - BT trong SBT: - Đọc bài sau; Ôn tập giờ sau kiểm tra IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Trang 11

Ngày lên lớp

Tiết 9: Kiểm tra

Tiết 10- dao động điều hoà

1 Kiến thức

- Thông qua quan sát có khái niệm về chuyển động dao động

- Biết cách thiết lập phơng trình động lực học của con lắc lo xo

- Biết rằng biểu thức của dao động điều hoà là nghiệm của phơng trình động lực học

- Hiểu rõ các đại lợng đặc trng của dao động điều hoà: biên độ, pha, tần số góc, chu kỳ, tần số

- Biết tính toán và vẽ đồ thị biến đổi theo thời gian của li độ, vận tốc và gia tốc trong dao động điềuhoà (DĐĐH)

- Hiểu rõ khái niệm chu kỳ và tần số của dao động điều hoà

- Biết biểu diễn dao động điều hoà bằng vectơ quay

- Biết viết điều kiện ban đầu tuỳ theo cách kích thích dao động và từ điều kiện ban đầu suy ra biên

độ A và pha ban đầu 

2 Kỹ năng

- Giải bài tập về động học dao động

- Tìm đợc các đại lợng trong phơng trình dao động điều hoà

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Chuẩn bị co lắc dây, co lắc lò xo thẳng đứng, con lắc lò xo nằm ngang có đệm không khí Chohọc sinh quan sát chuyển động của 3 con lắc đó

- Chuẩn bị đồng hồ bấm giây để đo chu kỳ dao động con lắc dây Nếu có thiết bị đo chu kỳ dao

động của con lắc lò xo nằm ngang có đệm không khí bằng đồng hồ hiện số thì có thể thay việc đo chu

kỳ con lắc dây bằng việc đo chu kỳ con lắc lò xo nằm ngang

- Ôn lại các kiến thức về đạo hàm, cách tính đạo hàm, ý nghĩa vật lí của đạo hàm; trong chuyển

động thẳng, vận tốc của chất điểm bằng đạo hàm toạ độ của chất điểm theo thời gian, còn gia tốc bằng

đạo hàm của vận tốc theo thời gian

- Phơng trình chuyển động thẳng biến đổi đều của vật

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh vidio-clid về dao động của vật

3 Các hoạt động

Hoạt động 1 ( phút) : Dao động cơ học Phần I : Dao động - Phơng trình động lực học.

- Quan sát thí nghiệm

- Thảo luận nhóm tìm lời nhận xét

- Cho HS quan sát TN, nhận xét chuyển động củavật

Trang 12

- Phát biểu nhận xét.

- Nhận xét bạn

- Rút ra khái niệm dao động

- Nhận xét, bổ sung, tóm tắt

Hoạt động 2( phút): Phơng trình động lực học.

- Nghiên cứu bào toán

- Thảo luận nhóm, chọn hệ quy chiếu, tìm lực tác

dụng

- áp dụng định luật II Newton

- Nêu nhận xét

+ Thiết lập phơng trình động lực học: - Nêu bài toán nh SGK Tìm phơng trình chuyển động của vật - Chọn hệ quy chiếu? - Lực nào tác dụng? - áp dụng định luật II Newton F = ma - đặt k/m, a = x’’

Hoạt động 3 ( phút): Nghiệm của phương trỡnh động lực học: Phương trỡnh dao động điều hoà - Thay x = Acos(+) vào phơng trình động lực học ở trên - Kết quả đúng - Nhận xét

+ Nghiệm của phơng trình động lực học: - Cho HS biết nếu nghiệm là x = Acos(t+) thì thay vào phơng trình sẽ đúng Hớng dẫn HS thay vào phơng trình - Chứng tỏ đó là nghiệm phơng trình Hoạt động 4 ( phút): củng cố b ià. Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Đọc SGK - Trả lời câu hỏi - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài và đọc SGK bài sau - Trả lời câu hỏi trong phiếu thọc tập - Tóm tắt bài Đọc “Em có biết” sau bài học - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK - BT trong SBT: - Làm bài tập giờ sau chữa IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 11- dao động điều hoà

1 Kiến thức

- Thông qua quan sát có khái niệm về chuyển động dao động

- Biết cách thiết lập phơng trình động lực học của con lắc lo xo

- Biết rằng biểu thức của dao động điều hoà là nghiệm của phơng trình động lực học

- Hiểu rõ các đại lợng đặc trng của dao động điều hoà: biên độ, pha, tần số góc, chu kỳ, tần số

- Biết tính toán và vẽ đồ thị biến đổi theo thời gian của li độ, vận tốc và gia tốc trong dao động điều hoà (DĐĐH)

- Hiểu rõ khái niệm chu kỳ và tần số của dao động điều hoà

- Biết biểu diễn dao động điều hoà bằng vectơ quay

- Biết viết điều kiện ban đầu tuỳ theo cách kích thích dao động và từ điều kiện ban đầu suy ra biên

độ A và pha ban đầu 

2 Kỹ năng

- Giải bài tập về động học dao động

- Tìm đợc các đại lợng trong phơng trình dao động điều hoà

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Chuẩn bị co lắc dây, co lắc lò xo thẳng đứng, con lắc lò xo nằm ngang có đệm không khí Cho học sinh quan sát chuyển động của 3 con lắc đó

- Chuẩn bị đồng hồ bấm giây để đo chu kỳ dao động con lắc dây Nếu có thiết bị đo chu kỳ dao

động của con lắc lò xo nằm ngang có đệm không khí bằng đồng hồ hiện số thì có thể thay việc đo chu

kỳ con lắc dây bằng việc đo chu kỳ con lắc lò xo nằm ngang

Trang 13

- Ôn lại các kiến thức về đạo hàm, cách tính đạo hàm, ý nghĩa vật lí của đạo hàm; trong chuyển

động thẳng, vận tốc của chất điểm bằng đạo hàm toạ độ của chất điểm theo thời gian, còn gia tốc bằng

đạo hàm của vận tốc theo thời gian

- Phơng trình chuyển động thẳng biến đổi đều của vật

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh vidio-clid về dao động của vật

Hoạt động 1 ( phút): Các đại lợng đặc trng của dao động điều hoà

- Đọc SGK

- Trả lời câu hỏi của giáo viên

+ Các đại lợng đặc trng của dao động điều hoà

- GV yêu cầu HS đọc SGK và nêu các đại lợng

Hoạt động 2 : Đồ thị li độ của dao động điều hoà

- Viết lại phơng trinh =0, x=Acos

- Lập bảng bao gồm x,t-> vẽ đồ thị

- Nhận xét đao động điều hoà là chuyển động tuần

hoàn

- Hớng dẫn học sinh vẽ đồ thị của phơng trình dao động x=Acos(t+), =0

- Yêu cầu HS lập bảng biến thiên các giá trị của

x theo t

- Yêu cầu HS từ đồ thị nhận xét về dao động

điều hoà

Hoạt động 3 ( phút) : Chu kỳ, tần số, vận tốc, gia tốc của dao động điều hoà.

- Biến đổi x = Acos(t+) = x = Acos(t++2)

x = Acos{(t + 2/)+]

- Thời gian t và t+2/ có cùng trạng thái dao động,

nên 2/ là chu kỳ dao động

- Từ khái niệm tần số => f = 1/T và tìm đợc 

- v = x’ = - Asin(t+) = Acos(t++/2)

- Nhận xét: v sớm pha /2 so với li độ

- a = v’ = - A2cos(t+) = - 2x

- a ngợc pha với li độ

+ Chu kỳ và tần số:

- Nêu khái niệm chu kỳ?

- Từ phơng trình pha cộng thêm 2, x không

đổi Từ đó tìm đợc chu kỳ T = 2/

- Nêu khái niệm tần số f Từ chu kỳ tìm đợc tần

số f = 1/T = /2 =>  = 2f = 2/T

+ Vận tốc trong dao động điều hoà

- Từ phơng trình tìm v? Nhận xét

+ Gia tốc trong dao động điều hoà

- Tìm a? Nhận xét?

Hoạt động 4 ( phút): Biểu diễn dao động điều hoà bằng vectơ quay.

- Đọc SGK

- Nêu cách biểu diễn

- Tìm cách biểu diễn? HD đọc SGK - Nêu cách làm (3 bớc) - Nhận xét, bổ sung, tóm tắt Hoạt động 5 ( phút): Điều kiện ban đầu: sự kích thích dao động. - Tìm A và  từ điều kiện ban đầu - Thảo luận nhóm - Nêu cách làm - Nhận xét

- HD: khi t = 0 => x = ?, v = ? - Ta tìm đợc A và  không? Tìm? - Ngợc lại: từ phơng trình tìm cách kích thích dao động? Hoạt động 6 ( phút): củng cố bài Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Đọc SGK - Trả lời câu hỏi - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài và đọc SGK bài sau - Trả lời câu hỏi trong phiếu thọc tập - Tóm tắt bài Đọc “Em có biết” sau bài học - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK - BT trong SBT: - Làm bài tập giờ sau chữa IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Trang 14

.

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 12: con lắc đơn Con lắc vật lí

1 Kiến thức

- Biết cách thiết lập phơng trình động lực học của con lắc đơn, có khái niệm về con lắc vật lí

- Nắm vững những công thức về con lắc và vận dụng trong các bài toán đơn giản

- Củng cố kiến thức về dao động điều hoà đã học trong bài trớc và lặp lại bài này

- Một con lắc đơn, một con lắc vật lí cho học sinh quan sát trên lớp

- Một con lắc vật lí (phẳng) bằng bìa hoặc bằng tấm gỗ Trên mặt có đánh dấu vị tí khối tâm G và khoảng cách OG từ trục quay tới khối tâm

2 Kiểm tra bài cũ: Phơng trình động lực học của dao động điều hoà có dạng nh thế nào? Nghiệmcủa phơng trình có dạng nh thế nào?

Hoạt động 1 ( phút) : Con lắc đơn.

- Đọc SGK tìm hiểu về con lắc đơn và chuyển động

dv

at   2 

2 Vậy –mgsin = ms’’

Trang 15

 nhỏ, ta có

l

s sin     =>  s  0

l

g ' s

Đặt

l

s



 => s’’ + 2s = 0

- Nêu nhận xét

Hoạt động 3: Nghiệm của hệ phơng trình -Yêu cầu HS sinh bằng phép tơng tự tìm nghiệm của phơng trình động lực học - Nghiệm của phơng trình: s = Acos(t + ) hoặc chọn góc lệch(toạ độ góc)  = 0cos(t + ) + Nhận xét: SGK -Yêu cầu HS sinh bằng phép tơng tự tìm nghiệm của phơng trình động lực học Hoạt động 4 ( phút): củng cố bài Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Đọc SGK - Trả lời câu hỏi - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài và đọc SGK bài sau - Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK - Tóm tắt bài - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK - BT trong SBT: IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 13: con lắc đơn Con lắc vật lí

1 Kiến thức

- Biết cách thiết lập phơng trình động lực học của con lắc đơn, có khái niệm về con lắc vật lí

- Nắm vững những công thức về con lắc và vận dụng trong các bài toán đơn giản

- Củng cố kiến thức về dao động điều hoà đã học trong bài trớc và lặp lại bài này

2 Kỹ năng

- Thiết lập phơng trình dao động bằng phơng pháp động lực học

- Giải một số bài tập về dao động điều hoà

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Một con lắc đơn, một con lắc vật lí cho học sinh quan sát trên lớp

- Một con lắc vật lí (phẳng) bằng bìa hoặc bằng tấm gỗ Trên mặt có đánh dấu vị tí khối tâm G và khoảng cách OG từ trục quay tới khối tâm

2 Học sinh:

- Các kiến thức về dao động điều hoà đã học

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về con lắc vật lí, con lắc đơn.

2 Kiểm tra bài cũ: Phơng trình động lực học của vật rắn quay quanh một ttrục cố định?

Hoạt động 1 ( phút): Con lắc vật lí.

Trang 16

Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên

- Đọc SGK

- Thảo luận

- Nên cách xây dựng phơng trình chuyển động

- Nhận xét bạn

+ Con lắc vật lí: - Đọc SGK phần con lắc vật lí Cách xây dựng phơng trình chuyển động? - Nhận xét cách làm Hoạt động 2: Hệ dao động - Đọc SGK - Thảo luận nhóm, trình bày hệ dao động - Nhận xét

- Đọc SGK Tìm hiểu hệ dao động là gì? - Khi nào hệ dao động là tự do? - Nhận xét, bổ sung, tóm tắt Hoạt động 3 ( phút): củng cố b ià. Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Đọc SGK - Trả lời câu hỏi - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài và đọc SGK bài sau - Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK - Tóm tắt bài - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK - BT trong SBT: - Đọc bài sau trong SGK IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 14 - năng lợng trong dao động điều hoà

- Biết cách tính toán và tìm ra biểu thức của động năng, thế năng và cơ năng của con lắc lò xo

- Củng cố kiến thức về bảo toàn cơ năng của một vật chuyển động dới tác dụng của lực thế

- Có kỹ năng giải bài tập có liên quan nh tính thế năng, động năng của con lắc đơn

- Vẽ đồ thị thế năng, động năng của vật dao động điều hoà

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Đồ thi thế năng, động năng của vật dao động điều hoà

- Đọc những điều lu ý trong SGV

2 Học sinh:

- Ôn lại khái niệm động năng, thế năng, lực thế, sự bảo toàn của vật dới tác dụng của lực thế

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh biến đổi giữa thế năng và động năng trong dao động điều hoà

Hoạt động 1 ( phút) Cơ năng của vật dao động điều hoà.

- Trả lời câu hỏi thày nêu

- Ngoại lực, là lực thế, Cơ năng bảo toàn

- Vật dao động điều hoà chịu tác dụng lực nào?

- Cơ năng nh thế nào? Tại sao?

Hoạt động 2 ( phút) Biểu thức thế năng

Trang 17

- Đọc SGK

- Trình bày, xây dựng biểu thức

- Nhận xét bạn

+ Biểu thức thế năng:

- HD HS đọc SGK xây dựng biểu thức thế năng

- Trình bày

- Vẽ đồ thị

Hoạt động 3 ( phút) Biểu thức động năng

- Đọc SGK

- thảo luận nhóm

- Trình bày, xây dựng biểu thức

- Nhận xét bạn

+ Biểu thức động năng:

- HD HS đọc SGK xây dựng biểu thức động năng

- Trình bày

- Vẽ đồ thị

Hoạt động 4 ( phút) Biểu thức của cơ năng

- Tìm cơ năng

- Nhận xét

+ Biểu thức cơ năng: - HD HS đọc SGK xây dựng biểu thức cơ năng - Trình bày, nhận xét, bổ sung, tóm tắt Hoạt động 5 ( phút): củng cố bài. Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Đọc SGK - Trả lời câu hỏi - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài và đọc SGK bài sau - Trả lời câu hỏi 1, 3, 5 SGK - Tóm tắt bài - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK - BT trong SBT: - Đọc bài sau trong SGK IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 18 - dao động tắt dần và dao động duy trì

- Hiểu đợc nguyên nhân làm tắt dần dao động là do ma sát nhớt tạo nên lực cản đối với vật dao

động Ma sát nhỏ dẫn đến dao động tắt dần chậm Ma sát lớn dần dẫn đến tắt dần nhanh và dần đến không dao động

- Biết đợc nguyên tắc làm cho dao động có ma sát đợc duy trì

- Giải thích nguyên nhân tắt dần của dao động

- Giải thích cách làm dao động duy trì, phân biệt dao động duy trì và dao động tự do

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Bốn con lắc dao động trong các môi trờng khác nhau để HS quan sát trên lớp

- Vẽ 10.2 trong SGK lên bìa

2 Học sinh:

Trang 18

- Ôn lại một số kiến thức: Dao động tự do, phơng trình dao động điều hoà.

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về dao động tắt dần, đồ thị dao động

Hoạt động 1 ( phút) dao động tắt dần.

- Quan sát hiện tợng,

- Nêu nhận xét

- Vẽ đồ thị - Đọc SGK, tìm nguyên nhân + Dao động tắt dần - Cho HS quan sát, rút ra nhận xét + Đồ thị - Vẽ đồ thị với các thí nghiệm khác nhau + Nguyên nhân - Ma sát nhớt là gì? - HD HS tìm nguyên nhân và trình bày - Nhận xét, bổ sung, tóm tắt Hoạt động 2 ( phút): Dao động duy trì, ứng dụng. - Đọc SGK - Thảo luận, trình bày

- NHận xét bạn

- Đọc SGK, Thảo luận nhóm - Trình bày

- Nhận xét

+ Dao động duy trì - HD đọc SGK tìm hiểu dao động duy trì là gì? - Nêu nhận xét, bổ sung, tóm tắt + ứng dụng - Dao động duy trì: con lắc đồng hồ nh thế nào? - Dao động tắt dần: Giảm rung (giảm sóc) thế nào? - Nhận xét, bổ sung, tóm tắt Hoạt động 3 ( phút): củng cố bài Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Đọc SGK - Trả lời câu hỏi - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài và đọc SGK bài sau - Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 - Tóm tắt bài - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK - BT trong SBT: - Đọc bài sau trong SGK IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

- Biết đợc dao động cỡng bức khi ổn định có tần số bằng tần số ngoại lực, có biên độ phụ thuộc tần số ngoại lực Biên độ cực đại khi tần số ngoại lực bằng tần số riêng của hệ vật dao động Hiện tợng biên độ dao động cỡng bức đạt giá trị cực đại gọi là cộng hởng Cộng hởng thể hiện rõ khi ma sát nhỏ

- Biết đợc rằng hiện tợng cộng hởng có nhiều ứng dụng trong thực tế và kể ra một vài ứng dụng

đó

- Giải một số bài tập có liên quan đến hiện tợng cộng hởng

- Phân biệt dao động duy trì và dao động cỡng bức

Trang 19

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Thí nghiệm về dao động cỡng bức, cộng hởng (SGK)

2 Học sinh:

- Dao động duy trì, dao động tắt dần

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về dao động cỡng bức, cộng hởng và ứng dụng

2 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là dao động tắt dần, đao động duy trì? Nguyên nhân xảy ra dao động tắt dần?

Hoạt động 1 ( phút) : Dao động cỡng bức Cộng hởng ảnh hởng của ma sát

- Đọc SGK, Thảo luận nhóm

- Trình bày khái niệm

- Nhận xét bạn

- Đọc SGK Tìm hiểu khi có cộng hởng

- Trình bày KN cộng hởng

- Nhận xét bạn

- Đọc SGK Thảo luận nhóm

- Nêu nhận xét

- Nêu nhận bạn trình bày

+ Dao động cỡng bức

- Đọc SGK, tìm hiểu dao động cỡng bức

- Nêu khái niệm? Mô tả dao động? Đồ thị?

+ Cộng hởng:

- Hiện tợng xảy ra? Đọc SGK tìm hiểu KN

- Đặc điểm cộng hởng? + ảnh hởng lực ma sát: - Làm thí nghiệm hình 11.3 - HD HS nhận xét - Tóm tắt, bổ sung, tóm tắt Hoạt động 2 ( phút): Phân biệt dao động cỡng bức, dao động duy trì; ứng dụng cộng hởng. - Đọc SGK phân biết hai loại dao động - Trình bày

- Hớng dẫn học sinh tìm ứng dụng cộng hởng - Thảo luận nhóm - trình bày

+ Phân biệt dao động cỡng bức và duy trì - HD HS xem xét về: Tần số góc, lực tác dụng, + ứng dụng cộng hởng - Có hại: tránh đọc SGK - Có lợi: đo tần số

Hoạt động 3 ( phút): củng cố bài. Hoạt động của học sinh Sự trợ giúp của giáo viên - Đọc SGK - Trả lời câu hỏi - Ghi nhận kiến thức - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà - Về làm bài và đọc SGK bài sau - Trả lời câu hỏi 1, 2 - Tóm tắt bài Đọc “Em có biết” sau bài học - Đánh giá, nhận xét kết quả giờ dạy - Trả lời các câu hỏi và làm bài tập trong SGK - BT trong SBT: - Đọc bài sau trong SGK IV Rỳt kinh nghiệm. 1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 20 - Tổng hợp dao động

- Biết rằng có thể thay thế việc cộng hai dạng sin x và x cùng tần số góc bằng việc cộng hai véc

Trang 20

tơ quay tơng ứng X1 và X2 ở thời điểm t = 0.

Nếu x  X1, x2  X2 thì x1 + x2  X1+ X2

- Có kỹ năng dùng cách vẽ Fre-nen để tổng hợp hai dao động có cùng tần số góc

- Hiểu đợc tầm quan trọng của độ lệch pha khi tổng hợp hai dao động

- Cách biểu diễn dao động điều hoà bằng vectơ quay

- Độ lệch pha hai dao động điều hoà

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về tổng hợp dao động điều hoà

Hoạt động 1 ( phút) : Vấn đề tổng hợp dao động.

- Dao động của vật nh thế nào?

- Chúng ta chỉ nghiên cứu tổng hợp các dao

- Xây dựng cách biểu diễn từng vectơ và tổng vectơ

- Nhận xét theo HD của thày

- Nghiên cứu và trình bày

- Nhận xét A phụ thuộc độ lệch pha

+ Pha ban đầu của dao động tổng hợp:

- Làm bài tập 1, 2 SGK

- Tóm tắt bài

- BT trong SBT: giờ sau chữa

Trang 21

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 21: Thực hành: xác định chu kỳ dao động của con lắc đơn

hoặc con lắc lò xo hoặc gia tốc trọng trờng

1 Kiến thức

- Hiểu đợc hai phơng án thí nghiệm để xác định chu kỳ dao động của con lắc đơn và con lắc lò xo

- Thực hiện đợc trong hai phơng án để xác định chu kỳ dao động của một con lắc

- Tính đợc gia tốc trọng trờng từ kết quả thí nghiệm với con lắc đơn

- Củng cố kiến thức về dao động cơ học, kỹ năng sử dụng thớc đo độ dài và đồng hồ đo thời gian

- Bớc đầu làm quen với phòng thí nghiệm ảo và đặc biệt là dùng dao động ký ảo để vẽ đồ thị của dao động cơ học (phi điện)

2 Kỹ năng

- Kỹ năng vận dụng kiến thức đặc biệt là kỹ năng giải thích vào các hiện tợng thực tế quan sát đợc;

đồng thời tiếp tục rèn luyện kỹ năng thao tác thí nghiệm đã tiến hành ở các lớp dới

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

+ Về dụng cụ:

Với phơng án 1:

- Một giá đỡ cao 1m để treo con lắc, có tấm chỉ thị nằm ngang có các vạch chia đối xứng

- Một cuộn chỉ

- Một đồng hồ bấm giây (hoặc đồng hồ đeo tay có kim giây)

- Một thớc đo độ dài có chia mm

- Hai quả nặng 50g, 20g có móc treo

- Giấy kẻ ô milimét để vẽ đồ thị

Với phơng án 2:

- Máy vi tính

- Phần mềm thí nghiệm ảo

- Cài đặt phần mềm vào máy tính

- Giấy kẻ ô milimét để vẽ đồ thị

+ Về kiến thức: Để học sinh hiểu đợc cả hai phơng án thí nghiệm, sau đó thực hiện một, cần

yêu cầu học sinh ôn tập các kiến thức sau:

- Khái niệm về con lắc đơn, con lắc lò xo, điều kiện dao động nhỏ

- Các công thức về dao động của con lắc đơn và con lắc lò xo

- Chú ý vai trò của gia tốc trọng trờng đối với dao động của con lắc đơn và con lắc lò xo thẳng

đứng

+ Những điều lu ý trong SGV

2 Học sinh:

Về kiến thức: Ôn tập các kiến thức sau:

s = S0cos(t);

l

g



 ;

m

k



T  





 2 2 ;









 2

2 f

T ;

k

m

T 2  ;

g

l

T 2 

- Vai trò của gia tốc trọng trờng đối với dao động của con lắc đơn và con lắc lò xo thẳng đứng

Trang 22

Hoạt động 1 ( phút) : Tìm hiểu mục đích thí nghiệm Các bớc tiến hành thí nghiệm

- Trả lời câu hỏi của thày

- Nhận xét bạn

- Yêu cầu: trả lời về mực đích thực hành, các bớctiến hành

- Kiểm tra miệng, 1 đến 3 em

Hoạt động 2 ( phút) : Tiến hành thí nghiệm thực hành Phơng án 1.

- Thu nhận báo cáo

- Tóm kết quả TH

- Ôn tập lại chơng II

- Thu nhận, tìm cách giải

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 22: Thực hành: xác định chu kỳ dao động của con lắc đơn

hoặc con lắc lò xo hoặc gia tốc trọng trờng

1 Kiến thức

- Hiểu đợc hai phơng án thí nghiệm để xác định chu kỳ dao động của con lắc đơn và con lắc

lò xo

- Thực hiện đợc trong hai phơng án để xác định chu kỳ dao động của một con lắc

- Tính đợc gia tốc trọng trờng từ kết quả thí nghiệm với con lắc đơn

- Củng cố kiến thức về dao động cơ học, kỹ năng sử dụng thớc đo độ dài và đồng hồ đo thờigian

- Bớc đầu làm quen với phòng thí nghiệm ảo và đặc biệt là dùng dao động ký ảo để vẽ đồ thịcủa dao động cơ học (phi điện)

2 Kỹ năng

- Kỹ năng vận dụng kiến thức đặc biệt là kỹ năng giải thích vào các hiện t ợng thực tế quan sát

đợc; đồng thời tiếp tục rèn luyện kỹ năng thao tác thí nghiệm đã tiến hành ở các lớp dới

B Chuẩn bị:

Trang 23

- Một đồng hồ bấm giây (hoặc đồng hồ đeo tay có kim giây).

- Một thớc đo độ dài có chia mm

- Hai quả nặng 50g, 20g có móc treo

+ Về kiến thức: Để học sinh hiểu đợc cả hai phơng án thí nghiệm, sau đó thực hiện một, cần yêu

cầu học sinh ôn tập các kiến thức sau:

- Chú ý vai trò của gia tốc trọng trờng đối với dao động của con lắc đơn và con lắc lò xo thẳng

đứng

+ Những điều lu ý trong SGV

2 Học sinh:

Về kiến thức: Ôn tập các kiến thức sau:

- Thu nhận báo cáo

- Tóm kết quả TH

- Ôn tập lại chơng II

- Thu nhận, tìm cách giải

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

Trang 24

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Chơng III - Sóng cơ học Tiết 23: Sóng cơ Phơng trình sóng

1 Kiến thức

- Nêu đợc định nghĩa sóng Phân biệt đợc sóng dọc và sóng ngang

- Giải thích đợc nguyên nhân tạo thành sóng

- Nêu đợc ý nghĩa của các đại lợng đặc trng cho sóng cơ nh biên độ, chu kỳ, tần số, biên độ, bớcsóng, vận tốc truyền sóng, năng lợng sóng

- Lập đợc phơng trình sóng và nêu ý nghĩa của các đại lợng trong phơng trình sóng

2 Kỹ năng

- Giải thích quá trình truyền sóng

- Viết phơng trình sóng tại một điểm, tìm đợc độ lệch pha của sóng tại hai điểm khác nhau

Trang 25

Hoạt động 1 ( phút) : Hiện tợng sóng.

- Quan sát hiện tợng sóng qua thí nghiệm

- Thảo luận nhóm về hiện tợng sóng

Hoạt động 2 ( phút): Các đại lợng đặc trng của sóng.

+ Bớc sóng+ Tốc độ truyền sóng+ Năng lợng sóng

- Mỗi khái niệm cho HS đọc SGK, thảo luận nhóm và trình bày sau đó GV nhận xét

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C4, 5

+ Làm thí dụ trong SGK

- Tóm tắt bài

- BT trong SBT:

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian : Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 24: Sóng cơ Phơng trình sóng

1 Kiến thức

- Nêu đợc định nghĩa sóng Phân biệt đợc sóng dọc và sóng ngang

- Giải thích đợc nguyên nhân tạo thành sóng

- Nêu đợc ý nghĩa của các đại lợng đặc trng cho sóng cơ nh biên độ, chu kỳ, tần số, biên độ, bớcsóng, vận tốc truyền sóng, năng lợng sóng

- Lập đợc phơng trình sóng và nêu ý nghĩa của các đại lợng trong phơng trình sóng

2 Kỹ năng

- Giải thích quá trình truyền sóng

- Viết phơng trình sóng tại một điểm, tìm đợc độ lệch pha của sóng tại hai điểm khác nhau

Trang 26

- HD HS tìm thời gian sau đó viết PT

- Viết PT ở các điểm khác nhau

+ Tính chất của sóng:

- Tuần hoàn theo thời gian

- Tuần hoàn theo không gian+ Ví dụ: Đọc SGK

+ Làm thí dụ trong SGK

- Tóm tắt bài

- BT trong SBT:

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

- Bố trí đợc thí nghiệm để tạo ra sóng dừng trên sợi dây

- Nêu đợc điều kiện để có sóng dừng trên sợi dây đàn hồi

2 Kỹ năng

Trang 27

- Nhận biết đợc hiện tợng sóng dừng Giải thích đợc sự tạo thành sóng dừng.

- áp dụng hiện tợng sóng dừng để tính tốc độ truyền sóng trên dây đàn hồi

2 Kiểm tra bài cũ: Viết phơng trình saóng tại nguồn và phơng trình sóng tại điểm M cách o một

đoạn x theo chiều dơng?

- Làm thí nghiệm cho HS quan sát và nhận xét

- Phơng trình sóng tại M khi tới B

- Phơng trình sóng tại M khi B phản xạ lại

- Trả lời câu hỏi C3, 4

- Đọc SGK

- Khi 2 đầu cố định hoặc dao động với A nhỏ

- Khi một đầu tự do

- Sợi dây có hai đầu cố định:

- Sợi dây có một đầu tự do:

- Trả lời câu hỏi 1

- Tóm tắt bài

- BT trong SBT: Giờ sau chữa

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

Trang 28

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 26 - Giao thoa sóng

1 Kiến thức

- áp dụng phơng trình sóng và kết quả của việc tìm sóng tổng hợp của hai sóng ngang cùng tần

số để dự đoán sự tạo thành vân giao thoa

- Bố trí đợc thí nghiệm kiểm tra với sóng nớc

- Xác định điều kiện có vân giao thoa

- Mô tả đợc hiện tợng xảy ra nh thế nào

2 Kỹ năng

- Xác định đợc vị trí của các vân giao thoa

- áp dụng giải thích hiện tợng giao thoa và giải một số bài tập liên quan

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Thiết bị tạo vân giao thoa sóng nớc đơn giản cho các nhóm học sinh

- Thiết bị tạo vân giao thoa sóng nớc với nguồn có tần số thay đổi

- Thiết bị tạo nhiễu xạ sóng nớc

2 Kiểm tra bài cũ: Hiện tợng sóng dừng? Điều kiện để có sóng dừng trên sợi dây có 2 đầu cố định?

3 Các hoạt động :

Hoạt động 1 ( phút) : Sự giao thoa của hai sóng.

+ Dự đoán hiện tợng (Lí thuyết và giao thoa)

- HD SH tìm sóng tổng hợp tại một điểm có hai sóng cùng tần số truyền đến

- Dùng phơng pháp toán học

- Kết quả: có những điểm dao động rất mạnh, cónhững điểm không dao động

+ Thí nghiệm kiểm tra:

- Làm thí nghiệm cho HS quan sát

- HD HS quan sát

- Nêu nhận xét, bổ sung, tóm tắt

Hoạt động 2 ( phút): Điều kiện có giao thoa, ứng dụng.

- Đọc SGK

- Nêu điều kiện có giao thoa

- Trinh bày sóng nguồn

- Đọc SGK, thảo luận nhóm

- Trình bày ứng dụng giao thoa

- Nhận xét bạn

+ Điều kiện có giao thoa:

- Khi nào hai sóng giao thoa?

- Sóng kết hợp là gì?

- Nguồn kết hợp là gì?

- Giao thoa đợc ứng dụng thế nào?

- Trình bày ứng dụng giao thoa?

- Nhận xét , bổ sung, tóm tắt

Hoạt động 3( phút): Nhiễu xạ sóng.

- Thảo luận nhóm về nhiễu xạ - Làm thí nghiệm về nhiễu xạ sóng Yêu cầu HS

Trang 29

- Trình bày hiện tợng nhiễu xạ.

- Trả lời câu hỏi 1

- Tóm tắt bài

- BT trong SBT: Giờ sau chữa

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

- Nêu đợc nguồn gốc âm và cảm giác về âm

- Nêu đợc mối quan hệ giữa các cảm giác về âm và đặc điểm của sóng âm

2 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là hiện tợng giao thoa sóng? Điều kiện để xảy ra hiện tợng?

Hoạt động 1 ( phút) : nguồn gốc âm và cảm giác về âm.

Trang 30

- Thảo luận nhóm về độ cao của âm.

- Trình bày độ cao của âm và phụ thuộc của nó

- Thảo luận nhóm độ to của âm phụ thuộc

- Trình bày độ to của âm và phụ thuộc của nó

- Nhận xét bạn

+ HD HS đọc phần 4.a

- Tìm hiểu độ cao của âm

- Trình bày độ cao của âm, phụ thuộc?

- Tìm hiểu cờng độ âm và mức cờng độ âm

- Trình bày về cờng độ âm và mức cờng độ âm?

- Trả lời câu hỏi 1, 2 SGK

- Tóm tắt bài Đọc “Em có biết” sau bài học

- BT trong SBT:

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

- Nêu đợc nguồn gốc âm và cảm giác về âm

- Nêu đợc mối quan hệ giữa các cảm giác về âm và đặc điểm của sóng âm

Trang 31

2 Kiểm tra bài cũ: Nêu các đặc trng của âm? Cảm giác âm phụ thuộc vào các yếu tố nào?

Hoạt động 1 ( phút): Nguồn nhạc âm Hộp cộng hởng.

- Đọc SGK theo HD

- Thảo luận nhóm về tác dụng dây đàn

- Trình bày tác dụng dây đàn

- Nhận xét bạn

- Đọc SGK theo HD

- Thảo luận nhóm tác dụng ống sáo

- Trình bày tác dụng ống sáo

- Tìm hiểu tác dụng của dây đàn 2 đầu cố định

- Trình bày tác dụng dây đàn phát ra âm cơ bản

và hoạ âm

+ HD HS đọc phần 5.b

- Tìm hiểu tác dụng của dây đàn 2 đầu cố định

- Trình bày tác dụng ống sáo phát ra âm cơ bản

- Trả lời câu hỏi 1, 2 SGK

- Tóm tắt bài Đọc “Em có biết” sau bài học

- BT trong SBT:

1 Nội dung :

2 Phương phỏp :

3 Thời gian :

Ngày soạn:

Ngày lên lớp

Tiết 29: Hiệu ứng đốp-le

1 Kiến thức

- Nhận biết đợc thế nào là hiệu ứng Đốp-le

Định dạng
Số trang	62
Dung lượng	216,4 KB