Chứng minh những người đói họ không nghĩ đến cái chết, mà nghĩ đến cái sống mà Học247 giới thiệu dưới đây sẽ giúp các em thấy được những phẩm chất đáng quý của con người trong thời b[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 12
CHỨNG MINH NHỮNG NGƯỜI ĐÓI
HỌ KHÔNG NGHĨ ĐẾN CÁI CHẾT, MÀ NGHĨ ĐẾN CÁI SỐNG Chứng minh những người đói họ không nghĩ đến cái chết, mà nghĩ đến cái sống mà
Học247 giới thiệu dưới đây sẽ giúp các em thấy được những phẩm chất đáng quý của con người trong thời buổi khó khăn cũng như sự nhân đạo mà Kim Lân dành cho các nhân vật của mình Đồng thời, dàn bài chi tiết và bài văn mẫu này sẽ giúp các em định hướng được cách giải quyết dạng bài phân tích nghệ thuật đặc sắc của một tác phẩm Mời các em cùng
tham khảo!
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng phải đảm bảo các ý sau:
1 Mở bài
- Giới thiệu về tác giả, tác phẩm:
+ Kim Lân ( 1920 – 2007) là cây bút chuyên viết truyện ngắn Ông thường viết về nông thôn
và người nông dân
+ Vợ nhặt là truyện ngắn xuất sắc nhất của Kim Lân trong tập Con chó xấu xí (1962) Tiền thân của truyện ngắn này là tiểu thuyết Xóm ngụ cư – được viết ngay sau Cách mạng tháng Tám nhưng dang dở và mất bản thảo Sau khi hòa bình lập lại
Trang 2- Trích dẫn ý kiến: Những người đói họ không nghĩ đến cái chết, mà nghĩ đến
cái sống
2 Thân bài
- Giải thích ý kiến: Những người đói họ không nghĩ đến cái chết, mà nghĩ đến cái sống
+ Nạn đói khủng khiếp năm 1945: Cái đói bao trùm khắp nơi và tràn đến cái xóm nghèo của dân ngụ cư Những gia đình từ Nam Định, Thái Bình lũ lượt đội chiếu, dắt díu bồng bế nhau lên, xám lại như những bóng ma Buổi sáng nào cũng có vài người chết còng queo bên đường, toả mùi gây gây của xác chết
+ Toàn bộ câu truyện của Tràng diễn ra trên cái cảnh đói khổ và tang tóc ấy: Cảnh xóm ngụ
cư vào buổi chiều Tràng đưa người vợ theo về; tiếng hờ khóc trong đêm, mùi đốt đống rấm
- Tình cảnh của gia đình Tràng
+ Tràng: nghèo, không lấy nổi vợ
+ Vợ Tràng: Vì đói mà phải theo không về làm vợ, không có cưới cheo gì
+ Tình cảm xót xa của bữa cơm đón nàng dâu mới (nồi cháo loãng và bát cám)
+ Sự cưu mang, niềm hi vọng của người lao động nghèo khổ: Truyện đã làm sáng lên trên cái nền đen tối ảm đạm ấy sức sống, khát vọng: mái ấm gia đình và sự nương tựa, che chở cho nhau của những người lao động nghèo khổ, sáng lên niềm tin hy vọng của họ
- Tình huống Tràng có vợ, “nhặt” được vợ và ý nghĩa: Thái độ của Tràng từ lúc chỉ coi là chuyện tầm phào đến lúc xem đó là truyện nghiêm chỉnh của đời mình (Dẫn và phân lích những lời nói, hàng động của Tràng khi mới gặp người đàn bà và trong cảnh đưa chị ta về nhà)
+ Ánh sáng của hơi ấm hạnh phúc gia đình giữa lúc nạn đói hoành hành
+ Cảnh gia đình Tràng, căn nhà, mảnh vườn trong buổi sáng hôm sau
+ Sự biến đổi trong tâm trạng của Tràng, của người vợ nhặt
+ Ý nghĩa và thái độ của bà cụ Tứ, nỗi xót xa, thương cảm và niềm hy vọng cùa người mẹ
+ Niềm hi vọng của họ về sự đổi thay số phận hướng về cuộc cách mạng
- Giá trị nhân đạo của tác phẩm
+ Một tư tưởng nhân đạo hướng về quần chúng lao động, khẳng định phẩm chất và sức sống bền bỉ của họ
+ Niềm tin của tác giả đặt vào những khát vọng bình dị mà chân chính những con người vẫn muốn sống, vẫn khát khao tình thương và sự gắn bó, việc nương tựa vào nhau đã cho họ niềm tin để sống
+ Chủ nghĩa nhân đạo của tác phẩm dựa trên sự am hiểu sâu sắc, gắn với đời sống người nông dân của Kim Lân Tác giả không tô vẽ, lí tưởng các nhân vật của mình
Trang 33 Kết bài
- Nêu cảm nhận, đánh giá, nhận xét về vấn đề
- Mở rộng vấn đề bằng suy nghĩ và liên tưởng cá nhân
C BÀI VĂN MẪU
Đề bài: Những người đói họ không nghĩ đến cái chết, mà nghĩ đến cái sống (Kim Lân) Hãy
làm sáng tỏ tư tưởng trên qua các nhân vật trong truyện ngắn “Vợ nhặt” - Kim Lân
“Vợ nhặt” là tác phẩm ưu tú của nhà văn Kim Lân và cũng là một trong những thành tựu xuất sắc của nền vãn học cách mạng Tác phẩm ra đời cách đây đã trên bốn mươi năm, viết
về một giai đoạn đau thương trong lịch sử dân tộc: nạn đói năm 1945 – từ Quảng Trị đến Bắc Bộ, hơn hai triệu đồng bào ta bị chết đói; thế nhưng, tác phẩm không mang tính nhất thời và sẽ bất tử với thời gian bởi giá trị nhân văn cao cả, niềm tin không bao giờ tắt hướng
về con người Trong tác phẩm, niềm tin ấy được thể hiện ở chỗ: những người đói, họ không nghĩ đến cái chết, mà nghĩ đến cái sống
Như nhiều tác phẩm trước đó viết về nạn đói, ngòi bút Kim Lân chứa chan thương cảm trước những số phận lương thiện và cùng khổ Ông không dành nhiều trang viết mô tả kĩ hiện thực tàn khốc lúc bấy giờ – người chết đói như ngả rạ – mà chủ tâm thể hiện vẻ đẹp tinh thần ẩn giấu trong cái bề ngoài xác xơ vì đói khát của những người nghèo khổ Cốt truyện “Vợ nhặt” thật đơn giản: Một anh chàng nghèo khổ – tên Tràng độc thân, chỉ với mấy câu “hò chơi cho đỡ nhọc”, đã có được cô “vợ nhặt” – đang sống dở, chết dở vì đói Họ thành
vợ thành chồng giữa cái cảnh “tối sầm lại vì đói khát” Đêm tân hôn của họ âm thầm trong bóng tối, giữa tiếng than khóc tỉ tê của những nhà có người chết đói theo gió đưa lại Bữa cơm cưới của đôi vợ chồng trẻ và người mẹ già chỉ có cháo loãng, muối hột, nhưng ăn uống rất ngon lành, trong hồi trống thúc thuế Ba mẹ con vừa ăn cơm, vừa bàn chuyện Việt Minh phá kho thóc chia cho dân nghèo “Trong óc Tràng, vẫn thấy đám người đói và lá cờ đỏ bay phấp phới”
Ngay từ đầu, câu truyện đã hiện lên đượm màu sắc tang thương tử khí: “Cái đói đã tràn đến xóm này tự lúc nào Những gia đình từ những vùng Nam Định, Thái Bình đội chiếu lũ lượt bồng bế, dắt díu nhau lên xanh xám như những bóng ma, và nằm ngổn ngang khắp lều chợ Người chết như ngả rạ Không buổi sáng nào người trong làng đi chợ, đi làm đồng không gặp
ba bốn cái thây nằm còng queo bên đường Không khí vẩn lên mùi ẩm thối của rác rưởi và mùi gây của xác người” Thực không còn gì ảm đạm hơn bức tranh quê ấy Trong khi trước
đó không lâu, mỗi chiều Tràng đi làm về, “cái xóm ngụ cư tồi tàn ấy lại xôn xao lên được một lúc” còn bây giờ, cái đói đã đè nặng lên vai mỗi người; ngay cả bọn trẻ – những đứa bé hồn nhiên, vô tư nhất cũng mất đi sự tự nhiên, ngây thơ của mình, chúng ủ rũ, không buồn nhúc nhích…
“Giữa cái cảnh tối sầm lại vì đói khát ấy, một buổi chiều, người trong xóm bỗng thấy Tràng
về với một người đàn bà nữa” Tràng dẫn người đàn bà này về làm vợ, xây dựng gia đình, sinh con đẻ cái để tiếp nối sự sống Giọng văn lúc này thật dồn nén và gây cảm xúc mạnh,
Trang 4mình và hai mắt thì sáng lên lấp lánh” Đọc đến đây, ta không thể không nghĩ đến những trang bi kịch của Secxpia, Môlie hay Stăngđan Tuy nhiên, bi kịch ở đây đã vượt lên sự thông thường vẫn có; nó cũng không phải là “hiện thân của sự ngu dốt” như Mác nói, mà trở nên
sự cao cả “đẹp tươi lạ thường” Đó là biểu hiện cao nhất của sự chiến thắng, vượt lên trên thực tại chết chóc, đen tối để hướng tới sự sống, niềm tin, ánh sáng Với chi tiết Tràng cùng
vợ đi về nhà, chủ nghĩa nhân đạo trong văn học nước nhà cũng có thêm một tiêng nói mới,
có sức mạnh
Chuyện lấy vợ của Tràng, trước hết là một chuyện lạ mà thi vị Điều ấy đã khiến người dân ở xóm ngụ cư hết sức tò mò, từ bọn trẻ con cho đến tất cả người làng; “Họ bàn tán… Họ hiểu đôi phần, khuôn mặt họ bỗng dưng rạng rỡ hẳn lên” Từ trong sâu thẳm tâm hồn những người dân làng, le lói lên một chút niềm vui Họ thú vị nghĩ tới chuyện Tràng có vợ Có thể nói, trong phút chốc, khi Tràng cùng với cô “Vợ nhặt” đi về làng, cái chết, sự ảm đạm thâm u nơi xóm ngụ cư được đẩy sang một bên Xóm ngụ cư đang ở trên miệng vực cái chết, bỗng
hé lên một thoáng sống
Nhưng, niềm vui vừa đến, đã phải nhường chỗ cho sự âu lo Dân làng lo thay cho Tràng: Giời đất này còn rước cái của nợ đời về Biết có nuôi nổi nhau sống qua được cái thì này không Tuy nhiên, đó không phái là nỗi lo tuyệt vọng, mà là lo cho cái sống Sự chết chóc cứ ám ảnh,
đe dọa sự sống, nhưng sự sống vẫn vượt lên cái chết Khuôn mặt “rạng rỡ” của người dân làng, ánh mắt của họ thực ý nghĩa, nói với chúng ta bao điều
Ở bước đường cùng, người ta sinh ra liều lĩnh – điều đó thực đúng lắm thay! Hành động nhân đùa làm thật của cô gái theo chân Tràng về nhà, xét đến cùng, là một hành động liều lĩnh Tràng gặp người đàn bà ấy tất cả chỉ có hai lần vào các dịp chở thác lên tỉnh Với Tràng, chị ta chẳng để lại trong anh một ấn tượng gì Bởi thế, lần thứ hai gặp lại, Tràng phải mất một thời gian mới nhận ra và cũng như nhiều nhân vật khác trong các sáng tác của Nam Cao, cái dạ dày chị đã chiến thắng khối óc và con tim: được Tràng đãi, chị ăn liền một chập bốn bát bánh đúc Cái đói đã đẩy lùi ý thức nhân cách, sĩ diện Quên cả thẹn thùng, người đàn bà không tên ấy cắm đầu ăn “không chuyện trò gì” Khi Tràng ngỏ lời, không cần suy nghĩ, chị cũng đi theo một cách dễ dàng, “vô tư lự” Thế mới hay, cái đói ghê gớm biết chừng nào Và hai cái “liều” gặp nhau đã tạo nên một gia đình thời tao loạn Điều đáng chú ý là ở đây, khi cùng người “Vợ nhặt” về nhà, Tràng bỏ ra hai hào để mua một chai dầu, điều này có nghĩa là anh đã thắp lên một ngọn lửa trong cuộc sông tăm tối của mình, đem lại chút ánh sáng cho gia đình cũng như dân làng Điều này chi phối toàn bộ văn phẩm Cũng từ cuộc “hôn nhân” của Tràng, những người đời mới thực sự không nghĩ đến cái chết, mà nghĩ đến cái sống
Khi Tràng cùng vợ về nhà, cuộc sống trước mắt họ không kém phần thảm hại: căn nhà vắng teo, rúm ró; niêu bát, áo xống bừa bộn… Ôi, lấy vợ cưới chồng, yên bề gia thất! Việc lớn một đời, hạnh phúc trăm năm! Vậy mà, họ bị bủa vây bởi sự nghèo đói chết chóc Nhưng, sự sống
là bất diệt, chẳng bao giờ chán nản Trong cái chết, sự sống vẫn tồn tại, tìm chỗ sinh sôi nảy
nở Tất cả thật dữ dội, mà ý nghĩa thì lớn lao: sự sống luôn tồn tại, bất chấp cái chết…
Việc hai người xa lạ bỗng gắn bó với nhau trong cơn đói kém, chứng tỏ quyết tâm nghĩ đến cái sống của hai người, đem lại cho họ – trước hết là Tràng một niềm vui lớn lao Trong
Trang 5truyện ngắn, hơn hai mươi lần nhà văn nhắc đến niềm vui và nụ cười thường trực của Tràng, khi đã có vợ Tình yêu của hai người, có sức cải biến thật lớn
“Trong một lúc, Tràng như quên hết những cảnh sống ê chề, tăm tối hàng ngày, quên cả cái đói khát đang đe dọa… Trong lòng hắn, lúc này chỉ còn tình nghĩa với người đàn bà đi bên Một cái gì mới mẻ, lạ lắm, chưa từng thấy ở người đàn ông ấy…” Đúng vậy Niềm vui lớn nhất đời anh đã thành sự thực: có vợ Cái “mới mẻ”, “lạ lẫm” ấy là tinh thần trách nhiệm của một người chủ gia đình sẽ phải lèo lái con thuyền nhà – gia đình qua thời điểm khó khăn, vươn lên trên hoàn cảnh khắc nghiệt để xây dựng cuộc sống Tràng bỏ sau lưng tất cả những tiếng hờ khóc, tiếng quạ kêu…
Chỉ sau một đêm “nên vợ, nên chồng”, Tràng thấy mình có sự đổi khác: “Trong người êm ái lửng lơ như người ở trong giấc mơ đi ra Việc hắn có vợ đến hôm nay hắn vẫn còn ngỡ như không phải…” Chuyện được “vợ nhặt” của Tràng ngỡ như đùa nhưng lại là sự thật; bao nhiêu sự sống, sinh khí trở lại với Tràng, với gia đình sau khi anh có vợ Và cũng từ buổi
“sáng hôm sau đó”, dường như tất cả sự thực chết chóc không còn tồn tại nữa, Tràng chỉ nghĩ đến sự gây dựng cuộc sống, hướng về sự sống mà tạo lập hạnh phúc: “Tràng thấy thương yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng Hắn đã có một gia đình Hắn sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đấy Cái nhà như cái tổ ấm che mưa, che nắng Một nguồn vui sướng, phấn chấn đột ngột tràn ngập trong lòng Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo cho vợ con sau này”,
Có thể nói, đó là biếu hiện cao nhất của tinh thần hướng về sự sống, quên đi cái chết đang bủa vây
Vợ Tràng là một nhân vật khá độc đáo Chị không có tên, không tuổi, không đặc điểm nhận dạng và, quê quán Tưởng rằng, khi chị theo Tràng đi về nhà, với sự chao chát, chỏng lỏng văn học Việt Nam lại có thêm một nhân vật “không bình thường” Nhưng không, ngòi bút Kim Lân chưa bao giờ để nhân vật của mình tha hóa, biến chất đến độ ấy Khi về đến nhà Tràng, con người thật của chị mới hiện lên đầy đủ Chị cứ “ngồi mớm ở mép giường, hai tay
ôm khư khư cái thúng” Vì sao vậy? Cái thế ngồi rụt rè, chông chênh ấy cũng là cái thế của lòng chị, trăm mối ngổn ngang Liệu chỗ ngồi ấy có phải là chỗ của chị không? Nhà này có phải chốn để chị dung thân?
Và cũng như Tràng, sau một đêm làm vợ, chị đã thay đổi hẳn: “Trông chị hôm nay khác lắm,
rõ ràng là người đàn bà hiền hậu, đúng mực…” Cái đói một khi được xua đi, thì sự tốt đẹp đúng như bản chất hiền trở lại với chị Ấy cũng là lúc chị nghĩ đên sự sống, lo cho gia đình mình Chị quét dọn sân nhà sạch sẽ, gánh nước đổ đầy ang… Có bàn tay săn sóc của chị, căn nhà trở nên gọn gàng, sáng sủa Sự sống trở về với người với cảnh…
Bà cụ Tứ càng để lại cho người đọc những thiện cảm tốt đẹp Thấy con lấy vợ trong hoàn cảnh khó khăn, bà không khỏi bùi ngùi, thương xót: “Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái, mở mày mở mặt sau này Còn mình thì…” Nhưng, bà thực sự vui mừng khi con trai đã yên bề giá thất: “Bà lão nhẹ nhõm, tươi tỉnh khác ngày thường, cái mặt bủng beo, u ám của bà rạng rỡ hẳn lên…” Rồi
Trang 6trong bữa cơm, cả ba mẹ con đều quên đi hiện thực đau lòng để hướng đến một tương lai tươi đẹp hơn: “Tràng ạ Khi nào có tiền ta mua lấy đôi gà Tao tin rằng cái chỗ đầu bếp kia làm cái chuồng gà thì tiện quá Này, ngoảnh đi ngoảnh lại, chả mấy mà có ngay đàn gà cho
mà xem…” “Nghĩ đến cái sống, không nghĩ đến cái chết là ở chỗ đấy Bà cố gắng xua đi thực tại hãi hùng, để nhen nhóm niềm tin vào cuộc sống cho các con Tuy nhiên, món chè cám đã nhắc họ về với thực tại Chao ôi, chè cám! Phải đói đến một mức nào đó, người ta ăn cám mới cảm thấy ngon! Cuộc sống khắc nghiệt, đày đọa, bắt họ phải sống cuộc sống loài vật, nhưng nào có dập tắt được phần Người đáng quí trong mỗi con người Cái phần Người ấy, sẽ giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn này
Sẽ là thiếu sót lớn nếu bỏ qua hình ảnh những người nông dân trên đê Sộp cùng nhau đi phá kho thóc, khi nói đến những kẻ hấp hối trong vòng tử địa vẫn hướng tới cuộc sống Đó là hình ảnh không hề ngẫu nhiên chút nào, được nhà văn chuẩn bị từ trước Nó là dấu hiệu của
“bước đường cùng”, không còn cách giành sự sống nào khác, phải vùng dậy đấu tranh, hướng tới một cuộc sống tốt đẹp hơn Tràng thấy “ân hận, tiếc rẻ vẩn vơ, khó hiểu” bởi anh chưa bắt được mạch nguồn cách mạng Trước mắt người đọc lúc này, sự sống trở thành mục đích chung của mỗi người; họ đấu tranh, đoạn tuyệt dứt khoát với cái chết Và chắc chắn, mẹ con Tràng sẽ tiếp nối dòng người kia, giành sự sống cho mình
Vợ nhặt là thành công xuất sắc của nền văn học cách mạng Với truyện ngắn này, Kim Lân bày tỏ thiện cảm sâu sắc với những người nghèo khổ, nhưng giàu lòng nhân ái Ông luôn khẳng định cái đói khát, chết chóc không thể giết chết niềm tin vào cuộc sống Năm tháng qua đi, còn mãi với thời gian là chất nhân văn cao cả của một nghệ sĩ nhân đạo
Trang 7Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí