Hơn nữa, trong thời đại ngày nay - thời đại của bùng nổ thông tin, việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào các lĩnh vực đời sống trong đó có lĩnh vực giáo dục là điều không thể th[r]
Trang 1*Chuyên đề: DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC , CHỦ
ĐỘNG , SÁNG TẠO VÀ TỰ HỌC CỦA HỌC SINH
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Nâng cao chất lượng dạy và học, đáp ứng mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực, cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học và phương thức kiểm tra đánh giá Việc đổi mới nội dung và phương pháp dạy học nói chung và môn Vật lí nói riêng là việc cấp thiết, không thể chần chừ Nhất là với năm học 2009- 2010 khi mà chúng ta đang hưởng ứng phong trào thi đua
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Cơ sở lí luận
Vậy đổi mới theo hướng nào ? Giải pháp nào để ta có thể đổi mới một cách hiệu quả nhất Với bộ môn Vật lí đổi mới phương pháp dạy học phải theo định hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, rèn luyện phương pháp tự học của học sinh, làm cho việc học tập trở nên nhẹ nhàng mà hiệu quả hơn
Phong trào đổi mới pp dạy và học đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo khởi xướng mạnh mẽ kể
từ đợt thay sách giáo khoa bắt đầu từ năm học 2006-2007 Hàng năm Bộ đều tổ chức tập huấn thay sách, cung cấp thiết bị, phương tiện dạy học Hơn nữa, trong thời đại ngày nay - thời đại của bùng nổ thông tin, việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào các lĩnh vực đời sống trong đó có lĩnh vực giáo dục là điều không thể thiếu, giới trẻ ngày nay được tiếp cận với nhiều công nghệ mới và tiếp nhận hàng ngày một lượng thông tin lớn và luôn luôn thay đổi, cập nhật, vì vậy một số phương pháp dạy theo lối truyền thống cũ không phù hợp,
do đó giáo viên cần trang bị cho học sinh phương pháp tự học, tự nghiên cứu, để các em có khả năng tự học suốt đời, rèn luyện cho các em đức tính tự tin trong học tập, kỹ năng làm việc hợp tác theo nhóm
2 Cơ sở thực tiễn.
Việc đổi mới phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm không còn là vấn đề mới của nhà trường Đó là truyền thống và đòi hỏi để nhà trường luôn đáp ứng được mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng giáo dục Giáo viên nhà trường, những giáo viên tâm huyết yêu nghề Họ đã luôn tích cực đổi mới và đã đổi mới từ rất lâu Đặc biệt những năm gần đây, trước tình hình đổi mới mạnh mẽ của bộ Giáo dục- Đào tạo, trước sự bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ thông tin- Các phần mềm dạy học khiến cho việc đổi mới của nhà trường càng trở lên mạnh mẽ Rất nhiều hội thảo, chuyên đề về nâng cao chất lượng giáo duc đã được triển khai Môn Vật Lí lá một bộ môn khoa học thực nghiệm Việc có đầy đủ thiết bị thí nghiệm đã khiến cho mộ môn đỏi mới càng tích cực hơn và rõ ràng hơn Tuy nhiên trong qua trình thực hiện ta vẫn gặp một số khó khăn sau:
Thứ nhất: sách giáo khoa hiện nay đã có chuyển biến theo hướng tích cực, giúp học sinh có thể tự học, gợi ý cho giáo viên cách tổ chức các hoạt động tự học của học sinh trên lớp Sách giáo viên cũng đã gợi ý cho giáo viên các tình huống sư phạm có vấn đề Tuy nhiên nội dung chương trình quá nặng, khiến giáo viên lúng túng khi dạy theo hướng đổi mới phương pháp Thứ hai: Mặc dù GV đã được bồi dưỡng, được học tập các nội dung về đổi mới phương pháp, nhưng hiện nay nhà trường còn thiếu phòng thí nghiệm, phòng chức năng và phòng bộ môn, dẫn đến việc áp dụng phương pháp dạy và học nhiều khi còn hạn chế Đặc biệt với bộ môn vật lí, phương pháp thực nghiệm là một phương pháp quan trọng để đưa ra các định luật vật
lí Một khâu quan trọng trong phương pháp này chính là thí nghiệm
3 Quá trình nghiên cứu và triển khai
Trang 2Từ nhận định tình hình thực tiễn có phần chủ quan của người viết nói trên, xin nêu lên sau
đây một ý kiến đề trao đổi về đổi mới nội dung và phương pháp dạy và học Vật Lí Ngoài việc mỗi giáo viên phải nâng cao tinh thần tự học, nỗ lực hết mình và cần có
sự phối hợp đồng bộ nhà trường với Sở pgd giữa trường với giáo viên, giữa giáo viên với giáo viên
Nói đến đổi mới phương pháp dạy - học ngày nay, không thể không nói đến việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy và học tập và cần ứng dụng mạnh mẽ hơn nũa Với
sự bùng nỗ thông tin, ngày càng có nhiều phần mềm phục vụ việc dạy và học Vật lí, rõ ràng không thể không đổi mới phương pháp day và học Việc ứng dụng CNTT vào dạy và học đã được các nhà giáo dục nghiên cứu và đã nâng thành lí luận kết hợp với các thành tựu mới của các nghiên cứu về giáo dục Rõ ràng, đưa CNTT vận dụng vào dạy và học Vật lí có hiệu quả hơn nhiều so với cách dạy truyền thống trước đây, nhờ các hiệu ứng động sẽ làm rút ngắn quá trình nhận thức của học sinh, những vấn đề trước đây là quá trừu tượng Với những thí nghiệm khó làm, hay thời gian trên lớp không đủ để thực hành thí nghiệm trên lớp, tránh trường hợp thí nghiệm không thành công Ta có thể dùng công nghệ thông tin: Ví
dụ như thí nghiệm ảo hay Video thí nghiệm Tuy nhiên để việc ứng dụng CNTT vào đổi mới phương pháp có hiệu quả, kết quả hơn hẵn cách dạy và học cũ, đó là điều cần phải trao đổi, bàn bạc, rút kinh nghiệm Để GV đã sử dụng thành thạo các phần mềm dạy học để vận dụng đúng nơi, đúng thời điểm vào trong bài dạy Điều này đòi hỏi giáo viên cần giỏi hơn vè
kĩ năng và phương pháp dạy học Cần có sự trao đổi giữa các giáo viên Nhất là thế hệ trẻ Ứng dụng CNTT không thể tách rời GV với bảng đen phấn trắng, tách rời các hoạt động tự học hợp tác của học sinh, mà phải kết hợp với các phương pháp dạy học mới như dạy học nêu vấn đề, học tích cực qua hoạt động nhóm, , đồng thời không thể tách rời với việc làm các đồ dùng dạy học, các mô hình giáo cụ trực quan CNTT đã mở ra một hướng rộng lớn cho việc đổi mới phương pháp dạy và học Vật lí, nhưng cốt lõi vần đề vẫn là sử dụng như thế nào cho có hiệu quả, phát huy hết tính năng vượt trội của nó, Nếu GV không có kỹ năng sư phạm tốt thì chỉ có thể làm theo người khác mà không có sáng tạo, không tự tạo được các tình huống hay để dạy tốt hơn thì bài giảng chưa thực sự hấp dẫn, ngược lại nếu GV am hiểu
về giáo học pháp, có kỹ năng sư phạm tốt, nhưng không ứng dụng được CNTT thì việc thể hiện đổi mới phương pháp cũng bị giới hạn Đây là hai mặt của một vấn đề, nói như một nhà giáo dục Mỹ là: "Máy tính không kỳ diệu, con người mới kỳ diệu"
III KẾT LUẬN
Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, rèn luyện phương pháp tự học của học sinh, làm cho việc học tập trở nên nhẹ nhàng mà hiệu quả hơn; trước hết đòi hỏi sự nỗ lực của giáo viên nhưng cần phải có môi trường thuận lợi,
đó là sự động viên khích lệ, tạo điều kiện hỗ trợ về cơ sở vật chất, thiết bị, thời gian, sự phát hiện kịp thời, khuyến khích và rút kinh nghiệm, phổ biến những nhân tố mới của cán bộ quản
lý cơ sở giáo dục và đồng nghiệp
GV: Huỳnh văn Phương
(Tải trên mạng và chỉnh sửa)