Cảm nghĩ của em về hình ảnh người lính trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính

“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật đã khắc họa thành công hình ảnh những người lính trong kháng chiến chống Mĩ cứu nước.. Hình ảnh ấy tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt[r]

VĂN MẪU LỚP 9 NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

ĐỀ BÀI: CẢM NGHĨ CỦA EM VỀ HÌNH ẢNH NGƯỜI LÍNH TRONG BÀI THƠ VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH CỦA PHẠM TIẾN DUẬT

A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý

B DÀN BÀI CHI TIẾT

I Mở bài

- Giới thiệu những nét cơ bản về nhà thơ Phạm Tiến Duật và tác phẩm "Bài thơ

về tiểu đội xe không kính."

- Cảm nghĩ chung về lòng khâm phục và biết ơn thế hệ cha anh đi trước

II Thân bài

- Cảm nhận về chân dung người chiến sĩ lái xe - những con người sôi nổi, trẻ trung, anh dũng, họ kiêu hãnh, tự hào về sứ mệnh của mình Những con người của cả một thời đại:

“Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”

- Tư thế chủ động, tự tin luôn làm chủ hoàn cảnh của người chiến sỹ lái xe: “Ung dung buồng lái ta ngồi"

- Tinh thần lạc quan, sẵn sàng chấp nhận những thử thách trước gian khổ, hiểm nguy:

"Không có kính ừ thì có bụi

Không có kính ừ thì ướt áo”

- Nhiệt tình cách mạng của người lính được tính bằng cung đường cụ thể “Lái trăm cây số nữa”

- Tình đồng đội thắm thiết, thiêng liêng

- Quyết tâm chiến đấu và chiến thắng vì miền Nam, khát vọng tự do hoà bình cháy bỏng của người chiến sĩ lái xe (khổ thơ cuối)

III Kết bài

- Đánh giá về vị trí của bài thơ trên thi đàn văn học kháng chiến

- Cảm nghĩ khâm phục biết ơn và tự hào về thế hệ đi trước, những con người đã cống hiến cả tuổi thanh xuân của mình cho độc lập và hoà bình của dân tộc

A BÀI VĂN MẪU

Đề bài: Em hãy viết bài văn nghị luận văn học nêu cảm nghĩ của em về hình ảnh

người lính trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật

Gợi ý làm bài

Bài văn mẫu 01

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mĩ cứu nước, hình ảnh những chiến

sĩ lái xe vận tải đã “để thương để nhớ” cho tâm tưởng nhà thơ tài hoa Phạm Tiến Duật

Bởi vậy nên dẫu chẳng một ngày làm lính lái xe nhưng những trang thơ Phạm Tiến

Duật luôn ầm ì tiếng động cơ chạy máy và giòn tan tiếng cười nói của những chàng

lính lái xe “trẻ măng tơ”! Người đọc khó có thể quên những chàng trai ngang tàng,

tinh nghịch nhưng đầy lí tưởng ấy trong bài thơ Bài thơ về tiểu đội xe không kính

Bài thơ ra đời năm 1969, năm mà cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước đang bước

vào những năm tháng khốc liệt nhất Con đường Trường Sơn đã được khai phá để từng dòng người, dòng xe ngày đêm chi viện cho miền Nam ruột thịt Trên những

dặm đường loang lổ hố bom, trên những đèo cao trập trùng, hiểm trở, dù ở đâu trên

con đường huyền thoại ấy cũng hiện lên hình ảnh những ảnh lính lái xe vững vàng tay lái Họ đến với chiến trường từ những giảng đường đại học, từ những mái trường

phổ thông còn vương những cánh phượng rơi Tâm hồn họ phơi phới tuổi xuân và

những lí tưởng đẹp đẽ của tuổi trẻ Trở thành những anh lính lái xe, họ đã làm vui,

làm đẹp, làm vững chắc hơn cho con đường huyết mạch của cuộc kháng chiến

Các anh tự giới thiệu về những người bạn đường thủy chung gắn bó của mình:

“Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi”

Câu thơ làm hiện lên trước mắt người đọc một hình ảnh lạ lùng: Những chiếc xe

không kính Mặt khác, lời giải thích của tác giả về những chiếc xe đặc biệt ấy cũng rất

đỗi chân thực đến gần như là lột trần ra một chiếc xe đã bị phá huỷ bởi "bom giật, bom rung" - những động từ mạnh làm nổi bật hình ảnh và ý thơ Hai câu thơ thật tự

nhiên, không có hình ảnh hoa mĩ, tráng lệ, không có hình ảnh tượng trưng, giọng thơ

có chút gì đó ngang tàng tạo nên điểm khởi đầu đầy ấn tượng cho bài thơ Càng lạ

lùng hơn nữa là hình ảnh chủ nhân những chiếc xe kì lạ ấy:

“Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.”

Với các anh, sự lạ đối với mọi người lại trở thành sự thường trong đời sống “Bom giật, bom rung” để lại thương tích loang lổ trên xe nhưng lại chẳng mảy may nhìn

thấy dấu hiệu của tàn phá trên dáng hình người chiến sĩ Họ “ung dung” “ta ngồi”,

“nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng” Sự khốc liệt của chiến tranh không khiến con người

bị thui chột về tâm hồn và ý chí Các anh là những con người như lời đề trên bức

tường kỉ niệm chiến thắng phát xít Đức của Hồng quân Liên Xô: “Nơi đây mọi sắt thép đều tan chảy chỉ con người là vững vàng đi qua” Câu thơ ngắn, nhanh, điệp từ "nhìn”

lặp lại tạo nên tiết tấu hết sức sinh động

Rồi trên con đường thần thánh ấy, các anh còn “nhìn thấy” bao điều khác nữa:

“Nhìn thấy gió xoa vào mắt đắng Thấy con đường chạy thẳng vào tim

Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa, như ùa vào buồng lái.”

Bởi xe “không có kính” nên có quá nhiều bất tiện: “gió xoa vào mắt đắng” nhưng cũng

bởi không có kính nên nhiều khi ngồi trong ca bin người lính được đón nhận những

cảm giác thật lạ lùng:

“Thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa, như ùa vào buồng lái”

Hình ảnh thơ rất táo bạo và khỏe khoắn thể hiện tâm hồn trẻ trung, mạnh mẽ nhưng không kém phần mơ mộng của những chàng lính lái xe

Khi chiếc xe đã bị phá huỷ, nát tan đến như vậy thì biết bao khó khăn đã nảy sinh

cũng chỉ vì "không có kính"

“Không có kính, ừ thì có bụi

Bụi phun tóc trắng như người già”

Và:

“Không có kính, ừ thì ướt áo

Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời”

Thế nhưng, "không có kính" thì tác giả lại "có bụi" rồi có "mưa tuôn, mưa xối" Cấu trúc thơ lặp đi lặp lại - "ừ thì" - đã làm toát lên thái độ bất chấp, không hề run sợ, coi

thường mọi khó khăn Câu thơ như vang lên tiếng cười vui vẻ, các anh cười để lạc

quan yêu đời, để phớt lờ mọi khó khăn, cười để động viên mình, và động viên đồng

đội Và niềm lạc quan ấy còn được thể hiện bằng hành động

“Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.”

Và :

“Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.”

Giọng thơ âm vang rộn rã, tràn đầy sức sống sồi nổi của tuổi mười tám, đôi mươi

Những người lính trẻ ấy thật kiên cường và trẻ trung, hóm hỉnh Không chỉ vậy, họ

còn là những người đồng chí gắn bó keo sơn, khăng khít:

“Những chiếc xe từ trong bom rơi

Đã về đây họp thành tiểu đội Bạn bè gặp nhau suốt đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi”

Những con người ấy vốn dĩ không hề quen biết! Vậy mà giờ đây, trong gian khổ, họ thân thiết gắn bó, chào nhau như những người bạn đã quen Và rồi, kỉ niệm như ùa về

trong tâm trí nhà thơ Có lẽ vì ông cũng là một người lính nên ông thấu hiểu, đồng cảm tình đồng đội, đồng chí:

“Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy”

"Gia đình" - hai tiếng thân thương gợi hình ảnh những con người cùng huyết thống

Họ, những người lính Trường Sơn ấy, cũng mang trong mình dòng máu nóng - dòng máu sôi sục khát vọng giải phóng miền Nam, giải phóng đất nước

“Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước Chỉ cần trong xe có một trái tim”

Tuy chiếc xe có bị phá huỷ, nát tan đến mức nào, dù gian khổ khó khăn bao nhiêu,

nhưng "chỉ cần trong xe có một trái tim" - Đúng vậy! Chính tình yêu Tổ quốc đã cầm

lái, đã là động lực thúc đẩy, giúp những người lính có thêm sức mạnh trước mỗi khó

khăn Lời thơ nhẹ nhàng như một lời khẳng định chắc nịch, gọn ghẽ Câu thơ kết của

bài thơ có lẽ là câu thơ hay nhất, vừa kết lại sức mạnh của con người chính là ở tình

yêu, tình yêu Tổ quốc, tình thương đồng bào và tình yêu hoá thành ý chí - kiên cường

và vững bền Nhưng đồng thời, nó cũng mở ra, gợi ra cánh cửa ánh sáng: Miền Nam,

nơi mà đồng bào đang trông ngóng cách mạng trong từng khoảnh khắc

Bài thơ có giọng điệu phóng khoáng, ngang tàng như tâm hồn chàng trai tuổi đôi mươi Nguyễn Tiến Duật đã không phải dụng công gọt giũa ngôn từ, nhiều câu thơ

như lời nói hàng ngày nhưng chính sự giản dị, chân thành của cảm xúc đã làm nên

những câu thơ lôi cuốn người đọc Ngoài ra còn phải kể đến nhiều hình ảnh thơ táo bạo, giàu sức gợi tả cùng các điệp từ, điệp ngữ

“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật đã khắc họa thành công

hình ảnh những người lính trong kháng chiến chống Mĩ cứu nước Hình ảnh ấy tiêu

biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam trong kháng chiến chống Mĩ Chiến trường ác liệt, hiểm

nguy mà tâm hồn các anh các chị vẫn ngời ngời sự lạc quan, trẻ trung yêu đời và yêu sống

Nhưng trên hết vẫn là tấm lòng yêu mến, thiết tha với đồng đội, với đất nước, vẻ đẹp

tâm hồn cao quý gieo vào lòng người đọc niềm tin yêu, sự trân trọng cảm phục và lời

nguyện cầu tiếp bước Khi xưa các anh các chị “Xẻ dọc Trường Sơn đi đánh Mĩ” thì hôm nay thế hệ trẻ sẽ “chuẩn bị hành trang” đầy đủ để đưa đất nước tiến “vào thế kỉ mới” sôi động và đầy thách thức

Bài văn mẫu 02

Cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của dân tộc ta là một bản anh hùng ca bất

diệt Trong những tháng năm sục sôi khí thế “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” ấy

nhân dân Miền Bắc đã không tiếc sức người, sức của chi viện cho Miền Nam ruột thịt Trong những đoàn quân điệp điệp trùng trùng nối nhau ra trận có chàng trai trẻ Phạm Tiến Duật Anh được tôi luyện và trưởng thành trong chiến tranh và trở thành nhà thơ chiến sỹ Thơ anh không cuốn hút người đọc bằng ngôn từ mượt mà, âm điệu

du dương mà nó khiến người đọc say bằng chính sự tự nhiên, sống động, gân guốc,

độc đáo và đậm chất lính tráng “Bài thơ về tiểu đôi xe không kính” là một bài thơ tiêu

biểu cho hồn thơ đó

Xuyên suốt bài thơ là hai hình ảnh trung tâm: những chiếc xe và những người chiến sĩ lái xe Những chiếc xe không kính và nguyên nhân của nó được giới thiệu bằng lời thơ tự nhiên, mộc mạc như một lời phân bua mà có lẽ trước tác giả chưa ai khám phá ra chất thơ bộc lộ ngay trong vẻ tự nhiên của ngôn từ :

“Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật, bom rung, kính vỡ đi rồi.”

Cách lý giải đơn giản, ngộ nghĩnh tạo thú vị cho người đọc Cảm hứng thơ bắt đầu từ

hiện thực ác liệt nơi chiến trường với “bom giật, bom rung ” giúp ta hình dung sự tàn

phá của đạn bom trên những nẻo Trường Sơn năm ấy vô cùng dữ dội Song thiếu đi những phương tiện vật chất tối thiểu lại là cơ sở để người lái xe bộc lộ những phẩm

chất cao đẹp và sức mạnh tinh thần lớn lao của họ:

“Ung dung buồng lái ta ngồi Nhìn đất ,nhìn trời ,nhìn thẳng.”

Trên những chiếc xe không kính, dưới làn bom đạn của kẻ thù, an toàn của các anh khó mà bảo đảm Vậy mà thái độ của các anh bình thản tự tin đến không ngờ Trong

tư thế ung dung, trong cái nhìn bao quát cả đất trời còn có cả niềm kiêu hãnh của người làm chủ hoàn cảnh, tự hào ngắm nhìn đón nhận thiên nhiên Nhịp thơ cân xứng, ý thơ trôi chảy, lời thơ nhẹ nhàng như diễn tả hình ảnh những đoàn xe lăn bánh trên những nẻo đường ra trận Cái vất vả, gian khổ hiểm nguy được miêu tả bằng những hình ảnh giản dị trung thực đến từng chi tiết:

“Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa, như ùa vào buồng lái.”

Xe không kính, gió lùa mạnh vào cabin, người lái xe không chỉ cảm thấy mà còn nhìn

thấy “gió vào xoa mắt đắng” Cử chỉ quá đỗi trìu mến, dịu dàng và thân thiện ấy của

gió làm đắng những đôi mắt cay xè vì thiếu ngủ Và hơn thế nữa, nắng mưa gió bụi của Trường Sơn đã trở thành những bạn đồng hành:

“Không có kính ừ thì có bụi Bụi phun tóc trắng như người già

…Không có kính ừ thì ướt áo Mưa phun mưa xối như ngoài trời.”

Điệp từ “ừ thì”, “chưa cần”, hình ảnh “phì phèo châm điếu thuốc”, giọng “cười haha”

hào sảng làm tôn lên chất bình dị mà anh hùng của những chàng trai trẻ biết biến cái vất vả gian nan thành phút giây thư giãn thoải mái Qua đó làm sáng lên tinh thần cứng cỏi đầy nghị lực và bất chấp gian khó của những người biết vượt lên hoàn cảnh

để làm chủ hoàn cảnh Có lẽ ai đã từng đến Trường sơn mới thấu hết cái gian nan của người cầm lái Đường Trường Sơn gập ghềnh, mưa Trường Sơn như trút nước, mùa khô xe chạy bụi mù trời Bom đạn của quân thù không làm các anh chùn bước thì gió, bụi ,mưa sa của thiên nhiên khắc nghiệt nào có đáng kể chi Trên những chiếc xe

không kính ,tâm trạng người chiến sĩ lái xe vẫn phơi phới thênh thang:

“Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.”

Lạ lùng thay ,như một khám phá bất chợt của nhà thơ, sự hiểm nguy của những chiếc

xe không kính lại trở thành sự tiện lợi bất ngờ khi các chàng lính gặp nhau, bởi họ có thể không cần phải xuống xe mà vẫn có thể bắt tay nhau thể hiện tình thân ái Công việc vất vả, hiểm nguy nhưng phút nghỉ ngơi của những người lính lại vô cùng giản dị:

“Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy.”

Cuộc sống dẫu giản dị, xuềnh xoàng nhưng ấm áp tình cảm Những người lính không chỉ là đồng chí, đồng đội của nhau mà họ còn là những người cùng trong một gia đình Bởi vậy sau những phút nghỉ ngơi ngắn ngủi họ lại tiếp tục công việc của mình với niềm tin mãnh liệt vào ngày mai chiến thắng Chỉ có điều càng gần đến phương Nam những chiếc xe ngày càng hư hỏng:

“Không có kính rồi xe không có đèn Không có mui xe, thùng xe có xước.”

Khi tứ xe “không kính” được gói lại thì những con số không khác lại mở ra: “không đèn”,“không mui”, chỉ một thứ duy nhất có thêm nhưng lại là “có xước” Như vậy cả

“không có” và “có ”đều là tổn thất, đều là hư hại Điệp ngữ “không có” được nhắc lại ba

lần như nhân lên ba lần những thử thách khốc liệt của chiến tranh, hoàn thiện dung mạo trụi trần đến kinh ngạc của chiếc xe vận tải Vượt dãy Trường Sơn, đi qua đạn bom khói lửa của kẻ thù, mang trên mình đầy thương tích những chiếc xe như một dũng sĩ kiên cường Kì lạ thay:

“Xe vẫn chạy vì miền nam phía trước Chỉ cần trong xe có một trái tim.”

“Trái tim” là một hoán dụ chỉ người chiến sĩ lái xe yêu nước căm thù giặc sống trẻ

trung, sôi nổi và lạc quan tin tưởng vào thắng lợi tất yếu của cuộc kháng chiến Câu thơ khép lại nhưng con mắt thơ thì mở ra Ta chợt nhận ra người chiến sỹ lái xe là một phần không thể thiếu, là con mắt, là bộ não, là linh hồn của xe Có trái tim chiếc

xe thành một cơ thể sống, thành một khối thống nhất với người chiến sĩ Ta hiểu vì sao cả đoàn xe có thể vượt qua dãy Trường Sơn khói lửa bởi cội nguồn sức mạnh của

nó kết tụ lại cả trong trái tim gan góc, kiên cường, giàu bản lĩnh và chan chứa yêu thương Có lẽ vì thế mà nhiều người cho rằng đây là hình ảnh trái tim cầm lái

Đến với bài thơ ta thú vị nhận ra cái giọng rất trẻ, rất lính Chất giọng ấy bắt nguồn từ sức trẻ, từ tâm hồn phơi phới của thế hệ chiến sĩ trẻ Việt Nam mà chính tác giả đã từng sống, từng trải nghiệm Ngôn ngữ thơ giản dị đậm chất văn xuôi, hình ảnh thơ sáng tạo bất ngờ,đặc biệt là sự linh hoạt của nhạc điệu trong thơ đã góp phần tạo nên sức hấp dẫn sâu sắc của bài thơ trong lòng độc giả

Kết hợp giữa hiện thực hào hùng cùng cảm hứng lãng mạn cách mạng, hai bài thơ

“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” vang lên âm hưởng sử thi hào hùng của văn học

nước ta trong suốt ba mươi năm kháng chiến trường kì gian khổ Xưa kia, những

người lính chống Pháp ra đi với “Giọt mồ hôi rơi trên má anh vàng nghệ - Anh vệ quốc quân ơi, sao mà yêu anh thế”, rồi những người lính trong kháng chiến chống Mĩ lên đường trong sự phấn khởi, với tinh thần “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước – Mà lòng phơi phới dậy tương lai” Còn hôm nay, khi những người lính của thời hòa bình đang

ngày đêm canh giữ ngoài đảo Trường Sa, bảo vệ bình yên cho đất nước, ta mới thấy

vẻ đẹp cao vời vợi của những người lính Trước đây, bây giờ và sau này, những người lính sẽ mãi là biểu tượng đẹp của dân tộc…

Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các

trường chuyên danh tiếng

- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học

- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các

trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn

II Khoá Học Nâng Cao và HSG

- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt

ở các kỳ thi HSG

- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho

học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần

Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt

thành tích cao HSG Quốc Gia

III Kênh học tập miễn phí

- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các

môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất

- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn

phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%

Học Toán Online cùng Chuyên Gia

HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí