đáp án câu hỏi ôn tập môn luật hành chính vấn đáp

Các câu hỏi ôn thi vấn đáp môn luật hành chính HLU 9 điểm A+ tổng kết môn. Câu 1: Phân tích khái niệm quản lí hành chính Nhà nước.Cho ví dụ về một hoạt động quản lí hành chính nhà nước. Khái niệm: Quản lí hành chính nhà nước là hình thức hoạt động của nhà nước được thực hiện trước hết và chủ yếu bởi các cơ quan hành chính nhà nước,có nội dung là đảm bảo sự chấp hành luật,pháp lệnh,nghị quyết của các cơ quan quyền lực nhà nước,nhằm tổ chức và chỉ đạo một cách trực tiếp và thường xuyên công cuộc xây dựng kinh tế, vvăn hóa – xã hội và hành chính – chính trị.

Câu 1: Phân tích khái niệm quản lí hành chính Nhà nước.Cho ví dụ về một hoạt động quản lí hành chính nhà nước.

Khái niệm: Quản lí hành chính nhà nước là hình thức hoạt động của nhà nước đượcthực hiện trước hết và chủ yếu bởi các cơ quan hành chính nhà nước,có nội dung là

đảm bảo sự chấp hành luật,pháp lệnh,nghị quyết của các cơ quan quyền lực nhà

nước,nhằm tổ chức và chỉ đạo một cách trực tiếp và thường xuyên công cuộc xâydựng kinh tế, vvăn hóa – xã hội và hành chính – chính trị

Phân tích:

- Trong một nhà nước thì tồn tại nhiều hình thức hoạt động,trong đó quản lí hànhchính là một trong số những hình thức hoạt động đó của nhà nước.Tất cả mọi hoạtđộng quản lí hành chính của nhà nước bất kì gần như là do các cơ quan hành chínhthực hiện,bởi vì các cơ quan này có chức năng,nhiệm vụ và nắm quyền rõ ràng,trựctiếp trong việc xây dựng kinh tế,văn hóa,xã hội…ngoài ra các cơ quan tư pháp,lậppháp cũng có chức năng quản lý hành chính nhưng không mang tính chuyêntrách,trực tiếp giống như các cơ quan hành chính

- Các cơ quan hành chính nhà nước quản lí các lĩnh vực kinh tế văn hóa xã hộithông qua sự chỉ đạo của các cơ quan quyền lực nhà nước.Mọi hoạt động quản líhành chính nhà nước đều được tiến hành trên cơ sở pháp luật và để thực hiện phápluật

- Để đảm bảo cho các văn bản pháp luật của các cơ quan quyền lực nhà nước đượcthực hiện trên thực tế,các chủ thể của quản lí hành chính nhà nước phải tiến hànhhoạt động tổ chức và chỉ đạo trực tiếp đối với các đối tượng quản lí thuộc quyền

Ví dụ:

Sở giáo dục thành phố Hà Nội,là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương đượcgiao nhiệm vụ thay mặt nhà nước quản lí lĩnh vực giáo dục ở thành phố Hà Nội.Sởgiáo dục thành phố Hà Nội dựa vào các nghị quyết của HĐND TP Hà Nọi để quản

lý lĩnh vực giáo dục trong thành phố theo hướng HĐND thành phố đã đề ra

Có thể hỏi thêm về các cơ quan hành chính Nhà nước:

Trung ương[sửa | sửa mã nguồn]

Cơ quan hành chính Nhà nước ở cấp trung ương bao gồm chính phủ, các Bộ và cơquan ngang Bộ

Hiện nay Việt Nam có 18 Bộ:

Bộ Giao thông Vận tải

Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội

Bộ Thông tin và Truyền thông

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Bộ Giáo dục và Đào tạo

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Bộ Y tế

Bộ Nội vụ

Bộ Khoa học và Công nghệ

Bộ Tài nguyên và Môi trường

Và 4 cơ quan ngang Bộ:

Ủy ban Dân tộc

Viện Khoa học Xã hội Việt Nam

Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam

Thông tấn xã Việt Nam

Đài Tiếng nói Việt Nam

Đài Truyền hình Việt Nam

Bảo hiểm Xã hội Việt Nam

Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh

Địa phương[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Ủy ban Nhân dân

Cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương là các Ủy ban Nhân dân Tương ứngvới mỗi cấp địa phương có một cấp Ủy ban Nhân dân:

Ủy ban Nhân dân tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương

Ủy ban Nhân dân huyện, quận, thành phố trực thuộc tỉnh, thị xã

Ủy ban Nhân dân xã, phường, thị trấn

Các cơ quan hành chính theo ngành tại địa phương bao gồm các cơ quan chuyênmôn của Ủy ban Nhân dân và cơ quan đại diện của các bộ tại địa phương:

Tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: các sở, ban, cục

Tại huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh: các phòng, chi cục

Tại các xã, phường, thị trấn: các đội

Câu 2:Phân biệt quản lý nhà nước và quản lý hành chính nhà nước:

Tiêu chí

Quản lí nhà nước Quản lí hành chính nhà

nướcKHÁI NIỆM Là sự tác động của các cá

nhân, tổ chức mang quyềnlực nhà nước chủ yếu

Là hình thức hoạt độngcủa nhà nước được thựchiện trước hết và chủ yếu

bằng pháp luật tới các cánhân, tổ chức nhằm thựchiện các chức năng đốinội, đối ngoại của nhànước trên các lĩnh vực lậppháp, tư pháp, hành pháp.

bởi các cơ quan hànhchính nhà nước, có nộidung là đảm bảo sự chấphành về luật,nghị quyếtpháp lệnh của các cơ quanquyền lực nhà nước nhằm

tổ chức và chỉ đạo mộtcách thường xuyên vàtrực tiếp công cuộc xâydựng KT-VH-XH,HC-CTCHỦ THỂ Là các cá nhân, tổ chức

được nhà nước trao quyềnthực hiện hoạt động quản

lý nhà nước

Là các cá nhân, cơ quanhành chính nhà nướcđược trao quyền quản lýtrên lĩnh vực hành chính.PHẠM VI QUẢN LÝ Phạm vi rộng lớn hơn

quản lí hành chính nhànước, quản lí trên nhiềulĩnh vực trong một nhànước: Lập pháp, tư pháp,hành pháp Bao trùm cảhoạt động của QLHCNN

Phạm vi hẹp hơn quản líhành chính nhà nước,thuộc một trong các hoạtđộng của quản lí nhànước

KHÁCH THỂ Trật tự quản lí nhà nước,

trật tự này được quy địnhbởi QPPL

Là trật tự quản lí hànhchính nhà nước, trật tựnày được quy định bởicác QPPLHC

Câu 3: Phân tích các hình thức thực hiện quy phạm pháp luật hành chính Cho ví dụ minh họa.

Khái niệm quy phạm pháp luật hành chính:

Quy phạm pháp luật hành chính là một dạng cụ thể của quy phạm pháp luật, đượcban hành để điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình quản lí hành

chính nhà nước theo phương pháp mệnh lệnh – đơn phương.

- Có 4 hình thức thực hiện quy phạm pháp luật hành chính là: Sử dụng, tuân thủ,

chấp hành, áp dụng quy phạm pháp luật hành chính.

Các hình thức thực hiện quy phạm pháp luật hành chính bao gồm:

- Sử dụng quy phạm pháp luật hành chính: Đây là một trong bố nhinh thức thực

hiện quy phạm pháp luật hành chính Nhà nước ban hành ra các văn bản pháp luạtđiều chỉnh các quan hệ liên quan đến công tác quản lý hành chính nhà nước, khimột cá nhân, tổ chức bất kì có nhu cầu giải quyết một vấn đề nảy sinh nhằm bảo vệquyền và lợi ích của chính họ, thì những người này sẽ dựa trên những quy định màpháp luật đã quy định sẵn liên quan đến quan hệ hành chính nhà nước đã được banhành để giải quyết vấn đề đó Tức là cá nhân, tổ chức khi gặp vấn đề cần giảiquyết, sẽ vận dụng, sử dụng quy định của pháp luật điều chỉnh về vấn đề nảy sinh

đó để giải quyết chính vấn đề đó

Xuất phát từ tính chất là khi cá nhân tổ chức có nhu cầu tự bảo vệ lợi ích của mìnhnên họ mới sử dụng các quy phạm pháp luật hành chính để giải quyết, do đó, hìnhthức thực hiện quy phạm pháp luật hành chính này không mang tính cưỡng chế,bắt buộc Các cá nhân, tổ chức có quyền sử dụng hoặc không sử dụng hình thứcthực hiện này, việc không sử dụng hình thức thực hiện này không phải là vi phạm

pháp luật Các chủ thể sử dụng quy phạm PLHC tham gia vào quản lí hành chínhnhà nước với tư cách là đối tượng quản lí.

VD: Nhà nước có ban hành Luật tố cáo 2018 Do đó, nếu như người dân có bấtmãn hay không đồng tình với quyết định giải quyết vấn đề của cơ quan hành chínhnhà nước thì người dân sẽ vận dụng, sử dụng quy định có trong luật khiếu nại, tốcáo này để khiếu nại, tố cáo với cơ quan hành chính nhà nước đó, buộc cơ quanhành chính nhà nước phải trả lời, giải quyết lại vấn đề khiếu nại, tố cáo nhằm bảo

vệ lợi ích cho cá nhân, tổ chức khiếu nại, tố cáo

- Tuân thủ quy phạm pháp luật hành chính: Đặc điểm chính của hình thức này là

buộc cá nhân, tổ chức không được làm những việc mà pháp luật hành chính cấm.Nhà nước tạo ra một hành lang pháp lý hành chính, các chủ thể là cá nhân, tổ chức

có thể tự do hoạt động trong khuôn khổ đó, không được có những hành vi làm tráingược, đi ra khỏi khuôn khổ pháp lý hành chính mà nhà nước đã đề ra

VD: Điều 18 Luật doanh nghiệp 2014 thì cán bộ công chức viên chức không cóquyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam Ở quy định pháp lý này,nhà nước yêu cầu chủ thể là cán bộ không được thực hiện hành vi mà pháp luật đãcấm là thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam

- Chấp hành quy phạm pháp luật hành chính : Ở hình thức này, pháp luật yêu

cầu cá nhân tổ chức cơ quan phải thực hiện đúng và đủ các quy định của pháp luậthành chính Các chủ thể không có sự lựa chọn nào khác là phải phải chấp hành,tuân theo đúng và đủ các quy định đó Khác với hai hình thức trên, hình thức nàybắt buộc chủ thể phải thực hiện một hay nhiều hành vi nhất định để thỏa mãn đúngquy định của pháp luật, còn hai hình thức sử dụng và tuân thủ thì các chủ thể cóquyền không hành động, không cần thực hiện hành vi

VD: Pháp luật yêu cầu công dân đủ 18 - 28 tuổi (có hoãn) phải thực hiện nghĩa vụquân sự Nếu đáp ứng đủ các điều kiện để được đi nghĩa vụ quân sự và bắt buộcphải đi nhưng không đi thì hành vi của người không đi nghĩa vụ quân sự là viphạm pháp luật.

- Áp dụng quy phạm pháp luật hành chính: Ở hình thức này thì các cá nhân, tổ

chức, cơ quan được nhà nước trao quyền đề thay mặt nhà nước giải quyết các côngviệc cụ thể phát sinh trong quá trình quản lý hành chính nhà nước Các cá nhân, cơquan, tổ chức có thẩm quyền được nhà nước trao cho sẽ họat động dựa theo quyđịnh của pháp luật hành chính Chỉ có các cá nhan được nhà nước trao quyền mớiđược áp dụng quy phạm pháp luật hành chính

VD: Cảnh sát giao thông được nhà nước trao quyền quản lý trật tự giao thôngđường bộ, khi có cá nhân tổ chức vi phạm luật giao thông thì cảnh sát giao thông

đó thay mặt nhân danh nhà nước tiến hành xử phạt đối với đối tượng đã có hành vi

vi phạm giao thông dựa vào nghị định 46/2016/ NĐ – CP về xử phạt vi phạm hànhchính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt

Câu 4: Phân tích các yêu cầu đối với hoạt động áp dụng quy phạm pháp luật hành chính.

Việc áp dụng quy phạm pháp luật hành chính phải đáp ứng những yêu cầu pháp lýnhất định để đảm bảo hiệu lực quản lý của nhà nước và các quyền, lợi ích hợp phápcủa các cơ quan, tổ chức, cá nhân Những yêu cầu đó là:

1 Áp dụng quy phạm PLHC phải đúng với nội dung, mục đích của quy phạm pháp luật được áp dụng: Yêu cầu này không chỉ riêng đối với giải quyết các công

việc trong PLHC mà là chung của hệ thống pháp luật Bởi vì mỗi quy phạm PLHC

sẽ điều chỉnh một đối tượng nhất dịnh, do đó, khi có công việc cần giải quyết thìphải xác định đúng tính chất, nội dung của công việc đó để từ đó lựa chọn quy

phạm trực tiếp điều chỉnh loại công việc đó để áp dụng Trường hợp sử dụng saiquy phạm PLHC để áp dụng sẽ khiến vấn đề nảy sinh đó không được giải quyết vàdẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

VD: Khi người tham gia giao thông có hành vi vượt đèn đỏ thì cảnh sát giao thôngphải sử dụng khoản 2 điều 8 nghị định 46/2016/NĐ-CP cụ thể như sau: Phạt tiền

từ 60.000 đồng đến 80.000 đồng đối với người điều khiển xe thực hiện một trong

các hành vi vi phạm "Không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao thông" chứkhông được áp dụng quy định xử phạt hành vi đi sai làn đường… mà áp dụng đốivới người vừa có hành vi vượt đèn đỏ Tức là việc áp dụng quy phạm trên PLHCphải dùng với nội dung, mục đích, tính chất của vấn đề cần giải quyết trên thực tế

2 Áp dụng quy phạm pháp luật hành chính phải được thực hiện bởi người có thẩm quyền Như đã phân tích thì không phải ai cũng có quyền áp dụng pháp luật

hành chính mà chỉ có những cá nhân, cơ quan, tổ chức được nhà nước trao quyềnnăng áp dụng thì mới được phép áp dụng

VD: Theo Điều 38 Luật xử lí vi phạm hành chính thì :

Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã có quyền:

b) Phạt tiền đến 10% mức tiền phạt tối đa đối với lĩnh vực tương ứng quy định tạiĐiều 24 của Luật này nhưng không quá 5.000.000 đồng;

Vậy như trong vấn đề bạo lực gia đình tại điều 24 thì mức phạt tối đa là30.000.000Đ Thì 10% của 30.000.000đ sẽ là 3.000.000đ Vậy chủ tịch ủy bannhân dân cấp xã có quyền xử phạt đối với người có hành vi bạo lực gia đình tại xã

đó 3.000.000đ

Tuy nhiên, với người có hành vi mua bán hàng cấm tại xã thì chủ tịch ủy ban nhândân cấp xã không có thẩm quyền xử phạt Bởi mức tiền phạt tối đa cho người có

hành vi này là 200.000.000đ thì 10% của 200.000.000đ là 20.000.000đ là quá vớithẩm quyền xử phạt của chủ tịch ủy ban nhân dân cấp xã ( ở hành vi này thì chủtịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh có quyền).

3 Áp dụng quy phạm pháp luật hành chính phải được thực hiện theo đúng thủ tục luật quy định: Đặc điểm này của hoạt động áp dụng pháp luật hành chính yêu cầu

người có thẩm quyền giải quyết công việc theo một trình tự, thứ tự mà pháp luậtquy định Không được phép bỏ qua hoặc không thục hiện trên thực tế Việc quyđịnh như thế này giúp cho công việc được giải quyết một cách khoa học logic đúngtrình tự Đảm bảo đầy đủ và tuyệt đối các quyền lợi và nghĩa vụ của công dân vànhà nước Và cũng là cơ sở để truy cứu trách nhiệm khi có sai phạm xảy ra

VD:

Xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản: khi phát hiện hành vi vi phạmhành chính đang diễn ra người có thẩm quyền đang thi hành công vụ buộc chấmdứt hành vi vi phạm hành chính ( Điều 55) (1) → ra quyết định xử phạt (2) → thihành quyết định xử phạt (3)

4 Kết quả áp dụng pháp luật hành chính phải được công khai, chính thức và thể hiện bằng văn bản: Sự công khai của các quyết định hành chính nhằm đảm

bảo tính minh bạch trong hoạt động áp dụng pháp luật của các cá nhân, tổ chức cóthẩm quyền, thể hiện quyết định hành chính dưới dạng văn bản nhằm đảm bảo tínhpháp lý triệt để cho quyết định đó, cũng như là cơ sở để truy cứu trách nhiệm khi

có sai phạm xảy ra trong quá trình ra quyết định hành chính

VD: Theo Điều 58 1 Khi phát hiện vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý củamình, người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản

5 Quyết định áp dụng PLHC phải được các đối tượng tôn trọng và đảm bảo thực hiện trên thực tế ; quyết định áp dụng PLHC là quyết định mang tính cưỡng chế,

nhân danh nhà nước do đó, quyết định này phải được các chủ thể chịu áp dụng tôntrọng và thực hiện một cách nghiêm túc, chính xác Trường hợp đối tượng củaquyết định không tôn trọng, không hực hiện theo quyết định thì sẽ bị cưỡng chếbuộc đối tượng bị áp dụng phải thi hành quyết định đó

VD: Nếu cá nhân có hành vi vi phạm hành chính bị phạt tiền đã tự nguyện nộpphạt theo quy định của pháp luật thì nhà nước chỉ có trách nhiệm thu và sử dụngkhoản tiền đó theo đúng quy định của pháp luật mà không phải tổ chức cưỡng chếnộp phạt

Cá nhân, tổ chức vi phạm nộp tiền phạt tại chỗ cho người có thẩm quyền xửphạt Trường hợp cá nhân, tổ chức vi phạm không có khả năng nộp tiền phạt tạichỗ thì nộp tại Kho bạc Nhà nước hoặc nộp vào tài khoản của Kho bạc Nhà nướcghi trong quyết định xử phạt trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyếtđịnh xử phạt (Điều 69 Luật Xử lý vi phạm hành chính)

Nếu quá thời hạn nêu trên, thì sẽ bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và cứmỗi ngày chậm nộp phạt thì cá nhân, tổ chức vi phạm phải nộp thêm 0,05% trêntổng số tiền phạt chưa nộp

6 Áp dụng quy phạm pháp luật hành chính được thực hiện trong thời hạn, thời hiệu do pháp luật quy định Do xuất phát từ các vấn đề mang tính thực tiễn như:

Khối lượng công việc cần giải quyết lớn, nhân lực hạn hẹp, tính chất của vụ việc…

Do đó, pháp luật hành chính luôn đặt ra một khoảng thời gian hợp lý, đủ để cácbên giải quyết vấn đề nảy sinh một cách đầy đủ, chính xác Ngoài ra, việc áp dụngthời hiệu có giúp nhà nước bảo vệ tuyệt đối và đầy đủ quyền lợi của nhà nước vàcủa cá nhân tổ chức liên quan

VD: Thời hiệu khiếu nại đối với quyết định hành chính là 90 ngày kể từ ngày nhậnđược quyết định đó; hay thời hạn ra quyết định xử phạt là 10 ngày kể từ ngày lậpbiên bản về hành vi vi phạm hành chính…

Câu 5: Phân tích đặc điểm: “Tranh chấp phát sinh trong quan hệ pháp luật hành chính chủ yếu được giải quyết theo thủ tục hành chính và bởi các cơ quan hành chính”.

Đầu tiên phải hiểu rằng không phải tranh chấp phát sinh trong quan hệ pháp luậthành chính nào cũng được giải quyết theo thủ tục hành chính và bởi các cơ quanhành chính mà còn có thể giải quyết do các cơ quan tư pháp như hệ thống Tòa Ánhoặc giải quyết theo thủ tục tố tụng hành chính Tòa án sẽ tham gia giải quyết cáctranh chấp hành chính mang tính chất phức tạp và quan trọng hơn

Các tranh chấp phát sinh trong quan hệ pháp luật hành chính chủ yếu được giảiquyết bởi các cơ quan hành chính là do các tranh chấp này phát sinh từ quan hệpháp luật hành chính, trong khi đó thì các cơ quan hành chính được nhà nước traoquyền quản lí nhà nước trong lĩnh vực hành chính nên đây sẽ là cơ quan chủ yếugiải quyết các tranh chấp phát sinh trong quản lý hành chính

Khi đã được trao cho thầm quyền giải quyết các tranh chấp phát sinh trong lĩnhvực hành chính thì các cơ quan hành chính cần phải tiến hành hoạt động giải quyếttranh chấp đó theo đúng trình tự thủ tục luật định Vì các cơ quan hành chính phải

áp dụng pháp luật vào để giải quyết các tranh chấp đó nên phải tuân theo đúngtrình tự thủ tục mà pháp luật hành chính đã ban hành

Ngoài việc ban hành các quy phạm pháp luật tạo tiền đề cho các chủ thể tham giavào quan hệ pháp luật hành chính thì nhà nước cũng ban hành quy pham về giảiquyết các tranh chấp phát sinh từ quan hệ pháp luật hành chính đó Khi có tranhchấp phát sinh thì các cá nhân phải tuân theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật đãquy định

Câu 6: Phân tích khái niệm quan hệ pháp luật hành HC Cho ví dụ minh họa

về một quan hệ pháp luật HC và định cách nhận diện quan hệ pháp luật HC.

Quan hệ pháp luật hành chính là quan hệ xã hội, được phát sinh từ quá trình quản

lý hành chính nhà nước, được điều chỉnh bởi các quy phạm pháp luật giữa các cơquan tổ chức cá nhân mang quyền và nghĩa vụ đối với nhau theo quy định của phápluật hành chính

- Quan hệ pháp luật hành chính cũng như mọi quan hệ pháp luật, trước hết nó phải

là quan hệ xã hội Quan hệ xã hội này được hình thành trong lĩnh vực nào thì sẽđược ngành luật nhất định điều chỉnh, mà ở đây là quan hệ xã hội hình thành từquá trình quản lý hành chính nhà nước nên nó được điều chỉnh bằng pháp luật hànhchính Đã là quan hệ pháp luật thì phải có hai bên chủ thể cùng tham gia, một bênchủ thể tham gia sẽ mang quyền lực nhà nước, nhân danh nhà nước để tham giavào quan hệ pháp luật hành chính, chủ thể còn lại không mang quyền lực thì đượcgọi là chủ thể thường

VD: Anh A đến UBND huyện X để đăng ký kinh doanh Cán bộ phòng đăng kýkinh doanh huyện X sẽ có nhiệm vụ tiếp nhận và giải quyết yêu cầu đăng ký kinhdoanh của anh A Sự kiện pháp lý ở đây là A đi đăng ký kinh doanh Cán bộ phòngđăng ký kinh doanh huyện X là người được nhà nước trao quyền về quản lý lĩnhvực kinh doanh ở địa bàn huyện X

* CÁCH NHẬN BIẾT QUAN HỆ PHÁP LUẬT HÀNH CHÍNH:

- Là các quan hệ được ngành luật hành chính điều chỉnh.

Chủ thể:

- Điều kiện để các cơ quan, tổ chức, cá nhân trở thành chủ thể của quan hệ phápluật hành chính là các cơ quan, tổ chức, cá nhân đó phải có năng lực chủ thể phùhợp với quan hệ pháp luật hành chính mà họ tham gia

- Giữa các bên chủ thể tham gia vào quan hệ thì một bên phải mang quyền lực nhànước, nhân danh nhà nước (được nhà nước trao quyền).

- Quan hệ có thể được phát sinh từ chủ thể thường hoặc từ phía chủ thể nhân danhnhà nước: dấu hiệu cơ bản nhất để nhận diện quan hệ pháp luật hành chính vớiquan hệ pháp luật hình sự Bởi vì ở pháp luật hành chính, có thê chủ thể thườngkhông thực hiện bất kì hành vi nào nhưng quan hệ PLHC vẫn phát sinh với chủ thểthường này, bởi vì có yêu cầu từ chủ thể nhân danh quyền lực nhà nước

Khách thể:

- Cho dù những lợi ích trực tiếp thúc đẩy các chủ thể tham gia vào quan hệ pháp

luật hành chính có đa dạng đến đâu thì khách thể chung của quan hệ pháp luật hành chính là các trật tự quản lý hành chính nhà nước.

Tùy thuộc vào từng lĩnh vực phát sinh, các quan hệ pháp luật hành chính sẽ cónhững khách thể là trật tự quản lý hành chính nhà nước tương ứng với lĩnh vực đó.Nội dung của quan hệ pháp luật hành chính:

- Là quyền và nghĩa vụ pháp lý của các bên tham gia vào quan hệ đó

- Quyền của chủ thể này là nghĩa vụ của chủ thể kia và ngược lại

Câu 7: Phân tích năng lực của chủ thể quan hệ pháp hệ pháp luật hành chính:

Chủ thể mang quyền lực nhà nước:

Đối với cá nhân:

- Thời điểm xuất hiện năng lực pháp luật hành chính: Năng lực pháp luật hànhchính của loại chủ thể này bắt đầu từ khi bổ nhiệm, phân công vị trí công tác cóhiệu lực và năng lực này chấm dứt khi có quyết định bãi nhiệm, cách chức hoặc hếtnhiệm kỳ công tác…

- Phạm vi của năng lực pháp luật hành chính: Năng lực pháp luật hành chính củachủ thể này nhỏ hơn năng lực pháp luật hành chính của cơ quan, tổ chức mà họđang công tác Mặt khác, phạm vi năng lực pháp luật hành chính của cá nhân đượcquy định rõ ràng trong từng điều luật cụ thể Tức là không phải cơ quan, tổ chức

mà cá nhân này đang công tác có quyền năng gì thì cá nhân này có quyền năng đó

mà quyền năng của người này là một phần quyền năng của cơ quan tổ chức đó.VD: Phòng giáo dục đào tạo có chức năng quản lý lĩnh vực đào tạo tại địa bànhuyện Gia Lộc B là nhân viên phòng nhân sự của phòng giáo dục huyện Gia Lộcthì không đồng nghĩa với việc B có quyền năng quản lý tất cả các lĩnh vực củaphòng giáo dục đó mà chỉ có quyền năng quản lý những vấn đề đã được giao choliên quan đến nhân sự của phòng giáo dục đào tạo đó

- Chủ thể là cơ quan tổ chức: Năng lực pháp luật hành chính của chủ thể này có từkhi thành lập và mất đi bị giải thể Khi thành lập thì nhà nước đã quy định sẵn chứcnăng và nhiệm vụ cho cơ quan tổ chức đó, là cơ sở để quyết định năng lực phápluật hành chính của cơ quan, tổ chức Tức cơ quan, tổ chức này được nhà nước traoquyền để thay mặt nhà nước giải quyết những công việc cụ thể, phạm vi và quyềnhạn này được quy định rõ ràng trong văn bản luật

Năng lựa chủ thể thường:

- Chủ thể là cá nhân: Một cá nhân muốn trở thành chủ thể của quan hệ pháp luậthành chính phải đáp ứng đủ hai yếu tố là năng lực pháp luật hành chính và nănglực hành vi hành chính Năng lực pháp luật hành chính là diều kiện cần còn nănglực hành vi hành chính là điều kiện đủ để một cá nhân trở thành chủ thể của quan

hệ pháp luật hành chính

Năng lực pháp luật hành chính của các cá nhân là giống nhau

Năng lực hành vi hành chính của cá nhân do nhiều yếu tố quyết định: Độ tuổi,nghề nghiệp, khả năng tài chính , sức khỏe

- Chủ thể là các cơ quan tổ chức: Năng lực pháp luật hành chính của chủ thể nàyxuất hiện và chấm dứt khi cơ quan tổ chức đó bị giải thế Pháp luật không yêu cầu

cơ quan tổ chức phải có năng lực hành vi hành chính mà chỉ cần có năng lực phápluật hành chính Năng lực pháp luật hành chính của chủ thể này được quy địnhtrong các văn bản luật và phạm vi năng lực pháp luật hành chính của chủ thể nàyđược quy định trong các văn bản áp dụng pháp luật như trong quyết định côngnhận đăng ký kinh doanh Điều này cũng đồng nghĩa với việc chủ thể này chỉ cónăng lực pháp luạt hành chính trên những lĩnh vực nhất định, phụ thuộc vào những

gì mà người đại diện của tổ chức này đi đăng ký thành lập tổ chức…

Câu 8: Sự cần thiết quản lý theo ngành kết hợp với quản lý theo địa phương? Phân tích và chứng minh?

Trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, quản lý theo ngành và quản lý theochức năng luôn được kết hợp chặt chẽ với quản lý theo địa phương Đó chính là sựphối hợp giữa quản lý theo chiều dọc của các Bộ với quản lí theo chiều ngang củachính quyền địa phương, theo sự phân công trách nhiệm và phân cấp quản lí giữacác ngành, các cấp Sự kết hợp này đã trở thành nguyên tắc cơ bản của quản líhành chính nhà nước Sự kết hợp này cần thiết bởi lẽ:

Thứ nhất: Mỗi vùng, mỗi địa phương trên cả nước có các đặc điểm về tự nhiên,văn hóa – xã hội, lịch sử là không giống nhau Do đó nếu chúng ta áp dụng chungmột cách quản lý thì sẽ không phù hợp và không mang lại hiệu quả, thậm chí cònkìm hãm sự phát triển của địa phương đó Nên việc kết hợp quản lý theo ngành,quản lý theo chức năng với quản lý theo lãnh thổ mới có thể nắm bắt, khai thác

được hết thế mạnh của từng địa phương, trên cơ sở đó việc quản lý, đầu tư mớimang lại hiệu quả trên từng lĩnh vực.

Thứ hai: Ở mỗi địa phương có nhiều đơn vị, tổ của các ngành khác nhau: kinh tế,giáo dục, y tế và hoạt động của các ngành này sẽ luôn bị chi phối bởi yếu tố địaphương (tự nhiên, con người,văn hóa,lịch sử ) Bên cạnh đó, các ngành ở mỗi địaphuong lại có mối liên hệ với các ngành này ở những địa phương khác Vì vậy nếuchỉ quản lý theo địa phương hoặc theo ngành mà không có sự kết hợp với nhau thì

sẽ dẫn đến hiện tượng cục bộ ngành or cục bộ địa phương dẫn đến tình trạng cácngành không được phát triển hoặc phát triển kém hiệu quả

Huyện A có đất đỏ baazan, đây là loại đất màu mỡ phì nhiêu thích hợp với trồngcác cây ăn quả lâu năm như cà phê, chè, hồ tiêu.Huyện B là đất cát, loại đất chỉtrồng được các loại cây ngắn ngày như lạc,mía để phát triển ngành kinh tế nôngnghiệp ở hai địa phương này, thì giám đốc sở nông nghiệp phải biết thế mạnh củatừng huyện từ đó đưa ra hướng phát triển phù hợp trong lĩnh vực nông nghiêp.Trường hơp, giám đốc sở nông nghiệp không dựa trên đặc điểm của mỗi địaphương, mà chỉ dựa vào hướng phát triển chung của ngành nông nghiệp toàn tỉnh,

sẽ dẫn đến việc mang cây ăn quả lâu năm áp dụng chung cho toàn tỉnh, bao gồm cảnhững vùng có đất cát sẽ dẫn đến huyện B không thể phát triển được về lĩnh vựctrồng cây công nghiệp trong nông nghiệp Tức là việc quản trên lĩnh vực kinh tếphải bám sát vào từng địa phương nhất định, chứ không được tách rời Vì bản chấtmỗi lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục đều chịu sự chi phối của đặc điểm ở từngđịa phương

Câu 9 : Sự cần thiết quản lý theo ngành với quản lý theo chức năng và liên ngành? Phân tích và chứng minh.

Trước tiên ta cần làm rõ một vài thuật ngữ:

Ngành : để chỉ một đơn vị, tổ chức sản xuất có cùng cơ cấu kinh tế - kĩ thuật, hay

đơn vị - tổ chức hoạt động cùng vì một mục đích : sản xuất cùng 1 loại sản phẩm,cùng thực hiện một loại dịch vụ…

Quản lý theo chức năng là để chỉ sự quản lý theo lĩnh vực chuyên môn của các cơ

quan hành chính như: Tài chính, giá cả, hợp tác…

VD: Sở nông nghiệp phụ trách phát triển các lĩnh vực liên quan đến nông nghiệptrong một tỉnh như cây công nghiệp, nuôi trồng và khai thác thủy sản, lĩnh vựcchăn nuôi…

VD:

Trong ngành nuôi trồng thủy sản, nếu việc nhân giống thủy sản nuôi trồng khôngphát huy hiệu quả, giống cá chất lượng kém không xâm nhập được vào các thịtrường khó tính như Mỹ, EU, Nhật Bản thì sẽ dẫn đến giá cả tụt, không có khảnăng cạnh tranh Từ đó dẫn đến ngành nuôi trồng thủy sản không phát triển được.Nhưng với sự hoạt động của các cơ quan như cơ quan phụ trách về khoa học côngnghệ cho việc nhân giống cá, cơ quan phụ trách về kế hoạch phát triển cá nuôitrồng, cơ quan chức năng về giá cả thì sẽ giúp cho việc nhân giống cá nuôi trồngphát triển hơn Từ đó tạo ra sự phát triển chung cho ngành nuôi trồng thủy sản

Thứ hai, mỗi ngành ở mỗi khu vực thì ngoài việc phát triển một cách độc lập thìchúng còn có sự liên quan, tác động lẫn nhau Nếu một ngành có sự sa sút thì lậptức sẽ ảnh hưởng đến các ngành khác Vì vậy cần phải có các cơ quan chức nănglàm nhiệm vụ quản lý chung giữa các ngành, hoạch định chính sách hợp lý để cácngành cùng phát triển.

VD: ngành giao thông vận tải là ngành có sự phụ thuộc tương đối lớn vào nguyênnhiên liệu về phát triển Nếu như ngành khai thác nguyên nhân có biến động trênthị trường thì ngay lập tức sẽ ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của ngành giaothông vận tải Do đó cần có sự phát triển liên ngành giữa giao thông vận tải vàxăng dầu để lên kế hoạch phát triển đồng bộ hơn

Câu 10: Phân tích đặc điểm hình thức quản lý hành chính nhà nước mang tính pháp lý?

Hình thức quản lý hành chính nhà nước mang tính pháp lý là các hoạt động banhành văn bản quy phạm pháp luật, ban hành văn bản áp dụng quy phạm pháp luật

và các hoạt động mang tính chất pháp lý khác Trong đó thì hình thức ban hành vănbản quy phạm pháp luật là hoạt động quan trọng nhất mang tính chất quyết địnhcủa hình thức quản lý hành chính nhà nước mang tính pháp lý

Sở dĩ hình thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật là hoạt động quan trọng nhất

là do những hình thức ban hành văn bản quy phạm pháp luật hay ban hành văn bản

áp dụng pháp luật có vai trò rất lớn trong việc điều chỉnh hiệu quả đối tượng, chủthể và quan hệ pháp luật hành chính, buộc các chủ thể này phải hoạt động trongkhuôn khổ của pháp luật hành chính và sự ràng buộc chặt chẽ của các quy phạmpháp luật hành chính

- Thực hiện các hoạt động mang tính chất pháp lý cũng là hình thức pháp lý quantrọng của hoạt động quản lý hành chính nhà nước Trong những hoạt động khác

mang tính chất pháp lý thì công tác công chứng là có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Vì nó xác định tính xác thực, tính hợp pháp của các hợp đồng, giao dịch khác bằngvăn bản, giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người và nhiều quyềnđược thực hiện trên cơ sở dược công chứng viên chứng nhận

VD: Để quản lý được trật tự giao thông đường bộ bằng cách điều chỉnh các hành vicủa chủ thể tham gia giao thông thì Chính phủ đã ban hành nghị định 46/2016/NĐ-

CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ đường sắt.Đây là hình thức quản lý hành chính nhà nước vì Chính phủ đã đưa ra văn bản quyphạm pháp luật thể tham gia quản lý hành chính trong lĩnh vực giao thông đường

áp dụng khi các biện pháp nhẹ hơn không giải quyết được vấn đề đang phát sinhđó

- Cần lựa chọn biện pháp cưỡng chế có hiệu quả nhất trong các biện pháp cưỡng chế được áp dụng: Nhà nước đặt ra rất nhiều loại biện pháp cưỡng chế, để

các chủ thể có thẩm quyền có thể linh động áp dụng đối với từng loại vụ việc viphạm trên thực tế Chính sự quy định đa dạng như thế này dẫn đến hệ lụy là có

trường hợp chủ thể có thẩm quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế tùy tiện hoặc cốtình lựa chọn biện pháp cưỡng chế nặng nề và không cần thiết với trường hợp viphạm Do đó, nhà nước phải đặt ra nguyên tắc này để có lợi cho đối tượng bị ápdụng biện pháp cưỡng chế, cũng như bảo vệ các đối tượng này khỏi sự lạm quyềncủa các chủ thể có thẩm quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế.

- Không áp dụng biện pháp cưỡng chế trong những trường hợp mục đích đề

ra đã đạt được hoặc cả khi những mục tiêu đề ra là không thể thực hiện được.

- Khi áp dụng biện pháp cưỡng chế cần cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại cho cá nhân, tổ chức cũng như cho xã hội: Thiệt hại ở đây chủ yếu là thiệt

hại về tài sản, sự thiệt hại này được bắt nguồn từ quá trình các chủ thẻ có thẩmquyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế Do đó, cần phải hạn chế mức thấp nhất vềthiệt hại cho cá nhân, tổ chức và toàn xã hội

- Trong khi áp dụng biện pháp cưỡng chế cần chú ý đến những đặc điểm của đối tượng bị cưỡng chế: Nguyên tắc này đã phần nào giảm xuống sự cứng nhắc

của các điều luật về cưỡng chế Tức là đòi hỏi các chủ thẻ có thẩm quyền cưỡngchế, trong quá trình thi hành biện pháp cưỡng chế phải xem xét các vấn đề liênquan đến đối tượng bị cưỡng chế phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện khách quan củađối tượng bị áp dụng biện pháp cưỡng chế

VD như đối tượng bị cưỡng chế có những đặc điểm nhân thân khó khăn, hiểmnghèo thì chủ thể áp dụng cưỡng chế phải thay đổi biện pháp cưỡng chế nhẹ hơn

để phù hợp với điều kiện thực tế

Câu 12: Phân tích khái niệm thủ tục hành chính? Phân tích khái niệm thông qua ví dụ về thủ tục hành chính cụ thể?

Thủ tục hành chính là cách thức tổ chức thực hiện quản lý hành chính nhà nước,theo đó các cơ quan, cán bộ, công chức có nhiệm vụ, cá nhân tổ chức có quyền và

nghĩa vụ theo quy định của pháp luật trong quá trình giải quyết các công việc quản

lý hành chính nhà nước

Với cách định nghĩa này thì trước hết chúng ta phải hiểu thủ tục là một quá trình,trình tự, một giai đoạn Có thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc Tính từ thờiđiểm bắt đầu đến thời điểm kết thúc thì phải trải qua các giai đoạn khác nhau màmỗi giai đoạn lại mang một nội dung và có những hình thức khác nhau do phápluật quy định

Vì đây là thủ tục hành chính nên thủ tục này chỉ phát sinh trong quá trình giảiquyết các công việc liên quan đến quản lý hành chính nhà nước, tức là khi đi giảiquyết các công việc liên quan đến quản lý hành chính nhà nước thì phải tuân theocác trình tự thủ tục mà pháp luật đã quy định Việc tuân theo sẽ đảm bảo cho sựhoạt động hiệu quả của việc quản lý hành chính nhà nước cũng như đảm bảo đầy

đủ các quyền lợi cho các chủ thể khi tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính.Đối tượng của các chủ thể khi tham gia vào quan hệ pháp luật hành chính là để giảiquyết các công việc liên quan đến quản lí hành chính nhà nước, mà như nói ở trênthì khi giải quyết các công việc của quản lý hành chính nhà nước thì phải tuân theothủ tục mà pháp luật đã quy định, do đó, các chủ thể khi tham gia vào quan hệ phápluật hành chính cũng phải tuân theo thủ tục hành chính mà pháp luật đã quy định

Do vai trò, vị trí pháp lý của các chủ thể là khác nhau, nên yêu cầu thủ tục của cácchủ thể cũng khác nhau

VD: Anh A chị B đi đăng kí kết hôn phải trải qua thủ tục kết hôn như pháp luật đã

quy định trong Cơ sở dữ liệu thủ tục hành chính bao gồm: Xuất trình các giấy tờ cụthể, nộp các giấy tờ cần nộp cho cán bộ tiếp nhận đăng kí Cán bộ này sẽ xác minh

sự hợp pháp của các giấy tờ và những thông tin được khai trong giấy tờ của anh A

chị B Khi giấy tờ hợp pháp, cán bộ tiến hành trao giấy chứng nhận kết hôn cho A

về nhân thân của người có yêu cầu đăng ký kết hôn

- Giấy tờ chứng minh nơi cư trú để xác định thẩm quyền

Giấy tờ cần phải nộp:

- Bản chính giấy xác nhận tình trạng hôn nhân

- Tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu

Cán bộ đại diện thực hiện thủ tục kết hôn tiến hành xác minh các giấy tờ trên, đồngthời nhận thấy A đủ 20 tuổi, B đủ 18 tuổi, việc kết hôn do hai bên tự quyết định, cả

2 đều là người bình thường không bị mất năng lực hành vi dân sự, cũng khôngthuộc trường hợp nào tại Điều 8 Luật hôn nhân gia đình 2014 như kết hôn giả,cưỡng ép, kết hôn đồng giới hay kết hôn trong phạm vi 3 đời…

Khi thấy đủ điều kiện kết hôn, cán bộ tư pháp ghi việc kết hôn vào Sổ hộ tịch Haibên A,B ký tên vào Sổ hộ tịch và Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn Đồng thời A

và B cùng ký vào Sổ đăng ký kết hôn Cán bộ tư pháp báo cáo Chủ tịch UBND cấp

xã trao Giấy chứng nhận kết hôn cho hai bên A và B

- Thủ tục đăng ký kết hôn được miễn lệ phí

Câu 13: Trình bày về chủ thể của thủ tục hành chính? Nêu ví dụ cụ thể?

Căn cứ vào dấu hiệu quyền lực, chủ thể của thủ tục hành chính gồm chủ thể thựchiện thủ tục hành chính và chủ thể tham gia thủ tục hành chính

Chủ thể thực hiện thủ tục hành chính là chủ thể sử dụng quyền lực nhà nước, nhândanh nhà nước tiến hành các thủ tục hành chính, bao gồm các cơ quan, cán bộ,công chức nhà nước, tổ chức xã hội, cá nhân được Nhà nước trao quyền quản lýtrong trường hợp cụthể do pháp luật quy định Tùy vào từng loại công việc cần giảiquyết và mức độ thẩm quyền của nhà nước trao cho, mỗi cơ quan hành chính sẽtiến hành các loại thủ tục khác nhau

VD: Thủ tục ban hành văn bản quy phạm pháp luật Mặc dù Quốc Hội thực hiệnquyền lập pháp để đặt ra các quy phạm pháp luật quan trọng nhất, tạo nên bộxương cho cả hệ thống pháp luật Tuy nhiên có quan hành chính cũng có quyềnban hành văn bản quy phạm pháp luật như nghị định, nghị quyết của Chính Phủ,quyết định, chỉ thị, thông tư của Bộ và cơ quan ngang Bộ và khi ra ban hành racác quy phạm pháp luật thì Chính phủ, Bộ cơ quan ngang bộ phải thực hiện đúngnhững trình tự thủ tục về ban hành các quy phạm pháp luật đó theo quy định củapháp luật thì mới được xét duyệt thông qua

Chủ thể tham gia thủ tục là chủ thể phục tùng quyền lực nhà nước khi tham gia vàothủ tục hành chính, gồm các cơ quan, cán bộ, công chức nhà nước, các tổ chức và

cá nhân Chủ thể tham gia thủ tục hành chính có thể bằng hành vi của mình làmxuất hiện thủ tục hành chính, góp phần làm cho thủ tục hành chính được tiến hành

nhanh chóng, thuận lợi nhưng các chủ thể này không thể tự mình thực hiện thủ tụchành chính vì thủ tục hành chính phải do các chủ thể có thẩm quyền thực hiện.VD: A và B muốn kết hôn với nhau thì phải thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn, 2chủ thể này sẽ phải trải qua các bước của thủ tục đăng ký kết hôn như nộp các giấy

tờ cần nộp, xuất trình giấy tờ chứng minh nhân thân và phải được chủ thể mangquyền lực là đại diện UBND và cán bộ Hộ tịch thông qua, xét duyệt mới đc cấpgiấy chúng nhận đăng ký kết hôn

Câu 14: Phân tích khái niệm quyết định hành chính thông qua Quyết định hành chính cụ thể?

Quyết định hành chính là một dạng cụ thể của quyết định pháp luật, là kết quả của

sự thể hiện ý chí quyền lực nhà nước của các chủ thể có quyền hành pháp trong hệthống cơ quan pháp luật hành chính theo một trình tự và hình thưc nhất định đúngvới quy định của pháp luật nhằm đưa ra các chính sách chủ trương quy định về quytắc xử sự chung hoặc áp dụng các quy phạm đó để giải quyết các công việc trongđời sống nhằm thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính nhà nước

Thông qua một quyết định hành chính cụ thể:

Quyết định hành chính: Nghị định 46/2016/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chínhtrong lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt

Đây là quyết định hành chính do Chính Phủ - cơ quan đứng đầu trong hệ thống cơquan hành chính ban hành, nhằm điều chỉnh hành vi của những người tham giagiao thông đường bộ và đường sắt

Quyết định này được ban hành theo một trình tự, thủ tục và hình thức đúng với quyđịnh của pháp luật:

- Chính phủ quyết định chương trình xây dựng nghị định theo đề nghị của Bộtrưởng bộ giao thông vận tải.

Vì dưới thực tế ngày nay, việc các chủ thể tham gia giao thông đường bộ, đườngsắt có những hành vi vi phạm pháp luật xảy ra rất phổ biến Từ đó dẫn đến sự thiếu

an toàn đối với tất cả các chủ thể tham gia giao thông cũng như làm mất đi sựthượng tôn pháp luật trong đời sống Khi Chính phủ ban hành nghị định quy định

về xử phạt vi phạm hành chính này sẽ giáo dục, răn đe và đưa người dân đi vàokhuôn khổ của pháp luật

Câu 15: Phân loại quyết định hành chính? Ý nghĩa của việc phân loại quyết định hành chính?

Quyết định hành chính là một dạng cụ thể của quyết định pháp luật, là sự thể hiện

ý chí quyền lực nhà nước của chủ thể được mang quyền hành pháp trong hệ thống

cơ quan hành chính nhà nước theo một trình tự thủ tục theo luật định nhằm đưa racác chủ trương chính sách giải pháp để đặt ra các quy tắc xử sự chung hoặc áp