Trình bày bước phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến năm 1994?. Sự khác biệt cơ bản trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản trướ[r]
Trang 1SỞ GD &ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT YÊN LẠC 2 KÌ THI KSCL ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI KHỐI 12 ĐỀ THI MÔN: LỊCH SỬ
NĂM HỌC 2017 - 2018
Thời gian làm bài 180 phút, không kể thời gian giao đề.
Đề thi gồm: 01 Trang
Câu 1:( 2,0 điểm)
Nêu những ưu điểm và hạn chế cơ bản của Liên Xô trong công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội (1945- 1991) Liên Xô tan rã đã tác động như thế nào đến tình hình thế giới?
Câu 2: ( 2,5 điểm)
Trình bày bước phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến năm 1994 Những nhân tố nào thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi ?
Câu 3: (1,5 điểm)
Những điểm giống và khác nhau giữa Liên minh châu Âu (EU) và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)?
Câu 4: (2,0 điểm)
“ Từ nửa sau những năm 70 của thế kỉ XX, Nhật Bản bắt đầu đưa ra chính sách
đối ngoại mới” ( Sách giáo khoa Lịch sử 12, trang 56).
a Sự khác biệt cơ bản trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản trước và sau năm 1977?
b Những nguyên nhân nào khiến Nhật Bản điều chỉnh chính sách đối ngoại?
Câu 5: ( 2,0 điểm)
Quan hệ quốc tế từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến năm 2000 có sự thay đổi như thế nào? Giải thích tại sao lại có sự thay đổi đó
Trang 2
-Hết -SỞ GD&ĐT
VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT
YÊN LẠC 2
KÌ THI KSCL ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI KHỐI 12
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: LỊCH SỬ
NĂM HỌC 2017 - 2018
Đáp án gồm: 04 Trang
tựu và hạn chế
cơ bản của Liên
Xô trong công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội (1945- 1991).
Liên Xô tan rã
đã tác động như thế nào đến tình hình thế giới?
2,0
a Thành tựu:
- Kinh tế: Hoàn thành khôi phục kinh tế hàn gắn vết thương chiến tranh; xây dựng
cơ sở vật chất kĩ thuật của Chủ nghĩa xã hội đạt được nhiều thành tựu Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới (sau Mĩ), chiếm 20% sản lượng công nghiệp thế giới
0,25
- Khoa học kĩ thuật: Năm 1949, Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử phá vỡ thế độc quyền vũ khí nguyên tử của Mĩ; Năm 1957, phóng thành công
vệ tinh nhân tạo;
Năm 1961, phóng thành công tàu vũ
0,25
Trang 3trụ phương Đông đưa nhà du hành
vũ trụ Gagarin bay vòng quanh trái đất, mở ra kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người
b Hạn chế:
- Đề ra đường lối lãnh đạo mang tính chủ quan, duy
ý chí, cơ chế tập trung quan liêu bao cấp làm cho sản xuất trì trệ, …
xã hội thiếu dân chủ và công bằng làm gia tăng bất mãn trong quần chúng
0,25
- Không bắt kịp bước phát triển về khoa học - kĩ thuật tiên tiến, dẫn đến tình trạng trì trệ khủng hoảng về kinh tế và xã hội
0,25
- Công cuộc cải tổ phạm phải sai lầm
về nhiều mặt, từ
bỏ Chủ nghĩa Mác – Lênin, xóa bỏ nguyên tắc tập trung dân chủ, nguyên tắc Đảng lãnh đạo…., thiết lập quyền lực tổng thống, làm sụp đổ CNXH ở Liên Xô
0,25
- Hạn chế về công tác cán bộ: sự tha hóa về phẩm chất chính trị và đạo đức cách mạng của một số người lãnh đạo đảng và nhà nước trở
0,25
Trang 4thành đối tượng
để các thế lực thù địch lợi dụng chống phá chế độ
c Tác động:
- Hệ thống XHCN trên thế giới không còn tồn tại; Trật tự hai cực Ianta chính thức sụp đổ; Mĩ là cực duy nhất còn lại,
có lợi thế tạm thời, mưu đồ thiết lập trật tự thế giới
“đơn cực” do Mĩ làm bá chủ thế giới
0, 5
Câu 2 Trình bày bước
phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến
Những nhân tố nào thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi ?
2,5
a Bước phát triển:
Giai đoạn từ năm
1954 : Sau Chiến tranh thế giới thứ
trào đấu tranh giành độc lập ở châu Phi bùng
nổ mạnh trước hết là ở Bắc Phi :
mở đầu là cuộc binh biến của binh lính và
0,25
Trang 5sĩ quan yêu nước
Ai Cập (1952), lật đổ vương triều Pharúc, chỗ dựa của thực dân Anh, lập ra nước Cộng hòa
Ai Cập (18 – 6 – 1953) Tiếp theO
là Libi (1952), Angiêri (1954 – 1962)
Giai đoạn từ năm
1960 : Nửa sau thập niên 50, hệ thống thuộc địa của thực dân ở châu Phi tan rã, nhiều quốc gia giành được độc lập
như : Tuynidi, Marốc,
Xuđăng(1956),
Gana (1957),
Ghinê (1958),…
0,25
Giai đoạn từ năm
1960 được ghi nhận là “Năm châu Phi” với 17 nước được trao trả độc lập Năm
1975, thắng lợi của cách mạng
Môdămbích
trong cuộc đấu tranh chống thực dân Bồ Đào Nha,
đã đánh đổ nền thống trị chủ nghĩa thực dân
0,25
Trang 6cũ ở châu Phi cùng hệ thống thuộc địa của
nó
Từ năm 1975 đến nay: Giai đoạn hoàn thành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, tiêu biểu là cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc tại Nam Phi
+ Sau nhiều thập
kỉ đấu tranh, nhân dân Nam
tuyên bố thành lập nước Cộng hoà Dimbabuê (18 – 4 – 1980) Trước sức
ép của nhân dân
và Liên hợp
quyền Nam Phi
đã trao trả
Namibia; tháng 3 – 1990, Namibia tuyên bố độc lập
0,25
+ Tại Nam Phi : Trước áp lực đấu tranh của người da màu, bản Hiến pháp
11 – 1993, chế
biệt chủng tộc (Aphácthai) bị xóa bỏ Tháng 4 – 1994, nhân dân Nam Phi thắng
0,5
Trang 7lợi trong cuộc bầu cử đa sắc tộc đầu tiên Kết quả
Manđêla – Chủ tịch ANC trở
thống Cộng hòa Nam Phi, một nước Nam Phi mới, dân chủ và không phân biệt chủng tộc Sự kiện này đánh dấu việc chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc dã man, đầy bất công đã từng tồn tại ba thế kỉ ở nước này
b Những nhân tố….
– Nhân tố khách quan:
+ Sự kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai cũng như những thay đổi về tình hình quốc tế sau chiến tranh đã thúc đẩy phong trào độc lập dân tộc tại châu Phi… Thất bại của chủ nghĩa phát xít, sự suy yếu của Anh
và Pháp, hai quốc gia thống trị nhiều vùng thuộc địa tại châu Phi tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu
0,25
Trang 8tranh giải phóng dân tộc của nhân dân châu Phi
+ Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, trước hết
là của Việt Nam và Trung Quốc đã cổ vũ cuộc đấu tranh giải phóng ở châu Phi
0,25
– Nhân tố chủ quan:
+ Sau chiến tranh, lực lượng cách mạng ở châu Phi đã có
sự trưởng thành
Châu Phi đã thành lập được
tổ chức lãnh đạo
thống nhất châu Phi” (OAU) năm 1963; giữ vai trò quan trọng trong việc phối hợp hoạt động và
nghiệp đấu tranh cách mạng của các nước châu Phi…
0,25
+ Giai cấp tư sản châu Phi ngày càng trưởng thành, nhanh chóng nắm lấy ngọn cờ lãnh đạo cách mạng thông qua các chính đảng hoặc các tổ
0,25
Trang 9chức chính trị của mình; Nhân dân châu Phi đã tận dụng mọi thời cơ tổ chức đấu tranh … Mọi đường lối đấu tranh giải phóng dân tộc luôn nhận được
sự đồng tình ủng
hộ to lớn của các tầng lớp nhân dân…
giống và khác nhau giữa Liên minh châu Âu (EU) và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)?
1,5
a Giống nhau
* Hoàn cảnh ra đời
- Là tổ chức của những quốc gia liền kề về địa lí, tương đồng về kinh tế, văn hóa
0,25
- Hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài (Mĩ)
0,25
* Mục tiêu: liên minh, hợp tác cùng phát triển về kinh tế, văn hóa
0,25
* Vị trí: hiện nay
là những tổ chức liên kết, hợp tác khu vực phát triển hiệu quả nhất thế giới, có xu hướng phát triển liên kết lên tầm cao mới (EU tiến tới nhất
0,25
Trang 10thể hóa, ASEAN hướng tới thành một cộng đồng vững mạnh)
* Vai trò: hợp tác, phát triển tăng khả năng cạnh tranh với các nước ngoài khối
0,25
b Khác nhau
- Liên minh châu
Âu (EU) là tổ chức liên kết châu lục, hợp tác toàn diện hơn và ảnh hưởng lớn hơn Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) là tổ chức liên kết khu vực và đang phát triển
0,25
Câu 4 a Sự khác biệt cơ
bản trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản trước
và sau năm 1977?
b Những nguyên nhân khiến Nhật Bản điều chỉnh chính sách đối ngoại.
2,0
a Sự khác biệt cơ bản trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản trước
và sau năm 1977
- Trong những năm 1945 - 1973, chính sách đối ngoại của Nhật Bản là liên minh chặt chẽ với Mỹ
(Biểu hiện: Hiệp ước an ninh Mỹ -Nhật được kí kết năm 1951 ; Nhật Bản chấp nhận
0,5
Trang 11đứng dưới chiếc ô
bảo trợ hạt nhân
của Mỹ….)
- Nửa sau những năm 70, Nhật Bản đưa ra chính sách đối ngoại mới, thể hiện trong học thuyết Phucưđa (1977) và Kaiphu (1991) với nội dung chủ yếu là tăng cường quan
hệ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội với các nước Đông Nam Á
0,25
- Từ 1991 đến
2000, Nhật Bản
vẫn coi trọng
quan hệ với Mĩ và Tây Âu, nhưng
đặc biệt chú trọng
phát triển quan hệ với các nước Đông Nam Á
0,25
b Những nguyên nhân khiến Nhật Bản điều chỉnh chính sách đối ngoại
- Do sự phát triển thần kì về kinh tế (thập kỷ 60), đến đầu thập kỷ 70, Nhật Bản đã trở thành một trong 3 trung tâm kinh tế của thế giới Cùng với tiềm lực kinh
tế ngày càng lớn mạnh, sức mạnh
về quân sự của Nhật Bản ngày càng được tăng cường…
0,5
- Cùng với sự suy giảm về địa vị
0,25
Trang 12kinh tế, từ sau năm 1975 Mỹ phải rút khỏi Đông Nam Á, tạo
ra khoảng trống quyền lực tại khu vực này…
- Do xu thế khu vực hóa, toàn cầu hóa ngày càng phát triển…
0,25
từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến năm
2000 có sự thay đổi như thế nào? Giải thích tại sao lại có sự thay đổi đó.
2,0
a Quan hệ quốc
tế từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến năm
2000 có sự thay đổi
- Từ năm 1947 đến đầu những năm 70 của thế kỉ
XX, cuộc chiến tranh lạnh với sự đối đầu giữa hai khối Tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa với nội dung chạy đua vũ trang là chủ yếu, chi phối mọi mối quan hệ quốc tế…
0,25
- Đầu những năm
70 của thế kỉ XX đến năm 1991, xu thế hòa hoãn Đông- Tây và chiến tranh lạnh chấm dứt…
0,25
- Từ sau năm 0,5
Trang 131991, Quan hệ quốc tế sau chiến tranh lạnh với nội dung chủ yếu lấy phát triển kinh tế làm trung tâm; Sự xác lập của trật tự thế giới đa cực; Quan hệ giữa các nước lớn là mối quan hệ đối thoại, thỏa hiệp, tránh xung đột trực tiếp;
…
b Giải thích
- Sau hơn 40 năm chạy đua vũ trang, hai siêu cường Xô – Mĩ hao tổn, suy giảm thế mạnh về nhiều mặt so với các cường quốc khác Kinh tế Mĩ chịu sự cạnh tranh gay gắt của các nước: Tây Âu,
CNXH ở Liên Xô lâm vào khủng hoảng trì trệ kéo dài,….Cả hai nước cần phải thoát khỏi thế đối đầu để củng cố vị thế của mình
0,5
- Do tác động của
cuộc Cách mạng khoa học- kĩ thuật hiện đại (đầu những năm 70 của thế kỉ XX, gọi là Cách mạng khoa học- công nghệ) diễn ra ngày càng mạnh mẽ đã thúc đẩy quan hệ giao lưu hợp tác quốc
tế với xu thế toàn
0,5
Trang 14cầu hóa diễn ra mạnh mẽ