- Chính trị: Các vua triều Nguyễn đã ra sức khôi phục, củng cố chế độ quân chủ chuyên chế. Quyền lực tập trung trong tay vua. Chỗ dựa nhà nước là giai cấp địa chủ. Tư tưởng Nho giáo đượ[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT VĨNH CỬU
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI NĂM 2021
MÔN LỊCH SỬ 11 THỜI GIAN 120 PHÚT
ĐỀ SỐ 1
Câu 1: (5 điểm)
Trình bày hoàn cảnh, nội dung của cuộc Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản năm 1868 Tại sao nói cuộc Duy tân
Minh Trị mang tính chất của một cuộc cách mạng tư sản?
Câu 2: (5 điểm)
Vì sao năm 1917 ở nước Nga lại diễn ra hai cuộc Cách mạng? Hãy cho biết nhiệm vụ, tính chất của cách mạng tháng Hai và cách mạng tháng Mười năm 1917 ở Nga
Câu 3: (5 điểm)
Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 và hậu quả của nó Tại sao nói cuộc khủng hoảng kinh tế
thế giới 1929 -1933 đã dẫn đến nguy cơ của một cuộc chiến tranh thế giới mới?
Câu 4: (5 điểm)
Có đúng hay không khi cho rằng kẻ tội phạm châm ngòi cho chiến tranh thế giới thứ hai là chủ nghĩa phát xít Đức, Ý, Nhật nhưng các nước Anh, Pháp, Mĩ cũng phải chịu một phần về sự bùng nổ của Chiến tranh thế giới thứ hai?
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1 Câu 1 Cuộc Duy tân Minh Trị năm 1868 ở Nhật Bản:
* Hoàn cảnh:
- Chính trị: Đầu thế kỉ XIX, chế độ Mạc phủ Tô-ku-ga-oa ở Nhật Bản, đứng dầu là Tướng quân (Sô-gun) lâm vào khủng hoảng, suy yếu Thiên hoàng >< Tướng quân gay gắt
- Kinh tế:
+ Nông nghiêp: lạc hậu, tô thuế nặng nề, mất mùa đói kém thường xuyên xảy ra
+ Công thương nghiệp: kinh tế hàng hóa, mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển nhanh chóng
+ Xã hội: Chính phủ Sô-gun vẫn duy trì chế độ đẳng cấp Tầng lớp quý tộc phong kiến được hưởng nhiều đặc quyền Tầng lớp tư sản công thương nghiệp ngày càng giàu có nhưng lại không có quyền lực chính trị Nông dân, thị dân bị bóc lột năng nề, đời sống vô cùng khó khăn Nông dân, tư sản, thi dân >< chế độ phong kiến gay gắt
Các nước phương Tây, đứng đầu là Mĩ đòi Nhật Bản phải “mở cửa”
- Những năm 60 thế kỉ XIX, chế độ Mạc phủ bị lật đổ Tháng 1/1868, sau khi lên ngôi, Thiên hoàng Minh Trị thực hiện một loạt cải cách trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, quân
sự, văn hóa – giáo dục…
* Nội dung:
- Về chính trị: thủ tiêu chế độ Mạc phủ, thiết lập chế độ quan chủ lập hiến, thực hiện quyền bình đẳng giữa các công dân…
Trang 2- Về kinh tế: thống nhất tiền tệ, thị trường, tăng cường phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nông thôn…
- Về quân sự: quân đội được tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương Tây, chế độ nghĩa vụ quân sự thay cho chế độ trưng binh, chú trọng công nghiệp đóng tàu chiến, sản xuất vũ khí…
- Về giáo dục: thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học trong chương trình giảng dạy, cử học sinh giỏi đi du học ở phương Tây…
* Nói cuộc Duy tân Minh Trị mang tính chất của cuộc cách mạng tư sản vì:
- Duy tân Minh Trị đã hạn chế quyền lực của chế độ phong kiến
- Tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển ở Nhật Bản
Câu 2 *Cách mạng tháng Hai:
Tình hình nước Nga trước cách mạng:
- Chính trị:
+ Đầu thế kỉ XX Nga vẫn là một nước quân chủ chuyên chế, đứng đầu là Nga hoàng
+ Nga Hoàng đẩy nước Nga vào cuộc CTTG I => hậu quả nghiêm trọng về kinh tế, xã hội
- Kinh tế: suy sụp, nạn đói xảy ra nhiều nơi
- Xã hội: đời sống nhân dân cực khổ, phong trào chống chế độ Nga hoàng lan rộng
=> Nước Nga lúc này tồn tại các mâu thuẫn của thời đại, tháng 2/1917 cách mạng bùng nổ ở Nga
*Cách mạng tháng Mười:
Sau cách mạng tháng Hai, cục diện 2 chính quyền song song tồn tại:
+ Chính phủ TS lâm thời: giai cấp TS
+ Xô Viết đại biểu công - nông và binh lính
- Tháng 4.1917 LêNin thông qua luận cương tháng Tư chủ trương chuyển CMDCTS sang CMXHCN Tháng 10/1917, cách mạng XHCN bùng nổ và thắng lợi
* Nhiệm vụ và tính chất cách mạng tháng Hai:
- Nhiệm vụ: Lật đổ chế độ Nga Hoàng -Tính chất: Cuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới
* Nhiệm vụ và tính chất cách mạng tháng Mười:
- Nhiệm vụ: Lật đổ chế độ tư bản thiết lập chế độ xã hội chủ nghĩa
- Tính chất: Cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa
Câu 3
* Nguyên nhân:
- Do sản xuất ồ ạt, chạy theo lợi nhuận, dẫn đến cuộc “khủng hoảng thừa”
- Sự mất cân bằng về kinh tế trong nội bộ từng nước và sự phát triển không đều giữa các nước tư bản
- 10/1929, khủng hoảng nổ ra ở Mĩ rồi lan ra toàn bộ thế giới tư bản
- Là cuộc khủng hoảng thừa, kéo dài từ 1929-1933
* Hậu quả:
+ Tàn phá kinh tế các nước tư bản, gây hậu quả nghiêm trọng về chính trị-xã hội
Trang 3+ Hàng chục triệu công nhân thất nghiệp, nông dân mất ruộng đất, sống trong cảnh đói khổ
+ Nhiều cuộc đấu tranh, biểu tình diễn ra liên tục
- * Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929- 1933 lại dẫn đến nguy cơ của cuộc chiến tranh thế giới mới:
+ Khủng hoảng kinh tế đã đe dọa nghiêm trọng sự tồn tại của chủ nghĩa tư bản, các nước Đức, I-ta-li-a, Nhật Bản đã tìm kiếm lối thoát bằng những hình thức thống trị mới Đó là việc thiết lập các chê độ độc tài phát xít
+Quan hệ quốc tế: Hình thành hai khối đế quốc đối lập: Mĩ, Anh, Pháp >< Đức, Italia, Nhật Bản
- Hai khối đế quốc ra sức chạy đua vũ trang => nguy cơ CTTG mới
Câu 4 *Nguyên nhân:
- Nguyên nhân sâu xa: do sự phát triển không đồng đều về kinh tế, chính trị giữa các nước tư bản
- Nguyên nhân trực tiếp: Khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1933 dẫn đến việc lên cầm quyền của chủ nghĩa phát xít Đức, Ý, Nhật
*Nói kẻ tội phạm châm ngòi cho chiến tranh thế giới thứ hai là chủ nghĩa phát xít Đức,
Ý, Nhật nhưng các nước Anh, Pháp, Mĩ cũng phải chịu một phần về sự bùng nổ của Chiến tranh thế giới thứ hai là không sai
Vì:
- Từ cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933, các nước Đức, Ý, Nhật đã phát xít hóa bộ máy thống trị, đi theo đường lối gây chiến tranh chia lại thị trường thế giới
- Năm 1937, ba nước Đức, Ý, Nhật hình thành khối phát xít được mệnh danh là trục “Bec-lin – Rô-ma – Tô-ki-ô” Khối này vừa chống Quốc tế cộng sản, vừa nhằm chiến tranh chia lại thị trường thế giới
- Sau khi chiếm Đông Bắc Trung Quốc (1931), từ năm 1937, Nhật mở rộng chiến tranh xâm lược trên toàn lãnh thổ Trung Quốc Phát xít Ý tiến hành xâm lược Ê-ti-ô-pi-a (1935) cùng với Đức tham chiến ở Tây Ban Nha (1936-1939)
- Sau khi xóa bỏ hòa ước Vec-xai, nước Đức phát xít hướng tới mục tiêu thành lập một nước
“Đại Đức” gồm tất cả các lãnh thổ có dân Đức sinh sống ở châu Âu
- Trước các cuộc xâm lược của liên minh phát xít, Liên Xô xem phát xít là kẻ thù nguy hiểm nhất, nên chủ trương liên kết với tư bản Anh, Pháp, Mĩ để chống phát xít và nguy cơ chiến tranh
- Chính phủ Anh, Pháp, Mĩ đều có chung mục đích là giữ nguyên trạng trật tự thế giới mới
có lợi cho mình Họ lo sợ sự bành trướng của chủ nghĩa phát xít nhưng vẫn chống cộng sản
Vì thế giới cầm quyền các nước Anh, Pháp thực hiện chính sách nhượng bộ phát xít hòng đẩy chiến tranh về phía Liên Xô
- Lợi dụng sự dung dưỡng, thỏa hiệp của Anh, Pháp, Mĩ, Hít-le đã sáp nhập Áo vào Đức, yêu cầu chính phủ cắt vùng đất Xuy-dét cho Đức
Trang 4ĐỀ SỐ 2
Câu 1 (3,0 điểm)
Nêu những sự kiện chính của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai từ tháng 9-1939 đến tháng 6-1941 và tác động của chúng đến Việt Nam trong thời gian này
Câu 2 (2,5 điểm)
Có hay không sự đối lập giữa xu hướng bạo động và xu hướng cải cách trong phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỉ XX? Vì sao?
Câu 3 (3,0 điểm)
Phân tích nguyên nhân thất bại của phong trào nông dân Yên Thế (1884 - 1913)
Câu 4 (3,0 điểm)
Nêu và làm sáng tỏ công lao to lớn đầu tiên của Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam Hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị về vai trò của cá nhân kiệt xuất trong lịch sử
Câu 5 (3,0 điểm)
Khái quát và nhận xét về phong trào đấu tranh của công nhân Việt Nam giai đoạn 1926 - 1929
Câu 6 (2,5 điểm)
Dựa vào bảng dữ liệu sau:
của người Việt Nam; đấu tranh chống tư bản Pháp độc quyền cảng Sài Gòn, độc quyền xuất cảng lúa gạo Nam Kì; thành lập Đảng Lập hiến…
động và lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Bái
1 Nêu mục tiêu và hình thức - phương pháp đấu tranh của giai cấp tư sản Việt Nam trong hai giai đoạn trên
2 Cho biết kết cục của khuynh hướng cứu nước dân chủ tư sản ở Việt Nam và nhận xét về con đường đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam
- 29/9/1938, Hiệp định Muy-nich được kí kết Theo đó, Anh, Pháp trao vùng Xuy-đét của Tiệp Khắc cho Đức để đổi lấy sự cam kết của Hit-le về chấm dứt mọi thôn tính châu Âu Sau khi chiêm Xuy-đét, Hit-le thôn tính toàn bộ Tiệp Khắc (3/1939) Không dừng lai ở đó, Hít-le bắt đầu gây hấn và ráo riết chuẩn bị tiến hành chiến tranh với Ba Lan
- Sau khi kí xong Hiệp ước “Không xâm phạm lẫn nhau Xô – Đức” (23/8/1939), rạng sáng 1/9/1939, Đức tấn công Ba Lan Hai ngày sau Anh, Pháp tuyên chiến với Đức Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ
Như vậy, rõ ràng chính sách nhượng bộ của Anh, Pháp, không can thiệp của Mĩ đã không cứu vãn được hòa bình, mà lại khuyến khích bọn phát xít đẩy mạnh chiến tranh xâm lược
Thủ phạm gây chiến tranh là phát xít Đức, Ý, Nhật nhưng các cường quốc Anh, Pháp, Mĩ đã tạo điều kiện (dung túng và nhượng bộ), họ cũng phải chịu một phần về sự bùng nổ của Chiến tranh thế giới thứ hai
Trang 5Câu 7 (3,0 điểm)
Hội nghị Ianta (2-1945) được triệu tập trong bối cảnh lịch sử như thế nào? Trình bày và nhận xét về sự phân chia khu vực đóng quân và phạm vi ảnh hưởng giữa các cường quốc Đồng minh tại hội nghị này
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2
1
(3,0
điểm)
Nêu những sự kiện chính của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai từ tháng 9-1939 đến tháng 6-1941 và tác động của chúng đến Việt Nam trong thời gian này
1 Những sự kiện chính của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai từ tháng 9-1939 đến tháng
6-1941
- Ngày 1-9-1939, phát xít Đức tấn công Ba Lan Ngày 3-9-1939, Anh, Pháp tuyên chiến với Đức Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ Đức đánh chiếm các nước Tây Âu, trong đó có nước Pháp Tháng 6-1940 tư sản phản động Pháp đầu hàng Đức Tháng 6-1941, phát xít Đức tấn công Liên Xô
- Khi chiến tranh nổ ra, quân Nhật đẩy mạnh xâm lược Trung Quốc Tháng 9-1940, Nhật vào Đông Dương từng bước biến Đông Dương thành thuộc địa
2 Tác động đến Việt Nam
- Sau khi chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Pháp tăng cường chính sách thống trị ở Đông Dương làm cho mâu thuẫn giữa toàn thể nhân dân Đông Dương với thực dân Pháp trở nên sâu sắc Nhiệm vụ giải phóng dân tộc đặt ra cấp thiết
- Trước yêu cầu của lịch sử, tháng 11-1939, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương được triệu tập, quyết định giương cao nhiệm vụ giải phóng dân tộc, thực hiện chủ trương tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất… đánh dấu bước chuyển hướng quan trọng của Đảng
- Pháp - Nhật câu kết đàn áp và bóc lột nhân dân Đông Dương, mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với đế quốc Pháp - Nhật phát triển gay gắt Nhiệm vụ giải phóng dân tộc đặt ra cấp thiết hơn bao giờ hết
- Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương (5-1941) dưới
sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc đã xác định nhiệm vụ chủ yếu trước mắt của cách mạng là giải phóng dân tộc, tiếp tục chủ trương tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất, thành lập Mặt trận Việt Minh… hoàn chỉnh trương được đề ra tại Hội nghị tháng 11-1939 nhằm giải quyết mục tiêu số 1 của cách mạng là độc lập dân tộc…
2
(2,5
điểm)
Có hay không sự đối lập giữa xu hướng bạo động và xu hướng cải cách trong phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỉ XX? Vì sao?
1 Không có sự đối lập giữa xu hướng bạo động và xu hướng cải cách trong phong trào yêu
nước Việt Nam đầu thế kỉ XX
2 Nguyên nhân
- Cả hai xu hướng bạo động và cải cách đều có chung động cơ là yêu nước, đều kế thừa và phát huy truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc
Trang 6- Mục tiêu đấu tranh của hai xu hướng đều là cứu nước, cứu dân, kết hợp việc giành độc lập dân tộc với xây dựng một xã hội tiến bộ theo hướng tư bản chủ nghĩa
- Sự xuất hiện của hai xu hướng bạo động và cải cách trong phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX đều dựa trên sự tiếp thu tư tưởng dân chủ tư sản
- Hai xu hướng bạo động và cải cách có thể chuyển hóa, kết hợp với nhau và cùng tồn tại trong một khuynh hướng cứu nước
3
(3,0
điểm)
Phân tích nguyên nhân thất bại của phong trào nông dân Yên Thế (1884 - 1913)
Cần phân tích được các ý sau:
- Do tương quan lực lượng chênh lệch giữa nghĩa quân và thực dân Pháp; Pháp sử dụng nhiều thủ đoạn để đàn áp phong trào…
- Phong trào nông dân Yên Thế thiếu sự lãnh đạo của một lực lượng xã hội tiên tiến và hệ tư tưởng tiến bộ dẫn đường…
- Phong trào có những hạn chế về mục tiêu và chiến thuật…
- Phong trào mang tính địa phương nhỏ hẹp…
4
(3,0
điểm)
Nêu và làm sáng tỏ công lao to lớn đầu tiên của Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam Hãy trình bày suy nghĩ của anh/chị về vai trò của cá nhân kiệt xuất trong lịch sử
1 Công lao to lớn đầu tiên của Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam là khẳng định con đường giành độc lập tự do của nhân dân Việt Nam (tìm ra con đường cứu nước mới - con đường cách mạng vô sản)
2 Nguyễn Ái Quốc đã khẳng định con đường giành độc lập tự do của nhân dân Việt Nam
- Sự thất bại của các phong trào yêu nước theo tư tưởng phong kiến, sự không thành công của phong trào yêu nước theo tư tưởng dân chủ tư sản đầu thế kỉ XX do các sĩ phu tiến bộ khởi xướng chứng tỏ sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam đang lâm vào một cuộc khủng hoảng sâu sắc về đường lối
- Trước yêu cầu của lịch sử, từ năm 1911 Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm đường cứu nước
Người đã đến nhiều nước, nhiều châu lục khác nhau khảo sát các con đường cứu nước…
- Tháng 7-1920, Nguyễn Ái Quốc đọc được Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lênin, khẳng định muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản
- Tháng 12-1920, tại Đại hội lần thứ XVIII của Đảng Xã hội Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã bỏ phiếu tán thành ra nhập Quốc tế Cộng sản và tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, trở thành đảng viên cộng sản
- Như vậy, sau khoảng 10 năm tìm đường cứu nước (1911 - 1920), Nguyễn Ái Quốc đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin và khẳng định con đường giải phóng dân tộc theo khuynh hướng vô
Trang 7sản, mở đường để giải quyết tình trạng khủng hoảng về đường lối cứu nước ở Việt Nam từ cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỷ XX
3 Suy nghĩ của anh/chị về vai trò của cá nhân kiệt xuất trong lịch sử Thí sinh có thể trình bày những suy nghĩ khác nhau về vai trò của cá nhân kiệt xuất trong lịch
sử song phải làm rõ được hai vai trò sau:
- Cá nhân kiệt xuất giữ vai trò quan trọng trong lịch sử
- Ở những bước ngoặt của lịch sử, đôi khi cá nhân kiệt xuất giữ vai trò quyết định
5
(3,0
điểm)
Khái quát và nhận xét về phong trào đấu tranh của công nhân Việt Nam giai đoạn 1926
- 1929
1 Phong trào đấu tranh của công nhân Việt Nam giai đoạn 1926 - 1929
- Trong hai năm 1926 - 1927, đã nổ ra 27 cuộc đấu tranh của công nhân
- Dưới tác động của phong trào “vô sản hóa” (1928), phong trào công nhân phát triển mạnh trở thành nòng cốt của phong trào dân tộc trong cả nước
- Trong những năm 1928 - 1929 có 40 cuộc đấu tranh của công nhân Đấu tranh của công nhân
đã nổ ra tại các trung tâm kinh tế, chính trị, không chỉ giới hạn trong phạm vi một nhà máy, một địa phương, một ngành mà đã bắt đầu có sự liên kết thành phong trào chung…
- Sự phát triển của phong trào công nhân và phong trào yêu nước đã đặt ra yêu cầu cần thành lập một Đảng cộng sản Yêu cầu đó tác động vào các tổ chức tiền cộng sản (Hội Việt Nam cách mạng thanh niên và Tân Việt cách mạng đảng) làm cho các tổ chức này bị phân hóa, dẫn đến
sự xuất hiện của các tổ chức cộng sản: Đông Dương Cộng sản đảng (6-1929) An Nam Cộng sản đảng (8-1929) và Đông Dương Cộng sản liên đoàn (9/1929)…
2 Nhận xét
- Phong trào công nhân Việt Nam trong những năm 1926 - 1929 có bước phát triển mới Giai cấp công nhân Việt Nam ngày càng giác ngộ về chính trị, ý thức giai cấp ngày càng rõ rệt, đang
đi dần vào cuộc đấu tranh có tổ chức
- Phong trào công nhân đang chuyển biến mạnh mẽ từ tự phát sang tự giác, có sức quy tụ và dẫn đầu phong trào yêu nước
6
(2,5
điểm)
Nêu mục tiêu và hình thức - phương pháp đấu tranh của giai cấp tư sản Việt Nam trong hai giai đoạn trên
a Về mục tiêu
- Giai đoạn 1919-1926: chủ yếu đấu tranh đòi quyền lợi về kinh tế
- Giai đoạn 1927-1930: chủ yếu đấu tranh về chính trị, giải phóng dân tộc
b Về hình thức - phương pháp đấu tranh
- Giai đoạn 1919-1926: đấu tranh công khai, hợp pháp
- Giai đoạn 1927-1930: đấu tranh bí mật, bất hợp pháp, khởi nghĩa vũ trang
Cho biết kết cục của khuynh hướng cứu nước dân chủ tư sản ở Việt Nam và nhận xét về con đường đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam
Trang 8- Kết cục: thất bại
- Sự thất bại của khuynh hướng cứu nước dân chủ tư sản ở Việt Nam chứng tỏ hệ tư tưởng tư sản không đủ khả năng giúp dân tộc Việt Nam thoát khỏi kiếp nô lệ, độc lập dân tộc không gắn với chủ nghĩa tư bản
7
(3,0
điểm)
Hội nghị Ianta (2-1945) được triệu tập trong bối cảnh lịch sử như thế nào? Trình bày và nhận xét về sự phân chia khu vực đóng quân và phạm vi ảnh hưởng giữa các cường quốc Đồng minh tại hội nghị này
1 Hoàn cảnh
- Đầu năm 1945, cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn cuối, nhiều vấn đề quan trọng và cấp bách đặt ra trước các cường quốc Đồng minh Đó là: 1- Nhanh chóng đánh bại hoàn toàn các nước phát xít; 2 - Tổ chức lại thế giới sau chiến tranh; 3 - Phân chia thành quả chiến thắng giữa các nước thắng trận
- Trong bối cảnh đó, tháng 2-1945 một hội nghị quốc tế được triệu tập tại Ianta (Liên Xô) với
sự tham gia của nguyên thủ ba nước là Liên Xô, Mĩ, Anh
2 Trình bày và nhận xét về sự phân chia khu vực đóng quân và phạm vi ảnh hưởng giữa các
cường quốc Đồng minh tại hội nghị Ianta
a Sự phân chia khu vực đóng quân và phạm vi ảnh hưởng giữa các cường quốc Đồng minh tại hội nghị Ianta
- Ở Châu Âu: quân đội Liên Xô chiếm đóng miền Đông nước Đức, Đông Béclin và các nước Đông Âu; quân đội Mĩ, Anh và Pháp chiếm đóng miền Tây nước Đức, Tây Béclin và các nước Tây Âu Vùng Đông Âu thuộc phạm vi ảnh hưởng của Liên Xô; vùng Tây Âu thuộc phạm vi
ảnh hưởng của Mĩ
- Ở Châu Á: Trả lại Liên Xô miền Nam đảo Xakhalin và các đảo xung quanh, Liên Xô chiếm
4 đảo thuộc quần đảo Curin, Liên Xô chiếm đóng Bắc Triều Tiên; Quân đội Mĩ chiếm đóng Nhật Bản và Nam Triều Tiên Trừ Trung Quốc, những vùng còn lại ở châu Á thuộc phạm vi
ảnh hưởng của các nước phương Tây
b Nhận xét
- Sự phân chia khu vực đóng quân và phạm vi ảnh hưởng giữa các cường quốc Đồng minh tại Hội nghị Ianta đã tạo ra khuôn khổ của trật tự thế giới mới, Trật tự hai cực Ianta
- Sự phân chia khu vực đóng quân và phạm vi ảnh hưởng tại hội nghị Ianta chủ yếu là sự phân
chia giữa hai cường quốc Liên Xô và Mĩ; sự phân chia này dẫn đến tình trạng đối đầu căng
thẳng Xô - Mĩ, Đông - Tây
ĐỀ SỐ 3
Câu 1 (3,0 điểm)
Lập bảng so sánh giữa cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) với cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945) theo mẫu sau:
Trang 9Nguyên nhân
Tính chất
Kết cục
Câu 2 (1,0 điểm)
Phân tích những tiền đề dẫn tới sự bùng nổ của cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
Câu 3 (1,5 điểm)
Căn cứ vào đâu để khẳng định rằng: chế độ phong kiến Việt Nam nửa đầu thế kỉ XIX khủng hoảng, suy yếu nghiêm trọng?
Câu 4 (1,5 điểm)
Những nét chính về phong trào chống Pháp của nhân dân Lào và Cam-pu-chia giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918-1939)?
Câu 5 (3,0 điểm)
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của quân dân ta ở Bắc Kì đã diễn ra như thế nào trong những năm 1873-1883? Tại sao cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của quân dân ta cuối thế
kỉ XIX chưa giành được thắng lợi?
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3
1 Lập bảng so sánh giữa cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) với cuộc Chiến tranh
thế giới thứ hai (1939-1945) theo mẫu sau
Nội dung
so sánh
Chiến tranh thế giới thứ nhất
(1914-1918)
Chiến tranh thế giới thứ hai
(1939-1945) Nguyên
nhân
- Quy luật phát triển không đều giữa các nước đế quốc dẫn đến mâu thuẫn giữa các nước đế quốc với các nước đế quốc về vấn đề thị trường
- Quy luật phát triển không đều giữa các nước đế quốc dẫn đến mâu thuẫn giữa các nước đế quốc với các nước đế quốc về vấn đề thị trường
- Đến đầu thế kỉ XX, trên thế giới hình thành hai khối quân sự đối đầu nhau:
Đức-Áo-Hung và Anh-Pháp-Nga Cả 2 khối đều tiến hành chạy đua vũ trang…
- Sự kiện Xéc- bi
- Hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933…Trên thế giới hình thành hai khối quân sự kình địch nhau: Đức-Italia-Nhật Bản và
Anh-Pháp-Mĩ, nhưng cả hai khối này đều muốn chống Liên Xô (XHCN)
- Sự kiện phát xít Đức vu cáo Ba Lan tấn công
Tính chất Chiến tranh đế quốc, xâm lược, phi
nghĩa với cả hai bên tham chiến
+ Từ 1939 đến trước tháng 6- 1941: chiến tranh đế quốc xâm lược, phi nghĩa đối với cả hai bên tham chiến
+ Từ tháng 6-1941 đến 1945: chính nghĩa đối với Liên Xô và các lực lượng hoà bình dân chủ
Trang 10Kết cục - 38 nước bị lôi cuốn vào vòng khói
lửa; 10 triệu người chết, trên 20 triệu người bị thương; thiệt hại về vật chất
338 tỷ USD, trong đó chi phí trực tiếp quân sự là 85 tỷ USD
- 76 nước bị lôi cuốn vào vòng khói lửa; Khoảng 60 triệu người bị chết, 90 triệu người bị thương; thiệt hại về vật chất 4000 tỷ USD, trong đó chi phí trực tiếp quân sự là 1384 tỷ USD
- Các nước châu Âu trở thành con nợ của Mĩ Mĩ sau chiến tranh giàu lên
Nhật nâng cao vị thế ở khu vực Đông
Á và Thái Bình Dương Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi, nhà nước
Xô viết được thành lập
- Hệ thống các nước XHCN ra đời ở Đông Âu và châu Á; thế và lực trong hệ thống các nước tư bản chủ nghĩa thay đổi; phong trào giải phóng dân tộc có điều kiện phát triển
2 Phân tích những tiền đề dẫn tới sự bùng nổ của cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm
1917
- Đầu thế kỉ XX, nước Nga tiến lên chủ nghĩa đế quốc…Nước Nga trở thành nơi tập trung cao độ của các mâu thuẫn…
- Trong khi đó chế độ quân chủ chuyên chế vẫn còn tồn tại ở Nga, trở thành một cản trở đối với sự phát triển của xã hội… Năm 1914, Nga hoàng đẩy nước Nga vào cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất làm căng thẳng thêm những mâu thuẫn và tình trạng bất ổn trong xã hội…
- Sự trưởng thành của giai cấp công nhân Nga với Đảng tiên phong của nó là Đảng công nhân
xã hội dân chủ Nga…
3 Căn cứ vào đâu để khẳng định rằng: chế độ phong kiến Việt Nam nửa đầu thế kỉ XIX
khủng hoảng, suy yếu nghiêm trọng?
- Chính trị: Các vua triều Nguyễn đã ra sức khôi phục, củng cố chế độ quân chủ chuyên chế Quyền lực tập trung trong tay vua Chỗ dựa nhà nước là giai cấp địa chủ Tư tưởng Nho giáo được đề cao Trật tự phong kiến được coi là bất di bất dịch Với tư tưởng bảo thủ không tạo được bước phát triển mới
- Quân sự lạc hậu, tinh thần chiến đấu sa sút Chính sách đối ngoại có những sai lầm, nhất
là việc “cấm đạo”, “sát đạo” tạo cớ cho thực dân Pháp xâm lược nước ta
- Kinh tế:
+ Nông nghiệp lạc hậu, sa sút, nông dân không có ruộng hoặc rất ít ruộng đất; đất đai phần lớn bị địa chủ bao chiếm; mất mùa, đói kém liên miên, nhân dân lưu tán
+ Công thương nhiệp đình đốn; chính sách độc quyền công thương của Nhà nước hạn chế sự phát triển sản xuất, thương mại; chính sách “bế quan tỏa cảng” khiến cho nước ta bị cô lập
- Xã hội: Mâu thuẫn giữa các tầng lớp nhân dân với triều đình Huế ngày càng gay gắt Hơn
400 cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra trong suốt nửa đầu thế kỉ XIX
4 Những nét chính về phong trào chống Pháp của nhân dân Lào và Cam-pu-chia giữa hai
cuộc chiến tranh thế giới (1918-1939)?