Giáo án dạy thêm ngữ văn 6 kì 2 (phần văn bản)

Tài liệu giáo án dạy thêm môn Ngữ văn 6 học kì 2 được biên soạn chi tiết,công phu, các kiến thức chuẩn xác. Tài liệu dùng để tham khảo cho các thày cô khi dạy thêm ở nhà hoặc ở trường rất hữu ích, giảm bớt thời gian tìm tài liệu, soạn giáo án để dạy.........

ÔN TẬP VĂN BẢN: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN( TÔ HOÀI)

- Truyện “ DMPLK” in lần đầu vào năm 1941, gồm 10 chương

- Đoạn trích do người biên soạn SGK đặt

- Trích từ chương I của truyện “Dế Mèn phiêu lưu ký”

b Phương thức biểu đạt: Tự sự + miêu tả.

c Bố cục: Bố cục 2 phần:

+ P1: Từ đầu …… thiên hạ: Bức chân dung tự họa của Dế Mèn

+ Phần 2: Đoạn còn lại: Câu chuyện về bài học đường đời đầu tiên

d Tóm tắt: Dế Mèn là con út trong một gia đình có ba anh em Cậu sớm

được cha mẹ cho ra ở riêng Nhờ ăn uống điều độ và làm việc có chừngmực nên chẳng mấy chốc cậu trở thành một chàng dế thanh niên cườngtráng Dế Mèn rất tự hào về ngoại hình của mình Cạu trêu trọc và coithường tất cả mọi người trong xóm Nhất là Dế Choắt, chỉ vì Dế Choắtquá ốm yếu không làm được gì Dề Mèn đã trêu trọc chị Cốc rồi lủi vàohang sâu Chị Cốc tưởng nhầm Dế Choắt đã trêu trọc chị nên đã mổ anh

ta trọng thương Trước lúc chết, choắt khuyên Dế Mèn nên chừa thóihung hăng và làm gì cũng phải biết suy nghĩ Và đó là bài học đường đờiđầu tiên của Dế Mèn

e Giá trị nghệ thuật:

- Nghệ thuật miêu tả sinh động

- Cách kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn.

- Ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình

- Sử dụng biện pháp tu từ: so sánh, nhân hóa

g Giá trị nội dung:

+ Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng nhưng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi

+ Do bày trò trêu chị Cốc dẫn dến cái chết thảm thương của Dế Choắt

+ Dế Mèn ân hận và rút ra bài học đường đời đầu tiên

I LUYỆN TẬP

A, DẠNG ĐỀ ĐỌC HIỂU

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhátdao vừa lia qua Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ và rất

ưa nhìn Đầu tôi to ra và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúcnào cũngnhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc Tôi lấy làm hãnhdiện với bà con về cặp râu ấy lắm Cứ chốc chốc tôi lại trịnh trọng và khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu.”

(Sách Ngữ văn 6, tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, năm 2018)

Câu 1: Đoạn trích trên thuộc văn bản nào? Của ai ? Nêu xuất xứ của văn bản

chứa đoạn trích trên ?

Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn văn?

Câu 3: Nhân vật trong đoạn trích được thể hiện qua những hành động nào? Câu 4: Tìm những tính từ, danh từ, động từ, chỉ ra một biện pháp nghệ

thuật so sánh có trong đoạn trích và nêu tác dụng?

Câu 5: Qua đoạn văn trên, em thấy nhân vật Dế Mèn hiện lên như thế nào? Câu 6: Dế mèn lấy làm “hãnh diện với bà con” Theo em , Dề Mèn có quyền

hãnh diện như thế không?

Câu 7: Từ việc đọc hiểu văn bản chứa đoạn trích trên, hãy viết đoạn văn

(khoảng 5 - 7 câu) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của đức tính khiêm tốn

Gợi ý:

Câu 1: Đoạn văn trên trích trong văn bản " Bài học đường đời đầu tiên " của

tác giả Tô Hoài

Câu 2: Đoạn trích trên miêu tả hình dáng và tính cách của dế mèn.

Câu 3: Hành động, suy nghĩ của Dế Mèn:

- Phép so sánh : Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc

Tác dụng : cho thấy độ sắc và bén của hai cái răng của dế mèn , nó có thểnhai đứt và làm gãy cỏ một cách nhanh gọn và dễ dàng

Câu 6: Không vì nó tạo thành thói tự kiêu, có hại cho Dế Mèn sau này.

Câu 7:

* Mở đoạn( 1 câu): Khiêm tốn là một trong những phẩm chất cần có của

mỗi người

* Thân đoạn:( từ 3-5 câu)

- Khiêm tốn là không quá đề cao mình mà luôn thấy bản thân mình chưa

hoàn hảo và cần cố gắng, nỗ lực nhiều hơn nữa

- Khiêm tốn thể hiện trong lời nói,cách ăn mặc và hoạt động thường ngày của

cá nhân - Nhờ có sự khiêm tốn mà con người biết quan tâm và yêu thươngmọi người nhiều hơn

- Người có đức tính khiêm tốn sẽ đượcmọi người xung quanh yêu thương vàquý trọng Nhờ vậy mà các mối quan hệ cộng đồng cũng trở nên tốt đẹp hơn

* Kết đoạn( 1 câu): Chính vì thế, mỗi người hãy tự rèn huyện cho mình đức

tính cao đẹp này hay đó cũng chính là cách ta từng ngày rèn luyện bản thânmình ngày càng hoàn thiện hơn

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên dưới.

“ Tôi đi đứng oai vệ Mỗi bước đi, tôi làm điệu dún dẩy các khoeo chân,rung lên rung xuống hai chiếc râu Cho ra kiểu cách con nhà võ Tôi tợn lắm.Dám cà khịa với tất cả mọi bà con trong xóm Khi tôi to tiếng thì ai cũngnhịn, không ai đáp lại Bởi vì quanh quẩn ai cũng quen mình cả Không nói,

có lẽ họ nể hơn là sợ Nhưng tôi lại tưởng thế là không ai dám ho he Ấy vậy,tôi cho tôi giỏi Những gã xốc nổi thường lầm cử chỉ ngông cuồng là tài ba.Tôi đã quát mấy chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ, khiến mỗi lần thấy tôi điqua, các chị phải núp khuôn mặt trái xoan dưới nhánh cỏ, chỉ dám đưa mắtlên nhìn trộm Thỉnh thoảng, tôi ngứa chân đá một cái, ghẹo anh Gọng Vólấm láp vừa ngơ ngác dưới đầm lên Tôi càng tưởng tôi là tay ghê gớm, cóthể sắp đứng đầu thiên hạ rồi ”

( Bài học đường đời đầu tiên,Tô Hoài)

Câu 1: Nêu phương thức biểu đạt của đoạn trích trên Nêu hai tác phẩm

khác kể, tả về con vật có suy nghĩ, hành động như con người được học ở Văn

6

Câu 2: “Tôi” trong đoạn trích trên là ai? Tại sao có sự lựa chọn đó?

Câu 3: Khái quát nội dung chính của đoạn trích?

Câu 4: Tính cách của nhân vật “tôi” được miêu tả qua các chi tiết nào về

hành động và ý nghĩ? Qua đó em thấy nhân vật “ tôi” có tính cách như thếnào?

Câu 5: Qua đoạn trích em nhận thấy nhân vật “ tôi có nét nào đẹp đáng yêu

và nét nào chưa đẹp đáng phê phán?

Câu 6: Viết đoạn văn 5-7 câu suy nghĩ của em về tính tự phụ của con người?

Gợi ý:

Câu 1: Phương thức biểu đạt của đoạn trích trên : Tự sự + miêu tả

- Nhận diện nhân vật , tác phẩm tương tự được học ở Văn 6: Đeo nhạc cho

Mèo ,con hổ có nghĩa , ếch ngồi đáy giếng, )

Câu 2: “Tôi” trong đoạn trích trên là Dế Mèn

- Để cho Mèn kể, tả về mình tạo sự thân mật gần gũi, biểu hiện rõ tâm trạng,

ý nghĩ, thái độ của Mèn đối với những gì xảy ra ở xung quanh và đối với chính mình

Câu 3: Dế Mèn mới lớn, quanh quẩn gồm những đối tượng hiền lành, tính

Mèn hung hăng, hống hách, cậy sức bắt nạt kẻ yếu, lầm tưởng sự ngông

cuồng là tài ba

Câu 4: Đi đứng oai vệ như con nhà võ, nhún chân, rung đùi

- Cà khịa với tất cả hàng xóm

- Quát mấy chị Cào Cào

- Đá mấy anh Gọng vó

- Tưởng mình sắp đứng đầu thiên hạ ( suy nghĩ)

-> Tính cách: Tự tin, yêu đời nhưng kiêu căng, xốc nổi, hợm hĩnh, tự phụ

Câu 5: + Đáng yêu ở ngoại hình khỏe mạnh đầy sức sống, ở sự yêu đời, tự

tin

+ Chưa đẹp ở tính cách huênh hoang, kiêu căng, xốc nổi, tự phụ…

+ Nên học: Sự tự tin, yêu đời, làm việc có kế hoạch Không nên học: thói kiêu căng, tự phụ

Câu 6:

* Mở đoạn( 1 câu): Tự phụ là một tính xấu của con người

* Thân đoạn:( từ 3-5 câu)

- Tự phụ là thái độ đề cao quá mức bản thân, tự cao tự đại đến mức xem thường người khác

- Những tính xấu này thường có ảnh hướng rất lớn đến bản thân làm họ bị mọi người xa lánh tẩy chay, chủ quan nên dẫn đến thất bại, bảo thủ không nghe ý kiến người khác để khắc phục bản thân

- Làm chia rẽ mất đoàn kết gây ảnh hướng xấu đến học tập và công việc.

* Kết đoạn( 1 câu): Tóm lại, chúng ta cần phải đánh giá đúng khả năng bản

thân; có như thế mới là con người văn minh tiến bộ và mỗi người mới phát huy tốt sở trường của mình

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Chao ôi, có biết đâu rằng: hung hăng, hống hách láo chỉ tổ đem thân mà trả

nợ cho những cử chỉ ngu dại của mình thôi Tôi đã phải trải cảnh như thế Thoát nạn rồi, mà còn ân hận quá, ân hận mãi Thế mới biết, nếu đã trót không suy tính, lỡ xảy ra những việc dại dột, dù về sau có hối cũng không thểlàm lại được”

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả văn bản đó là ai?

Câu 2: Nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản đó?

Câu 3: Bài học mà nhân vật trong đoạn trích rút ra được cho bản thân là gì? Câu 4: Hãy nêu 02 việc làm của bản thân mà em học được từ bài học của

nhân vật, có ích cho cuộc sống của chính mình.”

Câu 5: Viết đoạn văn 6-8 câu nêu cảm nhận của em về nhân vật chính trong

đoạn trích trên Trong đoạn văn có sử dụng phép so sánh, gạch chân câu có chứa phép so sánh đó và ghi chú?

Gợi ý:

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản “ Bài học đường đời đầu tiên” trong

tác phẩm “Dế Mèn Phiêu lưu kí” của tác giả Tô Hoài

- Ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình

- Sử dụng biện pháp tu từ: so sánh, nhân hóa

2 Nội dung

+ Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng nhưng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi.+ Do bày trò trêu chị Cốc dẫn dến cái chết thảm thương của Dế Choắt

+ Dế Mèn ân hận và rút ra bài học đường đời đầu tiên

Câu 3: Không nên hung hăng, hống hách, hách láo và nên suy tính trước

- Anh như một gã to lớn nhưng hung bạo

- Vô tình, anh đã chọc phải chị Cốc rồi người phải gánh hậu quả chính là cái chàng Dế Choắt

- Cũng bởi tính khí ấy mà chàng đã gây ra cái chét thảm thương của Dế Choắt, người hàng xóm đáng thương của chàng.

* Kết đoạn( 1 câu): Dế Mèn có tội rất nặng, anh đáng lẽ phải gánh hậu quả đấy.

Câu: - Anh như một gã to lớn nhưng hung bạo ( dùng nghệ thuật so sánh, nhân hóa)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“…Cái anh chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng,

hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê Đôi càng bè bè, nặng nề trông đến xấu Râu ria gì mà cụt có một mẩu và mặt mũi thì lúc nào cũng ngẩn ngẩn, ngơ ngơ Đã vậy, tính nết lại ăn xổi ở thì( thật chỉ vì ốm đau luôn không làm được), có một cái hang ở cũng chỉ bới nông sát mặt đất, không biết đào sâu rồi khoét nhiều ngách như hang tôi.”

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Nêu phương thức

biểu đạt của đoạn văn?

Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn văn?

Câu 3: Em hiểu “ ăn xổi ở thì” nghĩa là gì?

Câu 4: Cách miêu tả dưới đây của nhà văn Tô Hoài có gì đặc sắc?

“…Cái anh chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gãnghiện thuốc phiện Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng,

hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê.”

Gợi ý:

Câu 1:

- Đoạn văn trên trích từ văn bản “ Bài học đường đời đầu tiên” trong tác phẩm “Dế Mèn Phiêu lưu kí” của tác giả Tô Hoài

- Phương thức biểu đạt: miêu tả

Câu 2: Nội dung chính: Đoạn văn giới thiệu và miêu tả về DC

Câu 3: “ ăn xổi ở thì” nghĩa là :Cách sống tạm bợ trước mắt cho qua ngày,

không tính đến lâu dài

Câu 4:

Đoạn văn thể hiện tài năng quan sát, so sánh, nhận xét, liên tưởng trong miêu

tả nhân vật của Tô Hoài: Tái hiện hình ảnh ốm yếu, tội nghiệp của Dế Choắtqua cái nhìn của Dế Mèn

Nét đặc sắc thể hiện ở các chi tiết sau:

- So sánh “người gầy gò và dài lêu nghêu” với dáng "gã nghiện thuốc phiện”làm nổi bật dáng hình xiêu vẹo, lờ đờ, bệ rạc của Dế Choắt

- Hình ảnh “đôi cánh ngắn củn” được so sánh như “người cởi trần mặc áo

gilê”: Đã gầy gò, liêu xiêu, lại cởi trần mặc áo gilê (áo chỉ dùng khoác bên ngoài áo dài) thì đủ để tạo thành một bức tranh biếm họa rất khôi hài: Thân hình trơ xương, thảm hại

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:

“ Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh mông Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh một mồi tép, có những anh Cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ, chẳng được miếng nào Khổ quá, những kẻ yếu đuối, vật lộn cật lực thế mà cũng không sống nổi Tôi đứng trong bóng nắng chiều tỏa xuống ánh nước cửa hang mà suy nghĩ việc đời như thế.”

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Câu 1: Đoạn văn tả cảnh gì?

Câu 2: Xác định các từ láy trong đoạn văn.

Câu 3: Xác định các thành phần câu trong câu văn sau:

Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh mông.”

Câu 4: Phép tu từ nhân hóa trong đoạn văn trên được tạo ra bằng cách nào?

C2 V2

Câu 4: Phép tu từ nhân hóa được tạo ra bằng cách nào? Tác dụng?

- Phép tu từ được tạo ra bằng cách:

+ Dùng từ ngữ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hành động, tính

chất của vật: (cua cá) tấp nập; (cò,sếu, vạc, cốc…) cãi cọ om sòm Tôi (Dế Mèn) suy nghĩ việc đời…

+ Dùng từ vốn để gọi người để gọi vật: họ (cò, sếu, vạc, cốc…); anh (Cò); tôi (Dế Mèn).

- Tác dụng: Góp phần gợi tả cuộc sống mưu sinh ồn ào, tấp nập, vất vả, cực

nhọc của thế giới loài vật Đồng thời làm cho thế giới loài vật trở nên gầngũi, biểu thị được những tình cảm, suy nghĩ của con người, như con người

Tôi về, không chút bận tâm.

(2) Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp Thấy thế, tôi hốt hoảng quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên mà than rằng:

- Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này! Tôi hối lắm! Tôi hói hận lắm Anh mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi Tôi biết làm thế

nào bây giờ?

Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu thế này:

- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Câu 1: Kể tên nhân vật trong đoạn trích?

Câu 2: Phương thức biểu đạt và nội dung đoạn trích trên?

Câu 3:

- Xác định những từ ngữ xưng hô trong đoạn trích trên

- Chỉ ra sự thay đổi về cách xưng hô của Dế mèn và Dế Choắt trong hai đoạn trích Giải thích lí do của sự thay đổi đó

Câu 4: Trước khi chết Dế Choắt đã nói gì? Em rút ra bài học gì qua câu nói

đó?

Câu 5: Hình ảnh những con vật được miêu tả, kể trong đoạn trích có giống

với chúng trong thực tế không? Có đặc điểm nào của con vật được gắn với chúng ta?

Câu 6: Câu nói trên của nhân vật Dế Choắt khiến em có suy nghĩ gì về nhân

vật này? Trình bày bằng đoạn văn khoảng 5-7 câu Trong đoạn có sử dụng 1 tính từ, 1 từ láy Gạch chân và chú thích rõ

- Những từ ngữ xưng hô trong đoạn trích: Tôi, ta, chú mày, anh, em

- Dế Mèn xưng hô với Dế Choắt :

 Đoạn trích (1) ta – chú mày

 Đoạn trích (2) tôi – anh

Dế Mèn đã hối hận về tội lỗi của mình cho nên cách xưng hô của Dế Mèn với

Dê Choắt thay đổi hẳn Đó là cách xưng hô tôn trọng nhau, thể hiện sự bình đẳng

- Dế Choắt xưng hô với Dế Mèn :

 Đoạn trích (1) em – anh

 Đoạn trích (2) tôi – anh

Khi này, Dế Choắt không còn là kẻ phải nhờ vả nên nói với Dế Mèn như mộtngười bạn, lời khuyên chân thành của một người bạn

Câu 4:

- Trước khi chết ,Dế Choắt nói : 'Thôi ,tôi óm yếu quá rồi mang vạ vàomình đấý”

- Bài học rút ra :

+ Không được kiêu căng, hung hăng ,tự tại

+ Trước khi làm viêc gì cũng phải suy nghĩ thật ki rồi mới được làm

Câu 5: Hình ảnh những con vật được miêu tả, kể trong đoạn trích không

giống trong thực tế vì đây là nhân vật được tác giả nhân hóa có một số đặcđiểm của con vật được gắn với chúng ta

Câu 6: Câu nói trên của nhân vật Dế Choắt khiến em có suy nghĩ gì về nhân

vật này? Trình bày bằng đoạn văn khoảng 6-8 câu Trong đoạn có sử dụng 1 tính từ, 1 từ láy Gạch chân và chú thích rõ

* Mở đoạn( 1 câu): Dù chỉ xuất hiện ở những phần đầu câu chuyện nhưng

những câu nói cuối cùng của Dế Choắt trước khi mất nó làm cho mỗi độc giảmãi không thể nào quên

* Thân đoạn(3-5 câu)

- Cậu là một người có thân hình nhỏ bẻ nhưng khá am hiểu sự đời, cách đối đãi với mọi người xung quanh

- Bằng chứng là câu nói cuối cùng của Dế Choắt “ ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình.”

- Chỉ vài câu thôi, nhưng nó đã làm thay đổi một Dế Mèn kiêu căng, ngạo mạn lúc bấy giờ

* Kết đoạn( 1 câu): Vậy mỗi người chúng ta hãy học theo Dễ Choắt, đừng bao giờ kiêu căng, làm việc bậy bạ mà ảnh hưởng đến cả mình, cả người khác

a Đảm bảo thể thức của một bài văn kể chuyện

b Xác định đúng kiểu bài văn kể chuyện sáng tạo, bài viết cần có cảm xúc

chân thực, biết liên tưởng, liên hệ với bản thân, có lời kể sinh động, đúngngôi kể, thứ tự kể hợp lí và sáng tạo

c Triển khai hợp lí nội dung của bài văn:

Yêu cầu hs nhập vai vào nhân vật của câu chuyện (Dế Mèn) để kể lại câuchuyện và nói lên cảm nghĩ, tâm trạng của Dế Mèn Tâm trạng đó được biểuhiện qua suy nghĩ, cử chỉ, thái độ, những ăn năn của Dế Mèn…Bài văn có thể

có lối kể riêng, có thể viết theo định hướng sau:

*Mở bài:

Sau khi chôn cất Dế Choắt, tôi đứng lặng hồi lâu trước nấm mồ mời đắpcủa người bạn xấu số, suy nghĩ về việc làm dại dột, ngông cuồng của mình vàcảm thấy hổ thẹn, ân hận

vô cùng

* Thân bài:

- Biết mình có ưu thế về sức khỏe nên tôi thích bắt nạt những người hàngxóm nhỏ bé xung quanh

- Tôi đã quát những chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ

- Thỉnh thoảng tôi còn ngứa chân đá anh Gọng Vó vừa ngơ ngác dưới đầmlên

- Không có ai dạy dỗ, ngăn cản, tôi cứ tưởng thế là hay, là giỏi

- Chuyện bắt nạt mọi người là đáng trách, song cũng còn có thể tha thứ được;nhưng việc tôi bày trò tinh nghịch trêu chọc chi Cốc khiến Dế Choắt bị hiểulầm dẫn đến cái chết thì quả là tội của tôi quá lớn, không thể tha thứ được.-Tôi tự nguyền rủa mình là thằng hèn nhát, dám chơi mà không dám chịu

- Nếu tôi không hát ghẹo chị Cốc bằng những lời lẽ hỗn xược thì chị đâu cónổi giận, Dế Choắt đâu có bị đòn oan?

- Chỉ vì muốn thỏa cái tính hiếu thắng và tinh nghịch của mình mà tôi trởthành kẻ giết người

- Lúc này tôi tự trách mình và ân hận vô cùng nhưng mọi việc đều đã muộn

Dế Choắt ốm yếu và đáng thương đã nằm yên trong lòng đất

Sau cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã có những ngày tháng phiêu lưuđầy mạo hiểm nhưng cũng hết sức thú vị Tuy vậy, bài học đường đời đầutiên sau sự việc xảy ra với Dế Choắt vẫn ám ảnh Dế Mèn.

Em hãy đóng vai nhân vật Dế Mèn, tưởng tượng và kể lại cuộc nóichuyện của Dế Mèn và Dế Choắt nhân một ngày Dế Mèn đến thăm mộ DếChoắt

Hướng dẫn làm bài:

a Đảm bảo cấu trúc bài văn tự sự.

b Xác định đúng kiểu loại VB, chọn ngôi kể, lời kể phù hợp.

c Vận dụng kiến thức về văn tự sự để chuyển vai kể một câu chuyện theo tưởng tượng.

Đây là một đề văn mở, yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức về văn tự sự

để chuyển vai kể một câu chuyện theo tưởng tượng vì thế nên sự sáng tạo củahọc sinh trong việc vận dụng kiến thức đã học với việc liên hệ thực tế vôcùng quan trọng Dế Choắt tuy là một nhân vật chính trong cuộc nói chuyệntuy nhiên là một nhân vật không còn tồn tại Học sinh có thể sáng tạo thêmcác nhân vật khác cùng tham gia vào câu chuyện cho sinh động, hấp dẫn

- Kể lại cuộc nói chuyện giữa Dế Mèn và Dế Choắt kết hợp việc miêu tả cảnhvật thiên nhiên xung quanh qua đó bộc lộ cảm xúc, tâm trạng, suy nghĩ của

Dế Mèn:

- Dế Mèn nhắc lại chuyện cũ đã gây ra với Dế Choắt: bài học đường đời đầutiên đầy ăn năn, hối hận

- Dế Mèn kể cho Dế Choắt nghe những tháng ngày phiêu lưu mạo hiểm vớinhững chiến tích và những thất bại của mình cùng những người bạn khác.

- Tâm sự về những dự định trong tương lai của Dế Mèn và những lời hứa hẹnvới Dế Choắt

3 Kết bài: Tình cảm, lời nhắn nhủ của Dế Mèn:

- Bài học về sự gắn bó, yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ nhau trong cuộc sống

- Kêu gọi niềm đam mê nhiệt huyết của tuổi trẻ khám phá cuộc sống,khám phá thế giới xung quanh

Đề 3: Sau cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã có những ngày tháng phiêu lưu

đầy mạo hiểm nhưng cũng hết sức thú vị Tuy vậy, bài học đường đời đầutiên sau sự việc xảy ra với Dế Choắt vẫn ám ảnh Dế Mèn

Em hãy đóng vai nhân vật Dế Mèn, tưởng tượng và kể lại cuộc nói chuyệncủa Dế Mèn và Dế Choắt nhân một ngày Dế Mèn đến thăm mộ Dế Choắt.Lập dàn ý:

Mở bài: Giới thiệu hoàn cảnh xảy ra câu chuyện: thời gian, khung cảnh, các

nhân vật tham gia

(Học sinh có thể sáng tạo ra một tình huống để giới thiệu về câu chuyện đượckể)

Thân bài:

Đây là một đề văn mở yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức về văn tự sự đểchuyển vai kể một câu chuyện theo tưởng tượng vì thế nên sự sáng tạo củahọc sinh trong việc vận dụng kiến thức đã học với việc liên hệ thực tế vôcùng quan trọng Dế Choắt tuy là một nhân vật chính trong cuộc nói chuyệntuy nhiên là một nhân vật không còn tồn tại Học sinh có thể sáng tạo thêmcác nhân vật khác cùng tham gia vào câu chuyện cho sinh động, hấp dẫn…

- Kể lại cuộc nói chuyện giữa Dế Mèn và Dế Choắt kết hợp việc miêu tả cảnhvật thiên nhiên xung quanh qua đó bộc lộ cảm xúc, tâm trạng, suy nghĩ của

Kết bài: Tình cảm, lời nhắn nhủ của Dế Mèn:

- Bài học về sự gắn bó, yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ nhau trong cuộc sống

- Kêu gọi niềm đam mê nhiệt huyết của tuổi trẻ khám phá cuộc sống, khámphá thế giới xung quanh

Đề dành cho học sinh giỏi:

Viết bài nghị luận nêu suy nghĩ của em về trăng trối của Dế Choắt nói với DếMèn;"Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ có óc mà không biết nghĩ sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy" Lời nói trăn trối của Dế Choắt khiến

em có suy nghĩ gì về một thói xấu ở một bộ phận không nhỏ cỉa người Việt Nam và đúng là vấn đề nóng khiến xã hội quan tâm

****Bài viết (sưu tầm)

Trải qua những cuộc phiêu lưu đầy khó khăn và sóng gió của Dế mèn

đã giúp Dế mèn rút ra những bài học bổ ích Nhờ những bài học đó, chàng đã

trở thành một chàng dế tốt bụng, hay giúp đỡ mọi người Bài học lớn của DếMèn đã rút ra trong cuộc sống là bài học đường đời đầu tiên của nhà văn TôHoài đã thể hiện ở chương đầu của tác phẩm.

Trong chương đầu của tác phẩm, dế mèn hiện lên thật ngộ nghĩnh vàđáng yêu Chú có một thân hình chắc khỏe và cường tráng của Dế Mèn Chú

ăn uống điều độ và năng luyện tập nên chóng lớn, dáng vẻ oai vệ, kiểu cáchcon nhà võ Chú lại càng lí thú hơn bởi cuộc sống tự do, tha hồ thỏa mãn tínhhiếu động của mình Tính cách hiếu động nhưng quá đà ấy đã biến Dế Mèntrở nên hung hăng, hống hách Nếu chú là người biết mình biết người thì chú

đã không gây ảnh hưởng đến người khác và không phải hối hận suốt đời.Nhưng cũng nhờ bài học đắt giá đó, con người chú, suy nghĩ của chú đã thayđổi Trước đây chú đã cho mình là tài giỏi, đứng đầu thiên hạ, lắm người nểnang nên đã chuốt lấy bài học đầu đời thật cay đắng

Trong cuộc sống hàn ngày với họ nhà dế, Mèn luôn tự hào về thân hình khỏe,đẹp của mình, luôn ra oai, ra dáng Tệ hại hơn nữa, chú ta lại gây sự với mấychị Cào Cào, chọc ghẹo anh Gọng vó rồi trêu chọc chị Cốc để dẫn đến cáichết đáng thương của Dế Choắt Các tính ngỗ ngược, tinh nghịch của Dế mèn

đã làm cho cuộc sống của chú cũng phải buồn tẻ, đơn điệu, chú cũng phải ânhận cho hành động ngông cuồng của mình Dế Choắt bẩm sinh yếu đuối,bệnh tật nên Dế Mèn đã coi thường Mèn không giúp đỡ bạn lại có lúc chêbai: – Sao chú mày sinh sống cẩu thả quá như thế! Mèn biết tổ ở của DếChoắt nông cạn, không an toàn nhưng không ra tay giúp bạn Mặc dù DếChoắt nhờ cậy nhưng Dế Mèn không chút bận tâm Mèn rủ Choắt trêu chọcchị Cốc, Choắt ngăn cản: Anh đừng trêu vào… Mèn lại quắc mắc: – Sợ gì!Mày bảo tao sợ cái gì? Mày bảo tao còn biết sợ ai hơn tao nữa! Vì chẳng sợ

ai nên Mèn chui vào hang sâu của mình rồi trêu chọc chị Cốc Dế Choắt ởgần đấy bị hiểu nhầm nên đã bị chị Cốc mổ cho một trận đến chết Trước khichết, Dế Choắt đã thức tỉnh Mèn: – Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc

mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy Đây là bàihọc đường đời đầu tiên mà Dế Mèn không thể nào quên Nó ám ảnh Dế Mènbởi tính kiêu ngạo nghịch ranh, thiếu suy nghĩ của mình

Những giọt nước mắt của Dế Choắt đã làm chú thức tỉnh lương tâm Dù ânhận đã muộn màng nhưng Dế Mèn cũng sớm thấy được sai trái, không nảnchí trước những sai lầm mà mình đã phạm phải Mèn đã thay đổi tính cách,quyết tâm lên đường phiêu lưu để mở rộng tầm nhìn, tìm ý nghĩa cho cuộcsống của mình Hình ảnh Dế Mèn với Bài học đường đời đầu tiên thể hiệnbài học triết lí nhân sinh sâu sắc Đó là bài học về đạo lý làm người Phảiquan tâm giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống, phải có lòng nhân ái trong cuộcđời Bài học đường đời đã giúp Mèn hoàn thiện nhân cách và có được một

cuộc sống giàu ý nghĩa Đây cũng chính là bài học làm người dành cho thế hệtrẻ hôm nay.

Mượn hình ảnh nhân vật dế Mèn để đưa ra lời khuyên cho conngười Trong cuộc sống chúng ta cũng vậy, không ai trong đời không mắcphải sai lầm, vấn đề là chúng ta biết nhận ra lỗi sai và sửa chúng Bài học đầutiên trong đời của chú dế cũng là bài học của nhiều bạn trẻ hiện nay, chúng taphải biết yêu thương giúp đỡ người khác, mỗi hành động của chúng ta phảisuy nghĩ thật kĩ, phải tính đến hậu quả của nó rồi hãy làm Bài học đường đờiđầu tiên của chú dế có ý nghĩa thật sâu sắc, nó giúp con người nhận ra lẽsống đúng đắn ở đời

ÔN TẬP VĂN BẢN: SÔNG NƯỚC CÀ MAU( ĐOÀN GIỎI)

I KIẾN THỨC CƠ BẢN

1 Tác giả: (1925 - 1989).

- Quê ở tỉnh Tiền Giang

- Là nhà văn Nam Bộ, ông thường viết về cuộc sống, thiên nhiên và conngười Nam Bộ

2 Văn bản:

- Đất rừng phương Nam là truyện dài nổi tiếng nhất của Đoàn Giỏi

- Văn bản được trích từ chương XVIII của tác phẩm

a Hoàn cảnh sáng tác:

- Đất rừng phương Nam là truyện dài nổi tiếng nhất của Đoàn Giỏi

- Văn bản được trích từ chương XVIII của tác phẩm

b Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, thuyết minh, giải thích

d Tóm tắt văn bản :

Bài văn miêu tả con thuyền đang xuôi về đất Cà Mau, khung cảnh thiênnhiên hùng vĩ và rộng lớn có nét giản dị và hoang dã với màu xanh của núirừng, tiếng sóng rì rào của ngày đêm Con thuyền đi qua các địa danh khácnhau Chà Là, Cái Keo những tên gọi dân dã, gần gũi đổ ra kênh Bọ Mắt, đổ

ra sông cửa lớn rồi xuôi về Năm Căn dòng sông lớn mênh mông, xung quanh

là rừng đước dựng lên như hai dãy trường thành và ẩn hiện trong nắng sớmmai, rừng đước có nhiều màu sắc khác nhau rất đẹp Trên sông Năm Căn cóchợ Năm Căn đông vui, tấp nập thuyền bè mua bán, trao đổi, có những ngôinhà văn minh hai tầng lại có những túp lều Ẩm thực phong phú với các món

ăn Trung quốc, khung cảnh nhộn nhịp với cô gái Hoa Kiều bán hàng vui vẻ,người Chà Châu, người Châu Giamg bán vải, người Miên bán rượu

e Giá trị nghệ thuật:

- Tả xen kể, liệt kê, so sánh, điệp ngữ

- Sử dụng nhiều động từ, tính từ, cụm động từ, cụm tính từ

- Miêu tả cụ thể, chi tiết, nhận xét tinh tế, chính xác

g Giá trị nội dung

- Thiên nhiên phong phú, hoang sơ mà tươi đẹp

- Cuộc sống sinh hoạt nhộn nhịp hấp dẫn

II LUYỆN TẬP

A, DẠNG ĐỀ ĐỌC HIỂU

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi:

“Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch càng bủagiăng chi chít như mạng nhện Trên thì trời xanh, dưới thì nước xanh, chungquanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá.”

Câu 1: Nêu xuất xứ của đoạn văn trên ?

Câu 2: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn?

Câu 3: Xác định nghĩa của từ "mũi" trong cụm từ “mũi Cà Mau” ? Từ “mũi”

được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?

Câu 3: Từ việc so sánh hai cách viết: “Càng đổ dần về hướng Cà Mau” và

“Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau”, hãy cho biết từ “mũi” khiến cách giớithiệu của tác giả về vùng Cà Mau gợi hình, gợi cảm như thế nào?

Câu 4: Viết đoạn văn khoảng 5- 8 câu nêu cảm nhận của em về bức tranh

thiên nhiên vùng Cà Mau, có sử dụng một tính từ, một tư láy và chỉ rõ?

Gợi ý:

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản “Sông nước Cà Mau, trích trong “Đất rừng phương Nam” của nhà văn Đoàn Giỏi.

Câu 2: Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn: miêu tả.

Câu 3: Nghĩa của từ “mũi” trong cụm từ “mũi Cà Mau”: chỉ vùng đất nhô ra

phía trước

Từ “mũi” được tác giả Đoàn Giỏi dùng với nghĩa chuyển

Câu 3: Cách viết của tác giả có thêm từ “mũi”:

- Nhà văn không viết “càng đổ dần về hướng Cà Mau” một cách chungchung (về tỉnh Cà Mau) mà viết “càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau” ĐoànGiỏi dùng từ “mũi” theo nghĩa chuyển để giới thiệu vừa cụ thể, vừa tạo hình

về một vùng đất có hình dáng nhô ra phía trước vừa gợi ấn tượng về hình

dáng mảnh đất cực Nam thiêng liêng của Tổ quốc.

Câu 4:

Đoạn văn cần đảm bảo các ý chính sau :

- Thiên nhiên Cà Mau mang vẻ đẹp hùng vĩ, hoang sơ đầy sức sống :+ Không gian mênh mông, trời nước cây lá toàn màu xanh thơ mộng.+ Âm thanh rì rào bất tận của tiếng sóng, gió, rừng cây

+ Sông ngòi kênh rạch chi chít: rạch Mái Giầm, kênh Ba Khía, kênh BọMăt,

+ Dòng sông Năm Căn ; rộng hơn ngàn thước, nước đổ ầm ầm ngàyđêm, cá bơi hàng đàn đen trũi

+ Rừng đước cao ngất như bức trường thành vô tận.

- Tác giả đã cảm nhận tinh tế bằng cả thị giác, thính giác, thể hiện tìnhyêu thiên nhiên, đất nước của mình

Đoạn văn tham khảo:

Trong văn bản Sông nước Cà Mau, dưới ngòi bút tài tình của nhà văn

Đoàn Giỏi, cả vùng sông nước Cà Mau hiện lên thật sinh động Cảnh vật biến

hoá, màu sắc biến hoá: màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,

Những dòng sông, kênh, rạch, rừng đước và cả khu chợ Năm Căn nữa hiệnlên vừa hùng vĩ, hoang sơ, vừa dạt dào sức sống, cảnh xa lạ mà vẫn gợi baoyêu mến, nhớ thương Thiên nhiên Cà Mau bao la, hào phóng; con người Cà

Mau mộc mạc, hồn hậu, dễ thương Đọc những trang văn của Đoàn Giỏi, ta

có cảm giác như đang đi giữa sông nước Cà Mau, tận hưởng hương rừng CàMau, đến chơi chợ Năm Căn, dừng lại, bước lên những ngôi nhà bè và muamột vài món quà lưu niệm Cảm giác được chu du giữa cả một miền sông

- Tính từ: xanh

- Từ láy:m ộc mạc ,

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Câu 1: Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

“ Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm

như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơiếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơnngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãytrường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng,ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậcmàu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,… lòa nhòa ẩn hiện trongsương mù và khói sóng ban mai.”

Câu 1: Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên là gì?

Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn văn trên?

Câu 3: Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn trên và nêu

tác dụng?

Câu 4: Từ văn bản chứa đoạn trích trên cùng những hiểu biết của mình, em

hãy viết một đoạn văn khoảng 7-10 câu nêu cảm nhận về vẻ đẹp của vùng đấtđược nói đến trong đoạn trích trên Trong đó có sử dụng một từ láy, một phó

từ (gạch chân và chú thích).

Gợi ý:

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn : Miêu tả.

Câu 2: Nội dung chính của đoạn văn : Miêu tả cảnh đẹp dòng sông Năm

Căn như một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ

Câu 3:

- So sánh:

+ Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận

+ Cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng

- Dòng sông Năm Căn“nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác”; vì thế

mà cá tôm cũng nhiều hơn, đời sống người dân được ấm no

- Dòng sông Năm Căn là một khung cảnh đông vui, tấp nập người qua lại,thiên nhiên hấp dẫn cùng với cái chợ cùng tên là Năm Căn

- Ôi, khung cảnh thật tuyệt vời ! Và chợ đó cũng làm cho vùng sông nước Cà Mau thêm sinh động và nhộn nhịp lên hẳn

- Cuộc sống của người dân Năm Căn tuy giản dị nhưng rất ấm no và hạnhphúc, họ sống trên sự lao động của chính mình Các hoạt động sinh hoạt vuitươi, sôi nổi cũng như khu chợ Năm Căn; họ kinh doanh bằng cách buôn bánhàng với nhau không như người thành thị

- Đêm đến, những ngôi nhà bè san sát nhau tạo một cảm giác được yêuthương, bảo vệ của đồng loại

*Kết đoạn( 1 câu) Tóm lại, sông nước Cà Mau là một vùng đất mà chúng ta

đáng sống

“anh chị rừng xanh” đứng kiêu hãnh phô phang sự trù phú của nó trên vùng đất cuối cùng của Tổ quốc Những bến vận hà nhộn nhịp dọc dài theo sông; những lò than hầm gỗ được sản xuất loại than củi nổi tiếng nhất của miền Nam; những ngôi nhà bè ban đêm ánh đèn măng- sông chiếu rực trên mặt nước như những khu phố nổi, và nơi đây người ta có thể cập thuyền lại, bướcsang gọi một món xào, món nấu Trung Quốc hoặc một đĩa thịt rừng nướng ướp kiểu địa phương kèm theo vài cút rượu, ngoài ra còn có thể mua từ cây kim cuộn chỉ, những vật dụng cần thiết, đến bộ quần áo may sẵn hay một món nữ trang đắt giá chẳng hạn, mà không cần phải bước ra khỏi thuyền Những người con gái Hoa kiều bán hàng xởi lởi, những người Chà Châu Giang bán vải, những bà cụ già người Miên bán rượu, với đủ các giọng nói líu lô, đủ kiểu ăn vận sặc sỡ, đã điểm tô cho Năm Căn một màu sắc độc đáo, hơn tất cả các xóm chợ vùng rừng Cà Mau

Câu 1: Đoạn trích “Sông nước Cà Mau” là của tác giả nào, được trích trong

tác phẩm nào?

Câu 2: Nội dung chính trong các tác phẩm của nhà văn Đoàn Giỏi là gì? Câu 3: Những từ “ồn ào”, “tấp nập” thuộc từ loại nào? Những từ đó biểu thị điều gì?Câu 4: Ghi lại một hình ảnh so sánh có trong đoạn văn trên?

Câu 5: Hình ảnh chợ Năm Căn được miêu tả trong văn bản có gì độc đáo? Câu 6: Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về cuộc sống con người vùng

Cà Mau, có sử dụng ít nhất hai từ láy?( từ 7 10 câu)

Gợi ý:

Câu 1:

- Đoạn trích Sông nước Cà Mau là của tác giả Đoàn Giỏi.

- Đoạn trích Sông nước Cà Mau được trích trong tác phẩm "Đất rừng phươngNam"

Câu 2: Nội dung chính trong các tác phẩm của nhà văn Đoàn Giỏi là

thường viết về cuộc sống, thiên nhiên và con người ở Nam Bộ.

Câu 3: Những từ “ồn ào”, “tấp nập” các từ đó là từ láy, biểu thị cho khung

cảnh tấp nập nơi chợ Năm Căn

Câu 4: Những đống gỗ cao như núi chất dựa bờ

Câu 5: Chợ có hoạt động buôn bán rất độc đáo, đó là chợ trên sông với một

cuọc sống cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo

Câu 6: Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về cuộc sống con người vùng

Cà Mau

Đoạn văn cần đảm bảo các ý chính sau :

- Cuộc sống của con người ở nơi đây rất tấp nập, sầm uất và đông vui,được tái hiện qua hình ảnh chợ Năm Căn :

+ Độc đáo : chợ họp trên sông như khu phố nổi (thuyền bè san sát, nhữngđống gỗ cao như núi, bến vận hà nhộn nhịp, những ngôi nhà bè ánhđèn măng sông sáng rực)

+ Chợ bày bán đủ mọi loại mặt hàng

+ Người mua kẻ bán thuộc nhiều dân tộc ; tiếng nói, màu sắc quần áongười bán hàng,

- Nhận xét: Đây là một sinh hoạt độc đáo, mang bản sắc riêng củamảnh đất này Qua đó ta thấy được tình yêu, sự am hiểu và gắn bó của tácgiả với miền đất Cà Mau

- Đoạn văn tham khảo: Văn bản “ Sông nước Cà Mau” của tác

giả Đoàn Giỏi đã rất thành công khi miêu tả cuộc sống con người nơi đây

Cuộc sống của con người ở nơi đây rất tấp nập, sầm uất và đông vui,

được tái hiện qua hình ảnh chợ Năm Căn Chợ Năm Căn hiện ra thật độcđáo Chợ họp trên sông như khu phố nổi (thuyền bè san sát, những đống

gỗ cao như núi, bến vận hà nhộn nhịp, những ngôi nhà bè ánh đèn măng

sông sáng rực) Chợ bày bán đủ mọi loại mặt hàng Người mua kẻ bánthuộc nhiều dân tộc ; tiếng nói, màu sắc quần áo người bán hàng, Đây làmột sinh hoạt độc đáo, mang bản sắc riêng của mảnh đất này Qua đó ta

thấy được tình yêu, sự am hiểu và gắn bó của tác giả với miền đất CàMau.

* Từ láy: nhộn nhịp, tấp nập

B, DẠNG ĐỀ TẬP LÀM VĂN

Đề số 1: Dựa vào văn bản “Sông nước Cà Mau” của nhà văn Đoàn Giỏi,

bằng trí tưởng tượng của mình, kết hợp hài hòa phương thức miêu tả và tự

sự, em hãy làm nổi bật vẻ đẹp của vùng sông nước rộng lớn, hùng vĩ, đầy sứcsống hoang dã và cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo ở vùng tận cùng phía Nam Tổ quốc

Hướng dẫn làm bài:

Đây là bài văn tả, kể sáng tạo Bài viết cần tập trung tả và kể về vẻ đẹp của

vùng sông nước Cà Mau Vì vậy, học sinh phải vừa tưởng tượng, vừa bám sát

vào nội dung của văn bản “Sông nước Cà Mau”; mạch tả, kể cần tự nhiên;

biết kết hợp miêu tả với tự sự, các yếu tố cảm xúc

- Về hình thức :

+ Bố cục hợp lí, đầy đủ 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài

+ Lời văn rõ ràng, mạch lạc

+ Không sai chính tả, không mắc những lỗi diễn đạt thông thường

- Nội dung: HS có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần thể

hiện được các ý sau:

+ Vẻ đẹp chung của thiên nhiên vùng sông nước Cà Mau

+ Vẻ đẹp hùng vĩ của dòng sông Năm Căn

+ Vẻ đẹp độc đáo, trù phú và cuộc sống tấp nập của chợ Năm Căn

Đề bài:

Dựa vào văn bản “Sông nước Cà Mau” của nhà văn Đoàn Giỏi, bằng

trí tưởng tượng và sự kết hợp hài hòa giữa phương thức tự sự và miêu tả, em hãy kể lại chuyến du lịch của mình khi đến với vùng sông nước Cà Mau

a Yêu cầu chung:

- Về kĩ năng: Biết xây dựng một văn bản tự sự kết hợp với miêu tả,

biểu cảm Có bố cục ba phần rõ ràng, trình bày mạch lạc, lời văn trong sáng,dùng từ dễ hiểu, không sai chính tả Chọn ngôi kể phù hợp (ngôi thứ nhất).Lời kể tự nhiên, sinh động

- Về kiến thức: Dựa vào hiểu biết về văn bản Sông nước Cà Mau của

Đoàn Giỏi kết hợp với trí tưởng tượng của học sinh, bài viết cần tập trung kểlại diễn biến chuyến tham quan (Người kể có thể chọn điểm nhìn trên conthuyền xuôi theo hành trình trên các dòng sông ở Cà Mau; miêu tả vừa chitiết vừa cụ thể cảnh vật Người kể có thể miêu tả lần lượt về các sông, rạch

và cảnh vật hai bên bờ, có thể dừng lại miêu tả kĩ hoặc lướt qua, tùy thuộcvào ấn tượng mà cảnh vật ấy tạo ra cho người quan sát)

b Yêu cầu cụ thể:

* Mở bài: Giới thiệu lí do của chuyến du lịch, cảm xúc chung khi

được tham quan vùng sông nước Cà Mau

* Thân bài: Kể và tả cảnh quan thiên nhiên, cuộc sống con người ở

vùng sông nước Cà Mau

- Kể và miêu tả về vẻ đẹp chung của vùng sông nước Cà Mau qua cảm nhận của bản thân khi đặt chân đến vùng đất này

+ Không gian rộng lớn mênh mông với sắc xanh của cây lá , thiên nhiên ở đây còn rất tự nhiên, hoang dã,

+ Sông ngòi, kênh rạch bủa giăng chi chít như mạng nhện,

- Kể kết hợp với miêu tả, biểu cảm về vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã của vùng sông nước Cà Mau như: vẻ đẹp kênh rạch, sông

ngòi, dòng sông Năm Căn, rừng đước, (kể theo hành trình tham quan)

+ Ở đây, người ta đặt tên cho các vùng đất, con sông không phải bằng các danh từ mĩ lệ, mà cứ theo đặc điểm riêng biệt của nó mà gọi thành tên (kể, tả đặc điểm nổi bật của rạch Mái Giầm, kênh Bọ Mắt, kênh Ba Khía, )

+ Dòng sông Năm Căn mênh mông rộng lớn, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn,

+ Hai bên bờ, đước mọc thành rừng, cây cao, thân gỗ cứng,

- Vẻ đẹp tấp nập, trù phú và độc đáo của cuộc sống con người ở tận cùng phía Nam Tổ quốc

+ Cảnh chợ Năm Căn là hình ảnh trù phú, độc đáo, tấp nập về sinh hoạtcủa con người ở vùng đất Cà Mau Sự trù phú của chợ Năm Căn được thểhiện qua khung cảnh rộng lớn, tấp nập, hàng hóa phong phú, thuyền bè sansát

+ Sự độc đáo thể hiện ở việc chợ chủ yếu họp ngay trên sông nước vớinhững nhà bè và những con thuyền bán hàng len lỏi mọi nơi, có thể mua bất

cứ thứ gì mà không phải bước ra khỏi thuyền; qua sự độc đáo về màu sắc,trang phục, tiếng nói của những người bán hàng thuộc nhiều dân tộc

* Kết bài: Cảm xúc ấn tượng của bản thân khi tạm biệt vùng sông nước

Cà Mau

ÔN TẬP VĂN BẢN: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI( TẠ DUY ANH)

I KIẾN THỨC CƠ BẢN

1 Tác giả:

- Tạ Duy Anh sinh 1959, quê: Chương Mĩ - Hà Nội

- Tạ Duy Anh là 1 cây bút xuất sắc của VHVN thời kỳ đổi mới 1 số truyệncủa ông đã được dựng thành phim TH như : "Bước qua lời nguyền " VB

"Bức tranh " là 1 truyện ngắn hiện đại có sự lồng ghép 2 cốt truyện nhỏ: Cốttruyện về người em và cốt truyện về người anh

2 Văn bản:

a Hoàn cảnh sáng tác: Truyện ngắn đoạt giải nhì cuộc thi "Tương lai vẫy

gọi" do báo TNTP tổ chức

b Ngôi kể: ngôi thứ nhất

-> Ngôi thứ nhất, cho phép tác giả miêu tả một cách tự nhiên bằng lời kể của chính nhân vật ý nghĩa truyện được thể hiện chân thành, đáng tin cậy Nhân vật cô em gái qua cái nhìn của người anh cũng hiện lên đầy đủ hơn

c Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả

P3: Còn lại: Tâm trạng của người anh trước bức tranh đạt giải nhất của em gái

e Tóm tắt: Câu chuyện kể về người anh và cô em gái có tài hội họa tên là

Kiều Phương- thường gọi là Mèo Khi tài năng hội họa của em gái được phát hiện, người anh thấy buồn, thất vọng vì mình không có tài năng và cảm thấy mình bị cả nhà lãng quên Từ đó cậu nảy sinh thái độ khó chịu, hay gắt gỏng với em gái và không thể thân với em như trước Đứng trước bức tranh đạt giải nhất của em gái, cậu bất ngờ vì hình ảnh mình qua cái nhìn của em Người anh nhận ra những yếu kém của mình và hiểu được tâm hồn và tấm lòng nhân hậu của cô em gái

g Giá trị nghệ thuật

- Kể theo ngôi thứ nhất tạo độ tin cậy nơi ng đọc, lối kể hồn nhiên chân thực

- Miêu tả tinh tế diễn biến tâm lí nhân vật

h Giá trị nội dung: - Tình cảm trong sáng hồn nhiên và tấm lòng nhân hậu

của người em gái đã giúp cho người anh nhận ra hạn chế ở chính mình

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1Cho đoạn văn sau :

“… Một hôm, tôi bắt gặp nó nhào một thứ bột gì đó đen sì, trông rất sợ, thỉnh thoảng lại bôi bôi ra cổ tay Trời ạ, thì ra nó chế thuốc vẽ Thảo nào cácđít xoong chảo bị nó cạo trắng cả Tôi quyết định bí mật theo dõi em gái tôi Sau khi có vẻ đã hài lòng, nó lôi trong túi ra bốn lọ nhỏ, cái màu đỏ, cái màu vàng, cái màu xanh lục…đều do nó tự chế Nó đưa mắt canh chừng rồi lại nhét tất cả vào túi sau khi cho màu đen nhọ nồi vào một cái lọ còn bỏ không Xong, nó vui vẻ chạy đi làm những việc bố mẹ tôi phân công, vừa làm vừa hát ,có vẻ vui lắm…”

( Sách giáo khoa Ngữ văn 6, tập 2)

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?

-Đoạn văn trên trích từ văn bản:”Bức tranh của em gái tôi” -Tác giả:Tạ Duy Anh

Câu 2: Nhân vật chính trong truyện là ai? Vì sao đó là nhân vật chính? Câu 3: Nhân vật “tôi” khi thấy “nó” chế thuốc vẽ từ nhọ nồi đã có suy nghĩ

và hành động gì? Điều đó thể hiện thái độ và tình cảm như thế nào của “tôi” với “nó”?

Câu 4: Văn bản chứa đoạn trích trên được kể ở ngôi thứ mấy? Nêu tác

dụng của ngôi kể đó

Câu 5: Viết đoạn văn khoảng từ 7 đến 10 câu , nêu cảm nhận của em về

nhân vật “nó” trong văn bản em vừa tìm Trong đoạn văn có sử dụng 2 phó từ(gạch chân phó từ đó)

Gợi ý:

Câu 1: Đoạn văn trên trích từ văn bản:”Bức tranh của em gái tôi” -Tác

giả:Tạ Duy Anh

Câu 2: * Nhân vật chính: hai anh em, nhân vật trung tâm: người anh Vì

- Người anh (Thể hiện chủ đề, ý nghĩa truyện)

- Cô em gái (Đối tượng quan sát, nói đến trong truyện qua lời kể của ngườianh)

Câu 3: -> Ngạc nhiên, xem đó là trò trẻ con -> Không mấy quan tâm.Thái

độ vô tâm ngoài cuộc

Câu 4: Ngôi kể: ngôi thứ nhất

-> Ngôi thứ nhất, cho phép tác giả miêu tả một cách tự nhiên bằng lời kể của chính nhân vật ý nghĩa truyện được thể hiện chân thành, đáng tin cậy Nhân vật cô em gái qua cái nhìn của người anh cũng hiện lên đầy đủ hơn

Câu 5: Hướng dẫn viết:

* Mở đoạn( 1 câu): Nhân vật Kiều Phương trong văn bản " Bức tranh của

em gái tôi " của tá giả Tạ Duy Anh đã để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòngngười đọc

* Thân đoạn:( khoảng 5- 6 câu)

- Ở nhân vật Kiều Phương nổi bật lên những nét tính cách và phẩm chấtđáng quý: hồn nhiên, hiếu động, ham mê hội họa, có tình cảm trong sáng vàlòng nhân hậu

- Khi bị anh đặt tên cho là Mèo cô bé không những không giận mà còn hồn

nhiên chấp nhận và còn dùng biệt danh ấy để xưng hô với bạn bè

- Bị anh la mắng thì Mèo vênh mặt

- Mặc dù tài năng được đánh giá cao và được mọi người quan tâm cô bé

Kiều Phương không hề đánh mất đi sự hồn nhiên trong sáng của tuổt thơ

- Cô vẫn dành cho anh trai mình những tình cảm thật tốt đẹp, thể hiện ở bứctranh

- Khi dự thi trở về, trước thái độ lạnh nhạt của anh trai, Mèo vẫn hồn nhiênkêu anh cùng nhận giải

* Kết đoạn: ( 1 câu) Tóm lại, Kiều Phương có những chẩm chất đáng quý

mà mỗi chúng ta cần học tập

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“ Kể từ hôm đó, mặc dù mọi chuyện vẫn như cũ trong căn nhà của chúng tôi, nhưng tôi luôn luôn cảm thấy mình bất tài nên bị đẩy ra ngoài Những lúcngồi bên bàn học, tôi chỉ muốn gục xuống khóc

Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một năng khiếu gì Và không hiểu vì sao tôi không thể than với Mèo như trước kia được nữa Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt

um lên

Tôi quyết định làm một việc mà tôi vẫn coi khinh: xem trộm những bức tranh

của Mèo Dường như mọi thứ có trong ngôi nhà của chúng tôi đều được nó đưa vào tranh Mặc dù nó vẽ bằng những nét to tướng, nhưng ngay cả cái bát múc cám lợn, sứt một miếng cũng trở nên ngộ nghĩnh Con mèo vằn vào tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến.”

Câu 1: Đoạn văn trên thuộc phương thức biểu đạt nào?

Câu 2: Tìm một phép so sánh trong đoạn văn trên? Chỉ rõ kiểu so sánh? Câu 3: Khi tài năng của em gái được phát hiện thì người anh đã có ý nghĩ

- Buồn, thấy mình bất tài

- Lén xem tranh của em

Lời khuyên người anh trong truyện: Ghen tị là thói xấu làm người ta nhỏ bé

đi Ghen tị sẽ chia rẽ tình cảm tốt đẹp của con người Ghen tị với em sẽ không có tư cách làm anh

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3Phần cuối truyện “Bức tranh của em gái tôi” của nhà văn Tạ Duy Anh cóđoạn như sau:

“Tôi giật sững người Chẳng hiểu sao tôi phải bám chặt lấy tay mẹ.Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ Dưới mắt emtôi, tôi hoàn hảo đến thế kia ư? Tôi nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề trên

bức tranh: Anh trai tôi Vậy mà dưới mắt tôi thì…

- Con đã nhận ra con chưa? – Mẹ vẫn hồi hộp

Tôi không trả lời mẹ vì tôi muốn khóc quá Bởi vì nếu nói được với

mẹ, tôi sẽ nói rằng: Không phải con đâu Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậucủa em con đấy.”

(Theo Sách giáo khoa Ngữ văn 6 tập 2, Nhà xuất bản Giáo dục, 2007)

Câu 1: Hãy cho biết nhân vật tôi trong đoạn trích trên là ai? Tại sao

nhân vật nhìn bức tranh lại xấu hổ?

Câu 2: Hãy chỉ ra quá trình biến đổi tâm trạng của nhân vật tôi? Thể

hiện sự biến đổi này nhà văn muốn nói với người đọc ý nghĩa gì của nghệthuật?

Câu 3: Theo em tài năng hay tấm lòng của Kiều Phương đã "cảm hoá”

được người anh trai ? ,

Câu 4: Tại sao tác giả lại để người em vẽ bức tranh người anh hoàn

thiện đến thế?

Câu 5: Qua truyện “Bức tranh của em gái tôi” em đã rút ra cho mình

được bài học gì về cách ứng xử với tài năng hoặc thành công của ngườikhác?

Câu 6: Trình bày suy nghĩ cuả em về nhân vật người anh qua đoạn

văn trên khoảng 5-8 câu có sử dụng một phó từ , gạch chân phó từ đó?

Gợi ý:

Câu 1:

- Nhân vật người anh

- Nhân vật xấu hổ vì hối hận với người em, vì nhận ra những tính xấu củamình (trước đó người anh có những cách cư xử đố kị, hẹp hòi, ganh ghét với

người em)

Câu 2: Diễn biến tâm trạng người anh:

- Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng: Người anh không thể tin rằng em gái lại vẽ

chân dung mình để dự thi, ngỡ ngàng vì nhận ra sau bao sự đối xử khôngcông bằng mà em gái vẫn dành cho mình những tình cảm như vậy

- Hãnh diện: Nhận ra đó là một bức chân dung hoàn hảo, hình ảnh của mình

sao mà đẹp thế

- Xấu hổ: Người anh đã nhận ra tấm lòng bao dung, nhân hậu của em gái,

đồng thời người anh cũng nhận ra được những khiếm khuyết trong tâm hồnmình, đó là cư xử không tốt với em gái và cảm thấy mình không xứng đáng

có một bức chân dung đẹp như thế người anh đã nhận ra cái sai của mình -> Ý nghĩa thức tỉnh, giáo dục của nghệ thuật

Câu 3:

- Không được đố kị, ghen ghét với tài năng

- Trân trọng và chia sẻ, giúp đỡ với tài năng

—» Cả hai yếu tố đó đã cảm hoá được người anh trai, nhưng trong đó tấmlòng nhân hậu, trong sáng của Kiều Phương là quan trọng nhất

Câu 5: Bức tranh là tình cảm tốt đẹp của em dành cho anh Em muốn anh

mình thật tốt đẹp

Câu 6:

* Mở đoạn( 1 câu): Nhân vật người anh trong đoạn văn trên đã thể

hiên tâm trạng ân hận vì đã đối xử không tốt với người em của mình

* Thân đoạn: ( khoảng 4-5 câu)

- Người anh không trả lời mẹ vì quá ngạc nhiên và bất ngờ trước vẻ

đẹp của bức tranh và tài năng của em gái mình

- Người anh muốn khóc vì quá xúc động và xấu hổ với sự đố kị, cốtình xa lánh của mình đối với em gái trước đây.

- Người anh cảm thấy đó không phải là bức tranh vẽ mình vì hình ảnhtrong bức tranh quá đẹp, trong sáng và ngoài sức tưởng tượng của người anh

- Người anh hiểu rằng chính lòng nhân hậu của em gái là cơ sở để tạonên tài năng

- Câu nói thầm của người anh thể hiện sự hối hận chân thành, ăn năn,

bị thuyết phục, tự nhận thức về bản thân cũng như về em gái của mình

* Kết đoạn( 1 câu): Tóm lại, người anh đã vô cùng ăn năn hối lỗi

trước tình cảm trong sáng ngây thơ của nguời em gái mình

B, DẠNG ĐỀ TẬP LÀM VĂN

Đề số 1: Từ câu chuyện Bức tranh của em gái tôi, em hãy tưởng tượng và

miêu tả lại chân dung hai anh em Kiều Phương

+ Là cô bé khoảng 10 tuổi

+ Vóc người nhỏ nhắn, gầy, thanh mảnh, cân đối

+ Khuôn mặt bầu bĩnh, mái tóc dài, thắt hai bím, đôi mắt tròn to, sáng, mặt lọ lem, miệng rộng, răng khểnh ; quần áo luôn lấm lem

- Cử chỉ và hành động : hiếu động, tự chế màu vẽ, ham học vẽ

- Tính cách : hoạt bát, vui vẻ, chăm chỉ vófi công việc sáng tác ; hồnnhiên, trong sáng, tài năng, độ lượng và nhân hậu

* Nhân vật người anh

- Tính cách : ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm, nhưng cũng rất trung thực,biết ăn năn, hối lỗi.

—>• Hình ảnh người anh thực và người anh trong bức tranh xem kĩ thìkhông khác nhau Hình ảnh người anh trong bức tranh do người em gái

vẽ thể hiện bản chất tính cách người anh qua cái nhìn trong sáng, nhânhậu của cô em gái

c) Kết bài : Nhận xét, cảm nghĩ về hai anh em Kiều Phương.

Bài văn tham khảo:

Người anh trai dù không muốn, nhưng trước sự khẩn khoản cùa em gái,

đã cùng gia đình đi nhận giải thưởng với em

Câu ta đứng xem bức tranh của cô em gái với một tâm trạng đầy biến động Thoạt đầu, cậu vô cùng ngạc nhiên và xúc động vì chẳng bao giờ nghĩ người trong bức tranh kia chính là cậu ta Từ ngạc nhiên, người anh cảm thấy ngỡ ngàng vì người trong tranh kì diệu quá, đẹp hơn cả sức tưởng tượng của mình Nhìn bức tranh, người anh hãnh diện vì mình có được một cô em gái vừa tài năng lại vừa có tâm hồn nhân hậu bao la Nhưng cũng chính vào lúc

ấy, góc khuất trong tâm hồn khiến người anh cũng vô cùng xấu hổ Cậu đã cónhững lúc cư xử không đúng với cô em gái nhỏ Cậu lại giận mình vì chẳng

có một chút năng khiếu gì Bao nhiêu những cảm giác xáo trộn trong lòng khiến người anh vừa ngất ngây lại vừa choáng váng Đứng trước bức tranh của cô em gái, đứng trước phần tốt đẹp của mình, cái chưa toàn vẹn trong tâm hồn của người anh như bị thôi miên, thẫn thờ và im lặng Đến cuối

truyện, người anh muốn khóc và không thể thốt ra những suy nghĩ trong đầu:

"Không phải con đâu Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy" Người anh đã nhận ra những điều không phải của mình Anh thừa nhận anh chưa được đẹp như người ờ trong tranh Và điều quan trọng hơn, anh đã nhận

ra tâm hồn và lòng nhân hậu của em gái Trước đó chỉ là sự ghen tị, xa lánh, thì giờ đây, anh đã nhận ra được vẻ đẹp tâm hồn và sự nhân hậu của cô em

Nhân vật người anh đã vượt lên chính mình, thấy sự kém cỏi trong nhân cách của mình và thừa nhận sự nhân hậu, tốt đẹp của người khác Đó là một điều thật giản dị mà cao thượng.

Đề số 2: Suy nghĩ của em về nhân vật Kiều Phương trong “ Bức tranh của

em gái tôi” của tác giả Tạ Duy Anh

1, Mở bài:

- Giới thiệu truyện ngắn

- Giới thiệu nhân vật

- Cảm xúc chung về nhân vật

Tham khảo mở bài: “ Bức tranh của em gái tôi” là truyện ngắn đoạt giải nhì

trong cuộc viết “ Tương lai vẫy gọi” của báo Thiếu niên tiền phong Câuchuyện nói về tình cảm, suy nghĩ của người anh đối với cô em gái KiềuPhương của mình Tuy chỉ xuất hiện qua lời kể và qua tâm trạng của ngườianh, nhưng nhân vật Kiều Phương đã để lại ấn tượng rất đẹp trong em

2 Thân bài: Gồm những ý cơ bản sau:

a) Em yêu thích nhân vật Kiều Phương vì Kiều Phương là cô bé hồn nhiên vàngây thơ

- Sự hồn nhiên và ngây thơ trước hết thể hiện ở chỗ Kiều Phương vui vẻ nhậnbiệt hiệu là “ Mèo” Kiều Phương còn dùng cái tên đó để xưng hô với bạn bè

- Sự hồn nhiên ngây thơ còn thể hiện ở chỗ Kiều Phương hay lục lọi các đồvật trong nhà một cách thích thú

- Kiều Phương “vênh mặt” trả lời hồn nhiên “ Mèo mà lại! Em không phá làđược ” khi người anh trai tỏ vẻ khó chịu “ Này, em không để chúng nó yênđược à?”

- Kiều Phương vừa làm những việc bố mẹ phân công vừa hát vui vẻ

-> Tất cả những chi tiết trên đều nói lên Kiều Phương là nhân vật luôn hồnnhiên, ngây thơ này mà nhân vật Kiều Phương đã để lại trong em những tìnhcảm rất đẹp

b) Kiều Phuơng là một cô bé có tài năng hội họa

- Tự mình chế ra thuốc vẽ với nhiều màu khác nhau: đỏ, vàng, xanh, đencầnqua chi tiết mà người anh trai Kiều Phương kể lại việc chế ra thuốc vẽmà, Chỉ u đen, ta cũng đủ thấy Kiều Phương say mê hội họa như thế nào.Hay qua lời khen của họa sĩ Tiến Lê và qua sự ngạc nhiên của ba mẹ KiềuPhương thôi, ta cũng thấy rõ điều đó

- Tài hội họa của Kiều Phương được khẳng định qua bức tranh Phương đoạtgiải nhất trong trại thi vẽ quốc tế.

-> Sự tài năng hội họa của Kiều Phương có được nhờ vón bẩm sinh cộng vớilòng yêu thích say mê nghệ thuật của Phương

c) Kiều Phương là cô bé có tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu

- Kiều Phương đã dành cho anh trai những tình cảm thật trong sáng Chínhanh trai Kiều Phương đã phải nói về em gái của mình “ N ó lao vào ôm cổtôi, nhưng tôi viện cớ đang dở việc đẩy nhẹ nó ra Tuy thế, nó vẫn kịp thìthầm vào tai tôi: “ Em muốn cả anh cùng đi nhận giải: Chỉ môt lời nói, một

cử chỉ cũng đủ nói lên Kiều Phương có tình cảm trong sáng và đáng yêu

- Phải là người có tình cảm trong sáng và nhân hậu, Kiều Phương mới vẽđược tranh về anh trai mình đẹp và ý nghĩa như vậy: “Trong tranh, một chú

bé đang ngồi nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời trong xanh Mặt chú bé nhưtỏa ra một thứ ánh sáng rất lạ Toát lên từ cặp mắt, tư thế ngồi của chú khôngchỉ sự suy tư mà còn mơ mộng nữa”

- Lời người anh trai muốn nói với mẹ mình ở cuối tác phẩm chính là lườikhẳng định về tâm hồn của Kiều Phương: “ Không phải con đâu Đấy là tâmhòn và nhân hậu của em con đấy.”

3, Kết bài: Khẳng định lại phẩm chất của nhân vật và rút ra bài học từ nhân

vât

Tham khảo kết bài: Tóm lại, nhân vật Kiều Phương vừa là người có tài, vừa

là người có tấm lòng nhân hậu Trong cuộc sống ta không tự ti , mặc cảm vàích kỉ, nhỏ nhen Ta cần vượt lên chính mình trong mọi hoàn cảnh để cuộcsống tốt đẹp luôn đến với chúng ta Nhân vật Kiều Phương là tấm gươngsáng cho em phải say mê trong học tập cũng như rong việc thực hiện nhữngước mơ hoài bão của mình thì mới có được thành công

ÔN TẬP VĂN BẢN: VƯỢT THÁC( VÕ QUẢNG)

I KIẾN THỨC CƠ BẢN

1 Tác giả

- Võ Quảng (1920-2007), quê ở tỉnh Quảng Nam

- Ông là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi

- Phần 1 (từ đầu thuyền chuẩn bị vượt nhiều thác nước): Con thuyền qua

đoạn sông phẳng lặng trước khi tới chân thác

- Phần 2 (tiếp thuyền vượt qua khỏi thác Cổ Cò): Con thuyền vượt qua

khỏi đoạn sông có nhiều thác dữ

- Phần 3 (còn lại): Con thuyền ở đoạn sông đã qua thác dữ

c Tóm tắt: Bài văn miêu tả dòng sông Thu Bồn và cảnh quan hai bên bờ

sông theo hành trình của con thuyền qua những vùng địa hình khác nhau: đoạn sông phẳng lặng trước khi đến chân thác, đoạn sông có nhiều thác dữ vàđoạn sông qua thác dữ Bằng việc tập trung vào cảnh vượt thác, tác giả làm nổi bật vẻ hùng dũng và sức mạnh của nhân vật Dượng Hương Thư trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ

d Giá trị nghệ thuật

Nghệ thuật so sánh, nhân hóa

- Trí tưởng tưởng tượng phong phú, tài tình

- Tả cảnh, tả người từ điểm nhìn trên con thuyền theo hành trình vượt thácrất tự nhiên, sinh động

e Giá trị nội dung:

Bài văn miêu tả cảnh vượt thác của con thuyền trên sông Thu Bồn, làm nổi bật vẻ hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ

I LUYỆN TẬP

A, DẠNG ĐỀ ĐỌC HIỂU

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1Cho đoạn trích sau:

“ Gió nồm vừa thổi, dượng Hương nhổ sào Cánh buồm nhỏ căng phồng Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi rừng phải lướt cho nhanh để

về cho kịp Chỉ một chốc sau, chúng tôi đã đến ngã ba sông, chung quanh là những bãi dâu trải ra bạt ngàn đến tận những làng xa tít Thỉnh thoảng chúng tôi gặp những thuyền chất đầy cau tươi, dây mây, dầu rái, những thuyền chở mít, chở quế Thuyền nào cũng xuôi chậm chậm Càng về ngược, vườn tược càng um tùm Dọc sông, những chòm cổ thụ dánh mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước mặt

Đã đến Phường Rạnh Thuyền chuẩn bị vượt nhiều thác nước.” (SGK ngữ văn 6 – tập 1)

Câu 1 Đoạn văn thuộc văn bản nào? Của ai? Nêu xuất xứ và hoàn cảnh sáng

tác của văn bản?

Câu 2 Đoạn văn tả cảnh dòng sông Thu Bồn ở vùng nào?

Câu 3 Đoạn văn cho biết vị trí quan sát của người miêu tả ở đâu?

Câu 4 Em cảm nhận được những gì về vẻ đẹp của vùng ven sông?

Câu 5 Câu văn: “Dọc sông, những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm

ngâm lặng nhìn xuống nước…”đã sử dụng biện pháp tu từ gì? Nêu hiệu quả diễn đạt của biện pháp tu từ đó?