- Những mâu thuẫn tiếp tục nảy sinh giữa các nước đế quốc sau Chiến tranh Thế giới thứ Nhất. - Chính sách thù địch chống Liên Xô càng thúc đẩy các nước đế quốc phát động chiến tranh xâm [r]
Trang 1TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI NĂM 2021
MÔN LỊCH SỬ 8 THỜI GIAN 120 PHÚT
ĐỀ SỐ 1
Câu 1: (3 điểm)
Tại sao nói: Thời kỳ chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh là thời kỳ phát triển tới đỉnh cao của
cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII?
Câu 2: (4 điểm)
Em hãy cho biết nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa của cách mạng Nga 1905 – 1907
Câu 3: (3 điểm)
Em hãy trình bày và phân tích vai trò của Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết trong
cuộc chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)
Câu 4: (6 điểm)
Có ý kiến cho rằng: “Ngay từ khi thực dân Pháp đặt chân tới xâm lược Việt Nam, chúng đã vấp phải một tinh thần chiến đấu vô cùng oanh liệt, sôi nổi và rộng khắp cả nước của nhân dân ta Mặc cho triều đình
nhà Nguyễn bạc nhược, yếu hèn, từng bước đầu hàng thực dân Pháp, nhân dân ta đã anh dũng đứng lên
chiến đấu bằng mọi thứ vũ khí sẵn có, góp phần làm giảm bước tiến của chúng và làm chậm lại quá trình
xâm lược của Pháp ở Việt Nam”
Bằng những hiểu biết về lịch sử Việt Nam giai đoạn 1858 – 1884, em hãy làm sáng rõ nhận định trên
Câu 5: (4 điểm)
Tháng 3 năm 2014, tỉnh Bắc Giang đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 130 năm cuộc khởi nghĩa nông dân oanh liệt đã diễn ra trên quê hương chúng ta Em hãy cho biết đó là lễ kỷ niệm của cuộc khởi nghĩa nào?
Hãy trình bày diễn biến và ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa đó
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1 Câu 1: Thời kỳ chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh là thời kỳ phát triển tới đỉnh cao của cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII
- Ngày 2/6/1793, sau khi lật đổ phái Gi-rông-đanh, chính quyền thuộc về phái Gia-cô-banh do luật sư trẻ
tuổi Rô-be-xpi-e lãnh đạo Trước những khó khăn thử thách, ngoại xâm nội phản, phái Gia-cô-banh đã đưa
ra những biện pháp kịp thời và những chính sách tiến bộ:
- Về chính trị: Chính quyền cách mạng đã thi hành nhiều biện pháp kiên quyết để trấn áp và trừng trị bọn
phản cách mạng, giải quyết nhu cầu của nhân dân, thiết lập nền dân chủ cách mạng
- Về kinh tế: Đã giải quyết và đáp ứng được nhu cầu của nhân dân: chia ruộng đất cho nhân dân, trưng thu lúa mỳ, quy định giá bán các mặt hàng thiết yếu cho dân nghèo, quy định mức lương tối đa cho công nhân
- Về quân sự: Chính quyền cách mạng thông qua sắc lệnh tổng động viên quân đội huy động sức mạnh của nhân dân chống thù trong giặc ngoài
Ngày 26/6/1794 Liên minh chống Pháp bị đánh bại và tan rã Các cuộc nổi loạn trong nước bị dập tắt
Trang 2- Nhận xét: Như vậy có thể thấy đây là những biện pháp tiến bộ đem lại quyền lợi cơ bản cho nhân dân, vì thế có tác dụng động viên quần chúng, tập hợp đông đảo quần chúng, khơi dậy và phát huy tinh thần cách
mạng, sức mạnh của quần chúng trong việc chống ngoại xâm, nội phản Bài học về tập hợp quần chúng…
Câu 2: Nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa của cách mạng Nga 1905 – 1907
Nguyên nhân: Đầu thế kỷ XX, nước Nga lâm vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng
- Kinh tế: Nhiều nhà máy bị đóng cửa, số công nhân thất nghiệp tăng, tiền lương giảm sút, điều kiện sống
tồi tệ…
- Chính trị: Nhân dân ngày càng chán ghét chế độ Nga hoàng Nga hoàng đẩy nước Nga vào cuộc chiến
tranh với Nhật Bản(1904-1905) để tranh giành thuộc địa
- Xã hội: Nhiều cuộc bãi công nổ ra với các khẩu hiệu
Diễn biến: - Ngày chủ nhật 9/1/1905 14 vạn công nhân Pê-tec-bua và gia đình không mang theo vũ khí
kéo đến trước Cung điện Mùa Đông đưa bản yêu sách lên nhà vua Nga hoàng ra lệnh nổ súng vào đoàn
biểu tình….Xung đột đổ máu giữa công nhân với cảnh sát Nga hoàng diễn ra trên khắp các đường phố
- Tháng 5/1905 nông dân nhiều vùng nổi dậy tấn công bọn địa chủ, lấy của nhà giàu chia cho người nghèo
- Tháng 6/1905 thảy thủ Pê-tem-kin khởi nghĩa Các đơn vị hải quân, lục quân cũng nổi dậy
- Tháng 12/1905 phong trào phát triển tới đỉnh cao với cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Mát-xcơ-va Phong trào kéo dài đến giữa năm 1907 thì kết thúc
Ý nghĩa: - Đối với nước Nga: Đã giáng một đòn nặng nề vào nền thống trị của địa chủ và tư sản Làm suy
yếu chế độ Nga hoàng, là cuộc tổng diễn tập…
- Đối với thế giới: Có ảnh hưởng lớn đến phong trào đấu tranh của các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc
Câu 3: Vai trò của Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết trong cuộc chiến tranh
thế giới thứ hai (1939 - 1945)
-Trước khi chiến tranh nổ ra: Chủ trương của nhà nước Liên Xô là kiên quyết chống chiến tranh, chống
phát xít
- Trong chiến tranh: Liên Xô đóng vai trò là lực lượng đi đầu và là lực lượng củ chốt góp phần quyết định thắng lợi trong cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít
+ Chiến thắng Mát-xcơ-va(12/1941) đã đánh bại chiến lược “chiến tranh chớp nhoáng” của Đức, là thất bại đầu tiên của quân Đức, làm nội bộ quân Đức Quốc xã hoang mang và cổ vũ nhân dân thế giới…
+ Nhờ những cố gắng của Liên Xô, 1/1942 Mặt trận đồng minh chống phát xít được thành lập, có tác dụng đoàn kết các lực lượng trên thế giới đấu tranh…
+ Chiến thắng Xta-lin-grat (2/2/1943) của Hồng quân tạo nên bước xoay chuyển cục diện của chiến tranh Phe phát xít phải chuyển từ thế tiến công sang thế phòng ngự…
+ Cuối 1944 đầu 1945 trên đường truy quét phát xít Đức về sào huyệt Béc-lin, Hồng quân đã giúp đờ một loạt các nước Đông Âu giải phóng…
+ Chiến thắng Béc-lin (4/1945) của Hồng quân Liên Xô chính thức đánh gục phát xít Đức buộc chúng phải
ký văn kiện đầu hàng không điều kiện (5/1945)…
+Ở châu Á: Hồng quân đánh bại hơn 1 triệu quân Quan Đông của Nhật buộc phát xít Nhật ở châu Á đầu
hàng (15/8/1945)…
Trang 3- Việc Liên Xô tham chiến đã làm thay đổi hoàn toàn tính chất của chiến tranh: Từ chiến tranh đế quốc,
phản động, phi nghĩa sang cuộc chiến tranh chính nghĩa, chiến tranh giải phóng của về Liên Xô và các lực lượng dân chủ hòa bình thế giới
Câu 4: Chứng minh nhận định về tinh thần kháng chiến của nhân dân ta từ khi Pháp nổ súng xâm
lược đến năm 1884
Yêu cầu: Đây là câu hỏi chứng minh tổng hợp, yêu cầu học sinh phải đưa ra được các dẫn chứng cụ thể kết hợp với những lý lẽ có sức thuyết phục giám khảo mới cho điểm tối đa
- Học sinh mở bài dực vào đoạn trích dẫn…
-Ngày 1/9/1858 Pháp chính thức nổ súng xâm lược Việt Nam Ngay từ đầu, chúng đã vấp phải tinh thần
chiến đấu…
- Tại Đà Nẵng: Nhiều toán nghĩa binh nổi lên phối hợp với quân triều đình dưới sự lãnh đạo của Nguyễn
Tri Phương chống giặc Kế hoạch xâm lược ban đầu của Pháp bị thất bại…
- Tại Gia Định: 2/1859 Pháp đánh Gia Định, phong trào kháng chiến của nhân dân ta càng sôi nổi
Khởi nghĩa Nguyễn Trung Trực, Khởi nghĩa Trương Định…
- Sau khi hèn nhát ký Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862) triều đình Huế ra sức ngăn cản phong trào kháng
chiến của nhân dân ta Lợi dụng sự bạc nhược đó, Pháp chiếm nốt 3 tỉnh Tây Nam Kỳ (20-24/6/1867)
Nhân dân 6 tỉnh Nam Kỳ đã nêu cao tinh thần quyết tâm chống Pháp Họ nổi lên khởi nghĩa ở khắp nơi
+ Nhiều trung tâm kháng chiến được thành lập: Đồng Tháp Mười, Tây Ninh, Bến Tre… với nhiều lãnh tụ nổi tiếng: Trương Quyền, Phan Tôn, Phan Liêm…
+ Một số người dùng văn thơ chiến đấu: Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Huân Nghiệp…Một số người bị đưa ra
hành hình vẫn nêu cao chí khí kiên cường Đặc biệt câu nói nổi tiếng của Nguyên Trung Trực: “ Bao
giờ….đánh tây”
- Từ 1867 đến 1875 hàng loạt cuộc khởi nghĩa tiếp tục nổ ra ở Nam Kỳ
- Tại Bắc Kỳ: 11/1873 Pháp nổ súng đánh Bắc Kỳ lần 1 Nhân dân ta đã anh dũng kháng chiến
+ Đêm đêm các toán nghĩa binh quấy rối địch, đốt kho đạn, chặn đánh địch…
+ Tại các địa phương: Đi tới đâu Pháp cũng vấp phải sự kháng cự của nhân dân ta
+ Ngày 21/12/1873 chiến thắng Cầu Giấy lần 1
Tháng 4/1882 Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ 2 Nhân dân đánh giặc bằng mợi thứ vũ khí: tự đốt nhà tạo thành bức tường lửa chặn giặc, đào hào, đắp lũy
+ Tại các địa phương: Nhân dân tích cực đắp đập, cắm kè, làm hầm chông, cạm bẫy…
+ 19/5/1883 Chiến thắng Cầu Giấy lần thứ 2
- Mặc dù triều đình ký liên tiếp 2 bản Hiệp ước đầu hàng thực dân Pháp nhưng nhân dân cả nước vẫn kiên quyết đứng lên chiến đấu
Học sinh lấy dẫn chứng: Cần Vương, Yên Thế…góp phần làm chậm lại quá trình bình định và khai thác
của Pháp ở Việt Nam
Học sinh rút ra nhận xét, kết luận…
Câu 5: - Học sinh khẳng định đây là cuộc khởi nghĩa Yên Thế (1884 - 1913)
- Diễn biến: Chia làm 3 giai đoạn
Trang 4+ Giai đoạn 1884-1892: Nhiều toán nghĩa quân hoạt động riêng rẽ, chưa có sự phối hợp thống nhất.Lãnh
đạo có uy tín nhất thời kỳ này là Đề Nắm
+ Giai đoạn: 1893-1908: Lãnh đạo là Hoàng Hoa Thám (Đề Thám)
Nghĩa quân vừa chiến đấu, vừa xây dựng cơ sở Thời kỳ này nghĩa quân phải 2 lần hòa hoãn với thực dân
Pháp để có thời gian xây dựng quân đôi, chăm lo sản xuất và tích trữ lương thực…
Trong thời kỳ này, nhiều nhà yêu nước như Phan Bội châu, Phan Châu Trinh đã tìm lên Yên Thế, bắt liên
lạc với Đề Thám
+ Giai đoạn 1909 – 1913:Pháp tập trung lực lượng mở nhiều cuộc bao vây, hành quân, càn quét, lực lượng nghĩa quan hao mòn dần
Ngày 10/2/1913, Đề Thám bị sát hại Khởi nghĩa kết thúc
- Ý nghĩa: - Khởi nghĩa Yên Thế là cuộc đấu tranh tự phát vô cùng oanh liệt của nông dân Ngay cả khi
các phong trào khác đã tan rã nhưng phong trào nông dân Yên Thế vẫn tồn tại bền bỉ và gây cho Pháp
nhiều tổn thất Cuộc khởi nghĩa góp phần làm chậm lại quá trình xâm lược của Pháp ở Việt Nam
- Qua cuộc khởi nghĩa, chứng tỏ tinh thần và khả năng lớn lao của nông dân trong lịch sử đấu tranh của
dân tộc, tinh thần chiến đấu bất khuất, kiên cường của nhân dân trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm
ĐỀ SỐ 2
Câu 1(5 điểm): Em hãy trình bày kết cục chiến tranh thế giới thứ Nhất (1914 – 1918) và nguyên nhân
bùng nổ chiến tranh thế giới thứ Hai (1939 – 1945)?
Câu 2(5 điểm): Thực dân Pháp đã thực hiện Chính sách về kinh tế, văn hóa và giáo dục như thế nào trong
cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897-1914) Mục đích của việc thực hiện chính sách đó là gì?
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2 Câu 1:
* Kết cục của chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918):
- Chiến tranh gây nên nhiều tai họa cho nhân loại: 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bị thương, nhiều thành phố, làng mạc, đường sá bị phân hủy…chi phí cho chiến tranh lên tới 85 tỉ đô la
- Chiến tranh chỉ đem lại lợi ích cho các nước đế quốc thắng trận nhất là Mĩ Bản đồ thế giới đã bị chia lại;
Đức mất hết thuộc địa; Anh, Pháp và Mĩ được mở rộng thêm thuộc địa của mình
- Tuy nhiên, vào giai đoạn cuối của chiến tranh, phong trào cách mạng thế giới tiếp tục phát triển, đặc biệt
là sự bùng nổ và thắng lợi của cách mạng tháng Mười Nga
* Nguyên nhân bùng nổ chiến tranh thế giới thứ Hai
(1939 – 1945)
- Những mâu thuẫn tiếp tục nảy sinh giữa các nước đế quốc sau Chiến tranh Thế giới thứ Nhất Cuộc
khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 làm gay gắt thêm mâu thuẫn đó
- Chính sách thù địch chống Liên Xô càng thúc đẩy các nước đế quốc phát động chiến tranh xâm lược
nhằm xóa bỏ nhà nước XHCN đầu tiên trên thế giới
- Các nước Anh, Pháp, Mĩ lại thực hiện đường lối nhân nhượng thỏa hiệp với các nước phát xít làm cho
các nước này chĩa mũi nhọn chiến tranh về phía Liên Xô
- Nhưng với tính toán của mình Đức đã tấn công các nước Châu Âu trước khi tấn công Liên Xô
Trang 5- Sau khi tấn công Áo, Tiệp Khắc, ngày 1/9/1939 Đức đã tấn công Ba Lan dẫn đến Chiến tranh Thế giới
thứ Hai bùng nổ
Câu 2:
a) Chính sách về kinh tế, văn hóa, giáo dục
* Chính sách về kinh tế:
- Nông nghiệp:
+ Thực dân Pháp đẩy mạnh việc cướp đoạt ruộng đất
+ Bóc lột nông dân theo kiểu phát canh thu tô
- Công nghiệp:
+ Tập trung vào khai thác than và kim loại
+ Xây dựng một số cơ sở công nghiệp như xi măng, gạch, ngói, điện, nước
- Giao thông vận tải:
+ Xây dựng hệ thống giao thông vận tải để tăng cường bóc lột kinh tế
+ Đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân
- Thương nghiệp
+ Nắm giữ độc quyền về thị trường
+ Tăng thêm các loại thuế và đánh thuế nặng
* Chính sách về văn hóa, giáo dục
- Giai đoạn đầu đến 1919, Pháp duy trì nền giáo dục của thời phong kiến
- Về sau Pháp mở trường học mới cùng một số cơ sở văn hóa, y tế
- Hệ thống giáo dục phổ thông gồm ba bậc: Ấu học ở xã thôn, Tiểu học ở phủ, huyện, Trung học ở tỉnh
b) Mục đích:
- Vơ vét, bóc lột sức người, sức của của nhân dân Việt Nam, nắm giữ độc quyền thị trường Việt Nam để
làm giàu cho tư bản Pháp
- Đào tạo một lớp người bản xứ phục vụ cho công việc cai trị
ĐỀ SỐ 3
Phần lịch sử thế giới: ( 4 điểm)
Trình bày hoàn cảnh, nội dung, kết quả của cuộc Duy Tân Minh trị ở Nhật Bản đã được thực hiện
vào nửa cuối thế kỷ XIX?
Phần lịch sử Việt Nam: ( 14 điểm)
Câu 1: Qua trình bày những nét chính về quá trình đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược Việt Nam từ
1858 đến 1885, em hãy nêu thái độ của nhân dân ta và trách nhiệm của triều đình nhà Nguyễn trong quá
trình Pháp xâm lược nước ta?
Câu 2:
Hoàn cảnh, nội dung, ý nghĩa của những cải cách duy tân ở Việt Nam cuối thế kỉ XIX Vì sao những cải
cách duy tân đó không được thực hiện?
Câu 3:
Vì sao Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước mới?
Trang 6Con đường tìm chân lí cứu nước của Nguyễn Ái Quốc có gì khác so với những nhà cách mạng tiền bối
(1911 – 1926)?
Phần lịch sử địa phương:(2 điểm)
Kể tên các di tích lịch sử văn hóa ở Thanh Hóa gắn với chiến công của các vị anh hùng dân tộc thế kỷ III
và thế kỷ XV Trách nhiệm của bản thân em đối với các di tích đó?
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3
I Lịch sử thế giới: ( 4 điểm )
Cuộc Duy Tân Minh Trị (1868) ở Nhật Bản diễn ra như thế nào?
- Trước sự nhòm ngó của các nước tư bản phương Tây buộc Nhật Bản phải lựa chọn con đường để phát triển đất nước (0,25 điểm )
- Tháng 1/ 1868 Thiên hoàng Minh Trị đã tiến hành 1 loạt cải cách để đưa đất nước thoát khỏi tình
trạng lạc hậu ( 0,25 điểm )
+ Về kinh tế: Thống nhất tiền tệ, xoá bỏ sự độc quyền của g/c pk, phát triển kinh tế TBCN, xây dựng cơ sở
hạ tầng ( 0,5 điểm )
+ Về chính trị: Xoá bỏ chế độ nông nô, đưa quý tộc tư sản hoá lên nắm quyền ( 1 điểm )
+ Về giáo dục: Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung KH – KT ( 1 điểm )
+ Về quân sự: Quân đội được tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây, phát triển công nghiệp quân
sự ( 0,5 điểm )
- Kết quả: Nhật Bản thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa, phát triển thành một nước công nghiệp
(0,25 điểm )
I Lịch sử Việt Nam: ( 14 điểm )
Câu 1 (6 điểm)
- Khái quát về truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta trải qua các thời kỳ lịch sử
…(0,5 điểm)
- Giữa thế kỷ XIX CNTB phương tây đang phát triển mạnh và chuyển sang CNĐQ Vì vậy vấn đề thị
trường và thuộc địa là một nhu cầu tất yếu ….Châu á là đối tượng nhòm ngó của TB phương tây , Việt
Nam nằm trong hoàn cảnh chung đó (1 điểm)
- Đầu thế kỷ XIX Nguyễn ánh lập lên nhà Nguyễn nhưng không nhận được sự ủng hộ của nhân dân vì đã
lật đổ một triều đại tiến bộ… vì thế nhà Nguyễn lâm vào tình trạng khủng hoảng (1 điểm)
- Nhà Nguyễn thi hành những chính sách phản động… mâu thuẫn giữa nhân dân với nhà Nguyễn ngày
càng sâu sắc, nhiều cuộc khởi nghĩa của nông dân đã nổ ra nhưng đều bị dập tắt nhưnhg đã làm cho nhà
Nguyễn suy yếu tạo cơ hội cho TB phương tây xâm lược (1 điểm)
- Năm1858 pháp và Tây ban nha xâm lược nước ta , nhân dân ta đã đứng lên chống Pháp cùng với quân
đội triều đình nhưng nhà Nguyễn không kiên quyết mặc dù có thể đánh bại Pháp vì lúc đó Pháp chưa đủ
mạnh để xâm lược nước ta nên mới phảI liên kết với Tây Ban Nha …Thái độ nhân nhượng dần đi tới thoả hiệp càng làm cho TD Pháp lấn tới buộc triều đình phải ký những điều ước có lợi cho TD Pháp nhượng 3
tỉnh miền Đông rồi 3 tỉnh miền tây Mặc dù các cuộc đấu tranh đã liên tiếp nổ ra như của Trương Định,
Nguyễn Trung Trực, ….Chiến thắng ở Cầu Giấy lần 1 và lần 2 làm cho TDP lo sợ nhưng triều đình không biết tận dụng cơ hội để phát động nhân dân kháng Pháp mà tiếp tục thoả hiệp…(1 điểm)
Trang 7- Phong trào đấu tranh của các nhà văn nhà thơ diễn ra mạnh mẽ nhưng cũng không được nhà Nguyễn ủng
hộ mà còn ra sức ngăn cấm như Phạm Văn Nghị… Khước từ một loạt các đề nghị cải cách duy tân của
các sĩ phu tiến bộ Vì vậy năm 1883 và 1884 nhà Nguyễn liên tiếp ký các hiệp ước Hác Măng và Patơ nốt
chấp nhận sự có mặt của Pháp trên lãnh thổ Việt Nam Việc nướ ta rơi vào ta Pháp là trách nhiệm của nhà Nguyễn (1 điểm)
Tóm lại Pháp xâm lược nước ta lúc đầu nhà Nguyễn con có 1 vài hành động tích cực nhưng rồi sau đó
trượt dài trong sự nhân nhượng thoả hiệp để bảo vệ quyền lợi của giai cấp mình, quên đi quyền lợi của dân tộc, không cùng nhân dân chống Pháp, nên việc mất nước là một điều tất yếu (0,5 điểm)
Câu 2 Những đề nghị cải cách ở Việt Nam vào nửa cuối thế kỉ 19(4đ)
* Hoàn cảnh:
- Triều đình Huế thực hiện chính sách nội trị, ngoại giao lỗi thời, lạc hậu(0,25đ)
- Xã hội Việt Nam khủng hoảng nghiêm trọng (0,25đ)
- Bộ máy chính quyền từ TW đến địa phương mục ruỗng (0,25đ)
- Nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp đình trệ; tài chính cạn kiệt, đời sống nhân dân vô cùng
khó khăn (0,5đ)
- Mâu thuẫn dân tộc ngày thêm gay gắt (0,25đ)
- Nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân bùng nổ dữ dội(0,25đ)
=> Trong bối cảnh đó các trào lưu cải cách Duy Tân ra đời (0,25đ)
* Nội dung :
- Năm 1868 Trần Đình Túc và Nguyễ Huy Tế xin mở cửa biển Trà Lí (Nam Định) (0,25đ)
- Năm 1872, Viện Thương bạc xin mở 3 cửa biển ở Miền Bắc và Miền Trung để thông thương với bên
ngoài (0,25đ)
- Từ 1863-1871 Nguyễn Trường Tộ đã kiên trì gửi lên triều đình 30 bản điều trần đề cập đến một loạt vấn
đề như chấn chỉnh bộ máy quan lại , phát triển công thương nghiệp và tài chính (0,25đ)
- Năm 1877 và 1882 Nguyễn Lộ Trạch dâng dâng hai bản "thời vụ sách " lên vua Tự Đức đề nghị chấn
hưng hưng trí, khai thông dân trí (0,25đ)
* Ý nghĩa
- Gây được tiếng vang lớn, tấn công vào những tư tưởng bảo thủ (0,25đ)
- Phản ánh trình độ nhận thức mới của những người Việt Nam hiểu biết, thức thời(0,25đ)
- Chuẩn bị cho sự ra đời phong trào Duy Tân ở Việt Nam vào đầu thế kỉ XX (0,25đ)
* Vì sao (0,25đ)
- Thái độ của nhà Nguyễn(Bảo thủ, chính sách lạc hậu…)
Câu 3* Sơ lược tiểu sử, xu hướng cứu nước của Nguyễn Ái Quốc.(4đ)
- Nguyễn Ái Quốc sinh ngày 19.5.1890 trong một gia đình trí thức yêu nước ở xã Kim Liên - Nam Đàn-
Nghệ An.(0,5)
- Nguyễn Ái Quốc sinh ra vào thời buổi nước mất nhà tan, chứng kiến sự thất bại của các phong trào yêu
nước, được tiếp xúc với những nhà lãnh đạo cách mạng đương thời, được sống trên mảnh đất quê hương có truyền thống chiến đấu bất khuất, tiếp thu truyền thống gia đình, sẵn có lòng yêu nước thương dân, căm thù Đ.quốc xâm lược Các phong trào đấu tranh lần lượt thất bại…(0,75đ)
Trang 8Tất cả những điều đó đã hun đúc ý chí quyết tâm và Người quyết chí ra đi tìm đường cứu nước mới, khác với con đường của các bậc tiền bối (Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu, Phan Châu
Trinh), Người quyết định sang phương tây tìm đường cứu nước mới giúp đỡ đồng bào, cứu dân tộc.(0,75)
* Những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc (1911-1917)
- 5.6.1911 Nguyễn Ái Quốc rời tổ quốc tại bến cảng Nhà Rồng làm phụ bếp cho một tàu buôn của Pháp để
có cơ hội sang các nước Phương tây (0,5đ)
- 1911-1917 Người đi qua nhiều nước ĐQ, TB, thuộc địa, phụ thuộc, làm nhiều nghề để kiếm sống nhưng trong lòng vẫn luôn nung nấu một hoài bão: làm thế nào để tìm được con đường cứu nước cứu dân
(0,5đ)
-> Đây là cơ sở đầu tiên (trực tiếp) giúp Người nhận thức được sự đoàn kết quốc tế giữa các dân tộc bị áp
bức trên thế giới, từ đó người có điều kiện tiếp thu quan điểm về giai cấp cà đấu tranh giai cấp của chủ
nghĩa Mác- Lê nin
- 1917 Nguyễn Ái Quốc trở lại Pháp học tập, rèn luyện trong quần chúng và giai cấp câng nhân Pháp
(0,5đ)
-Tham gia vào hội những người yêu nước tại Pháp như: viết báo, truyền đơn, tham gia diễn đàn, mít tinh,
tố cáo TD Pháp, tuyên truyền cho CM VN Người sống và hoạt động trong phong trào công nhân Pháp,
tiếp nhận ảnh hưởng của CM tháng Mười Nga-> tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc dần có những chuyển biến (0,5đ)
III Lịch sử địa phương(2 điểm):
- Đền Bà Triệu, khu di tích lịch sử Lam Kinh(Thọ Xuân)(1 đ)
- Trách nhiệm: Tự hào về truyền thống đấu tranh giữ nước(0,5)
Bảo vệ, gìn giữ… (0,5)
ĐỀ SỐ 4
Câu 1: (5 điểm)
Điền tên các sự kiện quan trọng của lịch sử thế giới cho phù hợp với thời gian trong bảng sau :
STT Thời gian Tên sự kiện
1 08/1566
2 1789-1794
3 02/1848
4 28/09/1864
6 14/07/1889
8 07/11/1917
9 1929-1933
10 01/09/ 1939
Trang 9
Câu 2: (4 điểm)
Bằng kiến thức đã học trong chương trình Lịch sử lớp 8, em hiểu thế nào là “cách mạng tư sản”? Vì
sao nói “cuộc Duy Tân Minh Trị thực chất là một cuộc cách mạng tư sản” ?
Câu 3: (6 điểm)
Sau khi cách mạng tháng mười Nga thắng lợi, ngay năm 1919 nhà văn Mỹ Giôn-rít đã công bố tác
phẩm “Mười ngày rung chuyển thế giới” Vậy vì sao nhà văn Giôn-rít lại đặt tên cuốn sách là “Mười
ngày rung chuyển thế giới” Dựa vào ý nghĩa của cuộc cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, hãy giải
thích lí do?
Câu 4: (5 điểm)
Trình bày kết cục của chiến tranh thế giới thứ hai ? Qua kết quả đó em có suy nghĩ gì về chiến tranh thế
giới thứ hai? Theo em chúng ta cần phải làm gì để thế giới không còn chiến tranh?
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 4 Câu 1: (5 điểm):
TT Thời gian Tên sự kiện
1 08/1566 Cách mạng Hà Lan
2 1789-1794 Cách mạng tư sản Pháp
3 02/1848 Tuyên ngôn Đảng cộng sản
4 28/09/1864 Quốc tế thứ nhất được thành lập
5 1871 Công xã Pari được thành lập
6 14/07/1889 Quốc tế thứ hai được thành lập
7 1911 Cách mạng Tân Hợi ( Trung Quốc)
8 07/11/1917 Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga thắng lợi
9 1929-1933 Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới
10 01/09/ 1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
Câu 2: (4 điểm)
-Cách mạng tư sản là :
+ Lãnh đạo: tư sản, quý tộc tư sản hóa (1,0 đ)
+ Mục đích:
Đem lại quyền lợi cho tư sản, quý tộc tư sản hóa (1,0 đ)
Mở đường cho CNTB phát triển (1,0 đ)
-Cuộc Duy Tân Minh Trị thực chất là một cuộc cách mạng tư sản vì hội đủ các điều kiện trên (1,0 đ)
Câu 3: (6 điểm)
-Cách mạng tháng Mười Nga không những làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nước, số phận của hàng
triệu con người Nga: lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng đã đưa con người lên nắm chính quyền, xây
dựng chế độ mới, chế độ xã hội chủ nghĩa, làm cho các nước đế quốc phải hoảng sợ (2,0 đ)
Trang 10-Tiếng vang của cuộc cách mạng tháng mười Nga đã vượt qua biên giới nước Nga, có tác động lớn đến thế giới, đã dẫn đến những thay đổi lớn lao và để lại nhiều bài học quý báu cho cuộc đấu tranh giải phóng của giai cấp vô sản, nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức (2,0 đ)
-Cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng của giai cấp công nhân các nước, chỉ ra cho họ con đường đúng đắn đi tới
thắng lợi cuối cùng của sự nghiệp giải phóng dân tộc (1,0 đ)
-Tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, phong
trào giải phóng dân tộc ở nhiều nước trên thế giới, nhất là các nước A, Phi, Mĩ la tinh (1,0 đ)
Câu 4: (5 điểm)
-Chủ nghĩa phát xít bị tiêu diệt (0,5 đ)
-Là cuộc chiến tranh lớn nhất, khốc liệt nhất, tàn phá nặng nề nhất… (0,5 đ)
+60 triệu người chết, 90 triệu người tàn tật (0,5 đ)
+Thiệt hại về vật chất gấp 10 lần so với chiến tranh thế giới thứ nhất (0,5 đ), bằng tất cả các cuộc chiến
tranh trong 1000 năm trước đó cộng lại (0,5 đ)
-Dẫn đến những biến đổi căn bản của tình hình thế giới (0,5 đ)
-Là cuộc chiến tranh phi nghĩa, vì tham vọng riêng mà gây ảnh hưởng đến toàn nhân loại (0,5đ)
Chúng ta cần phải phản đối (0,5 đ), tìm cách ngăn chặn chiến tranh (0,5 đ), bảo vệ nền hòa bình (0,5 đ)
ĐỀ SỐ 5
Câu 1 (3 điểm):
Em hãy trình bày: Hoàn cảnh lịch sử, diễn biến, phân tích nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của cuộc
cách mạng Nga 1905-1907
Câu 2 (1.5 điểm):
Những nét chính của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX
đầu thế kỉ XX
Câu 3 (3 điểm):
Có ý kiến cho rằng: Lịch sử Việt Nam giai đoạn từ năm 1858 đến năm 1884 là quá trình triều đình Huế đi
từ đầu hàng từng bước đến đầu hàng toàn bộ trước quân xâm lược Với những nội dung cơ bản của 4 hiệp
ước mà triều đình Nhà Nguyễn đã kí với thực dân Pháp, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
Câu 4 (2.5 điểm):
Lập bảnh thống kê về tình hình các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX – đầu
thế kỉ XX theo mẫu sau:
Giai cấp, tầng
lớp Nghề nghiệp Thái độ đối với độc lập dân tộc
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 5
1 Hoàn cảnh lịch sử, diễn biến, phân tích nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của cuộc
cách mạng Nga 1905-1907
* Hoàn cảnh lịch sử: