kióm tra bµi cò trân trọng kính chào quý thầy cô giáo giáo viên trần thị ngọc ánh ngữ văn 7 kióm tra bµi cò c©u hái thế nào là dïng côm chñ vþ ®ó më réng c©u tr¶ lêi khi nói hoặc vi

ThÕ nµo lµ phÐp liÖt kª: II.C¸c kiÓu liÖt kª:.. III..[r]

Trân trọng kính chào quý thầy cô giáo

Giáo viên : Trần Thị Ngọc Ánh

Ngữ Văn 7

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Thờ́ nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu ?

Trả lời:

- Khi nói hoặc viờ́t , có thờ̉ dùng cụm từ có hình thức giụ́ng cõu đơn bình thường , gọi là cụm chủ vị ( cụm C-V ) , làm thành phõ̀n của cõu hoặc cụm từ đờ̉ mở rụ̣ng cõu

Tiết 114 : Liệt kê

I Thế nào là phép liệt kê ?

1 Ví d ( sgk T 104) ụ ( sgk T 104)

Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đ ờng phèn, để

trong khay khảm, khói bay nghi ngút: tráp đồi mồi chữ

nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu,

rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt.[ …] Ngoài kia tuy m a gió ]

ầm ầm, dân phu rối rít, nh ng trong này nghe chừng tĩnh mịch lắm[ …]( ]( trích Sụ́ng chờ́t mặc bay – Phạm Duy Tụ́n)

Hãy cho biết các từ, cụm từ in đậm nối tiếp nhau

trong ví dụ miêu tả gì ?

Tiết 114 : Liệt kê

I Thế nào là phép liệt kê ?

1 Ví d ( sgk T 104) ụ ( sgk T 104)

2 Nhận xét:

bát yến hấp đ ờng phèn ngoáy tai

tráp đồi mồi chữ nhật để mở ví thuốc

những trầu vàng, quản bút

nào ống thuốc bạc, tăm bông

nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà

*Về ý nghĩa:

Cùng miêu t nh ng đồ vật quý hiếm bày biện xung quanh ả những đồ vật quý hiếm bày biện xung quanh ̃ng đồ vật quý hiếm bày biện xung quanh

quan lớn

*Về cấu tạo:

Các bộ phận trong câu in đậm

Các bộ phận trong câu in đậm cú cấu t o cú pháp t ơng t ạo cú pháp tương tự̣ ụ ( sgk T 104)

nhau ( cụm danh từ và danh từ ):

Cṍu tạo của các bụ̣ phọ̃n in đọ̃m có gì giụ́ng nhau ?

Cách mô tả nh vậy có nghĩa gì cho đoạn văn ?

Tiết 114 : Liệt kê

2 Nhận xét:

*Tác dụng

- Làm nổi bật sự xa hoa của viờn quan, đối lập víi tình cảnh lam lũ của dân phu ngoài m a gió.

I Thế nào là phép liệt kê ?

1 Ví dụ ( sgk T104).

Việc tác giả nêu ra hàng loạt sự việc t ơng tự nhau,

bằng những câu t ơng tự nh vậy có tác dụng gì ?

Tiết 114 : Liệt kê

I Thế nào là phép liệt kê ?

1 Ví dụ ( sgk T 104)

2 Nhận xét:

 *Về cấu tạo:

- Các bộ phận trong câu in đậm - Các bộ phận trong câu in đậm có cṍu tạo cú pháp tương tự nhau

(chủ yếu là cụm danh từ và danh từ ).

*Về ý nghĩa:

- Cùng miêu tả những đồ vật quý hiếm, đắt tiền đ ợc bày biện

xung quanh quan lín.

*Tác dụng:

- Diễn tả đầy đủ hơn sự xa hoa của quan phụ mẫu, đối lập

víi tình cảnh lam lũ của dân phu ngoài m a gió.

I Thế nào là phép liệt kê ?

1 Ví d ụ ( sgk T 104) ( sgk T 104)

2 Nhận xét:

Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả đ ợc đầy

đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh

khác nhau của thực tế hay của t t ởng, tình cảm.

Tiết 114 : Liệt kê

Tiết 114 : Liệt kê

I.Thế nào là phép liệt kê ?

Bài tập nhanh

?Chỉ ra phép liợ̀t kờ trong cõu văn và cho biờ́t phép liợ̀t kờ đó nhằm miờu tả điờ̀u gì ?

“ Nhạc công dùng các ngón đàn trau chuốt nh ngón nhấn, mổ,

vỗ,vả, ngón bấm, day, chíp, búng, ngón phi ,ngón rãi.( Ca Huờ́ trờn sụng Hương- Hà Ánh Minh)

*Đáp án

- Phép liệt kê : Các từ sắp xếp liên tiếp : Ngón nhấn, mổ, vỗ, vả,

ngón bấm, day, chíp, búng, ngón phi, ngón rãi.

- Tác dụng : Miêu tả tài nghệ chơi đàn của nhạc công với những

ngón đàn hờ́t sức phong phú

* Nhận xét:

>>Xét về cấu tạo:

 a: Liệt kê không theo từng cặp (ngăn cách bởi dṍu phõ̉y)

b: Liệt kê theo từng cặp (giữa chóng có quan hệ từ v à )

ợng, tính mạng, của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập

ợng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.

( Hụ̀ Chí Minh)

1 Ví d 1ụ ( sgk T 104) (sgk T 105)

Tiết 114 : Liệt kê

I Thế nào là phép liệt kê ?

II Các kiểu liệt kê

Em hãy tìm phép liệt kê, quan sát về cấu tạo của các

phép liệt kê trong ví dụ 1 a, 1 b có gì khác nhau ?

Tiết 114 : Liệt kê

I Thế nào là phép liệt kê ?

II Các kiểu liệt kê:

2 Vớ d 2 ( sgk T 105) ụ 2 ( sgk T 105)

a Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nh ng cùng một mầm non măng mọc thẳng (Thép Mới)

a’ Nứa, tre, mai, vầu, trúc mấy chục loại khác nhau, nh ng

cùng một mầm non măng mọc thẳng.

* Nhọ̃n xét

>>Xét về ý nghĩa:

Câu a: Có thể thay đổi các bộ phận liệt kê vì ý nghĩa các bộ

phận này sắp xếp không tăng dần

So sánh ý nghĩa của câu a và a' ?

Tiết 114 : Liệt kê

I Thế nào là phép liệt kê ?

II Các kiểu liệt kê:

2 Vớ d 2 ( sgk T 105 ụ 2 ( sgk T 105) )

b Tiếng Việt của chóng ta phản ánh sự hình thành và tr ởng thành của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đình, họ hàng, làng xóm và của tập thế lớn là dân tộc, quốc gia.(Ph m V n ạm Văn Đ ăn Đ Đụ̀ng)

b’.Tiờ́ng Việt của chóng ta phản ánh sự tr ởng thành và hình thành của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ là làng xóm ,gia đình, họ hàng và của tập thể lớn là dân tộc, quốc gia.

>> Xét vờ̀ ý nghĩa:

Câu đúng: 2.b

Nhận xét: Không thể thay đổi thứ tự các bộ phận liệt kê vì ý nghĩa các bộ

phận này sắp xếp tăng tiến dần.

Thảo luận nhóm:

Em nhận xét về nghĩa , 2 câu trên câu nào đúng hơn?

I ThÕ nµo lµ phÐp liÖt kª:

II.C¸c kiÓu liÖt kª:

1.Ví dụ2 ( sgk T 105)

2 NhËn xÐt:

T iÕt 114 : LiÖt kª

 *XÐt vÒ ý nghÜa:

- LiÖt kª kh«ng t¨ng tiÕn

- LiÖt kª t¨ng tiÕn

Ph©n lo¹i liÖt kª

XÐt vÒ ý nghÜa XÐt vÒ cÊu t¹o

LiÖt

kª kh«ng theo tõng cÆp

LiÖt

kª theo tõng cÆp

LiÖt

kª kh«ng t¨ng tiÕn

LiÖt

kª t¨ng tiÕn

H·y cho biÐt vÒ ý nghÜa cã bao nhiªu kiÓu liÖt kª?



TiÕt 114 : LiÖt kª

-XÐt theo cÊu t¹o, cã thÓ ph©n biÖt kiÓu liÖt kª theo tõng cÆp víi kiÓu liÖt kª

kh«ng theo tõng cÆp.

-XÐt theo ý nghÜa,cã thÓ ph©n biÖt kiÓu liÖt kª t¨ng tiÕn víi liÖt kª kh«ng t¨ng

tiÕn.

I ThÕ nµo lµ phÐp liÖt kª:

II C¸c kiÓu liÖt kª:

T iết 114: Liệt Kê

I.Thế nào là phép liệt kê:

II.Các kiểu liệt kê:

III Luyện tập:

Bài tập 2: Tìm phép liệt kê trong đoạn trích sau?

a.Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình, hai con mắt của ông Va-ren đ ợc thấy hiển hiện cái huyền diệu của một thành phố

Đông D ơng, d íi lòng đ ờng, trên vỉa hè, trong cửa tiệm Những

cu li xe kéo xe tay phóng cật lực, đôi b n chân trần giẫm lạch à bạch trên mặt đ ờng nóng báng; những quả d a hấu bổ phanh đá lòm lòm; những xâu lạp x ờng lủng lẳng d íi mái hiên các hiệu

cơm; cái rốn một chú khách tr ng ra giữa trời; một viên quan uể oải b íc qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ thập Thật là lộn xộn! Thật là nhốn nháo!

(Nguyờ̃n Ái Quụ́c)

T iết 114: Liệt Kê

I.Thế nào là phép liệt kê:

II.Các kiểu liệt kê:

III Luyện tập:

Bài tập 2: Tìm phép liệt kê trong đoạn trích sau?

a.Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình, hai con mắt của ông

Va-ren đ ợc thấy hiển hiện cái huyền diệu của một thành phố Đông

D ơng, d íi lòng đ ờng, trên vỉa hè, trong cửa tiệm Những cu li xe kéo tay phóng cật lực, đôi chân trần giẫm lạch bạch trên mặt đ ờng nóng báng; những quả d a hấu bổ phanh đá lòm lòm; những xâu lạp x ờng lủng lẳng d íi mái hiên các hiệu cơm; cái rốn một chú khách tr ng ra giữa trời; một viên quan uể oải b íc qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ

(Nguyờ̃n Ái Quụ́c)

> Tác dụng : Diễn tả sự lộn xộn nhốn nháo thành phố ở Đông D

ơng d ới ách thống trị của thực dân.

Tiết 114: Liệt Kê

I Thế nào là phép liệt kê:

II.Các kiểu liệt kê:

III Luyện tập:

Bài tập 2/ b : Tìm phép liệt kê trong đoạn thơ sau?

Tỉnh lại em ơi qua rồi cơn ác mộng

Em đã sống lại rồi em đã sống!

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung Không giết đ ợc em ng ời con gái anh Không giết đ ợc em ng ời con gái anh hùng !

(Tụ́ Hữu)

Tiết 114: Liệt Kê

I Thế nào là phép liệt kê:

II.Các kiểu liệt kê:

III Luyện tập:

Bài tập 2/ b : Tìm phép liệt kê trong đoạn thơ sau:

Tỉnh lại em ơi qua rồi cơn ác mộng Tỉnh lại em ơi qua rồi cơn ác mộng

Em đã sống lại rồi em đã sống!

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

Không giết đ ợc em ng ời con gái anh Không giết đ ợc em ng ời con gái anh hùng !

Tác dụng > Diễn tả món đòn dã man của bọn đế quốc.

Tiết 114: Liệt Kê

I Thế nào là phép liệt kê:

II Các kiểu liệt kê:

III Luyện tập:

Bài tập 3 Hãy đặt câu có sử dụng phép liệt kê để:

Tả một số hoạt động trên sân tr ờng em trong giờ ra chơi

Tiết 114: Liệt Kê

I.Thế nào là phép liệt kê:

Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả đ ợc

đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của t t ởng, tình cảm.

II.Các kiểu liệt kê:

* Ghi nhí SGK/105

-Xét theo cấu tạo, có thể phân biệt kiểu liệt kê theo từng cặp với kiểu liệt kê

không theo từng cặp.

-Xét theo ý nghĩa,có thể phân biệt kiểu liệt kê tăng tiến với liệt kê không tăng tiến.

Hướngưdẫnưvềưnhà-ư

Học thuộc 2 phần ghi nhớ

Viết một đoạn văn có sử dụng phép liệt kê, chỉ ra kiểu liệt kê.

Chuẩn bị bài “dấu chấm lửng , dấu chấm phẩy”:

Đọc và nghiên cứu tác dụng của dấu phẩy,dấu chấm phẩy.

Làm các bài tập 1, 2 , 3 (trang 121 sgk).

Chóng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Tr ng, Bà