LIÊN HỆ VỚI GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM 1.Những thay đổi của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay so với thời đại của C.Mác và Ph.Ăngghen 1.1 Về số lượng và cơ cấu GCCN hiện đại * Số lư
Trang 1ĐỀ TÀI 1:
NHỮNG THAY ĐỔI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY SO VỚI THỜI ĐẠI CỦA C.MÁC VÀ PH.ĂNGGHEN LIÊN HỆ VỚI GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM
1.Những thay đổi của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay so với thời đại của C.Mác và Ph.Ăngghen
1.1 Về số lượng và cơ cấu GCCN hiện đại
* Số lượng, chất lượng:
- Giai cấp công nhân hiện đại ngày nay không chỉ bao gồm những người lao động chân tay, trực tiếp điều khiển những máy móc
cơ khí, mà còn bao gồm một bộ phận những người lao động sản xuất với trình độ trí tuệ cao, đó là những công nhân - trí thức, những người vừa nghiên cứu, sáng chế, vừa áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, các kỹ sư, kỹ thuật viên, cán bộ kỹ thuật, cán bộ quản lý, trực tiếp lao động hoăc tham gia vào quá trình sản xuất công nghiệp, sản xuất và tái sản xuất ra của cải vật chất, thực hiện chức nang của người công nhân lành nghề trong sản xuất Nhìn chung trình độ học
Trang 2vấn, trí tuệ của giai cấp công nhân ngày càng được nâng cao Do vậy, một bộ phận trí thức gia nhập vào đội ngũ giai cấp công nhân Tất nhiên không phải tất cả trí thức đều là công nhân
* Cơ cấu:
- Cơ cấu ngày càng đa dạng có mặt trong tất cả các ngành nghề, công nhân trong ngành sản xuất vật chất giảm nhưng công nhân trong ngành điện tử, hàng không, dịch vụ, công nghiệp… lại tăng nhanh
- Số lượng công nhân đông đảo về lực lượng Họ vẫn đang là lực lượng chủ yếu làm ra của cải vật chất xã hội, lợi nhuận cho các nhà tư bản Họ có công đoàn được tổ chức quy củ, hệ thống
1.2 GCCN hiện đại có xu hướng trí tuệ hóa
Gắn liền với cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, sự phát triển kinh tế tri thức, công nhân hiện đại có xu hướng trí tuệ hóa Có nhiều khái niệm mới ra đời để chỉ công nhân theo xu hướng này Đó
là “công nhân tri thức”, “công nhân trí thức”, “công nhân áo trắng”,
Trang 3lao động trình độ cao Nền sản xuất hiện đại đòi hỏi người lao động phải có hiểu biết sâu rộng về tri thức và kĩ năng nghề nghiệp
Cơ hội học tập đang mở rộng hơn với mọi người, công nhân được đào tạo chuẩn mực và thường xuyên đào tạo lại Người lao động hiện đại dễ dàng hơn trong việc học tập để nâng cao tay nghề và mở rộng khả năng chuyển đổi nghề nghiệp trước những thách thức về việc làm do Cách mạng công nghiệp 4.0 đặt ra Hao phí lao dộng hiện đại chủ yế là hao phí về trí lực chứ không còn thuần túy là hao phí về sức lực cơ bắp, cùng với đó là nhu cầu về văn hóa tinh thần ngày càng phong phú đa dạng và đòi hỏi chất lượng hưởng thụ cao hơn
Nhu cầu của thị trường sức lao động hiện đại vừa đặt ra yêu cầu cao
về chất lượng của nguồn nhân lực, vừa nâng cao vị thế của người lao động Khi đã có một trình độ tương đương với nhu cầu của thị trường, vị thế của người công nhân cũng khác trước khi thương lượng với người sử dụng lao động về giá cả của hàng hóa sức lao
Trang 4động Trong điều kiện mới, khả năng tự bảo vệ của người lao động
Tính chất xã hội hóa của lao động hiện đại ngày càng được mở rộng
và nâng cao Lực hượng sản xuất hiện đại đã vượt ra khỏi phạm vi quốc gia dân tộc và mang tính quốc tế trở thành lực lượng sản xuất của thế giới toàn cầu
Với các nước XNCN giai cấp công nhân đã trở thành giai cấp lãnh đạo và Đảng Cộng sản trở thành đảng cầm quyền
1.3 Tính xã hội hóa của lao động công nghiệp mang nhiều biểu hiện mới
Sản xuất công nghiệp trong thế giới toàn cầu hóa đang mở rộng thành “ chuỗi giá trị toàn cầu” Qúa trình sản xuất một sản phẩm liên kết nhiều công đoạn của nhiều vùng, miền, quốc gia, khu vực Khác với truyền thống, trong nền sản xuất hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp và công nghệ cao, đã xuất hiện những hình thức liên kết mới, những mô hình về kiểu lao động mới như “
Trang 5xuất khẩu lao động tại chỗ”, làm việc tại nhà”, “nhóm chuyên gia quốc tế”, “quốc tế hóa các tiêu chuẩn sản xuất công nghiệp” (như ISO 9001,9002) Tính chất xã hội hóa của lao động hiện đại ngày càng được mở rộng và nâng cao Lực lượng sản xuất hiện đại đã vượt ra khỏi phạm vi quốc gia – dân tộc và mang tính chất quốc tế, trở thành lực lượng sản xuất của thế giới toàn cầu
Xã hội phát triển theo đó lao động công nghiệp mang nhiều biểu hiện mới, máy móc hiện đại, con người bớt phải lao động chân tay, rút ngắn thời gian làm việc, tạo ra năng suất lao động cao, hiệu quả vượt trội,
1.4 Ở các nước XHCN, GCCN đã trở thành giai cấp lãnh đạo và ĐCS trở thành Đảng cầm quyền
Giai cấp công nhân đã lãnh đạo thành công sự nghiệp đổi mới; xây dựng Đảng cầm quyền vững mạnh, thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Sau cách mạng vô sản thành công, giai cấp công nhân trở thành giai cấp cầm quyền Giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động
Trang 6làm chủ những tư liệu sản xuất đã công hữu hóa Với sự phát triển của nền đại công nghiệp, giai cấp công nhân ra đời và phát triển Trở thành bộ phận quan trọng nhất, cách mạng nhất của lực lượng sản xuất có trình độ xã hội hóa cao; là giai cấp tiên tiến, lực lượng quyết định phá vỡ quan hệ sản xuất TBCN; có khả năng lãnh đạo xã hội ,xây dựng một phương thức sản xuất mới cao hơn phương thức sản xuất TBCN; là giai cấp tiêu biểu cho xu hướng phát triển của lịch sử trong thời đại ngày nay
2 Liên hệ với giai cấp công nhân Việt Nam
2.1 Tăng nhanh về số lượng, chất lượng, là GC đi đầu trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- Giai cấp công nhân nước ta phát triển nhanh về số lượng
Trong quá trình đổi mới,mở cửa và hội nhập quốc tế, bên cạnh thành phần kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể, đã hình thành và phát triển nhanh thành phần kinh tế tư nhân và thành phần kinh tế có vốn đầu
tư nước ngoài Điều đó đã tạo ra sự chuyển biến trong cơ cấu lực lượng lao động xã hội, làm cho lực lượng công nhân - lao động công
Trang 7nghiệp và dịch vụ phát triển nhanh về số lượng, Trong đó, số công nhân trong khu vực kinh tế tư nhân và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng mạnh và chiếm tỷ trọng ngày càng lớn”
- Giai cấp công nhân nước ta ngày càng được nâng cao về trình độ chuyên môn nghề nghiệp, hình thành tác phong và kỷ luật lao động theo hướng hiện đại.
Trình độ của giai cấp công nhân ngày càng được nâng cao đã từng bước “hình thành ngày càng đông đảo bộ phận công nhân trí thức Đây là bộ phận đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế thời kỳ hội nhập; góp phần nâng cao chất lượng, bảo đảm giữ vững sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam Bên cạnh đó, trong hội nhập quốc tế, giai cấp công nhân nước ta còn được rèn luyện tính kỷ luật, tác phong công nghiệp, thích ứng với các thể chế quy định quốc tế
-Giai cấp công nhân đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá
Trang 8Trong công cuộc đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH, Đảng ta xác định
sứ mệnh lịch sử to lớn của giai cấp công nhân là: giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam; giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến; tiên phong trong sự nghiệp xây dựng CNXH, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH và hội nhập quốc tế; lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, dưới
sự lãnh đạo của Đảng
2.2 Đa dạng về cơ cấu nghề nghiệp
- “Công nhân nước ta đang tiếp tục tăng nhanh về số lượng, đa dạng
về cơ cấu theo ngành nghề và thành phần kinh tế Trong đó, số công nhân trong khu vực kinh tế tư nhân và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng mạnh và chiếm tỷ trọng ngày càng lớn” Số liệu thống kê cho thấy, nếu trước 1986, nước ta có khoảng 3,38 triệu công nhân, chiếm 16% lực lượng lao động xã hội; thì đến cuối 2015 tăng lên 12.856,9 nghìn người, chiếm 14,01% dân số và 23,81% lực lượng lao động xã hội
Trang 9- Cơ cấu ngành kinh tế của nước ta hiện nay đang vận động theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp và xây dựng, đặc biệt là đẩy mạnh phát triển các ngành dịch vụ Với cơ cấu kinh tế như vậy, hiện nay, cơ cấu giai cấp công nhân nước ta trong các ngành kinh tế là: ngành công nghiệp chiếm 46,1%; ngành xây dựng chiếm 15%; thương mại, dịch vụ chiếm 25,9%; vận tải chiếm 4,7%; các ngành khác chiếm 8,3%
Trang 102.3 CN tri thức là lực lượng lao động chủ đạo
- Đối với nước ta, đội ngũ công nhân trí thức chủ yếu xuất hiện nhiều nhất và ngày càng nhiều từ khi thực hiện đường lối đổi mới toàn diện và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Là
bộ phận tiêu biểu của giai cấp công nhân Việt Nam, nên đội ngũ công nhân trí thức Việt Nam ngoài những đặc điểm chung của giai cấp công nhân, giai cấp công nhân Việt Nam,của công nhân trí thức nói chung còn có những đặc điểm riêng Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đội ngũ công nhân trí thức Việt Nam đã và đang thực hiện vai trò to lớn của mình trên các lính vực
cơ bản của đời sống xã hội và đạt được những thành tựu có ý nghĩa quan trọng
- Để tiếp tục phát huy vai trò to lớn của đội ngũ công nhân trí thức Việt Nam trong sự nghiệp công hóa, hiện đại hóa đất nước cần thực hiện tổng hợp các giải pháp, trong đó, nổi bật là những giải pháp cơ bản như: nâng cao nhận thức đối với công nhân trí thức và vai trò của nó trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; giải
Trang 11pháp về giáo dục đào tạo, đào tạo nghề và giáo dục ý thức chính trị cho công nhân trí thức; giải pháp về tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức và khoa học công nghệ tạo ra tiền đề kinh tế- kỹ thuật cho công nhân trí thức phát triển và phát huy vai trò của mình;
2.4 GCCN Việt Nam hiện nay đứng trước thời cơ phát triển nhưng cũng phải đối mặt với nhiều thách thức
GCCN VN tồn tại một số hạn chế, khó khăn cần sớm khắc phục
- Nhiều nhà nghiên cứu kinh tế chỉ ra rằng, cuộc cách mạng này
có thể mang lại sự bất bình đẳng lớn hơn, đặc biệt là ở khả năng phá
vỡ thị trường lao động
- Sự phát triển của giai cấp công nhân chưa đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu về số lượng, cơ cấu, trình độ học vấn, chuyên môn kỹ thuật nghề nghiệp của sự nghiệp CNH-HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế
- Địa vị chính trị của giai cấp công nhân còn chưa thể hiện đầy
đủ GCCN còn hạn chế về phát huy vai trò nòng cốt trong liên minh
Trang 12công nông trí dưới sự lãnh đạo của Đảng Giác ngộ về giai cấp và bản lĩnh chính trị của CN không đồng đều Sự hiểu biết về chính sách, PL còn nhiều hạn chế
- Việc làm, đời sống vật chát - tinh thần của công nhân, nhất là công nhân lao động giản đơn tại các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn nhiều khó khăn, tồn tại nhiều vấn đề bức xúc
2.5.Điểm then chốt để thực hiện thành công SMLS của GCCN
VN hiện nay là: Xây dựng chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng thực
sự trong sạch, vững mạnh.
- Sứ mệnh lịch sử của GCCN thế giới nói chung và GCCN Việt Nam nói riêng dù trải qua bao nhiêu thời kỳ lịch sử thì đều có một nhiệm vụ là giữ vững bản chất GCCN của Đảng, vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên; chủ động, tích cực tham gia xây dựng, chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh Như vậy mới có thể bảo vệ được quyền lợi của GCCN và
Trang 13nhân dân lao động, giữ vững tính bình đẳng do dân, vì dân, độc lập,
tự do của XHCN
- Trong thời kì đổi mới, Đảng ta đã xác định vai trò của giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử to lớn của giai cấp công nhân ở nước ta
- Điểm then chốt để thực hiện thành công sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay là tăng cường xây dựng Đảng, chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh Thực hiện trọng trách đó, đội ngũ cán bộ đảng viên trong giai cấp công nhân phải nêu cao trách nhiệm tiên phong, đi đầu, góp phần củng cố và phát triển cơ sở chính trị - xã hội quan trọng của Đảng đồng thời giai cấp công nhân (thông qua hệ thống tổ chức công đoàn) chủ động, tích cực tham gia xây dựng, chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “ tự chuyển hóa” trong nội bộ, làm cho Đảng thực sự trong sạch vững mạnh, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa
Trang 14để bảo vệ nhân dân – đó là trọng nhất lịch sử thuộc về sứ mệnh của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay