Trong bài ca dao “Trèo lên cây khế nửa ngày” thể hiện những tình tiết vô cùng vô lý, phi thực tế nhưng lại vô cùng có lý với tâm trạng thất thần, vẩn vơ vơ vẩn không tập[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 10
PHÂN TÍCH BÀI CA DAO Trèo lên cây khế nửa ngày,
Ai làm chua xót lòng này, khế ơi!
Mặt trăng sánh với mặt trời
Sao Hôm sánh với sao Mai chằng chằng
Mình đi có nhớ ta chăng?
Ta như sao vượt chờ Trăng giữa trời
Phân tích bài ca dao Trèo lên cây khế nửa ngày - Ai làm chua xót lòng này, khế ơi! mà
Học247 giới thiệu dưới đây sẽ giúp các em cảm nhận được tâm trạng buồn tủi của những đôi lứa yêu nhau nhưng không đến được với nhau Đồng thời, dàn bài chi tiết và bài văn mẫu này sẽ giúp các em định hướng được cách phân tích một bài ca dao Mời các em cùng
tham khảo!
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
1 Mở bài
- Giới thiệu bài ca dao Trèo lên cây khế
+ Ca dao là một kho tàng quý giá của dân tộc Việt Nam ta, như một giá trị truyền thống và cũng là một món ăn tinh thần Những câu ca dao luôn nói về mọi điều trong cuộc sống cũng như trong xã hội Bên cạnh những câu ca dao than thân thì cũng có những câu ca dao nói về tình yêu nam nữ Một trong những bài ca dao nói về tình yêu nam nữ rất hay là “Trèo lên
Trang 2cây khế”
Trèo lên cây khế nửa ngày,
Ai làm chua xót lòng này, khế ơi!
Mặt trăng sánh với mặt trời
Sao Hôm sánh với sao Mai chằng chằng
Mình đi có nhớ ta chăng?
Ta như sao vượt chờ Trăng giữa trời
2 Thân bài
a Hai câu đầu
Trèo lên cây khế nửa ngày,
Ai làm chua xót lòng nay, khế ơi!
- Trèo lên cây khế là chuyện bình thường nhưng chàng trai lại trèo lên cây khế đến nữa ngày, một điều vô lí
- Những đó là tâm trạng của chàng trai, chua xót
- Mượn hình ảnh trèo cây khế nửa ngày để nói lên tình yêu với một cô gái
b Những hình ảnh đặc sắc trong bài ca dao:
- Sao mai, sao hôm, mặt trăng, mặt trời đều là những hình ảnh thiên nhiên thân thuộc
- Những hình ảnh thiên nhiên để nói rằng nó là những điều ngăn cản tình yêu đôi lứa
- Ý nói là mặt trăng và mặt trời chẳng bao giờ gặp nhau và sao mai, sao hôm cũng thế
- Thể hiện tâm trạng buồn tủi của những đôi lứa yêu nhau nhưng không đến được với nhau
3 Kết bài
- Bài ca dao thể hiện tình yêu chân thật và say đắm, nhưng trắc trở khi họ không đến được với nhau
C BÀI VĂN MẪU
Đề bài: Phân tích bài ca dao:
Trèo lên cây khế nửa ngày,
Ai làm chua xót lòng này, khế ơi!
Mặt trăng sánh với mặt trời
Sao Hôm sánh với sao Mai chằng chằng
Mình đi có nhớ ta chăng?
Ta như sao vượt chờ Trăng giữa trời
Trang 3Gợi ý làm bài:
Trèo lên cây khế nửa ngày,
Ai làm chua xót lòng này, khế ơi!
Mặt trăng sánh với mặt trời
Sao Hôm sánh với sao Mai chằng chằng
Mình đi có nhớ ta chăng?
Ta như sao vượt chờ Trăng giữa trời
Kho tàng ca dao tục ngữ dân gian của nước ta vô cùng phong phú đa dạng, nó thể hiện những tâm tư tình cảm, nguyện vọng của người nông dân lao động gửi gắm vào trong những câu thơ Thể hiện những mong ước tình cảm lứa đôi nam nữ Trong thời phong kiến xưa người con gái không được tự do yêu đương mà sống trong những phép tắc đạo lý, vô hình
“Cha mẹ đặt đâu con ngồi đó” Người con gái sống trong gia đình phải tuân theo tam tòng tứ đức, không phải muốn làm gì thì làm như thời đại hiện nay
Bài ca dao thể hiện tình cảm của đôi uyên ương đang yêu, những nhớ nhung da diết không thể nói thành lời Bài ca dao được viết theo cảm hứng bất chợt thể hiện những cảm xúc bộc phát trong lòng tác giả bất ngờ không có sự tính toán
Trong ca dao đây không phải lần đầu người xưa viết lên những tâm sự tình cảm lứa đôi bất chợt như vậy, mà còn có rất nhiều bài khác được viết dưới dạng phong cách, ngôn ngữ tương tự như bài ca dao sau:
Trèo lên cây bưởi hái hoa, Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân
Trèo lên cây bưởi hái hoa, Người ta hái hết đôi ta bẻ cành
Trèo lên cây gạo cao cao, Bước xuống vườn đào hái nụ tầm xuân
Trong bài ca dao “Trèo lên cây khế nửa ngày” thể hiện những tình tiết vô cùng vô lý, phi thực tế nhưng lại vô cùng có lý với tâm trạng thất thần, vẩn vơ vơ vẩn không tập trung vào việc gì mình đang làm của người con trai đang mắc bệnh tương tự Đang mong nhớ người yêu của mình, sự lo lắng cho tương lai của hai người gặp trắc trở khiến người con trai trèo lên cây khế mà mất tới nửa ngày
Những câu còn lại của bài ca dao thể hiện sự chua xót của chàng trai khi tình yêu bị ngăn cản, cách trở Tình yêu của người con gái vô cùng sâu nặng, nhưng không được chấp nhận, hai người có duyên nhưng lại chẳng bao giờ có thể nhìn thấy nhau như Sao Mai và Sao Hôm Một ngôi sao mọc buổi sáng và một ngôi sao chỉ thấy xuất hiện trong buổi tối Thật ra khoa học đã chứng minh rằng hai ngôi sao này thực chất chỉ là một thôi, nhưng xuất hiện ở hai thời điểm khác nhau trong ngày Nhưng do thời xưa ông cha ta chưa phát triển về khoa học
Trang 4nên họ nhầm tưởng đó là hai ngôi sao khác nhau và đặt cho nó là Sao Mai và Sao Hôm
Tình yêu của người con trai và người con gái trong bài ca dao này được ví như hai ngôi sao
đó cả đời ngăn cách không thể nào thấy mặt nhau, dù có vượt cả bầu trời thì tình cảm của họ cũng luôn bị chia rẽ
Danh xưng “Ta” và “Mình” thể hiện sự thân thiết gắn bó trong hai con người, thể hiện sự gần gũi thân thiết như vợ chồng trong tâm tưởng người con trai luôn coi người con gái mình yêu thương là một phần cuộc sống
Cách xưng hô này thể hiện sự nồng nàn yêu thương Yêu nhau nhiều như vậy nhưng không thể nào vượt qua những cách trở, trái ngang để tìm đến với nhau, khiến cho người con trai cảm thấy xót xa “trèo lên cây khế nửa ngày” thể hiện tâm trạng thẫn thờ, ra ngẩn và ngơ như người mất hồn
Thông qua bài ca dao người xưa muốn lên án tố cáo tội ác của chế độ phong kiến khi chia rẽ tình cảm nam nữ Tình cảm lứa đôi, khi bắt người con trai và con gái đang yêu phải chia lìa
xa rời vì những phong tục cổ hủ lạc hậu
Bài ca dao thể hiện tình cảm chân thực, vô cùng cảm động của người con trai đang yêu đang tương tư tới người mình thương nhớ, tới mức vô hồn không làm được việc gì tập trung
Trang 5Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí