- Đoạn trích “Thuế máu” đã lột trần bộ mặt giả dối tráo trở, độc ác bất nhân của chính quyền thực dân Pháp với người dân các nước thuộc địa trong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhấ[r]
Trang 1THCS LÂM THAO, PHÚ THỌ ĐỀ THI HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2013 – 2014
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 9
Thời gian làm bài: 90 phút (Không kề thời gian phát đề)
Phần I Đọc hiểu (4 điểm)
Câu 1 (1 điểm)
Phân tích ngữ pháp từ đó xác định kiểu câu xét về cấu tạo trong những câu dưới đây:
a) Tiếng suối chảy róc rách
b) Mõ lại thúc, trống lại giục và tù và lại inh ỏi thổi lên
Câu 2 (3 điểm)
Viết đoạn văn khoảng 10 câu theo cách tổng - phân - hợp phân tích hiệu quả sử dụng của phép tu từ trong hai câu thơ sau:
“ Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Rướn thân trắng bao la thâu góp gió ”
(Quê hương - Tế Hanh, SGK Ngữ Văn 8, tập hai, NXB Giáo dục, trang 16, 17 )
Phần I Tập làm văn (6 điểm)
Bộ mặt giả dối tráo trở, độc ác bất nhân của chính quyền thực dân Pháp qua đoạn trích:
“Thuế máu” (Bán án chế độ thực dân Pháp - Nguyễn Ái Quốc, SGK Ngữ Văn 8, tập hai, NXB
Giáo dục, trang 86,87, 88, 89, 90)
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2ĐÁP ÁN - BIỂU ĐIỂM
ĐÈ THI HỌC KÌ II Phần I Đọc hiểu (4 điểm)
Câu 1
- Phân tích đúng ngữ pháp: 0,5 điểm (Mỗi câu đúng được 0,25 điểm)
a) Tiếng suối chảy /róc rách
CN VN
b) Mõ /lại thúc, trống /lại giục (và) tù và /lại inh ỏi thổi lên
CN1 VN1 CN2 VN2 CN3 VN3
- Xác định đúng kiểu câu: 0,5 điểm (Mỗi câu đúng được 0,25 điểm)
Câu (a): Câu đơn
Câu (b): Câu ghép
Câu 2 (3 điểm)
a Nội dung: (2,5 điểm)
Xác định đúng biện pháp tu từ: (0,5 điểm)
- So sánh: “Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng”
- Nhân hóa: (Cánh buồm) “rướn thân”, “thâu góp gió”
Phân tích được tích hiệu quả sử dụng của phép tu từ: (2 điểm)
- So sánh: “Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng”
So sánh bất ngờ, độc đáo, mới lạ lấy sự vật cụ thể hữu hình (cánh buồm) so sánh với cái trừu tượng vô hình (mảnh hồn làng)
Vẻ đẹp vừa thân quen, gần gũi vừa thiêng liêng cao cả của cánh buồm Cánh buồm như mang hơi thở, hồn vía của quê hương -> Cánh buồm -> Biểu tượng cho quê hương làng chài
- Nhân hóa: (Cánh buồm) rướn thân, thâu góp gió
Tạo ấn tượng về hình ảnh cánh buồm no gió đang căng mình băng về phía trước
Vẻ đẹp vừa thơ mộng, lãng mạn vừa khỏe khoắn, mạnh mẽ của cánh buồm
Trang 3b Hình thức:
- Đoạn văn đúng cấu trúc Tổng – phân - hợp: 0,5 điểm
Phần II Tập làm văn ( 6 điểm)
1 Yêu cầu chung
a Về kĩ năng
- Biết cách làm bài văn nghị luận, biết vận dụng tổng hợp các thao tác nghị luận như phân tích, chứng minh, bình luận…đặc biệt có kĩ năng cảm nhận và phân tích tác phẩm truyện
- Bố cục bài viết mạch lạc, lập luận chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, rõ luận điểm
- Văn viết có hình ảnh, cảm xúc, biết lựa chọn, bình dẫn chứng
b Về kiến thức
- Làm rõ được bộ mặt giả dối tráo trở, độc ác bất nhân của chính quyền thực dân Pháp qua đoạn trích: “ Thuế máu”
2 Yêu cầu cụ thể
Mở bài
- Khái quát về tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp” của Nguyễn Ái
Quốc
- Dẫn luận điểm và giới hạn phạm vi dẫn chứng: Đoạn trích “Thuế máu”
0,5 đ
a Khái quát chung
- Xuất xứ: Đoạn trích “Thuế máu” thuộc chương I của tác phẩm “Bản
án chế độ thực dân Pháp”, được Nguyễn Ái Quốc viết bằng tiếng
Pháp, xuất bản lần đầu tiên năm 1925 tại Pa-ri ( Pháp)
- Đoạn trích “Thuế máu” đã lột trần bộ mặt giả dối tráo trở, độc ác bất
nhân của chính quyền thực dân Pháp với người dân các nước thuộc địa trong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất
0,5 đ
Trang 4Thân
bài
b Phân tích, chứng minh
Trước hết bộ mặt của chính quyền thực dân Pháp trong đoạn trích Thuế máu được hiện lên rõ nét qua sự giả dối tráo trở của chúng
Sự giả dối tráo trở được bộc lộ qua thái độ của chúng với người dân thuộc địa
- Trước khi chiến tranh xảy ra:
Chúng coi thường khinh miệt, coi họ là giống người hạ đẳng, đối
xử với họ như súc vật
Dẫn chứng: Cách gọi: Tên da đen bẩn thỉu, tên An-nam mít chỉ biết kéo xe tay, ăn đòn
Thái độ khinh bỉ, đối xử với họ tàn nhẫn
- Khi chiến tranh xảy ra:
Chúng lập tức đổi giọng từ khinh miệt mỉa mai sang tâng bốc vỗ
về
Dẫn chứng
o Cách gọi: “Con yêu”, “bạn hiền”
o Được phong: “Chiến sĩ bảo vệ công lí”
Nghệ thuật tương phản, từ ngữ, giọng điệu trào phúng
Lột tả bộ mặt lừa bịp bỉ ổi: Ra sức phỉnh nịnh
Dụ dỗ người dân thuộc địa vào lò lửa chiến tranh thảm khốc, biến
họ thành vật hi sinh cho lợi ích của chúng
- Khi chiến tranh kết thúc
Chúng quay lưng, trở mặt với người dân thuộc địa
Dẫn chứng
o Lời tuyên bố im bặt
o Dân bản xứ trở lại “giống người bẩn thỉu”
o Đón chào nồng nhiệt: “Không cần nữa, cút đi!”
2 đ
Trang 5phi nghĩa-> bộ mặt xấu xa, đáng ghê tởm của chúng
- Sự giả dối tráo trở của chúng còn được hiện lên qua thủ đoạn bắt lính
Chúng tự rêu rao về lòng tự nguyện đầu quân của người dân thuộc địa
Dẫn chứng: Các bạn đã tấp nập đầu quân, không ngần ngại rời bỏ quê hương, hiến xương máu, cánh tay
Sự thực: Chúng phải dùng mọi thủ đoạn, mánh khóe bỉ ổi để dọa nạt, cưỡng bức, lùng ráp, vây bắt người dan thuộc địa bắt họ phải
đi lính
Dẫn chứng:
o Tóm người khỏe mạnh, đòi con nhà giàu, giam cổ họ, bắt họ chọn một trong hai con đường: Đi lính hoặc xì tiền
o Xích tay, nhốt, canh gác, đạn lên nòng sẵn
o Người dân thuộc địa tìm đủ mọi cách trốn lính kể cả việc tự làm cho mình nhiễm bệnh
o Dẫn chứng: Tự sát vào mắt vôi sống, mủ bệnh lậu
Nghệ thuật tương phản, từ ngữ mỉa mai, giễu cợt
Tái hiện sinh động, gợi cảm bộ mặt bịp bợm, giả dối của chính quyền thực dân Pháp trong chế độ lính tình nguyện
Trang 6 Không chỉ giả dối tráo trở, chính quyền thực dân Pháp trong đoạn trích Thuế máu còn hiện lên với bộ mặt độc ác, bất nhân
- Chúng biến người dân thuộc địa thành vật hi sinh - “những vật liệu biết nói” trong cuộc chiến tranh phi nghĩa đẫm máu
Dẫn chứng: Dân thuộc địa phải phơi thây trên các bãi chiến trường châu Âu, bỏ xác vùng Ban-căng, lấy máu tưới vòng nguyệt quế, lấy xương chạm khắc gậy ngài thống chế ; 8 vạn/
70 vạn người không bao giờ nhìn thấy mặt trời trên quê hương
Chúng bóc lột đến kiệt sức người dân thuộc địa ở hậu phương
Dẫn chứng: Kiệt sức trong xưởng thuốc súng
Nhiễm phải khí độc, khạc ra từng miếng phổi
Dẫn chứng phong phú, giọng điệu mỉa mai, xót thương
Tình cảnh khổ đau của người dân thuộc địa, sự bòn rút, bóc lột tới mức độc ác, tàn nhẫn của chính quyền thực dân
- Chúng tìm mọi thủ đoạn để bóc lột, vơ vét, cướp bóc của người dân thuộc địa
Lợi dụng việc bắt lính để kiếm tiền, sẵn sàng trói, xích, nhốt, đàn áp người dân thuộc địa
Bóp nặn mọi thứ thuế khóa, sưu sai, tạp dịch, cưỡng bức phải mua rượu, thuốc phiện
Cướp bóc trắng trợn của cải người dân thuộc địa khi họ mãn hạn lính trở về
Dẫn chứng: Lột đồng hồ, quần áo, vật kỉ niệm
Không từ một thủ đoạn nào để tước đoạt, vơ vét của người dân thuộc địa
Đối xử tàn tệ với người dân thuộc địa khi đã đạt được mục đích
Dẫn chứng:
o Kiểm soát, đánh đập vô cớ
2 đ
Trang 7 Độc ác, nhẫn tâm, không còn tình người
- Đầu độc cả binh sĩ người Pháp và vợ con của họ
Dẫn chứng: Cấp môn bài bán lẻ thuốc phiện
Hành động này tội ác tày trời: Đầu độc sức khỏe, tính mạng, tinh thần, gieo rắc cái chết trắng với nhân loại
Độc ác, bất nhân vô cùng
c Tổng hợp, đánh giá Nghệ thuật
- Kết hợp nghị luận với yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm; nghệ thuật châm biếm, trào phúng sắc sảo qua hình ảnh, từ ngữ, giọng điệu
Nội dung
- Đoạn trích khắc họa sắc nét bộ mặt giả dối tráo trở, độc ác bất nhân của chính quyền thực dân Pháp
Bộ mặt xấu xa, bỉ ổi, xảo trá của bọn thực dân đế quốc Qua đó Nguyễn Ái Quốc đã lên án đanh thép tội ác tày trời của chúng, khơi gợi lòng căm thù, kêu gọi người dân thuộc địa đứng lên lật đổ chính quyền thực dân giành lại cuộc sống độc lập tự do bác ái
0,5 đ
- Liên hệ, suy ngẫm của bản thân từ đoạn trích 0,25
3 Lưu ý
- Học sinh có thể có cách chứng minh hoặc giải thích khác nhưng đảm bảo đúng yêu cầu thể loại
- Giám khảo cần linh hoạt khi cho điểm, tránh quan tâm đến ý cho điểm một cách máy móc, khuyến khích, động viên sự sáng tạo trong cách viết của học sinh
Trang 8Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí