PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG CHO TRƯỜNG HỢP NGHIÊN CỨU VĂN HÓA GIA ĐÌNH CỦA NGƯỜI LÀO Ở HUYỆN XAY, TỈNH OUDOMXAY, NƯỚC CHDCND LÀO

Một số bài nghiên cứu tiêu biểu về văn hóa gia đình truyền thống của người Lào trong các tập sách viết về văn hóa Lào: Cuốn sách Phong tục tập quán Lào 1974 của tác giả KhămBang Chănninh

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG CHO TRƯỜNG HỢP NGHIÊN CỨU VĂN HÓA GIA ĐÌNH CỦA NGƯỜI LÀO Ở HUYỆN

XAY, TỈNH OUDOMXAY, NƯỚC CHDCND LÀO

1 Đặt vấn đề

Oudomxay là một tỉnh ở tây bắc Lào, được thành lập năm 1976 khi nó được tách ra khỏi tỉnh Luangprabang Nơi đây từng thuộc về vùng đất của vương quốc Triệu Voi (từ thế kỷ 14 đến năm 1946) Trong quá trình hình thành và phát triển của mình, vùng văn hóa này ít chịu ảnh hưởng của văn hóa Khmer, Xiêm (Thái Lan) và còn bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu của người Lào Nhóm người Lào bao gồm các tộc sinh sống ở các vùng thấp thuộc ngữ hệ Lào-Thay Người dân tộc Lào tại Lào tạo thành nhóm Lào Lùm Tuy cộng đồng người Lào đóng góp quan trọng trong nền văn hóa Lào nhưng các thành tố và giá trị văn hóa gia đình truyền thống của người Lào chưa được quan tâm nghiên cứu đầy đủ So với nhiều hiện tượng văn hóa khác, hầu như nó rất ít được đề cập đến

Từ trước tới nay, có nhiều tài liệu đề cập tới văn hóa truyền thống của người Lào Tuy nhiên, những tài liệu nghiên cứu về văn hóa gia đình ở huyện Xay tỉnh Oudomxay thì chưa nhiều, từ những nghiên cứu về văn hóa, phong tục tập quán, đời sống cho đến ứng xử, cách giáo dục trong bữa ăn của gia đình người Lào Nhiều công trình nghiên cứu đã được hoàn thành và công bố dưới dạng sách, đề tài khoa học, luận văn, khóa luận, các bài viết trên các tạp chí chuyên ngành Các bài viết về văn hóa truyền thống nói chung, gia đình người Lào ở huyện Xay nói riêng trong điều kiện phát triển hiện nay chủ yếu do các nhà quản lý văn hóa thông tin trực tiếp tại địa phương đề cập tới

Nhiều bài viết, công trình nghiên cứu được đăng trên các tạp chí, sách chuyên ngành đề cập tới lĩnh vực văn hóa nói chung, văn hóa gia đình nói

riêng Trong bối cảnh của đất nước hiện nay, Đảng nhân dân cách mạng Lào

và Nhà nước CHDCND Lào dành nhiều sự quan tâm tới đời sống văn hóa cơ

sở với nhiều chính sách nhằm nâng cao đời sống văn hóa cơ sở nói chung, văn hóa gia đình nói riêng Theo xu hướng đó các nghiên cứu của các tác giả trong nước đều tập chung xoay quanh các vấn đề về lý luận, kinh nghiệm thực tiễn của hoạt động xây dựng đời sống văn hóa cơ sở thời kì công nghiệp hóa - hiện đại hóa, hội nhập và phát triển, từ đó đề ra các giải pháp, kiến nghị cho từng trường hợp cụ thể Một số bài nghiên cứu tiêu biểu về văn hóa gia đình truyền thống của người Lào trong các tập sách viết về văn hóa Lào: Cuốn sách Phong tục tập quán Lào (1974) của tác giả KhămBang Chănninhavông, Nxb: Hội đồng khoa học Hoàng Gia Lào, Viêng Chăn, trong cuốn này tác giả

đã tập trung viết về văn hóa ứng xử, nghi lễ, phong tục tập quán truyền thống lào thời xưa, nêu lên những phong cách sống, nếp sống của người dân thường gắn bó với nông nghiệp, lâm nghiệp và giá trị cáo hơn là thể hiện đươc văn hóa cung đình của Lào thời phong kiến Nói chung những tư liệu trong cuốn sách này sẽ rất bổ ích cho việc áp dụng nghiên cứu văn hóa gia đình của người Lào nói chung và người Lào ở huyện Xay nói riêng

Tác giả Su Nệt Phô Thị Sản viết cuốn Lịch sử Lào (2000), Nxb Quốc gia Lào, Viêng Chăn Tác giả đã phân tích cho thấy nguồn gốc sự ra đời của vương quốc Lào triệu voi hưng thịnh, những thăng trầm của các triều đại thống trị từ khi thành lập nước cho đến nay, Văn hóa, ngôn ngữ, chữ viết, tôn giáo và phong tục tập quan truyền thống tốt đẹp của người Lào nói chung và cua dân tộc Lào nói riêng được hình thành, lưu giữ và phát triển trong tiến trình lịch sử dân tộc Trong cuốn lịch sử Lào có nhiều tư liệu quý có thể quan tâm sử dụng cho mục dích nghiên cứu của đề tài

Trong cuốn sách di sản văn hóa Lào triệu voi (2004) của tác giả Mahathongkham Liêm bun hương, Nxb Phật giáo, Viêng chăn Tác giả đã tập

trung vào vấn đề đạo đức sống trong lĩnh vực tôn giáo tín ngưỡng, thể hiện cho thấy từ trước đến nay giáo dục con cái trong gia đình vẫn phần nhiều phụ thuộc vào tôn giáo, giúp tạo nên tính cách người Lào hiền hòa, có tâm đức, ngoài ra tác giả còn đề cập đến các nghi thức trong đời sống sinh hoạt thường ngày, các lễ quan trọng như: đám cưới, cầu may, tang ma…

Cuốn văn hóa và phong tục tập quán truyền thống Lào (2013) của tác giả Phamaha meethivorakhun và Khăm phun Silavong, Seng Su Văn, trong cuốn này tác giả cũng tập trung vào các phong tục tập quán tốt đẹp truyền thống như nghi thức: tu hành, buộc chỉ cổ tay, cưới xin, xây nhà mới, lễ tân gia, lễ đầy tháng con, tang ma một cách chuyên sâu hơn các tác phẩm khác

Viện Khoa học xã hội Lào cho xuất bản cuốn sách “sự thay đổi từ quá khứ đến tương lại của các thế hệ trong đất nước Lào”, Nxb Quốc gia, xuất bản năm 2013, chúng ta thấy được sự biến đổi qua các thời kỳ về mọi mặt từ chính trị, kinh tế và văn hóa xã hội diễn ra trong đất nước Lào đã từng trải qua nhiều thăng trầm và chiến tranh khốc liệt cho đến thời nay là đất nước đã giành được độc lập tự do và đang phát triển thịnh vượng

Về tài liệu của Lào, tài liệu gốc quan trọng về gia đình và văn hóa gia đình của người Lào lùm phải kể đến bộ hít xíp xoong – khoong xíp xì (những qui định về việc làm 12 lễ hội trong năm và 14 luật tục của người Lào về tất

cả các mối quan hệ trong xã hội (14 luật tục) trong đó phần lớn là những luật tục về các mối quan hệ trong gia đình như quan hệ giữa cha mẹ và con cái, giữa ông bà và cháu, giữa các cô dì, chú, bác, giữa hàng xóm láng giềng vv Những luật tục về gia đình là một tài liệu gốc quan trọng nhất cho chúng tôi khi nghiên cứu vấn đề gia đình và văn hóa gia đình của người Lào

Tóm lại những tập hợp và phân tích các công trình nghiên cứu của các học giả người Lào cho thấy những vấn đề đã được đề cập tới là: lịch sử, văn hóa tộc người, các phong tục, tục lệ, ngôn ngữ … Nhưng cho tới nay chưa có

một công trình nào nghiên cứu đầy đủ hệ thống về văn hóa gia đình của người Lào nói chung và văn hóa gia đình của người Lào ở huyên Xay, tỉnh Oudomxay nói riêng Tuy nhiên trong quá trình triển khai mục tiêu nghiên cứu của đề tài, NCS sẽ tiếp thu, kế thừa những tư liệu của các nhà nghiên cứu

đi trước làm cơ sở cho việc nhận định về văn hóa gia đình của người Lào

Như vậy có thể thấy rằng, cho đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu đầy đủ, toàn diện về văn hóa gia đình của người Lào ở huyện Xay, tỉnh Oudomxay trong giai đoạn hiện nay Huyện Xay là một huyện còn giữ được nhiều những nét văn hóa truyền thống của gia đình người Lào ở Oudomxay,

vì vậy việc nghiên cứu, tìm hiểu văn hóa gia đình truyền thống của người Lào

ở huyện Xay, từ đó đề ra các phương hướng giải pháp cụ thể để điều tiết những biến đổi trong văn hóa gia đình người Lào, hướng tới xây dựng đời sống văn hóa cơ sở phù hợp, có hiệu quả đối với văn hóa gia đình là điều cần thiết, có ý nghĩa lý luận, thực tiễn và khoa học, đồng thời chứa đựng những tính mới so với những nghiên cứu trước đó Các công trình nghiên cứu của các học giả đi trước sẽ là nguồn tư liệu quan trọng, có nhiều ý nghĩa, giá trị,

đó sẽ là nguồn để chúng tôi tham khảo, kế thừa nhằm phục vụ cho mục đích nghiên cứu của mình

2 Vận dụng lý thuyết về phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu vào đề tài của luận án

Phương pháp nghiên cứu áp dụng cho trường hợp nghiên cứu Văn hóa gia đình người Lào ở huyện Xay, tỉnh Oudomxay, nước CHDCND Lào với phát triển du lịch Lý thuyết được áp dụng vào đề tài của luận án được chia

làm 03 nhóm

2.1 Phương pháp luận

Trên cơ sở quán triệt đường lối của Đảng và nhà nước Lào trong việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc, toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, phát triển phong trào văn hóa, luận án xem đối tượng nghiên cứu văn hóa gia đình của người Lào ở huyện Xay tỉnh Oudomxay là một hiện tổng thể văn hóa xã hội đã và đang tồn tại khách quan nằm trong mối quan hệ hữu cơ với những phương diện khác như kinh tế, chính trị, xã hội Mặc dù trong quá trình triển khai đề tài nghiên cứu sinh sẽ vận dụng tối đa sự trải nghiệm thực địa song không coi nhẹ việc vận dụng lý thuyết về sự tồn tại và phát triển của văn hóa gia đình ở huyện Xay Đồng thời tiếp cận lý thuyết gia đình học, nhân học văn hóa và xã hội học văn hóa nhằm xem xét sự biến đổi văn hóa gia đình trong bối cảnh hiện nay Luận điểm này không chỉ áp dụng đối với văn hóa gia đình của người Lào ở huyện Xay tỉnh Oudomxay mà còn áp dụng được với các tỉnh, thủ đô của nước CHDCND Lào Văn hóa gia đình có những tác động mạnh mẽ đến những vấn đề thuộc về kinh tế, chính trị, xã hội của những địa phương Tuy nhiên trong những văn bản của Đảng và nhà nước

đã ban hành vấn đề phát triển con người bền vững, xây dựng gia đình ấm no, hòa thuận là khuyến cáo chung không chỉ ở đất nước Lào mà ở tất cả các nước trên thế giới Vì vậy văn hóa gia đình của người Lào ở huyện Xay cần

áp dụng sâu sắc luận điểm này Cần phải giúp văn hóa gia đình của người Lào

ở huyện Xay nói riêng, cả nước nói chung phát triển nhưng phải giữ được nét truyền thống đặc sắc của mình Với luận điểm này nghiên cứu sinh sẽ vận

dụng hài hòa trong giải quyết các vấn đề của luận án

2.2 Phương pháp tiếp cận

Phương pháp tiếp cận văn hóa gia đình từ góc độ gia đình học

Trước hết nghiên cứu về văn hóa gia đình truyền thống của người Lào

ở huyện Xay, NCS lựa chọn phương pháp tiếp cận gia đình học Những nội dung chính bao gồm một hệ thống vấn đề, mỗi vấn đề trong hệ thoogns đó lại

được xác định như là những nhánh nhỏ Về cơ bản phương pháp tiếp cận này

đã phân tích, làm rõ những đặc điểm của gia đình, văn hóa gia đình của người Lào trong truyền thống Qua đó làm rõ được những đặc trưng của quá trình hình thành và phát triển của gia đình người Lào từ truyền thống đến hiện đại Đồng thời nêu được trực trạng của gia đình, văn hóa gia đình của người Lào trong quá trình hội nhập quốc tế hiện nay Phương pháp tiếp cận này còn làm

rõ khía cạnh giới trong gia đình và xã hội, cũng như những vấn đề về quản lý nhà nước về gia đình Trên cơ sở đó đề xuất những định hướng giải pháp và điều kiện thực hiện những giải pháp xây dựng gia đình, văn hóa gia đình của người Lào phù hợp với yêu cầu hiện nay

Phương pháp tiếp cận này giúp NCS nhận thức được những vấn đề cơ bản nhất trong nghiên cứu và học tập về gia đình Những luận cứ khoa học cho những giải pháp tăng cường vai trò gia đình người Lào phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội Lào hiện nay Nói một cách cụ thể là nghiên cứu và học tập không chỉ nâng cao nhận thức, lý giải một cách đúng đắn lý luận và thực tiễn về gia đình mà còn có cơ sở nêu lên những định hướng cơ bản cho việc xây dwnjgg mô hình gia đình mới, kế thừa được các giá trị truyền thống

tốt đẹp của dân tộc Lào và kết hợp việc tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại

Phương pháp tiếp cận văn hóa gia đình từ góc độ nhân học văn hóa

Một yếu tố căn bản làm cho nhân học trở thành khoa học có tính khái quát cao hơn dân tộc học là nó đã sử dụng được những tư tưởng và bộ máy

khái niệm của xã hội học Có thể coi Nhân học (anthropology) có liên quan và

được tích hợp từ nhiều bộ môn khoa học khác nhau và được sử dụng với sự khác biệt về nội dung của môn học (từ quan điểm đến phương pháp luận, đến phương pháp nghiên cứu) ở những không gian khác nhau và trong những thời

kỳ lịch sử khác nhau C L Strauss viết:

Hướng nghiên cứu đề tài nhằm nhận diện, đánh giá những đặc điểm và giá trị tiêu biểu trong văn hóa gia đình truyền thống của người Lào; nghiên cứu sự biến đổi của các giá trị văn hóa gia đình trong đời sống hiện nay Trên

cơ sở đó, đề tài đề xuất những giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa gia đình phù hợp với sự phát triển của đất nước để từ đó có thể xây dựng gia đình văn hóa trong thời kỳ hiện đại

Hay nói cách khác, phương diện nhân học ở đây chính là sự nghiên cứu mang tính so sánh đời sống xã hội và văn hóa Trong đó, phương pháp quan trọng nhất được vận dụng trong hướng nghiên cứu của tôi là quan sát tham

dự, bao gồm công việc điền dã trong không gian nghiên cứu cụ thể (huyện Xay, tỉnh Oudomxay, nước CHDCND Lào) Mục đích của phương pháp này

là thâm nhập càng sâu càng tốt trong lĩnh vực văn hóa gia đình của người Lào, và cố gắng không bị nhận ra, để cho đối tượng nghiên cứu (các gia đình người Lào) vẫn có thể tiếp tục cuộc sống riêng của họ như bình thường Trong phương pháp tiến hành điều tra và đặc biệt là nghiên cứu thực tế của nhân học, những nhược điểm thường thấy là kiến thức giới hạn về ngôn ngữ của vùng nghiên cứu, thành kiến về giới tính Ngay cả những đối tượng nghiên cứu nhiều khi không phải đại diện cho cộng đồng ấy

Mặc dù khảo sát thực tế không cần nhiều tiền bởi vì các dụng cụ cần thiết không quá cầu kỳ, công phu nhưng nó lại tốn rất nhiều thời gian Có lẽ thế nên trong quá trình “dự phần” vào đời sống của người dân trong cộng đồng để tìm hiểu về văn hóa gia đình, tôi nên ở lại đủ lâu để có thể có thế giới quan, nhân sinh quan gần tương đồng như người địa phương đây cũng được xem là điểm lợi thế của tôi trong nghiên cứu vì tôi được sinh ra và trưởng

thành trong chính cộng đồng mà tôi làm đề tài nghiên cứu

Như vậy, sức mạnh kiến thức của nhà nhân học có thể được nói là nắm vững nền văn hóa địa phương và khả năng phân tích tốt, những điều này giúp

tôi có thể đưa ra được những nhận định về sự biến đổi giữa truyền thống- hiện đại đương đại trong văn hóa gia đình của người Lào, từ đó sẽ có những những giải pháp phù hợp gìn giữ- phát huy những giá trị tốt đẹp

Phương pháp tiếp cận từ góc độ xã hội học văn hóa

Xã hội học là khoa học về đời sống của các xã hội Mà xã hội được hiểu đơn giản với những đặc điểm căn bản và đầu tiên của nó là một nhóm người được cấu trúc như thế nào đó và chúng sống như thế nào đó Do đó, tiếp cận văn hóa gia đình từ góc độ xã hội học là cách tiếp cận về những sự kiện cấu trúc và những sự kiện chung sống Khi khảo cứu về các hiện tượng cấu trúc và chung sống trong không gian thì người ta gọi đó là tĩnh học xã hội, hay xã hội học tĩnh, khi khảo cứu trong thời gian ấy thì là động học xã hội hay xã hội học động

Dưới cách tiếp cận xã hội học, Văn hóa gia đình là hệ thống những giá trị, chuẩn mực khu biệt đặc thù điều tiết mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình và mối quan hệ giữa gia đình với xã hội, phản ánh bản chất của các hình thái gia đình đặc trưng cho các cộng đồng, các tộc người, các dân tộc

và các khu vực khác nhau được hình thành và phát triển qua lịch sử lâu dài của đời sống gia đình, gắn liền với những điều kiện phát triển kinh tế, môi trường tự nhiên và xã hội Hay nói cách khác, không có một nhóm hay một thể chế xã hội được các nhà xã hội học quan tâm một cách rộng rãi như gia đình Nói đến gia đình, đa số ai cũng hiểu bao gồm một cặp vợ chồng và con cái của họ Có người hiểu gia đình như một nhóm, dựa trên sự chung sống, mối quan hệ chặt chẽ và bền vững để tạo ra được điều kiện cho việc tạo thêm

ra và nuôi dạy con cái

Trong lịch sử phát triển của mình, gia đình vừa là một đơn vị kinh tế, vừa là cái nôi đầu tiên và suốt đời nuôi dưỡng, giáo dục con người, duy trì và phát triển ở họ những quan hệ tình cảm đặc biệt từ thế hệ này sang thế hệ

khác Gia đình là thiết chế xã hội duy nhất có sự phối hợp nhiều chức năng khác nhau Đó là các chức năng kinh tế, duy trì và phát triển nòi giống, văn hóa, giáo dục, xã hội hóa, thỏa mãn tâm lý tình cảm, chính trị Song hành cùng với thiết chế giáo dục, gia đình có vai trò quan trọng trong việc ”xã hội hóa” con người, đưa con người từ con người sinh học sang con người xã hội

Sự hình thành những chuẩn mực và định hướng giá trị tốt đẹp của gia đình sẽ không chỉ củng cố các mối quan hệ gia đình mà còn kiến tạo một môi trường văn hóa - xã hội thuận lợi cho mỗi cá nhân được phát triển hài hoà và toàn diện Về phương diện này, gia đình là cơ sở đầu tiên cho việc tái sản xuất ra con người và xã hội

Mặt khác, gia đình cũng là nguồn cung cấp lực lượng lao động, của cải cho xã hội và tham gia vào các quá trình kinh tế của xã hội từ sản xuất, phân phối, đến trao đổi và tiêu dùng Mọi nhân tài của đất nước, từ các cán bộ công quyền, những người lính cũng như các tầng lớp công nhân, nông dân, trí thức đều xuất thân từ gia đình Bước qua ngưỡng cửa của gia đình, họ có mặt trên tất cả các vị trí của xã hội, điều tiết và vận hành bộ máy của xã hội Trong mối liên hệ giữa gia đình và chính trị, các chính sách xã hội và luật pháp cũng

đã tác động sâu sắc đến phúc lợi và an sinh của các thành viên trong gia đình Ngược lại, gia đình đã góp phần thực hiện, duy trì và bảo vệ thành quả của chính sách, luật pháp để ổn định và phát triển xã hội Về phương diện này, gia đình đã đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sự ổn định và phát triển của xã hội

Do những chức năng xã hội đặc thù của mình, gia đình còn góp phần quan trọng vào việc xây dựng các chuẩn mực và giá trị đạo đức, phong tục tập quán, lối sống văn hoá, giáo dục Gia đình cũng là một mắt xích quan trọng trong mối quan hệ xã hội giữa con người với con người, con người với làng xóm, cộng đồng, đất nước Bởi vậy, việc củng cố gia đình, xây dựng các quan

hệ gia đình lành mạnh bao giờ cũng là cơ sở đầu tiên cho việc củng cố xã hội, xây dựng các quan hệ xã hội lành mạnh

Qua các nền văn hóa cũng như trong suốt chiều dài của lịch sử, gia đình cùng với các thiết chế cơ bản khác của xã hội như đảng chính trị, chính quyền, quân đội, các đoàn thể, tổ chức xã hội đã có mối liên hệ qua lại chặt chẽ nhằm duy trì sự ổn định của xã hội Đây chính là những nhân tố “phi kinh tế” không thể thiếu được để thúc đẩy và dẫn đường cho những phát triển về kinh tế, phát triển đất nước

Chính cách tiếp cận đa chiều về gia đình đã giúp cho xã hội nhận biết rõ hơn về gia đình và giúp đưa ra những giải pháp toàn diện hơn đối với đối tượng đặc biệt này và cũng chính là quá trình phát triển của nhận thức của chúng ta đối với hoạt động nghiên cứu về gia đình Chính vì vậy, từ bản chất gia đình với các chức năng xác định của nó và lịch sử quá trình ngiên cứu về gia đình, nghiên cứu về gia đình phải được đặt trong bối cảnh nghiên cứu liên ngành Nghiên cứu gia đình không chỉ là đặc quyền của một ngành khoa học nào như xã hội học, tâm lý học, kinh tế học hay chính trị học… mà ngược lại, cần là sự chung tay, góp sức của nhiều ngành khoa học, nhiều cách tiếp cận, nhiều lý thuyết và nhiều phương pháp khác nhau, để chúng ta có thể có một cách nhìn toàn diện và rõ nét nhất về gia đình, từ đó, đề xuất được những giải pháp, tìm ra được những hướng đi để gia đình vận hành tốt nhất những chức năng của mình và trở thành những tế bào lành mạnh của xã hội

Gia đình có ảnh hưởng rất cơ bản tới sự phát triển và tạo nên nền tảng đạo đức của xã hội Diện mạo văn hóa, nền nếp, đạo đức trong mỗi gia đình do chính các thành viên trong gia đình tạo nên Và ngược lại, gia đình lại là gốc rễ, cơ sở

để tạo điều kiện cho nhân cách cá nhân được hình thành, phát triển Mỗi thành viên tốt sẽ giúp cho việc xây dựng một gia đình tốt; mỗi gia đình tốt sẽ là hạt giống tốt ươm mầm cho xã hội chuẩn mực Vậy nên, ngoài chịu sự ảnh hưởng

của giáo dục xã hội, giáo dục gia đình đóng vai trò hết sức quan trọng đối với

sự phát triển của mỗi cá nhân Sự ảnh hưởng của giáo dục gia đình càng trở nên quan trọng đối với trẻ em, bởi đây là đối tượng nhạy cảm nhất, chịu tác động mạnh nhất từ chính gia đình

Phương pháp tiếp cận dân tộc học

Dân tộc học là khoa học nghiên cứu về các cộng đồng tộc người Dân tộc học được ra đời với tư cách là bước phát triển quan trọng Đây cũng là bộ môn khoa học nghiên cứu văn hóa và xã hội các tộc người (thường là ở các xã hội bán khai, hay nói rộng ra là các xã hội cổ truyền) Tylor cho rằng dân tộc học là nghiên cứu văn hóa của các dân tộc sơ khai Trở lại với các dân tộc sơ khai, dân tộc học không nhằm nghiên cứu văn hóa của các dân tộc sơ khai một cách thuần túy, mà nhằm vào việc tìm ra những quy luật chung về quá trình hình thành, phát triển của văn hóa.Vận dụng phương pháp này NCS sử dụng những tư liệu về lịch sử, dân tôc chí để so sánh các cộng đồng người, các dân tộc

Không chỉ trong xã hội truyền thống mà ngay cả trong xã hội hiện đại, quá trình tộc người vẫn liên tục diễn ra, dưới sự tác động của các điều kiện lịch sử, kinh tế, xã hội nhất định Ở CHDCND Lào (cũng như trên Thế giới) thông qua tiếp xúc tộc người về mọi phương diện, văn hóa của các tộc người

bị biến đổi Sự biến đổi ấy có thể làm cho văn hóa các tộc người phát triển phong phú thêm, nhưng cũng có thể bị mai một Các hiện tượng trên đã dẫn đến các xu hướng phát triển tộc người, biến đổi văn hóa tộc người như sau: Hòa hợp tộc người và văn hóa; Bảo lưu, duy trì văn hoá truyền thống và cố kết tộc người; Mai một văn hoá, mất bản sắc văn hóa tộc người

Ngay từ khi ra đời, ngành dân tộc học đã góp phần tích cực vào việc làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn tộc người, thành phần dân tộc và nghiên cứu văn hóa gia đình truyền thống của người Lào ở huyện Xay