Với thể thơ tự do phóng khoáng, nhịp thơ ngắn và nhanh, kết hợp với việc sử dụng rộng rãi phép nhân hoá, bài thơ đã miêu tả chính xác và sinh động khung cảnh trước và trong cơn mưa rào[r]
Trang 1VĂN MẪU LỚP 6 PHÁT BIỂU CẢM NGHĨ VỀ MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC
ĐỀ BÀI: PHÁT BIỂU CẢM NGHĨ VỀ BÀI THƠ MƯA CỦA TRẦN ĐĂNG
KHOA
A SƠ ĐỒ TÓM TẮT GỢI Ý
B DÀN BÀI CHI TIẾT
I Mở bài
Bài thơ “Mưa” được Trần Đăng Khoa sáng tác hồi mới lên 9 tuổi (1967) Với nhiều
bài thơ hay và lạ, chú bé Khoa được mọi người yêu mến tặng cho danh hiệu: Thần đồng thơ
Bức tranh thiên nhiên trong cơn mưa rào mùa hạ được miêu tả tài tình qua cảm nhận tinh tế và trí tưởng tượng bay bổng của cậu bé nông thôn
II Thân bài
1 Khung cảnh thiên nhiên
a Trước khi mưa
Những biến chuyển của trời đất đúng như trong kinh nghiệm dân gian đã đúc kết:
Mối bay ra, kiến dời tổ, gió thổi mạnh Độc đáo là ở cách nhìn, cách tả của chú bé:
“Mối trẻ,
Trang 2Mối già, Bay thấp,
Gà con, Rối rít tìm nơi,
Ẩn nấp
Bụi tre, Tần ngần,
Gỡ tóc, Muôn nghìn cây mía, Múa gươm, Kiến, Hành quân, Đầy đường
Cây dừa, Sải tay, Bơi, Ngọn mùng tơi, Nhảy múa ”
Trí tưởng tượng phong phú kết hợp với nghệ thuật nhân hoá tài tình đã mang đến cho bức tranh thiên nhiên một vẻ đẹp lạ lùng, rất ấn tượng:
“Chớp, Rạch ngang trời, Sấm, Ghé xuống sân, Khanh khách, Cười ”
b Trong khi mưa
Trang 3 Trần Đăng Khoa vẫn phát huy tối đa sức mạnh của trí tưởng tượng để cảm nhận,
so sánh và tìm ra những nét tương đồng của sự vật:
“Mưa, Mưa,
Ù ù như xay lúa
Đất trời,
Mù trắng nước ”
Vạn vật như hồi sinh, mừng rỡ đón cơn mưa:
“Mưa chéo mặt sân, Sủi bọt,
Cóc nhảy chồm chồm,
Chó sủa, Cây lá hả hê ”
Nhịp thơ nhanh, gấp gáp, dồn dập giống như cơn mưa mỗi lúc một lớn Màn mưa dày đặc nối liền bầu trời với mặt đất bấy lâu khao khát một cơn mưa
2 Hình ảnh con người trong cơn mưa
Chỉ hiện lên ở bốn câu thơ cuối:
“Bố em đi cày về, Đội sấm, Đội chớp, Đội cả trời mưa.”
Tuy vậy, con người vẫn có tầm vóc lớn lao và tư thế ngang tầm vũ trụ Điệp từ đội được nhắc lại ba lần đã khẳng định điều đó
III Kết bài
Bằng trí tưởng tượng phong phú kết hợp với thể thơ tự do phóng khoáng, nhịp thơ nhanh, phép nhân hoá tự nhiên, hợp lí Trần Đăng Khoa đã vẽ nên bức tranh
về cơn mưa rào ở nông thôn vô cùng đặc sắc
Bài thơ thể hiện tâm hồn nhạy cảm và óc quan sát sắc sảo của một chú bé nông
thôn Giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Mưa” làm cho nhiều người ngạc
Trang 4nhiên, khâm phục và yêu mến tài năng của thi sĩ tí hon Trần Đăng Khoa
C BÀI VĂN MẪU
Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “Mưa” của Trần Đăng Khoa
Gợi ý làm bài Trần Đăng Khoa sáng tác bài thơ “Mưa” năm 1967, lúc mới lên chín tuổi Thơ Trần
Đăng Khoa thường viết về cảnh vật và con người quen thuộc, gần gũi ở làng quê Nhưng cũng từ những thứ bình thường, giản dị ấy mà nhà thơ nhìn ra được tầm vóc và khí thế
của dân tộc ta thời đánh Mĩ Bài thơ “Mưa” cũng nằm trong mạch cảm hứng ấy Bức tranh
về cơn mưa rào mùa hạ được miêu tả thông qua cảm nhận tinh tế và đôi mắt hồn nhiên, thơ ngây của cậu bé Khoa
Thể thơ tự do với những câu ngắn, nhịp điệu nhanh, dồn dập kết hợp với hàng loạt động từ, tính từ tiêu biểu, chính xác đã vẽ nên toàn cảnh một trận mưa Bài thơ gồm ba phần Phần đầu tả quang cảnh lúc trời sắp mưa, đoạn giữa tả cơn mưa Bốn câu cuối là hình ảnh con người giữa cảnh dữ dội của cơn mưa
Những biến chuyển của trời đất trước cơn mưa được miêu tả qua hàng loạt chi tiết và hình ảnh độc đáo được chọn lọc từ sự hiểu biết sâu sắc và trí tưởng tượng phong phú, bay bổng lạ thường của nhà thơ
Cảnh vật quen thuộc trong đời sống hằng ngày được Trần Đăng Khoa đưa vào thơ, trở nên rất sinh động:
“Sắp mưa, Sắp mưa, Những con mối, Bay ra, Mối trẻ, Bay cao Mối già, Bay thấp
Trang 5Gà con, Rối rít tìm nơi
Ẩn nấp.”
Nhịp điệu thơ khẩn trương, gấp gáp như báo hiệu một cơn mưa lớn
Nhìn đám cỏ gà rung rinh, chú bé hình dung ra:
“Cỏ gà rung tai Nghe”
Nhìn những bụi tre đang vật vã trước cơn gió mạnh, chú bé thấy như:
“Bụi tre, Tần ngần,
Gỡ tóc.”
Nét nổi bật nhất trong nghệ thuật miêu tả của bài thơ là phép nhân hoá được sử dụng rộng rãi và tài tinh:
“Ông trời Mặc áo giáp đen
Ra trận Muôn nghìn cây mía Múa gươm Kiến Hành quân Đầy đường”
Những đám mây đen che phủ cả bầu trời trông giống như lớp áo giáp uy nghi của một dũng tướng ra trận Còn Muôn nghìn cây mía lá nhọn sắc quay cuồng trong cơn gió mạnh được hình dung như những lưỡi gươm đang múa loang loáng trong tay các chiến binh Kiến nối đuôi nhau đi thành từng đàn như một đoàn quân đang hành quân ra trận Cách miêu tả cảnh vật của Trần Đăng Khoa thật lạ lùng, đặc sắc
Từ cảnh cây bưởi trĩu quả:
“Hàng bưởi
Đu đưa
Trang 6Bế lũ con Dầu tròn Trọc lốc
…
Chóp Rạch ngang trời Khô khốc Sấm Ghé xuống sân Khanh khách Cười Cây dừa Sải tay Bơi Ngọn mùng tơi Nhảy múa”
đều được miêu tả bằng trí tưởng tượng phong phú của trẻ thơ
Bài thơ không chỉ miêu tả cơn mưa với sấm chớp, gió mưa mà còn miêu tả hoạt động của vạn vật và con người Thông qua đó, người đọc hình dung ra đầy đủ cảnh tượng một cơn mưa rào mùa hạ và tác động của nó đối với vạn vật trên mặt đất:
“Mưa Mưa
Ù ù nhú xay lúa Lộp bộp
Rơi Rơi
Đất trời
Mù trắng nước
Trang 7Mưa chéo mặt sân Sủi bọt Cóc nhảy chồm chồm
Chó sủa Cây lá hả hê”
Khi trời chuyển mưa, mây đen vần vũ, gió thổi ù ù như tiếng cối xay lúa Trời bắt đầu mưa Mưa rơi lộp bộp trên tàu cau, tàu chuối Mưa nặng hạt hơn Đất trời trắng xoá Mưa
to, gió lớn Sau những ngày tháng khô hạn, đất gặp nước sủi bọt, bong bóng đầy sân Cóc sung sướng nhảy chồm chồm, sấm chớp đì đùng, chó sợ hãi sủa lnh ỏi Cây bưởi, cây na trong vườn hả hê vẫy lá đón những hạt mưa đầu mùa mát rượi Trần Đăng Khoa tả thật khéo, thật đúng quang cảnh một trận mưa mà mình quan sát được từ ngôi nhà nhỏ bé
Cái tài của Trần Đăng Khoa là đã biết lựa chọn những tình tiết tiêu biểu, đặc sắc để đưa vào bài thơ, làm cho bức tranh thiên nhiên có sức hấp dẫn lạ thường
Hình ảnh con người ở cuối bài thơ được xây dựng theo lối ẩn dụ khoa trương Người cha
đi cày về dưới trời mưa tầm tã đã được nhìn bằng ánh mắt yêu thương, cảm phục của đứa con:
“Bố em đi cày về Đội sấm Đội chớp Đội cả trời mưa”
Hình ảnh con người ở đây có tầm vóc lớn lao và tư thế hiên ngang, có thể sánh với thiên nhiên, vũ trụ
Với thể thơ tự do phóng khoáng, nhịp thơ ngắn và nhanh, kết hợp với việc sử dụng rộng rãi phép nhân hoá, bài thơ đã miêu tả chính xác và sinh động khung cảnh trước và trong cơn mưa rào ở làng quê; thể hiện tài quan sát, miêu tả tinh tế và độc đáo của Trần Đăng Khoa
Thơ thiếu nhi của Trần Đăng Khoa có nhiều bài hay trong đó “Mưa” là một bài xuất
sắc Nhà thơ tí hon có tài quan sát tinh tế, kết hợp trí tưởng tượng phong phú, kỳ diệu, biết dùng từ ngữ hồn nhiên Nhờ vậy cho đến nay, thơ Trần Đăng Khoa vẫn được lứa
Trang 8tuổi thiếu niên, nhi đổng yêu thích
Trang 9Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS
lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt
ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần
Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt
thành tích cao HSG Quốc Gia
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn
phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí