Qua đó ta thấy được viên quản ngục đúng là một người có thiên lương trong sáng trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mà quên đi cả sự an toàn của bản thân.. Một lần[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 11
ĐỀ BÀI: PHÂN TÍCH NHÂN VẬT VIÊN QUẢN NGỤC TRONG CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ
CỦA NGUYỄN TUÂN
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
1 Mở bài
- Giới thiệu truyện ngắn Chữ người tử tù và tác giả Nguyễn Tuân
- Dẫn dắt vào vấn đề cần phân tích: nhân vật viên quản ngục
Trang 22 Thân bài
- Khái quát chung
• Xuất xứ: Trích từ tập Vang bóng một thời (1940) Truyện ngắn Chữ người tử tù lúc đầu có tên là Dòng chữ cuối cùng, in năm 1938 trên tạp chí Tao Đàn, sau đó được tuyển in trong tập Vang bóng một thời và đổi tên thành Chữ người tử tù
• Tóm tắt: Truyện kể về cuộc gặp gỡ giữa hai con người trong hoàn cảnh éo le: người
tử tù Huấn Cao với viên quản ngục Cảm kích trước sự đối đãi tử tế, tấm lòng của viên quản ngục, Huấn Cao đã cho chữ Và cảnh cho chữ diễn ra trong buồng giam chật hẹp, dơ bẩn Kết thúc câu chuyện với cảnh tượng xưa nay chưa từng có đã để lại nhiều dư vị thấm thía trong lòng bạn đọc
- Phân tích
• Đảm nhận chức quản ngục, hằng ngày phải làm việc và chứng kiến bao điều xấu xa
• Ngoại hình: Đó là một người trung niên “đầu đã điểm hoa râm, râu đã ngả màu” Khuôn mặt của ông như “mặt nước ao xuân, bằng lặng, kín đáo và êm nhẹ” Đây
là một người có tính cách điềm đạm, bình tĩnh, có phần phúc hậu
• Tính cách:
o Quản ngục là người có “tâm điền tốt và thẳng thắn”, có tâm hồn “thuần khiết” Chỉ vì “chọn nhầm nghề” mà ông phải bị “đày ải vào giữa một đống cặn bã”, “phải
ăn đời ở kiếp với lũ quay quắt” Nhà văn đã xem ngục quan là “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”
o Là một người có tâm hồn nghệ sĩ, say mê và quý trọng cái đẹp Ông có thú chơi
thanh cao, đó là say mê chữ đẹp “Sở nguyện cao quý” suốt đời của ông là “được
treo ở nhà riêng một đôi câu đối do tay ông Huấn viết”
o Là người có tấm lòng “biết giá người, biết trọng người ngay”, ông cảm phục tài năng và nhân cách của Huấn Cao với một thái độ cung kính, “biệt nhỡn liên tài”
đối với ông Huấn, thể hiện qua
✓ Khi nghe Huấn Cao đến: Băn khoăn, lo lắng nhưng cũng rất vui mừng
✓ Khi Huấn Cao đến: Ra sức biệt đãi, bất chấp nguy hiểm đến bản thân
✓ Khi bị Huấn Cao coi thường: Nhẫn nại, nhịn nhục
✓ Khi nghe tin Huấn Cao bị giải đi: Bất chấp khó khăn, quyết tâm xin chữ
Trang 3✓ Khi nhận chữ: “Khúm núm”, kính cẩn nhận, hoàn toàn khuất phục trước cái đẹp, thiên lương cao cả thể hiện qua “ngục quan cảm động, vái người tù một
vái, chắp tay nói một câu mà dòng nước mắt rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn ngào: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”
✓ Ông cúi đầu trước Huấn Cao bởi ông Huấn là hiện thân của cái tài, cái đẹp, cái thiên lương cao cả Dòng nước mắt của ông khi nhận lời khuyên của Huấn Cao chứng tỏ ông đã nhận thức được ý nghĩa sâu xa trong lời khuyên đó Cái vái lạy của ông không phải là hành động của kẻ bề dưới sợ hãi trước uy quyền của kẻ bề trên mà là biểu hiện của một người bị khuất phục, cảm hóa
trước “thiên lương” Quản ngục đúng là “một tấm lòng trong thiên hạ” mà
Huấn Cao được gặp và họ đã trở thành tri âm, tri kỉ của nhau Ta có thể tin rằng sau những lời khuyên bảo ân cần của ông Huấn, viên quản ngục đã luống tuổi ấy sẽ từ bỏ nghề bất nhân về quê ở để giữ thiên lương cho trong sạch, lành vững
Viên quản ngục có một tâm hồn nghệ sĩ, biết nâng niu, trân trọng cái đẹp và hướng thiện nhưng vì chọn nhầm nghề nên lạc vào chốn nhơ bẩn Trong xã hội phong kiến suy tàn, trong nhà ngục đầy sự bất lương vô đạo; viên quản ngục đúng là một con người trong sáng, tốt đẹp hiếm hoi còn sót lại…
- Nhận xét: Qua nhân vật viên quan ngục, nhà văn tiếp tục thể hiện quan niệm nghệ thuật của mình:
• Về nội dung
o Trong mỗi con người đều có một người nghệ sĩ, đều ẩn chứa tâm hồn yêu cái
đẹp, cái tài Không phải ai cũng xấu hết; bên cạnh những cái chưa tốt (phần “ác
quỷ”), mỗi con người còn có “thiên lương”( phần “thiên thần”)
o Cái đẹp có thể tồn tại ở trong môi trường của cái ác, cái xấu Nhưng không vì thế mà nó lụi tàn; trái lại nó càng mạnh mẽ và bền bỉ Nó như hoa sen mọc trên đầm lầy vậy
• Nghệ thuật
o Tình huống truyện độc đáo
o Bút pháp điêu luyện, sắc sảo khi dựng cảnh, dựng người
Trang 43 Kết bài:
- Nêu suy nghĩ, cảm nhận, đánh giá chung về nhân vật viên quản ngục
- Mở rộng vấn đề bằng suy nghĩ và liên tưởng của bản thân
C BÀI VĂN MẪU
Một nền văn học lớn là một nền văn học có nhiều phong cách, một nhà văn lớn là một nhà văn xây dựng cho mình một phong cách riêng độc đáo Nguyễn tuân là một nhà văn như thế Phong cách nghệ thuật nổi bật của ông chính là tài hoa uyên bác và là một người suốt đời đi tìm cái đẹp Chính bởi phong cách ấy mà những tác phẩm của ông mang đậm sự tài hoa uyên bác Đặc biệt là chữ người tử tù, trong tác phẩm ấy ngoài nhân vật Huấn Cao ta cũng không thể nào không nhắc đến nhân vật Viên quản ngục Dưới ngòi bút tài hoa uyên bác, một bậc phù thủy ngôn ngữ chẻ sợi tóc làm tư nhân vật ấy hiện lên cũng thật đáng chú ý
Chữ người tử tù là một trong những truyện trong tập vang bóng một thời của nhà văn Nguyễn tuân Tập truyện viết về những thói quen xưa cũ nay chỉ còn vang bóng mà thôi Trong đó chữ người tử tù kể về một cuộc gặp gỡ đầy bất ngờ giữa nhân vật viên quản ngục và Huấn Cao Không gian gặp gỡ là nhà tù nơi ngự trị của bóng tối và là kẻ thù của cái đẹp Thời gian là những ngày cuối cùng của tử tù Huấn Cao Ta thấy được cái tình huống éo le ấy nhưng còn thấy được sự éo le hơn trong chính thân phận của họ Viên quản ngục là đạo diện cho triều đình còn Huấn Cao thì lại chống lại triều đình Những trên bình diện nghệ thuật thì họ không còn là kẻ thù của nhau nữa Huấn Cao viết chữ đẹp còn viên quản ngục thì lại yêu thích say đắm cái đẹp Chính vì thế mà trên bình diện nghệ thuật họ là những người tri kỉ Và đồng thời xuất phát từ tình huống truyện ấy ta cảm nhận được vẻ đẹp của viên quản ngục như những nốt nhạc thanh thót thanh cao trong một bản nhạc xô bồ
Viên quản ngục là một người có sở thích sở nguyện cao quý Đó chính là thích chữ đẹp của Huấn Cao Nếu như sở thích của những viên quan tầm thường là vàng bạc hư danh, quyền quý an nhàn thì viên quản ngục trong tác phẩm này thì lại hoàn toàn ngược lại Ông là một người có những sở thích và sở nguyện cao quý Ông có tầm nhìn xa trông rộng và tâm tưởng thì hoàn toàn thoát khỏi những cám dỗ của vật chất cũng như những bóng tối của ngục tù Ông làm quan những không hề hống hách mà chỉ biết làm tròn nhiệm
Trang 5vụ của bản thân mình Ông giống như một âm thanh trong trẻo trong bản nhạc xô bồ ấy
Sở nguyện của ông là một ngày kia có một bức tranh chữ của Huấn Cao viết mà treo trong nhà thì quả thật là nhất Cái sở nguyện yêu chuộng những giá trị văn hóa truyền thống ấy cho thấy được cái tâm hồn trong trẻo của ông Mặc dù làm một tên quan cai ngục nhưng ông không đánh mất đi cái sự lương thiện trong bản thân mình Ông không hề phụ thuộc vào triều đình Khi biết Huấn Cao đến thì ông đã tìm mọi cách để xin chữ của ông dẫu biết rằng một khi bại lộ ra thì ông sẽ có thể mất đầu Ta cảm nhận được ở con người ông những giá trị tôn vinh cái đẹp, tâm hồn ông không bị nhà ngục kia vấy đen Trong cái nơi chỉ có
sự đánh đập trả thù tra tấn đến dã man ấy mà tâm hồn ông vẫn sáng lấp lánh như một viên ngọc quý trong đêm Kể cả khi việc xin chữ ấy gặp khó khăn khi Huấn Cao không hiểu được nỗi lòng của ông nhưng ông vẫn giữ niềm hi vọng và sở nguyện cao quý ấy Có biết đến viên quản ngục chúng ta mới có thể hiểu hết được con người chúng ta Nhiều khi cái chức vụ hay thân phận kia không quyết định đến lối sống và tâm hồn của họ
Không chỉ là một người yêu chuộng cái đẹp và có sở nguyện cao quý mà viên quản ngục còn là một người rất biết trân trọng những con người tài giỏi như Huấn Cao nữa Khi có phiến tráp báo rằng tên tội phạm nguy hiểm của triều đình sẽ được đưa đến đây trong vài ngày sau đó mới mang ra xử trảm thì viên quản ngục đã tỏ ra rất vui mừng khi gặp được người mà mình nể phục những đồng thời ông cũng thấy tiếc cho con người tài giỏi ấy mà lại phải chuốc lấy cái chết Được biết Huấn Cao có tài bẻ khóa vượt ngục nhưng viên quản ngục không mấy quan tâm về điều đó mà cái ông quan tâm là làm sao có thể tiếp cận được con người anh hùng ấy để xin chữ mà thôi Ông trân trọng Huấn Cao thiết đãi Huấn Cao và những người bạn của Huấn Cao thịt rượu hàng ngày Điều đó thể hiện
sự trân trọng những con người tài giỏi của viên quản ngục Thế rồi ông lần la hỏi Huấn Cao có cần gì thì cứ nói viên quản ngục sẽ thiết đãi Mặc dù ở đó viên quản ngục là chủ nhưng khi muốn xin chữ và trân trọng người tài cho nên viên quản ngục hạ mình xuống xưng hô như một người bề dưới Khi Huấn Cao quát mắng ông thì ông cảm thấy buồn nhưng ông không trách vì ông nghĩ rằng những kẻ chuyên trọc trời khuấy nước chỉ quen ngồi trên đầu người ta thôi
Không những thế những hành động ấy của viên quan coi ngục chính là thể hiện sự trân trọng và đề cao những giá trị văn hóa của ông Thái độ trân trọng nghệ thuật thư
Trang 6pháp chính là trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Trong nhà tù ấy bóng tối không nhuốm đen tâm hồn của viên quản ngục Sức mạnh của cái đẹp làm cho tâm hồn của viên quản ngục vẫn thiên lương trong sáng lắm Chính vì thế mà ông nhất định phải xin bằng được chữ của Huấn Cao Khi Huấn Cao quyết định cho chữ viên quản ngục cảm thấy rất vui, ông như nhận ra nhiều điều, nhận thấy cả cái cách chọn nghề sai của mình nữa Ông thể hiện thái độ kính trọng trước những lời dặn dò cuối cùng của một người tử tù Viên quan ấy hứa rằng sau khi nhận được chữ của Huấn Cao thì sẽ trở về quê sống đê giữ cái thiên lương trong sáng của bản thân mình Hai dòng nước mắt của ông khẽ rơi như thể hiện sự hối hận của mình Qua đó ta thấy được viên quản ngục đúng là một người có thiên lương trong sáng trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mà quên đi cả sự an toàn của bản thân
Một lần nữa ta phải trầm trộ tài năng uyên bác của Nguyễn Tuân Ông không những xây dựng được một nhân vật chính chuẩn mực mà đến một nhân vật phụ như viên quản ngục cũng để lại rất nhiều giá trị con người Vẻ đẹp trong con người viên quản ngục cũng sáng lấp lánh Cánh cửa nhà tù không thể nào cướp đi cái thiên lương trong sáng cùng sở nguyện cao quý của ông Chuyện kết thúc cũng là lúc viên quản ngục tay nải về quê sống với thiên lương trong sáng của mình
Trang 7Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí