PHÁT TRIỂN Ý THỨC BẢO VỆ TỔ QUỐC CỦA HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG KỸ THUẬT QUÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC

Phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam của học viên các trường kỹ thuật quân sự hiện nay góp phần xây dựng yếu tố chính trị - tinh thần và kỷ luật, làm cho quân đội thực sự trở thành

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH



VŨ THỊ THU TRANG

PHÁT TRIỂN Ý THỨC BẢO VỆ TỔ QUỐC CỦA HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG KỸ THUẬT QUÂN SỰ

Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng

và duy vật lịch sử

Mã số : 9229002

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI – 2020

Công trình được hoàn thành tại: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS TS Nguyễn Thị Nga 2 PGS TS Nguyễn Vĩnh Thắng Phản biện:

Phản biện:

Phản biện:

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng ……… chấm luận án tiến sĩ họp tại

vào hồi giờ ngày tháng năm 20

Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện quốc gia Hà Nội hoặc Thư viện Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ

LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

1 Vũ Thị Thu Trang (2018), Giải pháp phát triển ý thức bảo vệ tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay, Tạp chí Giáo dục lý luận chính trị quân sự, Số 6 (172) – 2018

2 Vũ Thị Thu Trang (2018), Ý thức bảo vệ tổ quốc của sinh viên hiện nay, Tạp chí Văn hoá nghệ thuật, Số 404 - tháng 2 năm 2018

3 Vũ Thị Thu Trang (2016), Xây dựng ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền biển đảo của tổ quốc trong thanh niên hiện nay, Tạp chí cộng sản , Số tháng 3 năm 2016

4 Vũ Thị Thu Trang (2016), Phát huy giá trị truyền thống hi sinh vì tổ quốc trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay, Tạp chí Giáo dục và

xã hội ,Số 60 (121) Tháng 3 năm 2016

5 Vũ Thị Thu Trang (2016), Đại thắng mùa xuân năm 1975- Giá trị của bài học kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc, Tạp chí Dân quân tự vệ giáo dục quốc phòng, Số 104 (148) Tháng 5

quân sự, Số 2 (155), Tháng 3 & 4 năm 2016

8 Vũ Thị Thu Trang (2016), Nâng cao ý thức bảo vệ tổ quốc cho sinh viên, Tạp chí

Văn hóa Nghệ thuật, Số 383, Tháng 5 năm 2016

9 Vũ Thị Thu Trang (2016), Giáo dục gia đình, nhà trường, đoàn thể và xã hội nhằm phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc cho thanh niên, Tạp chí Thanh niên, Số 21, Tháng 6

năm 2016

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Học viên các trường kỹ thuật quân sự là lực lượng chiếm số đông trong quân đội,

có sức khỏe, sức trẻ, xung kích, sáng tạo, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam của học viên các trường kỹ thuật quân sự

có vai trò định hướng, tạo động lực cho học viên các trường kỹ thuật quân sự trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ Phát huy vai trò học viên các trường kỹ thuật quân sự trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc luôn gắn liền với phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam của họ

Trong những năm qua, tình hình quốc tế và khu vực hiện nay có nhiều biến động phức tạp, tiềm ẩn không ít yếu tố gây mất ổn định, bất trắc khó lường; chạy đua vũ trang tạo ra sự phát triển mạnh mẽ về vũ khí, trang bị, kỹ thuật quân sự của nhiều nước trên thế giới; mặt trái của kinh tế thị trường; sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và sự chống phá của các thế lực thù địch đang hàng ngày, hàng giờ tác động đến nhận thức, tư tưởng và hành động bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự Phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam của học viên các trường kỹ thuật quân sự hiện nay góp phần xây dựng yếu tố chính trị - tinh thần và kỷ luật, làm cho quân đội thực sự trở thành lực lượng nòng cốt trong bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Bên cạnh đó, vấn đề phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam của học viên các trường kỹ thuật quân sự đã được lãnh đạo, chỉ huy các cấp, cơ quan chức năng trong quân đội quan tâm Tuy nhiên, tri thức, tình cảm, niềm tin, ý chí bảo vệ Tổ quốc của một bộ phận học viên các trường kỹ thuật quân sự chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, còn

có biểu hiện thụ động, ỷ lại, ngại khó, ngại khổ trong huấn luyện, rèn luyện

Đến nay, việc nghiên cứu vấn đề phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự dưới góc độ triết học chưa được nghiên cứu một cách

hệ thống, sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn Vì vậy, tác giả lựa chọn “Phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài nghiên cứu

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở phân tích lý luận và thực trạng phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự, luận án đề xuất một số giải pháp phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, đề tài tập trung thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể sau:

- Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề đặt ra mà luận án phải đi sâu nghiên cứu

- Phân tích làm rõ một số vấn đề lý luận về ý thức bảo vệ Tổ quốc của học

viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam; Thực chất và những yếu tố cơ bản quy định phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân

sự ở Việt Nam

- Đánh giá thực trạng phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự và những vấn đề đặt ra trong phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay

- Xác định yêu cầu và đề xuất giải pháp phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của

học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Trong quá trình nghiên cứu, tác giả luận án tiếp cận vấn đề theo quan điểm hệ thống - cấu trúc; quan điểm phức hợp: hoạt động - giá trị - nhân cách; quan điểm lịch sử - lô gích; quan điểm thực tiễn và sử dung các phương pháp khái quát hóa, so sánh và phương pháp chuyên gia để phân tích rõ vấn đề phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay

5 Những đóng góp mới của luận án

- Góp phần làm rõ thêm một số vấn đề lý luận về ý thức bảo vệ Tổ quốc của học

viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam; thực chất và những yếu tố cơ bản quy định phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam

- Đánh giá thực trạng phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các

trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam và những vấn đề đặt ra trong phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam

- Xác định yêu cầu và đề xuất một số giải pháp chủ yếu phát triển ý thức bảo vệ

Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

6.1 Ý nghĩa lý luận

Nghiên cứu vấn đề “Phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường

kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay” góp phần làm sâu sắc và hoàn thiện nội dung

lý luận về phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của luận án

Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo thiết thực, phục vụ công tác nghiên cứu và giảng dạy, học tập trong các học viện, nhà trường của Quân đội nhân dân Việt Nam

7 Kết cấu của luận án

Kết cấu của luận án gồm: Mở đầu, 4 chương (8 tiết), kết luận, danh mục các công trình khoa học của tác giả đã được công bố, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

1.1 NHỮNG CÔNG TRÌNH KHOA HỌC TIÊU BIỂU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1.1 Những công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến bảo vệ Tổ quốc

xã hội chủ nghĩa

Vấn đề bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa đã được đề cập đến ở các nước xã hội

chủ nghĩa, tiêu biểu là ở Liên Xô (cũ) và Trung Quốc hiện nay

Tác giả Đ.A Vôncôgônôp (1988), Học thuyết Mác- Lênin về chiến tranh và quân đội Tác giả đã giới thiệu đối tượng, cấu trúc, nội dung của học thuyết Mác -

Lênin về chiến tranh và quân đội, với lối viết giản dị, dễ hiểu và những dẫn chứng sinh động, tác giả đã trình bày một cách khoa học những luận điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về chiến tranh và quân đội, về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; đồng thời, tác giả cũng phê phán những quan điểm tư sản phản khoa học về những vấn

đề này Tác giả cũng nhấn mạnh, do tính chất xâm lược của chủ nghĩa đế quốc, các nước

xã hội chủ nghĩa phải không ngừng nâng cao cảnh giác, quan tâm thích đáng đến việc tăng cường lực lượng phòng thủ của mình Đ.A Vôncôgônôp cho rằng, cuộc đấu tranh củng cố hòa bình và sự nghiệp bảo vệ thành quả cách mạng của chủ nghĩa xã hội là một quy luật khách quan, một nhiệm vụ thống nhất không thể tách rời Đấu tranh cho hòa bình là hình thức quan trọng để bảo vệ chủ nghĩa xã hội, ngược lại bảo vệ thành quả của chủ nghĩa xã hội là tiền đề cần thiết để giữ gìn và củng cố hòa bình, độc lập, tự do của các dân tộc

Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự (2014), Bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới - một số vấn đề lý luận và thực tiễn Đây là công trình của nhiều tác giả

được tập hợp lại trên các tạp chí, báo tuần, báo ngày từ năm 1999 đến năm 2003 Cuốn sách nhằm làm sáng tỏ thêm những quan điểm cơ bản của Đảng ta về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng nền quốc phòng toàn dân và xây dựng quân đội nhân dân được nêu trong Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng

Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam (2006), Mấy vấn đề cơ bản về tăng cường sức mạnh quốc phòng bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới Cuốn sách đã trình

bày quan niệm và sức mạnh quốc phòng bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; khái quát

những nội dung cơ bản về tăng cường sức mạnh quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Đồng thời, đánh giá thành tựu, chỉ ra hạn chế, nguyên nhân và đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm tăng cường sức mạnh quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới

Tác giả Nguyễn Vĩnh Thắng (chủ biên), (2010), Quốc phòng - An ninh trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Tác giả đã tập trung phân tích, làm rõ

cơ sở lý luận và thực tiễn về quốc phòng, an ninh trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Trong đó, tác giả đã làm rõ bốn nội dung cơ bản: Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh về quốc phòng, an ninh trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; Quốc phòng trong lịch sử dân tộc Việt Nam trước khi có Đảng và của một số nước xã hội chủ nghĩa; Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về quốc phòng, an ninh trong thời

kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; Quốc phòng, an ninh trong giai đoạn mới của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Tác giả Nguyễn Bá Dương (2013), Góp phần phát triển tư duy mới về bảo vệ

Tổ quốc Tác giả cuốn sách đã tập trung phân tích, nêu rõ những tác động của tình hình

thế giới, khu vực đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; khẳng định sự nhất quán về mục tiêu, quan điểm, yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc của Đảng và nhân dân ta trong tình hình mới Qua đó, luận giải tính tất yếu và nội dung phát triển tư duy mới về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; chủ động đấu tranh, phòng chống chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta của các thế lực thù địch Đồng thời, nhấn mạnh sự cần thiết phải đấu tranh phòng, chống “giặc nội xâm”, các tệ nạn xã hội, các quan điểm, nhận thức lệch lạc, sai trái của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ và nhân dân; đề xuất các giải pháp phát triển tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc trong tình hình thế giới luôn biến động với những diễn biến đặc biệt phức tạp hiện nay

1.1.2 Những công trình khoa học tiêu biểu liên quan đến ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Vấn đề ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và xây dựng ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa đã được đề cập nghiên cứu ở nước ta từ rất sớm, ngay trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược bảo vệ miền Bắc

Đề tài cấp nhà nước KX 07.19 (1995) Xây dựng ý thức bảo vệ Tổ quốc trong giáo dục con người Việt Nam hiện nay Đề tài đã nghiên cứu và làm rõ hơn cơ sở lý

luận và thực tiễn của việc giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc của con người Việt Nam ngày nay, trên cơ sở đề xuất giải pháp và kiến nghị về giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc với con người Việt Nam (mà trọng tâm là thế hệ trẻ) cho phù hợp với đặc điểm, tâm lý lứa tuổi, với yêu cầu phát triển đất nước và thời đại, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục, xây dựng nguồn nhân lực con người đáp ứng với yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Đề tài đã đưa ra khái niệm về ý thức bảo vệ Tổ quốc của con người Việt Nam, đồng thời xác định cấu trúc của ý thức bảo vệ Tổ quốc gồm các yếu tố: tri thức, thái độ, cảm xúc, tình cảm, ý chí, tâm thế sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ công dân để bảo vệ Đảng, Nhà nước xã hội chủ nghĩa và nhân dân, sẵn sàng chống

“diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ”

Tác giả Đặng Sỹ Lộc (2017) trong công trình: “Một số vấn đề có tính nguyên tắc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị hiện nay” cho rằng: Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị là “cái gốc”, là cơ sở, nền tảng để nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của quân đội Xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam về chính trị phải dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam; xây dựng quân đội về chính trị là cơ sở, nền tảng để xây dựng Quân đội ta vững mạnh toàn diện, không ngừng nâng cao sức mạnh chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược; không ngừng giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với quân đội là nhân tố quan trọng hàng đầu quyết định xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị trong tình hình mới; xây dựng bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc là vấn đề căn bản, cốt lõi trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị

Tác giả Hoàng Thành Hậu (2017) trong công trình: “Phát huy vai trò của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” đề xuất một số biện pháp cơ bản

nhằm phát huy cao nhất vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng ở Việt Nam hiện nay Một là, tăng cường giáo dục chính trị, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, phẩm chất đạo đức, lối sống cho thanh niên Hai là, cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể, Mặt trận Tổ quốc các cấp cần hướng cho thanh niên tham gia phong trào thi đua yêu nước, tình nguyện đóng góp công sức vào sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc Ba là, thường xuyên quan tâm đến lợi ích chính đáng về vật chất

và tinh thần của thanh niên Bốn là, tạo lập môi trường xã hội lành mạnh để thanh niên học tập, rèn luyện, cống hiến và trưởng thành

1.2 KHÁI QUÁT KẾT QUẢ CHỦ YẾU CỦA CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA LUẬN ÁN TIẾP TỤC GIẢI QUYẾT

1.2.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công

bố liên quan đến đề tài luận án

Một là, trong các công trình khoa học đã công bố, từ các cách tiếp cận nghiên cứu khác nhau, các công trình đó đã đi sâu nghiên cứu, luận giải những vấn đề chung

về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa nói chung, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa nói riêng Trong đó, đã đi sâu làm rõ lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, làm rõ cơ sở hình thành và phát triển quan điểm lý luận về bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, phương thức, lực lượng và sức mạnh bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Hai là, trong các công trình khoa học đã công bố từ các cách tiếp cận nghiên cứu khác nhau, các công trình đó đã đi sâu nghiên cứu, luận giải những vấn đề chung

về ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa cho các lớp đối tượng, nhất là ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa của mọi người dân Việt Nam, ý thức bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa của thanh niên, sinh viên Từ đó, đã đánh giá được thực trạng ý thức bảo vệ Tổ quốc của mọi người dân Việt Nam, của thanh niên, sinh viên và đưa ra những giải pháp xây dựng, phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của mọi người dân Việt Nam, của thanh niên, sinh viên

1.2.2 Những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục giải quyết

Một là, luận giải những vấn đề lý luận về ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay gắn với vị trí, vai trò, đặc điểm học viên các trường kỹ thuật quân sự Từ góc độ triết học, đi sâu nghiên cứu những vấn

đề lý luận về phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân

sự ở Việt Nam, nhất là luận giải thực chất và những nhân tố cơ bản quy định phát triển

ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam

Hai là, khảo sát, đánh giá thực trạng, nguyên nhân phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam; chỉ ra những vấn đề đặt

ra trong phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự Việt Nam hiện nay

Ba là, làm rõ những yêu cầu phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các

trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay và đề xuất các giải pháp phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay

Kết luận chương 1

Liên quan đến đề tài luận án, đã có nhiều công trình khoa học được công bố Bằng nhiều cách tiếp cận khác nhau, các công trình đã đi sâu nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và giải pháp xây dựng, phát triển, bồi dưỡng, giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ

Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa của nhiều đối tượng trong và ngoài quân đội

Kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố là căn cứ quan trọng để tác giả luận án tìm ra hướng nghiên cứu mới, xác định đề tài luận án là: “Phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự ở Việt Nam hiện nay” Đồng thời, kết quả của các công trình trên còn cung cấp cho tác giả luận án phương pháp tiếp cận nghiên cứu lĩnh vực ý thức, tinh thần; khêu gợi hướng nghiên cứu mới; xác định rõ những vấn đề đặt ra cần tiếp tục giải quyết; khắc phục sự trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố có liên quan Kết quả tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan khẳng định: Đề tài luận án là một công trình khoa học độc lập, vừa kế thừa biện chứng kết quả nghiên cứu đã có, vừa đóng góp mới ở cả phương diện nội dung và hình thức

Chương 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN Ý THỨC

BẢO VỆ TỔ QUỐC CỦA HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG KỸ THUẬT

QUÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

2.1 QUAN NIỆM VỀ Ý THỨC BẢO VỆ TỔ QUỐC CỦA HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG

KỸ THUẬT QUÂN SỰ Ở VIỆT NAM VÀ PHÁT TRIỂN Ý THỨC BẢO VỆ TỔ QUỐC CỦA HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG KỸ THUẬT QUÂN SỰ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

2.1.1 Quan niệm về Tổ quốc và bảo vệ Tổ quốc

* Quan niệm về Tổ quốc

Theo Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên, 1992), Tổ quốc là “đất nước,

được bao đời trước xây dựng và để lại, trong quan hệ với những người dân có tình cảm gắn bó với nó” Như vậy, Tổ quốc trước hết chính là đất nước, giang sơn tổ tiên, ông bà bao đời trước xây dựng, bảo vệ và để lại

Theo nghĩa Hán - Việt, “tổ” tức là tổ tiên, cha ông; “quốc” là nước; “Tổ quốc” là đất nước do ông cha đã xây dựng nên Tổ quốc được coi như là nguồn cội,

là gốc rễ, là nơi sinh thành tổ tiên dân tộc; là nơi tổ tiên, cha ông đã dày công xây dựng và gìn giữ Tổ quốc là quê hương, là đất, là nước, là con người, là lịch sử, là văn hóa, là hồn thiêng của dân tộc Vì vậy, nếu ở Trung Hoa, “gia” (nhà) có vẻ cao hơn “quốc” (nước) thì ở Việt Nam, “quốc” (nước) lại được đặt cao hơn hết thảy, trên cả dòng họ, gia đình, nhất là khi đất nước bị xâm lăng

Cho đến nay, đã có nhiều quan niệm khác nhau về Tổ quốc Các quan niệm này hoặc là nhấn mạnh Tổ quốc ở khía cạnh lãnh thổ, lịch sử và văn hóa, khía cạnh chính trị, chế độ chính trị còn ít được đề cập

Tổ quốc có hai phương diện thống nhất với nhau đó là: yếu tố tự nhiên - lịch

sử và yếu tố chính trị - xã hội Yếu tố tự nhiên - lịch sử là địa bàn cư trú, là hoạt động lâu đời của một cộng đồng dân cư với một nền văn hóa đặc thù Yếu tố chính trị - xã hội là chế độ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của một xã hội nhất định Tổ quốc được hình thành từ khi xã hội hình thành và phân chia giai cấp Giai cấp nào thống trị xã hội thì giai cấp đó làm chủ vận mệnh của Tổ quốc Bản chất xã hội quyết định tính chất, đặc điểm của Tổ quốc trong mỗi giai đoạn lịch sử cụ thể

* Quan niệm về bảo vệ Tổ quốc

Việt Nam tuy là nước nhỏ, nhưng có vị trí địa - chính trị, địa - kinh tế, địa - quân sự rất quan trọng, nên luôn là đối tượng bị ngoại bang tìm cách xâm chiếm Thời gian chiến đấu chống xâm lược cộng lại dài hơn 12 thế kỷ Trong lịch sử, dân tộc ta đã phải tiến hành hàng chục cuộc chiến tranh chống xâm lược bảo vệ Tổ quốc, hàng trăm cuộc khởi nghĩa và chiến tranh giải phóng Lịch sử oanh liệt và hào hùng của dân tộc Việt Nam đã để lại cho chúng ta những giá trị truyền thống và kinh nghiệm vô cùng quý báu trong công cuộc đấu tranh giữ nước

Vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng vũ trang bảo vệ thành quả cách mạng của C Mác và Ph Ăngghen, V I Lênin đã xây dựng nên học thuyết bảo vệ Tổ quốc

xã hội chủ nghĩa sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng đúng đắn, phát triển sáng tạo lý luận Mác - Lênin về bảo vệ

Tổ quốc xã hội chủ nghĩa vào thực tiễn Việt Nam Trong đó, đã làm rõ những vấn đề

cơ bản về tính tất yếu, mục tiêu, nội dung, phương thức, lực lượng và sức mạnh bảo

vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, nhất là qua gần 35 năm đổi mới

2.1.2 Quan niệm về ý thức bảo vệ Tổ quốc và ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự

* Quan niệm về ý thức bảo vệ Tổ quốc

Có thể tiếp cận quan niệm ý thức bảo vệ Tổ quốc từ hai bình diện là ý thức và

ý thức xã hội Ý thức bảo vệ Tổ quốc là một loại hình của ý thức xã hội, phản ánh hoạt động thực tiễn bảo vệ Tổ quốc Cũng giống như các hình thái ý thức xã hội khác, ý thức bảo vệ Tổ quốc bao gồm hai trình độ khác nhau Ý thức bảo vệ Tổ quốc ở trình độ thấp là toàn bộ trạng thái tâm lý, tình cảm, niềm tin, thái độ về công cuộc giữ nước, bảo vệ Tổ quốc Ý thức bảo vệ Tổ quốc ở trình độ cao là những quan điểm, tri thức khoa học được khái quát hoá thành hệ thống có giá trị chỉ đạo tầm chiến lược của Đảng cầm quyền Vì vậy, nghiên cứu đánh giá ý thức bảo vệ Tổ quốc phải có quan điểm lịch sử cụ thể, phát triển phù hợp với từng đối tượng Ý thức bảo vệ Tổ quốc

là sản phẩm của hoạt động bảo vệ Tổ quốc, nhưng nó có tác động trở lại và đóng vai trò

là điều kiện đối với hoạt động bảo vệ Tổ quốc Ý thức bảo vệ Tổ quốc là sản phẩm của chủ nghĩa yêu nước được hun đúc trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc

ta Hồ Chí Minh khái quát: Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Từ xưa tới nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng

vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước

Ý thức bảo vệ Tổ quốc là tổng hòa tri thức, tình cảm, niềm tin và ý chí quyết tâm bảo vệ Tổ quốc; thông qua hoạt động của con người, thể hiện chủ nghĩa yêu nước, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ đất nước gắn với bảo vệ Đảng, bảo vệ Nhà nước, bảo vệ nhân dân và bảo vệ chế

độ xã hội chủ nghĩa, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

*Quan niệm về ý thức bảo vệ Tổ quốc của học viên các trường kỹ thuật quân sự

Học viên các trường kỹ thuật quân sự Quân đội nhân dân Việt Nam là “công dân đang phục vụ trong lực lượng thường trực của Quân đội nhân dân” Mặc dù có những đặc điểm riêng về nội dung, thời gian huấn luyện, đào tạo và chức trách, nhiệm vụ nhưng học viên các trường kỹ thuật quân sự có một số điểm chung như: học viên các trường kỹ thuật quân sự có đặc điểm tâm lý - sinh lý của tuổi trẻ đang trưởng thành Họ có tuổi đời khoảng từ 18 đến 25 tuổi, không quá 27 tuổi Học viên các