TỜ TRÌNH BÁO CÁO ĐỀ XUẤT ĐẦU TƯ TUYẾN ĐƯỜNG SẮT TỐC ĐỘ CAO TP HỒ CHÍ MINH – CẦN THƠ

Nay Viện Khoa học và Công nghệ Phương Nam trình Bộ Giao thông vận tải xem xét phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết tuyến đường sắt Tp.Hồ Chí Minh – Cần Thơ theo khoản 1 và 5 của Điều

LIÊN HIỆP CÁC HỘI KH&KT VIỆT NAM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM VIỆN KH&CN PHƯƠNG NAM Độc lập -Tự do - Hạnh phúc

TỜ TRÌNH BÁO CÁO ĐỀ XUẤT ĐẦU TƯ TUYẾN ĐƯỜNG SẮT TỐC ĐỘ CAO TP HỒ CHÍ MINH – CẦN THƠ

Thành phố Hồ Chí Minh, 01/2020

LIÊN HIỆP CÁC HỘI KH&KT VIỆT NAM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM VIỆN KH&CN PHƯƠNG NAM Độc lập -Tự do - Hạnh phúc

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 01 năm 2020

TỜ TRÌNH BÁO CÁO ĐỀ XUẤT ĐẦU TƯ TUYẾN ĐƯỜNG SẮT TỐC ĐỘ CAO TP HỒ CHÍ MINH – CẦN THƠ

Từ tháng 11 năm 2013 Viện Khoa học và Công nghệ Phương Nam được Bộ Giao thông vận tải cho phép nghiên cứu Đề xuất đầu tư dự án ĐS TPHCM – Cần Thơ theo Công văn số 11941/BGTVT-ĐTCT ngày 06/11/2013

Sau thời gian dài tiến hành khảo sát-thiết kế và làm việc với từng địa phương, Viện Khoa học & Công nghệ Phương Nam đã hoàn thành các nội dung và hạng mục được đề ra, theo chỉ đạo , yêu cầu của Bộ GTVT và Cục Đường sắt

Nay Viện Khoa học và Công nghệ Phương Nam trình Bộ Giao thông vận tải xem xét phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chi tiết tuyến đường sắt Tp.Hồ Chí Minh – Cần Thơ theo khoản 1 và 5 của Điều 53 tại Luật Quy hoạch số 21/2017/QH14 với các nội dung chính như sau:

1/ Mục tiêu của dự án và sự cần thiết

2/ Phương án hướng tuyến Đường sắt tốc độ cao TPHCM-Cần Thơ ( bao gồm Phương án hướng tuyến theo Quy hoạch và Phương án hướng tuyến điều chỉnh )

3/ Phương án Ga-Đô thị theo hướng TOD

4/ Phương án tài chính của dự án

cụ thể như sau:

Theo Nghị quyết số 13-NQ/TW Hội nghị lần thứ 4 ban chấp hành Trung Ương Đảng khóa XI về xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ đã xác định đến năm 2020 phải hình thành tuyến đường sắt TP Hồ Chí Minh – Cần Thơ

- Xây dựng tuyến đường sắt thành phố Hồ Chí Minh – Cần Thơ phù hợp với “Quy hoạch tổng thể phát triển ngành giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 1436/QĐ-TTg ngày 10/9/2009 và điều chỉnh quy hoạch theo Quyết định số 1468/QĐ-TTg ngày 24/8/2015, phù hợp với “Quy hoạch chi tiết đường sắt khu vực đầu mối

thành phố Hồ Chí Minh” và “Quy hoạch chi tiết đường sắt Thành phố Hồ Chí Minh – Cần Thơ” đã được Bộ Giao thông vận tải phê duyệt

- Xây dựng tuyến đường sắt thành phố Hồ Chí Minh – Cần Thơ nhằm kết nối hai trung tâm của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long là TP.Hồ Chí Minh và TP.Cần Thơ với các tỉnh, thành khác trong vùng

- Xây dựng tuyến đường sắt thành phố Hồ Chí Minh-Cần Thơ nhằm cung cấp dịch vụ vận chuyển hành khách và hàng hóa với khối lượng lớn an toàn, nhanh chóng, thuận lợi nhằm giảm ùn tắc giao thông trên hành lang thành phố Hồ Chí Minh đi các tỉnh miền tây Nam bộ và phân bổ lại lực lượng sản xuất tại khu vực

- Giảm áp lực di dân cơ học lên TP.HCM từ khu vực Đồng bằng sông Cửu Long

- Góp phần làm giảm phương tiện giao thông cá nhân và lượng tiêu thụ năng lượng xe

cá nhân trong giao thông vận tải, giảm các tác động ảnh hưởng xấu đến biến đổi khí hậu và môi trường trên địa bàn TPHCM và đồng bằng sông Cửu Long

1.2 Khả năng phân chia rủi ro giữa các bên liên quan

- Rủi ro trong toàn bộ vòng đời của dự án được phân chia giữa phía Nhà nước và phía tư nhân cùng các bên liên quan theo đúng nguyên tắc rủi ro sẽ được chuyển cho bên có khả năng quản lý rủi ro tốt nhất

- Trong những vòng đời phát triển dự án đầu tư hạ tầng theo mô hình PPP, các rủi ro có

thể xảy ra trong các giai đoạn khác nhau như rủi ro trong giai đoạn lập nghiên cứu khả thi; rủi ro trong giai đoạn giải phóng mặt bằng; rủi ro trong giai đoạn triển khai thi công; rủi ro trong giai đoạn khai thác vận hành và rủi ro trong việc phát triển các sản phẩm/dịch vụ công cộng để tăng doanh thu và lợi nhuận

1.3 Khả năng thu hút và tiếp nhận nguồn vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản lý nhà đầu tư

- Tổng mức đầu tư (TMĐT) dự án vào khoảng trên 10 tỷ USD dự kiến phần vốn của nhà đầu tư chiếm 100 % TMĐT của dự án (theo đề xuất của Nhà đầu tư)

- Đây là dự án có tổng mức đầu tư lớn, có quy mô, kỹ thuật hiện đại Hiện nay, Nhà đầu

tư là Viện khoa học và công nghệ Phương Nam kết hợp nhà đầu tư tài chính quốc tế là Tập đoàn tài chánh có khả năng tài chánh tốt, có kinh nghiệm trong công tác quản lý, điều hành thi công xây lắp và đầu tư xây dựng công trình, trong khai thác và vận hành đặc biệt là các công trình giao thông, và bên cạnh đó là khả năng thu xếp tốt các nguồn lực tài chính để đáp ứng theo yêu cầu thực hiện dự án Viện đã thỏa thuận hợp tác tài chánh, trong đó đối tác đóng góp 100% vốn đầu tư tài chánh và chia lợi nhuận 20% cho đối tác Việt nam là Viện KH &CN Phương Nam ( có báo cáo Phương án tài chánh) Đây là những nhân tố đảm bảo cho việc triển khai thực hiện dự án được hiệu quả, đáp ứng đúng tiến độ, chất lượng theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền

Thị trường vận tải hành khách :

- Hành lang TP.Hồ Chí Minh – Cần Thơ là hành lang được đô thị hóa cao, do vậy khối

lượng vận chuyển hành khách trên các tuyến vận tải khách liên tỉnh và nội vùng đô thị

TP Hồ Chí Minh rất lớn Đại bộ phận khối lượng vận tải khách trên hành lang hiện nay do đường bộ đảm nhận (có phần nhỏ do đường hàng không và đường thủy đảm nhận)

- Vận tải khách đường thủy nội địa mặc dù có mạng lưới rộng khắp vùng, nhưng không cạnh tranh được với đường bộ do tốc độ di chuyển không cao lại bị ảnh hưởng của chế

độ bán nhật triều với biên độ giao động lớn, chỉ trừ các sông lớn ít bị ảnh hưởng, khi triều xuống mạng lưới kênh rạch còn lại không đủ độ sâu cho tàu thuyền lưu thông, muốn di chuyển phải chờ “con nước” (VITRANSS dự báo thị phần vận chuyển hành khách đường thủy nội địa trên hành lang này là 0,5%)

Như vậy để giải quyết năng lực hạn chế trong vận chuyển hành khách, giảm ùn tắc giao thông bằng đường bộ, rất cần có sự tham gia của hệ thống đường sắt

Thị trường vận tải hàng hóa :

- Phương thức vận chuyển hàng hóa chủ yếu hiện nay là đường bộ và đường thủy nội địa Vận tải thủy nội địa đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển các loại hàng hóa không cần tốc độ cao như: lúa gạo, phân bón, vật liệu xây dựng, xăng dầu v.v… Đối với mặt hàng tươi sống, hàng tiêu dùng do những hạn chế về tốc độ vận tải cũng như chế độ bán nhật triều nên vận tải thủy nội địa không đáp ứng được yêu cầu về thời gian đưa hàng, mà đây là những mặt hàng đầy tiềm năng của vùng đồng bằng sông Cửu Long Điều này giải thích tại sao vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ đến nay vẫn chiếm khoảng 70% thị phần; vận tải thủy nội địa chỉ chiếm khoảng 30% ; đến năm

2020 thị phần dự báo cho vận tải thủy nội địa sẽ tiếp tục suy giảm xuống còn 11%

- Để giảm tải cho đường bộ, nhất là trong việc vận chuyển hàng bách hóa và hàng tươi sống phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu qua các cảng cửa ngõ của vùng kinh tế trọng điểm phía nam cần có sự tham gia của phương thức vận tải sắt trên hành lang này (Ngành đường sắt sử dụng các đoàn tàu đông lạnh lạnh vận chuyển hàng tươi sống, chạy với tốc độ tàu khách để phân chia thị trường với ô tô đông lạnh)

- Ngoài việc đáp ứng nhu cầu vận tải, tuyến đường sắt sẽ góp phần thúc đẩy phát triển

về kinh tế và xã hội của các địa phương mà tuyến đường sắt đi qua, đồng thời kết nối các trung tâm kinh tế trọng điểm của vùng đồng bằng sông Cửu long thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Cần thơ với các tỉnh thành khác

- Đảng và Chính phủ cũng đã thấy được sự cần thiết phải xây dựng tuyến đường sắt TP

Hồ Chí Minh – Cần Thơ, theo Nghị quyết số 13-NQ/TW Hội nghị lần thứ 4 ban chấp hành Trung Ương Đảng khóa XI về xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ đã xác định đến năm 2020 phải hình thành tuyến đường sắt TP Hồ Chí Minh – Cần Thơ và Quyết định số 355/QĐ-TTg ngày 25/02/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt điều chỉnh Chiến lược phát triển giao thông vận tải Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 cũng xác định đầu tư xây dựmg tuyến đường sắt TP Hồ Chí Minh – Cần Thơ trong giai đoạn năm 2020-2030

Vì vậy, xây dựng tuyến đường sắt thành phố Hồ Chí Minh – Cần Thơ là hết sức

cấp bách và cần thiết

II PHƯƠNG ÁN TUYẾN ĐƯỜNG SẮT TỐC ĐỘ CAO TPHCM-CẦN THƠ

2.1 Đề xuất mới của Viện Khoa học & Công nghệ Phương Nam

Kết quả nghiên cứu từ kinh nghiệm xây dựng và vận hành đường sắt tốc độ cao trên thế giới và từ điều kiện thực địa các tỉnh có đường sắt đi qua, Viện Khoa học & Công nghệ Phương Nam đề xuất 2 nội dung mới trên cơ sở thiết kế cũ đã được cơ quan chức năng phê duyệt trước đây

Điều chỉnh hướng tuyến

Đề xuất xem xét Điều chỉnh hướng tuyến đoạn đi qua TP.HCM, tỉnh Long An và tỉnh Tiền Giang theo hướng đi song song với tuyến đường bộ cao tốc TP.HCM- Trung Lương-

Mỹ Thuận để rút ngắn tổng chiều dài hướng tuyến, có được các quỹ đất xung quanh và các nhà ga mới để phát triển theo hướng TOD, nhằm tạo nguồn vốn cho Dự án Bên cạnh đó, việc đi song song và chung hành lang với đường bộ cao tốc sẽ giảm diện tích chiếm dụng, giảm khối lượng Giải phóng mặt bằng, đồng thời tận dụng được các đầu mối giao thông liên kết với đường bộ cao tốc

Hướng tuyến mới còn có những ưu điểm nổi bật như:

- Rút ngắn chiều dài toàn tuyến được hơn 5,0 km, tiết kiệm kinh phí xây dựng gần

200 triệu USD

- Đền bù giải phóng mặt bằng thuận tiện, nhanh chóng và tiết kiệm

- Xây dựng các Ga- đô thị theo hướng TOD, kết nối với quy hoạch phát triển đô thị

và phát triển giao thông của các địa phương

- Khắc phục tối đa các tác hại của biến đổi khí hậu, nước biển dâng ở miền Tây Nam Bộ

- Hỗ trợ phát triển kinh tế xã hội ở các vùng kém phát triển của các địa phương

- Giảm tình trạng di dân cơ học bộc phát từ các khu nông thôn lên thành phố hiện nay ( như TP HCM đang gặp phải )

Xây dựng 9 Ga- đô thị

Đề xuất xây dựng 9 Ga đô thị nhằm:

- Rút ngắn thời gian hoàn vốn

- Hỗ trợ phát triển kinh tế -xã hội địa phương một cách tập trung, hiệu quả và nhanh chóng với việc xây dựng và phát triển các Khu đô thị mới, các khu công nghiệp, nông nghiệp hiện đại

2.2 Quy mô và lựa chọn phương án tuyến

- Hướng tuyến đường sắt TP.Hồ Chí Minh – Cần Thơ được Bộ Giao thông Vận tải

chấp thuận tại Quyết định số 2563/QĐ-BGTVTngày 27/8/2013 (gọi là phương

án quy hoạch– PA1)

- Bên cạnh đó, Viện KH&CN Phương Nam đã nghiên cứu thêm các phương án hướng tuyến đi theo hành lang tuyến đường cao tốc TP HCM – Trung Lương –

Mỹ Thuận – Cần Thơ (gọi là các Phương án điều chỉnh 2A & 2B)

Sau đây là mô tả chi tiết về ba phương án:

Hình 1 Bản đồ tổng thể các phương án hướng tuyến

2.3 Phương án quy hoạch (PA1)

Phương án tuyến được quy hoạch đi theo Quyết định số 2563/QĐ-BGTVT ngày 27/8/2013 (tuyến đường sắt đi qua các đô thị hiện hữu, khu công nghiệp, khu dân cư hiện hữu)

- Từ Ga Tân Kiên (huyện Bình Chánh ) tuyến đi song song về phía Tây đoạn cao tốc Tân Tạo – Chợ Đệm, đến nút giao Chợ Đệm tuyến đi cao vượt qua nút giao Chợ Đệm của dự án đường bộ cao tốc TP Hồ Chí Minh – Trung Lương) sau đó

đi tiếp về phía đông vượt qua quốc lộ 1A đi hết địa phận Huyện Bình Chánh vào địa phận tỉnh Long An

- Trong địa phận tỉnh Long an, sau khi giao cắt với tỉnh lộ 835 và đường vành đai

4 (quy hoạch), tuyến đi vào giữa 2 khu công nghiệp Vĩnh Phong và khu công nghiệp Năm Sao ở khu vực xã Long Định và xã Long Cang, huyện Tân Trụ Tuyến vượt sông Vàm Cỏ Đông về phía hạ lưu, cách cảng Bourbon khoảng 1,6km qua các xã An Nhật Tân, Quê Mỹ Thạnh thuộc huyện Tân Trụ, sau đó vượt sông Vàm Cỏ Tây tại vị trí cách cầu đường bộ Tân An khoảng 3,3Km về phía hạ lưu, tuyến đi tiếp vào địa phận thành phố Tân An, về ga Tân An Qua ga Tân An tuyến đi tiếp tới hết địa phận Châu Thành tỉnh Long An

- Từ ranh giới với huyện Châu Thành (tỉnh Long An) tuyến đi vào địa phận huyện Chợ Gạo tỉnh Tiền Giang, hướng ngược lên thành phố Mỹ Tho Tại TP Mỹ Tho

bố trí ga Mỹ Tho tại xã Phước Thạnh (gần Quốc lộ 1A) Ga Mỹ Tho bố trí trên mặt đất để có thể đáp ứng chức năng vừa chở khách, vừa chở hàng Sau khi ra khỏi thành phố Mỹ Tho, tuyến đi song song về phía bên phải, cách tỉnh lộ 864 khoảng 1-3,5 km theo hướng về phía Mỹ Thuận, tuyến đi vòng bên ngoài trại rắn Đồng Tâm để đi về ga Vĩnh Kim tại xã Song Thuận – Huyện Châu Thành (bên phải đường tỉnh 876) Qua ga Vĩnh Kim tuyến tiếp tục đi song song với đường

TL 864 để về ga Long Trung được đặt tại xã Long Tiên – Huyện Cai Lậy (bên phải TL 868) sau đó tuyến tiếp tục đi qua thị trấn Cái Bè để về ga Cái Bè bố trí tại xã Hòa Khánh – Huyện Cái Bè bên phải đường ĐH23A (sau khi vượt sông Trà Lọt) khu vực này trong tương lai sẽ được quy hoạch thành trung tâm của huyện Cái Bè Sau ga Cái Bè, tuyến rẽ trái đi về Mỹ Thuận và đi hết địa phận tỉnh Tiền Giang

- Tuyến đường sắt TP HCM – Cần Thơ đi vào địa phận tỉnh Vĩnh Long tại sông Tiền Để tránh giao cắt với đường dây điện 220 KV, Tư vấn kiến nghị vị trí

Phương án quy hoạch

Phương án điều chỉnh 2B Phương án điều chỉnh 2A

đường sắt vượt sông Tiền cách cầu Mỹ Thuận trên QL1 là 950m về phía thượng lưu và cách cầu cầu Mỹ Thuận 2 (cầu đường cao tốc) là 210m về phía hạ lưu Sau khi vượt sông Tiền tuyến rẽ trái đi song song với tuyến tránh quốc lộ 1 (đoạn qua TP Vĩnh Long) cách khoảng 1,6km Tuyến tiếp tục đi song song với QL1A hiện hữu với khoảng cách 02 km để đi về ga Vĩnh Long đặt tại xã Phú Quối – Huyện Long Hồ Qua ga Vĩnh Long tuyến tiếp tục đi đi về cầu Mù U vị trí giao cắt với QL1A cách cầu Mù U trên QL1A 0,5km về phía Cần Thơ Sau khi giao cắt với QL1A tuyến đi song song với kênh Phú Long để vào ga Bình Minh đặt tại xã Tân Phú – Huyện Tam Bình, qua ga tuyến vượt quốc lộ 54 và sông Hậu để

đi về quận Cái Răng – TP Cần Thơ

- Từ ranh giới với huyện Bình Minh – Tỉnh Vĩnh Long với Quận Cái Răng – TP Cần Thơ tuyến đi giữa trục đường 3C qua khu công nghiệp Hưng Phú 1, sau đó qua khu đô thị Nam Cần Thơ Trên đoạn tuyến này đường sắt phải đi cao vượt qua sông Hậu và khu đô thị mới Nam Cần Thơ để tránh giao cắt với hệ thống giao thông đường bộ Qua khu đô thị mới tuyến chuyển xuống đi trên mặt đất để

đi về ga Cần Thơ đặt tại phường Phú Thứ - Quận Cái Răng, ga được bố trí trên mặt đất

Bảng 1 Tổng hợp phương án hướng tuyến theo quy hoạch:

vị Phương án quy hoạch

2 Chiều dài tuyến + ga đi trên mặt đất Km 63,77

3 Chiều dài tuyến + ga đi trên cao +

Cầu vượt sông

Km

76,91

2.4 Phương án điều chỉnh 2A (Phương án kiến nghị)

Phương án tuyến nghiên cứu điều chỉnh đi theo hành lang bên phải đường bộ cao tốc

TP Hồ Chí Minh – Trung Lương – Mỹ Thuận – Cần Thơ

Mục đích của phương án Điều chỉnh:

- Sử dụng chung hành lang với đường bộ cao tốc (TP.HCM – Trung Lương, Trung Lương – Mỹ Thuận-Cần Thơ), giảm thiểu việc chia cắt khu vực dân cư do tuyến đường sắt đi qua

- Phát triển hướng tuyến về phía Tây của khu vực có quỹ đất để phát triển các các thành phố vệ tinh, tận dụng được các đầu mối giao thông liên kết của đường cao tốc

Phương án mặt cắt ngang lồng ghép tuyến đường sắt và đường bộ cao tốc để tận dụng hành lang an toàn như sau:

- Đối với đoạn đi cầu cạn: khoảng cách từ mép kết cấu cầu đường sắt tới mép kết cấu cầu đường bộ trong giai đoạn tương lai tối thiểu 10,0m

Hình 2 Vị tri tuyến đường sắt đi cầu cạn bên cạnh đường bộ cao tốc

- Đối với đoạn tuyến đi trên mặt đất: khoảng cách tứ mép chân taluy đường sắt tới mép chân taluy đường bộ giai đoạn tương lai là 20,0m cho những đoạn thông thường Trường hợp đặc biệt (cục bộ khó khăn) thì khoảng cách này là 8,0m

Hình 3 Vị tri tuyến đường sắt đi bên cạnh đường bộ cao tốc

Hướng tuyến theo phương án Điều chỉnh cụ thể như sau:

❖ Đoạn TP Hồ Chí Minh (L=6,56km):

- Từ Ga Tân Kiên tuyến đi song song cách đường cao tốc Tân Tạo – Chợ Đệm khoảng 107m về phía tây, ra khỏi ga tuyến vượt qua Rạch Tam Trước khi đến nút giao Chợ Đệm của dự án đường bộ cao tốc TP Hồ Chí Minh – Trung Lương tuyến rẽ phải để đi song song chung hành lang phía bên phải đường bộ cao tốc

TP Hồ Chí Minh – Trung Lương đến hết địa phận TP Hồ Chí Minh tại Km6+720

Trong địa phận TP.Hồ Chí Minh tuyến đi qua các đơn vị hành chính:

- Huyện Bình Chánh: xã Tân Kiên, xã Tân Nhựt, TT Tân Túc

Hình 5 Hướng tuyến đoạn thành phố Hồ Chí Minh

❖ Đoạn qua tỉnh Long An (L=27,68 km)

- Tuyến tiếp tục đi trên cao song song đường bộ cao tốc TP.Hồ Chí Minh – Trung Lương Tuyến đi vào ga Thanh Phú được đặt trên mặt đất tại Km11+800 (thuộc

xã Thanh Phú, huyện Bến Lức, tỉnh Long An) với chức năng là ga kết nối với nhánh đường sắt ra cảng Hiệp Phước – Cảng Long An, sau đó tuyến đi lên cao

Phương án quy hoạch

Phương án điều chỉnh 2A

vượt qua nút giao Bến Lức và sông Vàm Cỏ Đông Tuyến tục đi vượt qua khu Bất động sản Happy Land và đi xuống mặt đất tại Km19+100 Đi trên mặt đất song song với đường bộ cao tốc, chân taluy của đường sắt cách mép chân taluy đường bộ cao tốc tối thiểu 20m (trường hợp khó khăn, tại các vị trí cục bộ khoảng cách này là 8,0m) vượt qua sông Vàm Cỏ Tây và đi vào ga Tân An tại Km29+700 (thuộc xã Hướng Thọ Phú, Long An) với chức năng ga hành khách

và hàng hóa Ra khỏi ga Tân An, tuyến chuyển đi lên cao vượt qua quốc lộ 62 và sau đó chuyển tiếp xuống mặt đất đi hết địa phận tỉnh Long An

Trong địa phận tỉnh Long An tuyến đi qua các đơn vị hành chính:

H Bến Lức: xã Mỹ Yên, Tân Bửu, Thanh Phú, An Thạnh, Thạnh Đức;

H Thủ Thừa: xã Nhị Thành, Bình Thạnh

TP Tân An: Hướng Thọ Phú, Bình Nhơn;

Hình 6: Hướng tuyến đoạn trong địa phận tỉnh Long An

❖ Đoạn qua tỉnh Tiền Giang (L=61,57 km):

- Tuyến đi vào tỉnh Tiền Giang tại Km34+235, tuyến đường sắt đi chung hành lang bên phải đường bộ cao tốc Trung Lương – Mỹ Thuận Sau đó Tuyến đi tách bên phải đường cao tóc đi song song với kênh Nguyễn Văn Tiếp đi vào ga Tân Phước tại Km50+500 (thuộc xã Mỹ Phước, huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang)

vị trí ga cách trung tâm thành phố Mỹ Tho khoảng 20km về phía Đông Bắc,( phía sau Khu công nghiệp Tam Hiệp), cách tỉnh lộ 867 về phía Tây khoảng 1,2

km Qua ga Tân Phước tuyến đi về hướng thị trấn Cai Lậy vào ga Cai Lậy tại Km61+600 (thuộc xã Tân Bình, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) Tiếp tục cặp theo đường bộ cao tốc tuyến đi vào ga Cái Bè tại Km76+915 (thuộc xã Hậu Thành, Hòa Khánh, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) vị trí ga cách thị xã Cái Bè 6,8km về hướng Bắc Tiếp tục đi song song với đường bộ cao tốc tới Km88+700 tuyến rẽ trái vượt qua Quốc lộ 1A đi về Cầu Mỹ Thuận trùng với hướng tuyến theo phương án Quy hoạch và đi hết địa phận tỉnh Tiền Giang

Trong địa phận tỉnh Tiền Giang tuyến đi qua các đơn vị hành chính:

Phương án quy hoạch

Phương án điều chỉnh 2A

- H Tân Phước: xã Tân Lập 1, Phước Lập

- H Châu Thành: xã Tân Hội Đông, Tân Lý Đông, Thân Cửu Nghĩa, Tam Hiệp, Long Định, Nhị Bình, Điềm Hy

- H Cai Lậy: xã Tân Phú, Tân Hội, Nhị Mỹ, Tân Bình, Bình Phú

- H Cái Bè: xã Phú Nhuận, Mỹ Thành Nam, Mỹ Hội, Mỹ Phú, Hậu Thành, Hòa Khánh, Thiện Trí, Mỹ Đức Đông, Mỹ Đức Tây, An Thái Đông, An Thái Trung,

An Hữu, Hòa Hưng

Hình 7: Hướng tuyến đoạn qua tỉnh Tiền Giang

❖ Đoạn qua tỉnh Vĩnh Long (L=33,62 km)

- Trong địa phận tỉnh Vĩnh Long, hướng tuyến Phương án điều chỉnh đi trùng với hướng tuyến Quy hoạch, cụ thể như sau: Tuyến đường sắt TP HCM – Cần Thơ

đi vào địa phận tỉnh Vĩnh Long tại sông Tiền Để tránh giao cắt với đường dây điện 220 KV, kiến nghị vị trí Cầu đường sắt vượt sông Tiền cách cầu Mỹ Thuận trên QL1 là 950m về phía thượng lưu và cách cầu Mỹ Thuận 2 (cầu đường cao tốc) là 210m về phía hạ lưu Sau khi vượt sông Tiền tuyến rẽ trái đi song song với tuyến tránh quốc lộ 1 (đoạn qua TP Vĩnh Long) cách khoảng 1,6km Tuyến tiếp tục đi song song với QL1A hiện hữu với khoảng cách 02 km để đi về ga Vĩnh Long đặt tại xã Phú Quối – Huyện Long Hồ Qua ga Vĩnh Long tuyến tiếp tục đi đi về cầu Mù U vị trí giao cắt với QL1A cách cầu Mù U trên QL1A 0,5km

về phía Cần Thơ Sau khi giao cắt với QL1A tuyến đi song song với kênh Phú Long để vào ga Bình Minh đặt tại xã Tân Phú – Huyện Tam Bình, qua ga tuyến vượt quốc lộ 54 và sông Hậu để đi về quận Cái Răng – TP Cần Thơ

Trong địa phận tỉnh Vĩnh Long tuyến đi qua các đơn vị hành chính:

- TP Vĩnh Long: xã Tân Hòa, Tân Ngãi

- H Long Hồ: xã Tân Hạnh, Lộc Hòa, Phú Qưới

Phương án quy hoạch

Phương án điều chỉnh 2A

- H Tam Bình: xã Phú Thịnh, Tân Phú

- H Bình Minh: xã Đông Thạnh, Đông Thành, Mỹ Hòa

Hình 8 Hướng tuyến đoạn qua tỉnh Vĩnh Long

❖ Đoạn qua TP Cần Thơ (L=5,51 km)

- Trong địa phận TP Cần Thơ, hướng tuyến đường sắt Phương án điều chỉnh đi trùng với với hướng tuyến quy hoạch, cụ thể như sau: Từ ranh giới với huyện Bình Minh – Tỉnh Vĩnh Long với Quận Cái Răng – TP Cần Thơ tuyến đi giữa trục đường 3C qua khu công nghiệp Hưng Phú 1, sau đó qua khu đô thị Nam Cần Thơ Trên đoạn tuyến này đường sắt phải đi cao vượt qua sông Hậu và khu đô thị mới Nam Cần Thơ để tránh giao cắt với hệ thống giao thông đường bộ Qua khu

đô thị mới tuyến chuyển xuống đi trên mặt đất để đi về ga Cần Thơ đặt tại phường Phú Thứ - Quận Cái Răng, ga được bố trí trên mặt đất

Trong địa phận TP.Cần Thơ tuyến đi qua các đơn vị hành chính:

Quận Cái Răng: phường Tân Phú, Phú Thứ

Phương án điều chỉnh (trùng PA Quy hoạch) (

Hình 9: Hướng tuyến đoạn qua TP Cần Thơ

Tổng hợp khối lượng phương án Điều chỉnh:

Bảng 2 Bảng tổng hợp khối lượng phương án Điều chỉnh

Stt Đặc điểm Đơn vị Phương án điều chỉnh

Chiều dài (m)

Tên

ga

Vị trí Tỉnh Ghi chú

1 0km200.0 2km800.0 2600.0 Tân

Kiên

xã Tân Kiên, huyện Bình Chánh

2 11km650.0 12km950.

Thạnh Phú

Long

An

Ga hàng + khách

Lí trình: km11+800 Quy mô: 14.5 ha

4 49km750.0 51km400.

Tân Phước

Tiền Giang

Ga hàng + khách (ga trên cao)

Lí trình: km50+500 Quy mô: 13.61 ha

5 60km900.0 62km500.

0 1600.0 Cai Lậy

Tiền Giang

Ga hàng + khách (ga trên cao)

Lí trình: km61+600 Quy mô: 11.46 ha

6 75km915.0 77km915.

xã Hòa Khánh, huyện Cái Bè

Tiền Giang

Ga hàng + khách: 15.16ha

Lí trình: km76+915

7 99km459.0 100km259

Vĩnh Long

xã Tân Ngãi,

TP

Vĩnh Long

Vĩnh Long

xã Tân Phú, huyện Tam Bình

Vĩnh Long

Ga hàng + khách: 12.53ha

P Phú Thứ, Q

Cái Răng

Cần Thơ

Ga hàng + khách: 26.67ha

km134+200

Hướng tuyến nhánh từ ga Thạnh Phú đến cảng Hiệp Phước và cảng Long An cụ thể như sau:

❖ Đoạn qua tỉnh Long An (L=38,39 km)

- Tuyến tiếp bắt đầu từ ga Thạnh Phú Km11+800 (thuộc xã Thanh Phú, huyện Bến Lức, tỉnh Long An) đi về hướng cảng Hiệp Phước, tuyến đi dưới so với đường bộ cao tốc TP.Hồ Chí Minh – Trung Lương tại vị trí giao cắt Tuyến đi dần lên cao hướng về khu công nghiệp Bến Lức, theo hướng song song với vành đai 4 Tuyến đi vào ga Long Định được được đặt trên mặt đất tại Km8+750 (thuộc xã Long Định, huyện Bến Lức, tỉnh Long An) Tuyến tiếp tục bám theo tuyến vành đai 4 quy hoạch vào ga Cần Giuộc Km 32+100 (thuộc huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An) Tại đây tuyến chia làm 2 nhánh xuống cảng Long An và Cảng Hiệp Phước

Hình 10: Hướng tuyến nhánh đoạn trong tỉnh Long An

❖ Đoạn qua TP Hồ Chí Minh (L=6,16 km)

- Từ ga Cần Giuộc Km 32+100 (thuộc huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An), một tuyến nhánh đi trên mặt đất đến khu vực tập kết hàng hóa cảng Hiệp Phước

Vành đai 4(Quy hoạch) (

Tuyến nhánh TP - HP

Hình 11: Hướng tuyến nhánh ra cảng Hiệp Phước & cảng Long An

Bảng 4 Bảng tổng hợp khối lượng tuyến nhánh

Stt Đặc điểm Đơn vị Phương án điều chỉnh

STT Lý trình

đầu

Lý trình cuối

Chiều dài (m)

2 31km100 33km

000.0 1900 Cần Giưộc

huyện Cần Giuộc

Long

An

Ga hàng

Lí trình: km32+100 Quy mô: 30 ha

2.5 Phương án điều chỉnh PA2B

Các thông số chính của phương án điều chỉnh như sau:

Phạm vi đề xuất điều chỉnh:

- Phạm vi kiến nghị điều chỉnh quy hoạch: Trên địa bàn các tỉnh, thành: Hồ Chí Minh, Long an, Tiền Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ

- Điểm đầu: ga Tân Kiên (xã Tân Kiên, H.Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh)

- Điểm cuối: ga Cần Thơ (phường Phú Thứ, Q Cái Răng, thành phố Cần Thơ) Quy mô phương án đề xuất điều chỉnh

- Chiều dài tuyến đề xuất điều chỉnh: 139,60 km

- Khổ đường: đường sắt đôi, khổ 1435 mm, điện khí hóa

- Hướng tuyến:

❖ Đoạn TP Hồ Chí Minh (L=6,72km):

- Từ Ga Tân Kiên tuyến đi song song cách đường Tân Tạo – Chợ Đệm khoảng 107m về phía tây, ra khỏi ga tuyến vượt qua Rạch Tam Sau khi vượt sông Chợ Đệm và nút giao Chợ Đệm của dự án đường bộ cao tốc TP Hồ Chí Minh – Trung Lương tuyến rẽ phải để đi song song chung hành lang phía bên trái đường bộ cao tốc TP Hồ Chí Minh – Trung Lương đến hết địa phận TP Hồ Chí Minh tại Km6+720

- Trong địa phận TP.Hồ Chí Minh tuyến đi qua các đơn vị hành chính:

+ H Bình Chánh: xã Tân Kiên, Tân Nhựt, TT Tân Túc

Hình 12: Hướng tuyến PA1B đoạn TP.Hồ Chí Minh

- Hướng tuyến đoạn qua TP.Hồ Chí Minh (6,72 km) cơ bản theo quy hoạch, chỉ điều chỉnh cục bộ đoạn gần khu vực ranh với tỉnh Long An với chiều dài 3,75km nằm một phần vào đất quy hoạch dân cư, đất hành lang đường bộ và đất quy hoạch nông nghiệp

❖ Đoạn qua tỉnh Long An (L=28,33 km)

- Tuyến tiếp tục đi trên cao song song tuyến đường bộ cao tốc TP.Hồ Chí Minh – Trung Lương, vào ga Thanh Phú (là ga kết nối với nhánh đường sắt ra cảng Hiệp Phước), tuyến đi trên cao vượt qua nút giao Bến Lức và sông Vàm Cỏ Đông Tuyến tục đi vượt qua khu vui chơi giải trí Happy land và đi song song với tuyến đường bộ cao tốc vào ga Tân An Ra khỏi ga Tân An, tuyến vượt qua sông Vàm

Cỏ Tây, Quốc lộ 62 và đi hết địa phận tỉnh Long An

- Toàn bộ hướng tuyến đi qua địa phận tỉnh Long An được điều chỉnh về phía Tây

so với hướng tuyến quy hoạch

Hình 13 Hướng tuyến đoạn trong địa phận tỉnh Long An

❖ Đoạn qua tỉnh Tiền Giang (L=65,44 km):

Phương án quy hoạch

Phương án điều chỉnh 2B

Phương án quy hoạch

Phương án điều chỉnh 2B

- Toàn bộ hướng tuyến đi qua địa phận tỉnh Tiền Giang được điều chỉnh về phía Tây so với hướng tuyến quy hoạch được duyệt Tuyến đi vào tỉnh Tiền Giang đi chung hành lang an toàn tuyến đường bộ cao tốc (bên trái) qua ga Tam Hiệp, ga Cai Lậy và tiếp tục cặp theo tuyến đường bộ cao tốc vào ga Cái Bè Tuyến tiếp tục đi song song với tuyến đường bộ cao tốc, rẽ trái vượt qua Quốc lộ 1A đi về

Mỹ Thuận (trùng với hướng tuyến theo phương án quy hoạch được duyệt) và đi hết địa phận tỉnh Tiền Giang

Hình 14 Hướng tuyến đoạn tỉnh Tiền Giang

- Đoạn qua tỉnh Vĩnh Long (L=33,95 km): Hướng tuyến phương án kiến nghị

điều chỉnh trùng với hướng tuyến quy hoạch được duyệt

- Đoạn qua TP Cần Thơ (L=5,18 km): Hướng tuyến phương án kiến nghị điều

chỉnh trùng với với hướng tuyến quy hoạch được duyệt

- Quy mô công trình ga:

- Trong phạm vi đề xuất điều chỉnh, bố trí 09 nhà ga gồm: Tân Kiên, Thanh Phú, Tân An, Tam Hiệp, Cai Lậy, Cái Bè, Vĩnh Long, Bình Minh và Cần Thơ

- Tổng hợp khối lượng phương án Điều chỉnh:

Bảng 6: Bảng tổng hợp khối lượng phương án Điều chỉnh 2B

Stt Đặc điểm Đơn vị Phương án điều chỉnh

Kết luận đề xuất phương án điều chỉnh: Phương án 2B tuy có ưu thế là tận dụng tối đa

hành lang an giải phóng mặt bằng của đường bộ cao tốc TP HCM- Trung Lương và Trung Lương – Mỹ Thuận, giảm diện tích giải phóng mặt bằng phạm vi đất dành cho đường sắt Tuy nhiên hướng tuyến phương án 2B bám sát tuyến đường bộ cao tốc nên có những nhược điểm sau: có chiều dài tuyến lớn hơn phương án 2A khoảng 5kM làm tăng tổng mức đầu tư; Gặp khó khăn trong điều chỉnh quy hoạch đất để phát triển TOD các nhà ga đô thi Do đó

Tư vấn kiến nghị phương án điều chỉnh hướng tuyến theo phương án 2A

Bảng 1 So sánh phương án qui hoạch và phương án điều chỉnh kiến nghị

STT Phương án quy hoạch Phương án điều chỉnh kiến nghị

Ưu

điểm

Hướng tuyến cơ bản đã được các địa phương cập nhật vào quy hoạch cách đây hơn 7 năm

Tuyến kết nối các đô thị hiện hữu nên có thể khai thác hiệu quả cho hành khách do tiếp cận gần khu vực đông dân cư tại thành phố

-Không phải bổ sung thêm đoạn tuyến nhánh Từ Thạnh phú đến Long Định 6km kết nối với nhánh đường sắt vào cảng Hiệp Phước, cảng Long

An

- Chiều dài tuyến ngắn hơn 5km (từ 140km xuống 135km), theo bảng giá hiện thời khoảng 38 triệu đô la Mỹ/1km đường sắt tốc độ cao Chi phí công trình tiết kiệm được gần 190 (triệu đôla Mỹ) Đồng thời còn tiết kiệm chi phí vận doanh trong quá trình khai thác vận tải hàng hóa vì tuyến ngắn hơn sẽ giảm chi phí vận chuyển, nhiên liệu, thời gian…

- Hướng tuyến thẳng hơn: vận tốc thiết kế

và vận hành được tăng lên, đồng thời tăng

độ an toàn và êm thuận trong quá trình vận hành và khai thác giúp hành khách có cảm giác thoải mái khi sử dụng tuyến đường sắt này Bên cạnh đó, khả năng nâng cao vận

STT Phương án quy hoạch Phương án điều chỉnh kiến nghị

tốc cũng như thay đổi công nghệ, nâng cấp

hệ thống sau này cũng thuận lợi, dễ dàng hơn

- Khả năng mở rộng vùng kinh tế - kết nối khu dân cư: phát triển hướng tuyến về phía Tây của khu vực;có quỹ đất nông nghiệp để phát triển và mở rộng các đô thị vệ tinh, tận dụng được các đầu mối giao thông liên kết của đường cao tốc

- Tính chia cắt vùng và sự an toàn hành lang tuyến: Sử dụng chung hành lang với đường

bộ cao tốc (TP.HCM – Trung Lương, Trung Lương – Mỹ Thuận - Cần Thơ), giảm thiểu việc chia cắt khu vực dân cư do tuyến đường sắt đi qua, thuận lợi trong quản lý ranh hành lang, đường gom và an toàn giao thông Sử dụng hiệu quả hành lang giữa hai tuyến sẽ giảm thiểu phạm vi chiếm dụng

- Tiết kiệm chi phí xây dựng: công trình do tuyến tận dụng hành lang đường bộ cao tốc nên chiều dài tuyến đi trên mặt đất lớn hơn, giảm khối lượng cầu cạn, khối lượng đào đắp dọc tuyến được tiết kiệm đáng kể Đồng thời việc đi qua các khu đất nông nghiệp hiện hữu, các quỹ đất có khả năng phát triển trong tương lai thay vì đi qua các khu dân

cư hiện hữu, khu đô thị,khu công nghiệp…

sẽ giảm chi phí GPMB, tạo tiền đề phát triển hành lang đô thị dọc tuyến trong tương lai như các khu đô thị mới, khu dân cư từ đó khai thác và phân bố dân cư hợp lí hơn Từ

đó phát triển đô thị một cách hữu hiệu, tránh tình trạng di dân cơ học bộc phát từ các khu nông thôn lên thành phố hiện nay (TP HCM)

- Tĩnh không thông thuyền cầu vượt sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây là 10m nhỏ

STT Phương án quy hoạch Phương án điều chỉnh kiến nghị

hơn so với phương án quy hoạch là 35m tiết kiệm chi phí xây dựng cầu vượt sông

Nhược

điểm

Tuyến đi vào các trung tâm

đô thị dẫn đến không tận dụng

được hành lang chung với

đường bộ cao tốc, khối lượng

GPMB rất lớn, chi phí giải

phóng mặt bằng cao hơn

Tuyến điều chỉnh

-Tuyến có chiều dài lớn hơn

- Tuyến đi cắt qua giữa các

Khu đô thị, Khu công nghiệp

hiện hữu nên không thể đền bù

GPMB

-Tuyến đi phía hạ lưu các con

sông lớn nên phải làm nền

đường đắp cao hơn hoặc phải

đi cầu cạn do xét tới kịch bản

nước biển dâng, do đó chi phí

xây dựng cao hơn

Đoạn đầu của hướng tuyến qua địa phận TPHCM, Long An và Tiền Giang chưa có trong quy hoạch, (Vấn đề này đã được các địa phương nhất trí điều chỉnh quy họach trong các văn bản pháp lý mới nhất năm 2018-2019 kèm theo)