Một nguyên nhân không thể không kể đến đó là hoạt động lập dự án, điều hành, quản lý thực hiện dự án còn nhiều yếu kém từ khâu khảo sát thiết kế, chuẩn bị mặt bằng, tổ chức thi công xây
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
TRẦN PHÚC NGUYỄN
PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA TIẾN ĐỘ THI CÔNG VÀ BIẾN ĐỘNG GIÁ ĐẾN GIÁ TRỊ XÂY DỰNG CỦA MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TRÊN ĐỊA BÀN
Trang 2Công trình được hoàn thành tại TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐẶNG CÔNG THUẬT
Phản biện 1: TS PHẠM MỸ
Phản biện 2: TS NGUYỄN THANH BÌNH
Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành kỹ thuật xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp họp tại Trường Đại học Bách khoa Đà
Nẵng vào ngày 09 tháng 11 năm 2019
* Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Học liệu và Truyền thông Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện Khoa Xây dựng dân dụng & Công nghiệp, Trường Đại
học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Các công trình đầu tư xây dựng đóng vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của đất nước, là điều kiện tiền đề cho việc phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật để thu hút các nguồn vốn đầu
tư Ở Việt nam những năm qua do sự quan tâm và chỉ đạo của Chính phủ, hoạt động đầu tư xây dựng đã đạt được một số thành tựu nhất định, tuy nhiên bên cạnh đó vẫn tồn tại một số hạn chế, bất cập đặc biệt là vấn đề hiệu quả của dự án Một nguyên nhân không thể không
kể đến đó là hoạt động lập dự án, điều hành, quản lý thực hiện dự án còn nhiều yếu kém từ khâu khảo sát thiết kế, chuẩn bị mặt bằng, tổ chức thi công xây dựng và đưa vào vận hành khai thác sử dụng, các nguyên nhân như khảo sát thiết kế chưa sát với thực tế, di dân bố trí tái định cư để giải phóng mặt bằng chưa hợp lý, bố trí vốn cho dự án chưa đủ, năng lực yếu kém của tư vấn điều hành dự án, tư vấn thiết
kế, năng lực điều hành thi công, công nghệ và máy móc thiết bị thi công lạc hậu, các yếu tố trượt giá đã gây thất thoát lãng phí vốn đầu tư cho ngân sách rất lớn trong khi đất nước đang còn rất khó khăn, đó là thực trạng chung
Riêng ở huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến tre trong những năm qua được sự quan tâm của Trung ương và tỉnh đã phân bổ rất nhiều nguồn vốn để đầu tư xây dựng một số công trình trọng điểm của huyện, đặc biệt tập trung ở các xã xây dựng nông thôn mới Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thi công thì đa số các trình đều thực hiện chậm tiến độ so với kế hoạch đề ra, từ đó làm tăng giá trị xây dựng công trình, kéo dài thời gian thi công, thất thoát nguồn vốn đầu
tư và gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân gần khu vực dự án
Xuất phát từ tình hình thực tế trên học viên nhận thấy chọn
đề tài “Phân tích ảnh hưởng của tiến độ thi công và biến động giá đến giá trị xây dựng của một số công trình trên địa bàn huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre” là thực sự cần thiết nhằm tìm hiểu các
Trang 4nguyên nhân của việc chậm tiến độ trong quá trình thực hiện dự án,
từ đó đề xuất giải pháp hợp lý hơn trong quá trình triển khai thực hiện dự án nhằm rút ngắn thời gian thi công, đưa công trình hoàn thành đi vào khai thác sử dụng theo đúng tiến độ đề ra, không những tiết kiệm được nguồn vốn đầu tư của ngân sách Nhà nước mà còn góp phần không nhỏ trong việc phát triển kinh tế của địa phương, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu phục vụ cho người dân địa phương
2 Mục tiêu nghiên cứu
Phân tích và nhận dạng các yếu tố ảnh hưởng của tiến độ thi công và biến động giá đến giá trị xây dựng công trình, từ đó đề xuất những giải pháp hợp lý để giúp Chủ đầu tư và Nhà thầu trong quá trình hoạch định, tổ chức, kiểm soát và dự báo các rủi ro có thể xảy
ra trong gian đoạn thi công
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu, phân tích các yếu tố ảnh hưởng của tiến đố đến giá trị công trình, trong phạm vi luận văn này, tác giải chỉ tập phân tích và tính toán các yếu tố tác động đến chi phí trực tiếp như vật liệu, nhân công, ca máy tác động đến giá gói thầu của một số công trình xây dựng trên địa bàn huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết kết hợp với phương pháp nghiên cứu thực tế
- Thu thập tài liệu, tìm hiểu lý thuyết về tiến độ thi công, chi phí trực tiếp giá gói thầu một số công trình xây dựng
- Phân tích các yếu tố tác động chi phí trực tiếp giá gói thầu công trình trong đoạn thi công
- Phân tích kết quả thu được và đưa ra kiến nghị
5 Dự kiến kết quả nghiên cứu
Kiểm soát chi phí và thời gian của dự án là một nhiệm vụ quan trọng và phức tạp, đặc biệt trong giai đoạn thi công Người làm
Trang 5công tác quản lý nói chung và quản lý dự án, quản lý thi công nói riêng cần tìm hiểu rõ căn cơ của vấn đề nhằm giúp cho việc thực hiện
dự án đạt được mục tiêu đề ra Nghiên cứu này đưa ra các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và thời gian hoàn thành dự án trong giai đoạn thi công, giúp cho người làm công tác quản lý thấy rõ vấn đề và phát huy được vai trò của mình cho sự thành công của dự án Mặt khác, kết quả của nghiên cứu này cũng là tiền đề giúp cho các nhà quản lý xây dựng các mô hình kiểm soát chi phí và thời gian thực hiện dự án
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC ĐẤU THẦU VÀ TRIỂN KHAI CÁC DỰ ÁN XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THẠNH
PHÚ, TỈNH BẾN TRE
1.1 Tổng quan về huyện Thạnh Phú
1.1.1.Vị trí địa lý
1.1.2 Điều kiện tự nhiên
1.2 Một số đặc điểm về tình hình triển khai thực hiện xây dựng các công trình trên địa bàn huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre
1.2.1 Về nguồn vốn đầu tư
Nguồn vốn đầu tư chủ yếu là nguồn vốn ngân sách Nhà nước Tuy nhiên, Thạnh Phú là một trong những huyện có điều kiện kinh tế khó khăn của tỉnh Bến Tre, việc sử dụng nguồn vốn ngân sách huyện để phân bổ cho đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng luôn rất hạn chế, trong những năm qua chủ yếu nhờ vào sự hỗ trợ nguồn vốn
từ Trung ương và ngân sách tỉnh Do đó, kế hoạch vốn được phân bổ hàng năm thường không đảm bảo so với nhu cầu giải ngân nên cũng phần nào ảnh hưởng đến công tác triển khai thực hiện các dự án của huyện
1.2.2 Về phân cấp quản lý và tình hình triển khai thực hiện
Đối với các công trình thuộc phân cấp thẩm quyền của huyện quản lý thì đa phần Ủy ban nhân dân huyện giao cho Ban Quản lý dự
Trang 6án đầu tư xây dựng cơ bản làm đại diện chủ đầu tư quản lý triển khai thực hiện đảm bảo theo quy định Luật Xây dựng hiện hành
Qua thống kê số liệu của Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Thạnh Phú trong giai đoạn từ năm 2014 - 2018, đối với các gói thầu xây lắp được thực hiện lựa chọn nhà thầu thông qua bằng hình thức đấu thầu, kết quả tổng hợp như sau:
1.2.3 Về đặc điểm của thị trường xây dựng, sản phẩm xây dựng, quá trình sản xuất sản phẩm xây dựng và công nghệ
a) Đặc điểm của thị trường xây dựng:
b) Đặc điểm của sản phẩm xây dựng:
c) Đặc điểm của sản xuất xây dựng:
d) Đặc điểm của công nghệ xây dựng:
1.2.4 Chi phí xây dựng và giá sản phẩm xây dựng
a) Chi phí xây dựng:
b) Giá sản phẩm xây dựng:
c) Đặc điểm của giá cả sản phẩm xây dựng:
d) Một số chỉ tiêu giá trong quá trình xây dựng
1.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến giá sản phẩm xây dựng và công tác quản lý chi phí
1.3.1 Biến động giá thị trường
Giá nguyên vật liệu, Giá nhân công, Giá ca máy: sự thay
đổi về chính sách, nguyên nhiên liệu cũng có thể làm thay đổi đơn giá ca máy thi công
Tất cả các yếu tố trên cấu thành chi phí trực tiếp thực hiện
dự án, do đó các nhân tố ảnh hưởng đến một trong ba chi phi đơn giá vật liệu, nhân công, ca máy thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí dự
án, gói thầu Vấn đề này thuộc phạm vi nghiên cứu, khảo sát của đề tài
1.3.2 Các vấn đề cơ chế chính sách
Như ta đã biết, hoạt động xây dựng là một trong những lĩnh vực đặc biệt trong đó Nhà nước là khách hàng lớn nhất Mặc dù
Trang 7trong một vài năm trở lại đây, Nhà nước đã tăng cường quyền tự chủ cho các doanh nghiệp trong công tác quản lý chi phí, nhưng để đảm bảo quản lý xây dựng thống nhất trên toàn quốc Nhà nước vẫn ban hành hệ thống văn bản pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn, chính sách,…mang tính bắt buộc hoặc hướng dẫn tham khảo với hoạt động xây dựng nói chung và công tác quản lý chi phí xây dựng nói riêng
Trang 8- Hình thức đấu thầu rộng rãi
2.3.3 Nguyên tắc điều chỉnh hợp đồng xây dựng:
2.4 Khái niệm, nội dung, ý nghĩa và cơ cấu giá thành trong xây dựng
2.4.1 Khái niệm và giá thành trong công tác xây lắp
2.4.2 Nội dung của giá thành công tác xây lắp
Dựa vào các khoản mục chi phí thì giá thành công tác xây lắp bao gồm hai nhóm chính [8]:
a) Chi phí trực tiếp: Là các chi phí liên quan trực tiếp đến
kết cấu công trình hoặc trực tiếp giúp cho việc hình thành công trình, bao gồm:
b) Chi phí chung: Là những chi phí cần thiết phải chi ra để
phục vụ chung cho quá trình sản xuất xây lắp như:
2.4.3 Nội dung các khoản mục chi phí của giá thành xây lắp
2.5 Một số vấn đề về giá xây dựng
2.5.1 Đặc điểm của việc định giá trong xây dựng
Việc định giá trong xây dựng có những đặc điểm sau:
- Giá của sản phẩm xây dựng mang tính chất cá biệt vì: các công trình xây dựng phụ thuộc vào điều kiện địa điểm xây dựng, phụ thuộc vào loại công trình và phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của Chủ đầu tư Vì vậy giá xây dựng không thể định trước cho các công trình xây dựng, mà phải xác định cụ thể cho từng trường hợp theo đơn đặt hàng đã xác định
- Trong xây dựng không định giá trước cho một công trình toàn vẹn mà chỉ có thể định giá trước cho từng loại công việc và từng
bộ phận hợp thành công trình thông qua đơn giá xây dựng Như vậy
Trang 9giá một công trình xây dựng được hình thành trước khi sản phẩm ra đời
- Sự hình thành giá cả xây dựng được thực hiện chủ yếu thông qua đấu thầu, hay đàm phán khi lựa chọn nhà thầu hoặc chỉ định thầu giữa Chủ đầu tư và nhà thầu xây dựng Ở đây Chủ đầu tư (người mua) đóng vai trò quyết định trong việc định giá xây dựng công trình
- Giá công trình, tủy thuộc vào giai đoạn đầu tư mà có những tên gọi khác nhau và được tính toán theo các quy định khác nhau và được sử dụng vào những mục đích khác nhau
- Trong điều kiện nền kinh tế nước ta đang chuyển sang nền kinh tế thị trường, nhà nước vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành giá cả xây dựng cho khu vực xây dựng có nguồn vốn của Nhà nước
2.5.2 Hệ thống định mức và đơn giá trong xây dựng
a) Định mức dự toán trong xây dựng:
b) Đơn giá dự toán trong xây dựng:
2.5.3 Giá xây dựng công trình
a) Những căn cứ để lập giá xây dựng công trình:
b) Phương pháp xác định một số chi tiêu của giá xây dựng công trình:
c) Các loại giá áp dụng trong xây dựng:
2.5.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến giá thành xây lắp
Tùy thuộc vào góc độ nhìn nhận và xem xét mà ta có thể phân chia các nhân tố ảnh hưởng tới giá thành khác nhau Sau đây ta
có thể phân chia các nhân tố ảnh hưởng tới giá thành như sau:
Trang 102.6 Phân tích rủi ro trong tính toán giá gói thầu
2.6.1 Ý nghĩa của việc phân tích rủi ro:
Rủi ro trong tính toán chi phí tối thiểu là sự khác biệt giữa kết quả thực tế xảy ra và kết quả theo tính toán
Trong quá trình phân tích và tính toán giá thầu, chúng ta phải luôn ước tính các thông số đầu vào sẽ xảy ra trong tương lai, bao gồm dự đoán các yếu tố: tiến độ thực hiện, các định mức chi phí công trình thực tế sẽ xảy ra trong tương lai và đơn giá các chi phí theo thời gian Sự ước tính này hoàn toàn có khả năng không giống những gì xảy ra trong tương lai Ngoài ra, trong quá trình vận hành
dự án luôn luôn tồn tại các yếu tố ngẫu nhiên, không chắc chắn và ta không thể lường trước được Tất nhiên, một khi các yếu tố đầu vào thay đổi sẽ làm thay đổi giá trị chi phí tối thiểu tính toán
2.6.2 Nhận diện và phân loại các yếu tố rủi ro
2.6.3 Ảnh hưởng của các yếu tố rủi ro
2.6.4 Biện pháp quản lý rủi ro trong tính chi phí tối thiểu:
2.7 Kết luận
Theo nội dung phân tích nêu trên, sau khi đánh giá, phân tích các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến chi phí, trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, học viên chỉ xem xét đánh giá những yếu tố ảnh hưởng đến chi phí gói thầu là chi phí trực tiếp bao gồm vật liệu, nhân công, máy thi công và tiến độ thi công Đồng thời, đối với các loại hợp đồng xây dựng của nhà thầu, nội dung nghiên cứu cũng chỉ xem xét đến loại hợp đồng theo đơn giá cố định trong suốt quá trình thi công (nhà thầu không được điều chỉnh giá hợp đồng trong quá trình thi công) với tiến độ thi công đã bị ràng buộc Tất cả những vấn đề nêu trên được xem xét trong Chương tiếp theo về phân tích ảnh hưởng của tiến độ thi công và biến động giá đến giá trị xây dựng của
một số công trình trên địa bàn huyện Thạnh Phú, Tỉnh Bến Tre
Trang 11CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG CỦA TIẾN ĐỘ THI CÔNG VÀ BIẾN ĐỘNG GIÁ ĐẾN GIÁ TRỊ XÂY DỰNG CỦA MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THẠNH PHÚ,
TỈNH BẾN TRE 3.1 Đặt vấn đề
Như đã đề cập trong các chương trên, thực tế xây dựng thường gặp rất nhiều yếu tố ngẫu nhiên tác động đến giá gói thầu Giá trị gói thầu thường không cố định trong quá trình thực hiện ảnh hưởng đến quá trình quản lý chi phí dự án Giá nhân công, vật liệu ca máy biến động qua từng thời điểm là nhân tố chính ảnh hưởng đến giá gói thầu Vấn đề đặt ra ở đây là: nếu tính toán được trước giá trị gói thầu do Nhà thầu chào, khi đó phải xử lý tình trạng không ổn định về giá gói thầu như thế nào để rút ra được những kết luận đáng tin cậy và có thể sử dụng được trong thực tế triển khai thực hiện Hay nói một cách khác là làm thế nào để đánh giá được khả năng (xác suất) hoàn thành dự án với nguồn vốn cố định cho trước
Trong phạm vi chương này, tác giả sử dụng các phương pháp mô phỏng, thuật toán để phân tích ảnh hưởng của giá vật liệu, nhân công, ca máy tại từng thời điểm khi bắt đầu triển khai tiến độ thi công, trong khoảng thời gian cố định cho trước đến giá trị gói thầu để từ đó tìm ra được thời điểm tối ưu để triển khai thực hiện Để đạt được mục tiêu trên, trình tự chi tiết các bước thực hiện của các phương pháp này được mô tả ở mục tiếp theo
3.2 Mô tả dự án thực tế tại Huyện Thành Phú, Tỉnh Bên Tre
Theo dự toán chi phí, bảng tiên lượng mời thầu của Chủ đầu tư, học viên đã thu thập, bóc tách và tổng hợp được khối lượng chi tiết từng hạng mục công việc với vật liệu, nhân công và máy thi công tương ứng
Theo hồ sơ mời thầu và hồ sơ dự thầu của nhà thầu, học viên đã thu thập được số liệu về đơn giá chào thầu và tiến độ thi công
Trang 12các hạng mục của gói thầu
3.2.1 Công trình Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch Cồn Bửng, xã Thạnh Hải, huyện Thạnh Phú
- Chủ đầu tư: Ủy ban nhân dân huyện Thạnh Phú
- Mục tiêu đầu tư: Nhằm hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng để khai thác có hiệu quả tiềm năng Khu du lịch Cồn Bửng, tạo tiền đề cho việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
- Quy mô đầu tư: Tổng chiều dài toàn tuyến là 7.791,8m, mặt nhựa đường rộng 7m
- Loại công trình giao thông: cấp III
- Diện tích sử dụng đất: 86.289,79 m2
- Thời gian thực hiện dự án: Năm 2015 – 2018
- Tiến độ thi công xây dựng: 720 ngày
Bảng 3.1 Bảng tính giá vật liệu, nhân công và ca máy của Công trình Cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch Cồn Bửng, xã Thạnh Hải, huyện Thạnh Phú (Nhƣ đã nêu trong cuốn toàn văn)
Bảng 3.2 Bảng tổng hợp dự toán công trình Cơ sở hạ tầng phục
vụ du lịch Cồn Bửng, xã Thạnh Hải, huyện Thạnh Phú 3.2.2 Công trình Đường ĐX.02, xã An Nhơn, huyện Thạnh Phú
- Chủ đầu tư: Ủy ban nhân dân huyện Thạnh Phú
- Địa điểm xây dựng: Xã An Nhơn, huyện Thạnh Phú
- Nguồn vốn đầu tư: Vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới
- Mục tiêu đầu tư: Nhằm tạo mạng lưới giao thông liên hoàn, thông suốt đáp ứng nhu cầu vận chuyển và lưu thông hàng hóa của nhân dân được thuận lợi dễ dàng, tạo điều kiện phát triển kinh tế
- xã hội của địa phương
- Quy mô đầu tư: Tổng chiều dài toàn tuyến là 5.300 m, mặt đường bê tông rộng 6m
- Loại công trình giao thông: cấp A
- Diện tích sử dụng đất: 53.000 m2