Luận văn làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về cơ chế tài chính trong phòng chống ma túy trên cơ sở đánh giá thực trạng cơ chế tài chính trong phòng chống ma túy của lực lượng công an Việt Nam hiện nay. Để nắm chi tiết nội dung nghiên cứu mời các bạn cùng tham khảo luận văn.
Trang 1TR NG I H C KINH T QU C DÂN
***
Bùi Xuân S n
HOÀN THI N C CH TÀI CHÍNH TRONG PHÒNG CH NG
MA TÚY C A L C L NG CÔNG AN VI T NAM
Chuyên ngành: Kinh t chính tr
TÓM T T LU N V N TH C S
Hà N i, N m 2007
Trang 21 Tính c p thi t c a tài:
Th c hi n ng l i i m i toàn di n c a ng, n n kinh t n c ta ã có
nh ng b c phát tri n v t b c làm thay i b m t c a xã h i Tuy nhiên, bên
nh nh ng nh h ng tích c c c a n n kinh t th tr ng, m t trái c a nó i
i xã h i c ng di n bi n ph c t p ã làm n y sinh nhi u v n xã h i, trong ó
i ph m ma túy và t n n nghi n ma túy, e d a s n nh c a xã h i, s
tr ng t n c a dân t c Theo báo cáo c a các c quan ch c n ng nh : y ban
Qu c gia phòng, ch ng AIDS và phòng ch ng t n n ma túy, m i dâm, B Công
an, B Lao ng - Th ng binh và Xã h i trong th i gian qua t n n ma túy trong c n c di n bi n r t ph c t p và có xu h ng gia t ng Hi n nay c n c
có h n 170.000 ng i nghi n có h s ki m soát N u nh vào n m 1990 trong các tr i giam thu c B Công an qu n lý ch có 250 ph m nhân ph m t i v ma túy/7 v n ph m nhân thì nay ã t ng lên 36.448 ph m nhân ph m t i v ma túy/95.940 t ng s ph m nhân toàn qu c Ph n l n ma túy t n c ngoài vào
Vi t Nam trên các tuy n biên gi i t li n, ng bi n
Trong nh ng n m qua, công tác phòng ch ng ma túy n c ta ã c
ng, các c p chính quy n và toàn xã h i quan tâm Tuy nhiên, trong công tác phòng ch ng ma tuý, v n còn nhi u v n ph i x lý nh ch a ng n ch n c
ma túy t bên ngoài vào Vi t Nam; các c quan ch c n ng m i ch phát hi n, b t
gi c t 8 - 10% s ma túy t bên ngoài xâm nh p vào Vi t Nam, công tác
ki m soát ti n ch t còn ch a c quan tâm, th m chí nhi u a ph ng còn b buông l ng và ây là u ki n b n t i ph m ma túy l i d ng s n xu t trái phép các ch t ma túy trong n c; vi c qu n lý thu c gây nghi n, thu c h ng
th n còn ch a ch t ch ; nguy c tái tr ng r t cao
Có nhi u nguyên nhân d n n nh ng t n t i trong công tác phòng ch ng
ma tuy n c ta, trong ó có v n c ch tài chính còn ch a phù h p V i mong mu n óng góp m t ph n vào vi c nâng cao hi u qu công tác u tranh phòng ch ng t i ph m ma túy n c ta, tác gi ã l a ch n v n Hoàn thi n
ch tài chính trong phòng ch ng ma túy c a l c l ng Công an Vi t Nam
làm tài Lu n v n Th c s Kinh t c a mình
Trang 32 Tình hình nghiên c u trong và ngoài n c:
u tranh phòng ch ng t n n ma túy ã c nhi u nhà khoa h c trên th
gi i quan tâm nghiên c u Liên h p qu c, INTERPOL và các t ch c qu c t ã
ch c nhi u H i th o khoa h c, t ch c in, xu t b n các n ph m, tài li u liên quan n vi c phòng, ch ng ma túy
n c ta trong nh ng n m qua, các nhà khoa h c cùng v i các c quan
ch c n ng nh : y ban Qu c gia phòng ch ng AIDS và phòng ch ng t n n ma túy, m i dâm, B Công an, B Qu c phòng, B Tài chính, Vi n Khoa h c xã h i
Vi t Nam ã nghiên c u v t n n ma túy trên nhi u góc , ph m vi khác nhau Nh ng tài, công trình nghiên c u khoa h c u ã c p n t n n ma túy và công tác phòng, ch ng ma túy Song ph n l n nh ng nghiên c u ó ch
u ti p c n t nhi u khía c nh khoa h c khác nhau nh : Xã h i h c, Lý lu n Nhà n c và Pháp lu t, Khoa h c hình s , ch a có tài nghiên c u nào i sâu
c ch tài chính v i t cách là m t bi n pháp công tác Công an trong u tranh phòng ch ng ma túy, nh t là trong u ki n Lu t Công an nhân dân m i
ây ã quy nh bi n pháp kinh t là m t bi n pháp công tác Công an
3 M c ích, nhi m v c a tài:
Làm rõ nh ng v n lý lu n và th c ti n v c ch tài chính trong phòng
ch ng ma tuý trên c s ánh giá th c tr ng c ch tài chính trong phòng ch ng
ma túy c a l c l ng Công an Vi t Nam hi n nay, lu n v n xu t các gi i pháp
nh m hoàn thi n c ch tài chính trong phòng ch ng t i ph m v ma túy c a Công an Vi t Nam trong th i k m c a, h i nh p, gia nh p WTO
4 Ph m vi nghiên c u tài:
tài t p trung nghiên c u phân tích th c tr ng c ch tài chính trong phòng ch ng ma túy c a l c l ng Công an nhân dân Vi t Nam t n m 2001 n nay, ch y u t p trung nghiên c u, phân tích, ánh giá vi c huy ng, s d ng
và các bi n pháp ki m tra, giám sát nh m s d ng có hi u qu các ngu n tài chính trong ho t ng phòng ch ng ma tuý c a l c l ng Công an Vi t Nam
5 Lu n v n có nh ng óng góp ch y u sau ây:
Góp ph n làm rõ nh ng v n c b n v c ch tài chính trong phòng
ch ng ma tuý trên c s nghiên c u lý lu n và kinh nghi m m t s n c
Trang 4Phân tích c giá th c tr ng c ch tài chính trong phòng ch ng ma túy
a l c l ng Công an Vi t Nam hi n nay, ch ra nh ng thành t u, h n ch và nguyên nhân c a h n ch
xu t c nh ng gi i pháp ch y u nh m hoàn thi n c ch tài chính trong phòng ch ng ma túy c a l c l ng Công an Vi t Nam trong tình hình m i
6 C s lý lu n và ph ng pháp nghiên c u:
t c m c ích nêu trên, tác gi ã d a trên c s lý lu n c a ch ngh a Mác - Lênin, các quan m c b n c a ng, c a Nhà n c v công tác
u tranh phòng, ch ng và ki m soát ma túy nghiên c u tài này
d ng các ph ng pháp u tra xã h i h c; ph ng pháp so sánh;
ph ng pháp l ch s ; ph ng pháp th ng kê, ph ng pháp t ng h p, ph ng v n, các tài li u, s li u th ng kê c a B Công an, C quan ki m soát ma túy và t i
ph m c a Liên h p qu c (UNODC), các báo cáo c a V Tài chính, V n phòng
th ng tr c phòng ch ng ma túy, C c C nh sát u tra t i ph m v ma túy; các báo cáo t ng k t c a B Tài chính, B k ho ch và u t v m b o tài chính trong phòng ch ng ma túy t n m 2001 n nay
7 C c u c a tài:
tài bao g m: Ph n m u, k t lu n và 3 ch ng, tài li u tham kh o
Ch ng 1: Nh ng v n c b n v c ch tài chính trong phòng ch ng ma túy
Ch ng 2: Th c tr ng c ch tài chính trong phòng ch ng ma túy c a l c
ng Công an Vi t Nam
Ch ng 3: Các gi i pháp hoàn thi n c ch tài chính trong phòng ch ng ma túy c a l c l ng Công an Vi t Nam
PHÒNG CH NG MA TUÝ
1.1 C CH TÀI CHÍNH TRONG PHÒNG CH NG MA TUÝ: C M VÀ N I DUNG.
1.1.1 Ma tuý và phòng ch ng ma tuý – m t v n kinh t xã h i:
Ma tuý là các ch t có ngu n g c t nhiên ho c t ng h p, khi c a vào
th con ng i, nó có tác d ng làm thay i tr ng thái ý th c và sinh lý c a
ng i ó N u l m d ng ma tuý, con ng i s l thu c vào nó, khi ó gây t n
th ng và nguy h i cho ng i s d ng và c ng ng
Trang 5Ma tuý g m có: ma tuý t nhiên (Cây thu c phi n, Cây C n sa, Cây
Côca ); ma tuý t ng h p (l c, ecstasy, ma tuý kích thích th n kinh, ATS ).
Vi c phân lo i ma tuý d a trên nh ng c n c : Ngu n g c c a ma tuý;
c gây nghi n và kh n ng b l m d ng; tác d ng sinh lý trên c th ng i; ngu n g c c a ma tuý và c ch tác ng d c lý
Phòng, ch ng ma tuý là phòng ng a, ng n ch n, u tranh ch ng t n n ma tuý và ki m soát các ho t ng h p pháp liên quan n ma tuý.
Công tác phòng, ch ng ma tuý là ho t ng t ng th bao g m nh ng n i dung t ng quát nh : Thông tin, tuyên truy n, giáo d c phòng ch ng ma tuý; Xoá
và thay th vi c tr ng cây có ch t ma tuý; u tranh phòng, ch ng các t i
ph m v ma tuý và ki m soát ti n ch t ma tuý; T ng c ng và nâng cao hi u qu công tác cai nghi n ma túy và qu n lý sau cai nghi n ma tuý; T ch c phòng,
ch ng ma tuý trong tr ng h c; Nghiên c u, tri n khai, ng d ng các bài thu c
y h c dân t c và các bi n pháp y h c khác; Xây d ng xã, ph ng, th
tr n không có ma tuý; t ng c ng h p tác qu c t v phòng, ch ng ma tuý
1.1.2 N i dung c a c ch tài chính trong phòng ch ng ma tuý.
1.1.2.1 c m c a c ch tài chính trong phòng ch ng ma tuý:
ch tài chính trong phòng ch ng ma tuý là t ng th các bi n pháp, các hình th c t ch c qu n lý quá trình hình thành, phân ph i và s d ng các ngu n tài chính cho ho t ng phòng ch ng ma túy
ch tài chính trong phòng ch ng ma tuý có nh ng nét c thù do m c tiêu ho t ng phòng ch ng ma tuý quy nh B i l , v b n ch t, phòng ch ng
ma tuý là m t lo i d ch v công hay nh lý thuy t hi n i g i là m t hàng hoá công c ng
Ta bi t b ng, hàng hoá công c ng là nh ng lo i hàng hoá (hi u theo ngh a
ng bao g m c d ch v ) mà vi c m t cá nhân này ang h ng th l i ích do hàng hoá ó t o ra không ng n c n nh ng ng i khác cùng ng th i h ng th
i ích c a nó
Phòng ch ng ma tuý là m t lo i hàng hoá công c ng, b i vì vi c phòng
ch ng ma tuý h i t c hai thu c tính c a hàng hoá công c ng là: thu c tính
Trang 6không có tính c nh tranh trong tiêu dùng, và thu c tính không có tính lo i tr trong tiêu dùng.
1.1.2.2 N i dung c ch tài chính trong phòng ch ng ma tuý.
Th nh t, hình thành ngu n tài chính: Ngu n tài chính cho phòng
ch ng ma tuý c a m i qu c gia nhìn chung c hình thành t các ngu n sau:
- Ngu n t Ngân sách nhà n c
- Ngu n ngoài Ngân sách nhà n c
Ngu n tài chính t ngân sách nhà n c: ây là ngu n tài chính l n nh t cho ho t ng phòng ch ng ma tuý hi n nay ó chính là kho n chi c a NSNN, thu c n i dung chi m b o cho các ho t ng c a Nhà n c
Ngu n tài chính ngoài ngân sách nhà n c: Ngu n này bao g m vi n tr
chính th c và các ngu n tài chính khác
- V ngu n vi n tr phát tri n chính th c (ODA): Là ngu n tài chính do các chính ph , các t ch c phi chính ph , các t ch c liên chính ph ho c liên
qu c gia cung c p cho các n c ch m và ang phát tri n, nh m thúc y s phát tri n kinh t và phúc l i các n c này
- Các ngu n tài chính khác: c hình thành t Qu phòng ch ng ma tuý
Th hai, s d ng ngu n tài chính: Ngu n tài chính cho phòng ch ng ma
tuý c s d ng cho nh ng ho t ng: chi cho các ho t ng thông tin, tuyên truy n; chi tri t phá, xoá b cây có ch t ma tuý; chi cho công tác u tranh phòng
ch ng t i ph m v ma tuý; chi công tác t ch c cai nghi n ma tuý; chi cho các công tác ki m soát các ho t ng h p pháp liên quan n ma tuý; chi cho các
ho t ng thi hành pháp lu t v phòng ch ng ma tuý; chi h p tác qu c t trong
nh v c phòng ch ng ma tuý; chi h tr công tác truy t , xét x t i ph m v ma tuý; ch o công tác phòng ch ng ma tuý; khen th ng
Th ba, ki m tra, giám sát vi c hình thành và s d ng ngu n tài chính i v i phòng ch ng ma tuý:
Ki m tra, giám sát là ho t ng phát hi n và ch n ch nh k p th i các sai
ph m, áp d ng các bi n pháp x lý các sai ph m nh m t ng c ng công tác qu n
lý tài chính ph c v công tác phòng ch ng ma tuý
Trang 71.2 T M QUAN TR NG VÀ CÁC NHÂN T NH H NG T I C CH TÀI CHÍNH TRONG PHÒNG CH NG MA TUÝ.
1.2.1 T m quan tr ng c a c ch tài chính trong phòng ch ng ma tuý.
ch tài chính trong phòng ch ng ma tuý có vai trò quan tr ng:
Th nh t, là công c c a Nhà n c m b o cho các ho t ng phòng
ch ng ma tuý di n ra và th c hi n có hi u qu ; Th hai, t o ngu n v n m
o cho các ho t ng phòng ch ng ma tuý; Th ba, góp ph n phát tri n các
quan h kinh t i ngo i trong l nh v c phòng ch ng ma tuý
1.2.2 Các nhân t nh h ng n c ch tài chính trong phòng ch ng
ma tuý.
1.2.2.1 C ch , chính sách, pháp lu t c a Nhà n c:
Th nh t, ph thu c vào ng l i và chính sách qu c gia v phòng ch ng
ma tuý c a Nhà n c; Th hai, vi c u t tài chính có hi u qu cao khi có chính sách u t tài chính phù h p
1.2.2.2 Kh n ng huy ng ngu n tài chính:
Th nh t, c ch tài chính trong công tác phòng ch ng ma tuý ph thu c
vào kh n ng và ti m l c kinh t c a t n c nói chung, các a ph ng, vùng
nói riêng; Th hai, ngu n tài chính t bên ngoài a n; Th ba, óng góp
a các cá nhân, t ch c trong và ngoài n c vào Qu phòng ch ng ma tuý
1.2.2.3 N ng l c th ch huy ng và s d ng ngu n tài chính i v i phòng ch ng ma tuý.
Là t ng th các bi n pháp t xây d ng quy trình, các ch , tiêu chu n
nh m c v tài chính, phân chia trách nhi m và ph i h p th c thi gi a các t
ch c có trách nhi m trong vi c hình thành, s d ng ngu n tài chính cho ho t
ng phòng ch ng ma tuý
1.3 KINH NGHI M C A M T S N C V C CH TÀI CHÍNH TRONG PHÒNG
CH NG MA TUÝ.
1.3.1 Kinh nghi m t các n c thành l p Qu phòng ch ng ma tuý:
Trung Qu c, Malaysia, C mpuchia, Myanma, Phillipin
Trang 81.3.2 Kinh nghi m t các n c không thành l p Qu phòng ch ng ma tuý: Lào, Singapore, Indonêxia, Liên bang Nga, Thái Lan, Brunây.
1.3.3 Nh n xét chung v kinh nghi m áp d ng c ch tài chính trong phòng ch ng ma tuý các n c và bài h c rút ra cho Vi t Nam.
Th nh t, nh ng n c có tình ma tuý ph c t p: ã thành l p Ch ng trình
qu c gia phòng ch ng ma tuý, l p Qu phòng ch ng ma tuý t p trung các ngu n l c tài chính ph c v cho u tranh phòng ch ng ma túy
Th hai, nh ng n c có tình hình ma tuý ít ph c t p: Th c hi n qu n lý tài chính theo c ch chi th ng xuyên
i v i Vi t Nam, do tình hình ma tuý di n bi n theo xu h ng ngày càng
ph c t p Do ó, c n thi t ph i có Ch ng trình m c tiêu qu c gia v phòng
ch ng ma tuý ng viên, t p trung toàn b ngu n l c tài chính trong toàn
qu c vào m t u m i, phân b t p trung cho nh ng a bàn tr ng m, nh ng nhi m v c p bách c n u tiên nh m ph c v cho cho công tác u tranh phòng
ch ng ma tuý t hi u qu cao
2.1 KHÁI QUÁT C CH TÀI CHÍNH TRONG PHÒNG CH NG MA TUÝ C A L C
NG CÔNG AN VI T NAM.
2.1.1 Khái quát v nhi m v phòng ch ng ma tuý c a l c l ng công
an Vi t Nam và v n t ra i v i c ch tài chính.
t là, t ch c th c hi n công tác phòng ng a, ng n ch n, u tranh ch ng
i ph m v ma tuý và các hành vi trái phép khác v ma tuý; Hai là, ki m soát và
qu n lý ti n ch t; Ba là, t ch c công tác n m tình hình, u tra, khám phá các
án v t i ph m liên quan n ma tuý; n là, ch o, ki m tra, h ng d n và
ti n hành công tác nghi p v c b n v phòng ch ng ma tuý; m là, qu n lý các
i t ng ph m t i v ma tuý; Sáu là, t ch c thanh tra, ki m tra, gi i quy t
khi u n i, t cáo và x lý vi ph m pháp lu t v phòng ch ng ma tuý; y là,
ng d n, ki m tra, theo dõi vi c th c hi n các Công c qu c t v ki m soát
ma tuý mà Vi t Nam ã tham gia; Tám là, th c hi n nhi m v h p tác qu c t v
phòng ch ng ma tuý
Trang 92.1.2 V hình thành ngu n tài chính cho phòng ch ng ma tuý c a l c
ng Công an Vi t Nam th i gian qua:
2.1.2.1 Ngu n t ngân sách nhà n c:
Giai n 2001-2005, t ng s kinh phí ã huy ng c t ngân sách nhà
c ph c v cho công tác phòng ch ng ma tuý là: 1.187.120 tri u ng
ch qu n lý kinh phí trong phòng ch ng ma tuý giai n này áp d ng
gi ng nh i v i chi kinh phí th ng xuyên, do U ban nhân dân t nh, thành
ph quy t nh phân b t ngu n ngân sách chi th ng xuyên c a a ph ng
i v i ngân sách phòng ch ng ma tuý trung ng, Chính ph phân b , giao
ch tiêu kinh phí phòng ch ng ma tuý cho các B , C quan trung ng và m t s
nh khó kh n và h tr m t s a ph ng có tình hình ma tuý ph c t p
Giai n này, kinh phí phòng ch ng ma tuý huy ng t ngân sách trung
ng chi m: 35,59%, ngân sách a ph ng chi m: 61,41% ã có 58/64 t nh, thành ph có b trí kinh phí cho công tác phòng ch ng ma tuý, trong ó nhi u
a ph ng ã hoàn toàn t cân i c ngân sách a ph ng
Ngoài ra, Th t ng Chính ph ã phê duy t D án DA18/2000 "T ng
ng n ng l c l c l ng C nh sát Phòng ch ng t i ph m v ma tuý" v i t ng
v n u t : 108.600 tri u ng, t p trung mua s m, trang b các ph ng
ti n, thi t b ph c v cho công tác u tranh v i các lo i t i ph m v ma tuý
2.1.2.2 Ngu n ngoài ngân sách nhà n c:
Th nh t, ngu n v n ODA: Th i gian qua, Vi t Nam ã huy ng và thu hút c 18 d án h p tác qu c t trong l nh v c phòng ch ng ma tuý, bao g m
07 d án c p qu c gia và 11 d án c p khu v c, v i t ng giá tr th c hi n t: 72.814 tri u ng V c ch tài chính ngu n ODA u do phía n c ngoài quy t nh
Th hai, huy ng tài chính t ngu n Qu phòng ch ng ma tuý: Trong giai
n 2001-2005, Qu phòng ch ng ma tuý ã huy ng c: 23.952 tri u ng,
ch y u t tài s n, tang v t, ph ng ti n thu c t các v án ma tuý
Trang 102.1.2.3 T ng h p ngu n tài chính phòng ch ng ma tuý giai n 2001-2005:
ng s kinh phí ph c v cho công tác phòng ch ng ma tuý trong giai n 2001-2005 là: 1.392.486 tri u ng:
n v tính: Tri u ng
Ngu n NSNN
a ph-ng
án
DA 18
Qu PCMT
Ngu n ODA
ng s 1 392 486 422 487 764 633 108 600 23 952 72 814
m 2001 197 491 65 447 120 000 2 530 9 514
m 2002 240 433 76 200 135 533 13 600 3 500 11 600
m 2003 291 540 82 240 155 000 35 000 4 800 14 500
m 2004 339 422 90 400 170 000 55 000 6 122 17 900
m 2005 323 600 108 200 184 100 5 000 7 000 19 300
2.1.3 Phân b , s d ng ngu n tài chính i v i phòng ch ng ma tuý.
2.1.3.1 Phân b và s d ng ngu n tài chính t ngân sách nhà n c
n v tính: Tri u ng
Stt N i dung chi S ti n T l %
1 Chi cho công tác tuyên truy n, giáo d c: 100.199 7,73%
2 Chi cho công tác u tranh phòng ch ng ma tuý: 332.652 25,68
3 Chi cho công tác cai nghi n ma tuý: 626.930 48,38%
4 Chi cho công tác xoá b cây ch a ch t ma tuý 12.603 0,97%
5 Chi cho công tác khen th ng: 32.942 2,54%
6 Chi xây d ng xã, ph ng không ma tuý: 44.786 3,47%
7 Chi ph c v công tác qu n lý, ch o 22.582 1,74%
8 Chi h p tác qu c t v phòng ch ng ma tuý 2.500 0,19%
9 Chi h tr công tác truy t , xét x 2.902 0,22%
10 Chi th c hi n d án DA18/2000 108.600 8,38%