- GV höôùng daãn hs tìm hieåu maïch caûm xuùc baøi thô theo caâu hoûi 1 sgk/130 ( Saùu doøng ñaàu laø söï lí giaûi à cô sôû cuûa tình ñoàng chí. Doøng 7: caáu truùc ñaëc bieät nhö moä[r]
Trang 1TOƠNG KEÂT VEĂ TÖØ VÖÏNG
A-MÚC TIEĐU :
1- Kieân thöùc: Giuùp hs naĩm vöõng hôn vaø bieât vaôn dúng nhöõng kieân thöùc töø vöïng ñaõ hóc veă caâp ñoô khaùi quaùt cụa nghóa töø nghöõ, tröôøng töø vöïng
2- Kyõ naíng : HS bieât vaôn dúng nhöõng kieân thöùc töø vöïng vaøo thöïc haønh noùi vaø vieât
3- Thaùi ñoô : Hs coù yù thöùc söû dúng ñuùng töø vöïng trong giao tieâp
B CHUAƠN BÒ : - GV: Baøi soán
- HS : Chuaơn bò theo höôùng daên cuoâi tieât BS2
C KIEƠM TRA: - Kieơm tra vieôc chuaơn bò baøi cụaHS: Kt vieôc soán baøi cụa hs
D BAØI MÔÙI: Hođm nay chuùng ta tieâp túc tìm hieơu veă caâp ñoô khaùi quaùt cụa nghóa töø ngöõ vaø tröôøng
töø vöïng
8- Caâp ñoô khaùi quaùt cụa
nghóa töø ngöõ:
- Nghóa cụa moôt töø ngöõ coù
theơ roông hôn hoaịc hép hôn
nghóa cụa töø ngöõ khaùc
- Moôt töø ngöõ ñöôïc coi laø
coù nghóa roông khi phám vi
nghóa cụa töø ngöõ ñoù bao haøm
phám vi nghóa cụa moôt soâ töø
ngöõ khaùc
- Moôt töø ngöõ ñöôïc coi laø coù
nghóa hép khi phám vi nghóa
cụa töø ngöõ ñoù ñöôïc bao haøm
trong phám vi nghóa cụa moôt
töø ngöõ khaùc
- Moôt töø nggöõ coù nghóa roông
ñoâi vôùi nhöõng töø ngöõ naøy,
ñoăng thôøi coù theơ coù nghóa
hép ñoâi vôùi moôt töø ngöõ khaùc
9- Tröôøng töø vöïng :Laø taôp
hôïp cụa nhöõng töø coù ít nhaât
moôt neùt chung veă nghóa
- GV höôùng daên hs ođn khaùi nieôm khaùi quaùt cụa nghóa töø ngöõ (nghóa töø “ ñoông vaôt” roông hôn nghóa töø “ thuù, chim, caù” ; nghóa töø “ thuù, chim, caù” roông hôn nghóa caùc töø “ voi, höôu saùo, tu huù, caù chim, caù trích….”)
- Hs ñieăn töø ngöõ vaøo ođ troẫng trong sô ñoă vaø giại thích nghóa cụa töø ngöõ ñoù
GV höôùng daên hs ođn khaùi nieôm tröôøng töø vöïng
- Hs ñóc cađu hoûi 2 sgk tr 126 – hs phađn tích caùch ñoôc ñaùo
trong caùch duøng töø (hai töø cuøng tröôøng töø vöïng: taĩm vaø beơ.
Vieôc vaôn dúng caùc töø naøy ñaõ goùp phaăn taíng giaù trò bieơu cạm cụa cađu noùi, laøm cho cađu noùi coù söùc toâ caùo mánh meõ hôn.)
D- HÖÔÙNG DAÊN TÖÏ HÓC :
1- Baøi vöøa hóc : OĐn caùc khaùi nieôm töø vöïng
Töø
Töø gheùp ñaúng laôp Töø gheùp chính phú Töø laùy hoaøn toaøn
Töø laùy boô phaôn
Töø laùy ađm Töø laùy vaăn
Tuaăn 10 – tieât PÑ10
Soán :10/10/2009
Dáy :14/10/2009
Trang 22- Bài sắp học : Trả bài Tập làm văn số 2.
TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 2
A-MỤC TIÊU :
1- Kiến thức: Hs nắm vững hơn cách làm bàivăn tự sự kết hợp miêu tả, nhận ra được những chỗ mạnh, chỗ yếu của mình khi viết loại bài này
2- Kỹ năng : Luyện kỹ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý và diễn đạt
3- Thái độ : Hs có ý thức tính tự lực , trung thực trong kiểm tra
B CHUẨN BỊ : - GV: Bài soạn
- HS : Chuẩn bị theo yêu cầu của GV
C- KIỂM TRA:
D BÀI MỚI:
Đề : Tưởng tượng
20 năm sau, vào
một ngày hè, em
về thăm lại trường
cũ Hãy viết thư
cho một bạn học
hồi ấy kể lại buổi
thăm trường đầy
xúc động đó
1- Hs đọc đề bài và phân tích tìm hiểu đề : Hình thức : văn viết thư Nội dung kể chuyện kết hợp với miêu tả : kể lại buổi thăm trường vào một ngày hè sau 20 năm xa cách
- Hs đọc đề, nêu những lưu ý cần thiết
- Hs thảo luận xây dựng dàn ý.( xem dàn ý bài viết)
- Gv nhận xét bổ sung
2- Nhận xét va øđánh giá bài viết:
- Hs tự nhận xét bài viết của mình ( ưu điểm, nhược điểm) từ việc đối chiếu với dàn ý và các yêu cầu vừa nêu
- Gv nhận xét, đánh giá bài viết của hs : a-Ưu khuyết :
- Ưu : Hs kết hợp tốt việc kể chuyện và MT trong văn viết thư Trong kể chuyện có sự tưởng tượng phù hợp với thực tế Lối diễn đạt cũng như bố cục trình bày rõ ràng khúc chiết Chữ viết sạch đẹp, nhìn chung vận dụng khá tốt thể loại văn viết thư, kết hợp tự sự và miêu tả
- Khuyết : Một vài hs chưa nắm thể loại văn viết thư, sự tưởng tượng còn hạn chế Chưa kết hợp tự sự và miêu tả Cách diễn đạt chưa gãy gọn, trình bày dong dài, viết sai ngữ pháp, lỗi chính tả còn nhiều
b- Những lỗi cơ bản cần khắc phục : phải biết đặt vị trí vào người đi xa mới có thể kể, từ kể lại mới nghĩ đến cảnh trường ngày nay và cảnh trường của 20 năm trước với bao cảm xúc
c- Đọc một số đoạn văn hay trong bài làm của hs : 3- Bổ sung và sửa chữa lỗi bài viết :
- Hs trao đổi hướng sửa chữa các lỗi về nội dung, về hình thức
- Gv bổ sung kết luận hướng sửa chữa
D- HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
- Baì vừa học : Đọc lại bài viết, tự rút kinh nghiệm cách viết để có hướng viết văn tốt hơn
- Bài sắp học : KT về truyện Trung đại
- Ôn tập theo nội dung câu hỏi sgk /134 về truyện trung đại
Tuần 10– tiết 45
Soạn : 12/10/2009
Dạy : 15/10/2009
Trang 3KIỂM TRA VỀ TRUYỆN TRUNG ĐẠI.
A – MỤC TIÊU :
- Kiến thức : Hs nắm lại những kiến thức cơ bản về truyện trung đại Việt Nam : những thể loại chủ yếu, giá trị nội dung và nghệ thuật của những tác phẩm tiêu biểu Qua kiểm tra đánh giátrình độ học tập của hs về kiến thức và năng lực diễn đạt
- Kỹ năng : Rèn kỹ năng năng lực tư duy, khái quát, tổng hợp Kỹ năng diễn đạt
- Thái độ : HS yêu thích văn học trung đại
B CHUẨN BỊ : - GV: Đề bài đã được duyệt
- HS : Chuẩn bị giấy, bút làm bài
C- KIỂM TRA: HD học sinh làm bài kiểm tra : trên đề bài in sẵn
D- HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
1- Bài vừa học : Nắm vững nội dung và nghệ thuật các tác phẩm văn học trung đại
2- Bài sắp học : Đồng chí
- Đọc bài thơ, tìm hiểu tg, hoàn cảnh sáng tác
- Đọc và trả lời các câu hỏi phần tìm hiểu bài sgk tr 130
Tuần 10 – tiết 46
Soạn : 13/10/2009
Dạy : 17/10/2009
Trang 4Trường PT DTNT ĐỒNG XUÂN BÀI KIỂM TRA TRUYỆN TRUNG ĐẠI
Họ và tên :……… LỚP 9
Thời gian làm bài : 45 phút
Ngµy kiĨm tra : 17/10/2009
I Trắc nghiệm (4 điểm): Hãy lựa chọn câu trả lời đúng nhất bằng cách khoanh tròn chữ cái
đứng ở đầu câu trả lời trong các câu hỏi sau :
Câu 1: “Chuyện người con gái Nam Xương” được viết vào thế kỷ :
a Thế kỷ XIV b Thế kỷ XV c Thế kỷ XVI d Thế kỷ XVII
Câu 2: Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới cái chết bi thảm của Vũ Nương trong “Chuyện người con
gái Nam Xương” là :
a Do lời nói vô tình của bé Đản
b Sự hồ đồ, gia trưởng, thói ghen tuông của Trương Sinh
c Do chính lời nói dối con của Vũ Nương
d Sự can thiệp bất lực và không kịp thời của xóm giềng
Câu 3: Điều gì đã chi phối ngòi bút của tác giả khi tạo dựng hình ảnh lẫm liệt của người anh
hùng Nguyễn Huệ trong tác phẩm “Hoàng Lê nhất thống chí” ?
a Sự đối đầu với nhà Lê
b Ý thức dân tộc và quan điểm tôn trọng sự thật lịch sử
c Sự cảm tình và phụng thờ Quang Trung-Nguyễn Huệ của tác giả
d Dụng ý nâng tác phẩm lên tầm vóc anh hùng ca
Câu 4:Truyện Kiều được viết theo thể thơ gì?
a Lục bát b Song thất lục bát c Đường luật d Tự do
Câu 5: Đoạn trích”Chị em Thúy Kiều”và “Cảnh ngày xuân” thuộc phần nào của Truyện Kiều ?
a Phần đầu của “Gặp gỡ và đính ước” b Phần cuối của “Gặp gỡ và đính ước”
c Gia biến và lưu lạc d Đoàn tụ
Câu 6: Nhận định nào nói đầy đủ nhất những thủ pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng
trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích”?
a Tả ngụ tình b Sử dụng ngôn ngữ độc thoại
c Lặp cấu trúc d Cả a,b,c đều đúng
Câu 7: Thủ đoạn mà bọn quan hầu cận trong phủ chúa Trịnh nhũng nhiễu dân chúng là:
a Vừa dụ dỗ vừa kiếm chác b Vừa thu mua vừa cướp giật
c Vừa ăn cướp vừa la làng d Vừa thương hại vừa xin xỏ
Câu 8: Các từ “thơ thẩn”, “nao nao” trong đoạn trích “ Cảnh ngày xuân” gợi lên tâm
trạng gì ?
a Nhẹ nhàng b Thoải mái c Vui tươi d Bâng khuâng
II Tự luận (6 điểm):
Câu 1: Phân tích hành động ông Ngư trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (3 điểm) Câu 2: Phần nào trong “Chuyện người con gái Nam Xương” thể hiện tính chất truyền kỳ?(1đ) Câu 3: Phân tích ý nghĩa các yếu tố truyền kỳ (kỳ ảo)trong truyện (2 điểm)
Bài làm :
Đề số 1
Trang 5Trường PT DTNT ĐỒNG XUÂN BÀI KIỂM TRA TRUYỆN TRUNG ĐẠI
Họ và tên :……… LỚP 9
Thời gian làm bài : 45 phút
Ngµy kiĨm tra : 17/10/2009
I Trắc nghiệm (4 điểm): Hãy lựa chọn câu trả lời đúng nhất bằng cách khoanh tròn chữ cái
đứng ở đầu câu trả lời trong các câu hỏi sau :
Câu 1: “Chuyện người con gái Nam Xương” được viết vào thế kỷ :
a Thế kỷ XVII b Thế kỷ XVI c Thế kỷ XV d Thế kỷ XIV
Câu 2: Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới cái chết bi thảm của Vũ Nương trong “Chuyện người con
gái Nam Xương” là :
a Do lời nói vô tình của bé Đản
c Do chính lời nói dối con của Vũ Nương
c Sự hồ đồ, gia trưởng, thói ghen tuông của Trương Sinh
d Sự can thiệp bất lực và không kịp thời của xóm giềng
Câu 3: Điều gì đã chi phối ngòi bút của tác giả khi tạo dựng hình ảnh lẫm liệt của người anh
hùng Nguyễn Huệ trong tác phẩm “Hoàng Lê nhất thống chí” ?
a Ý thức dân tộc và quan điểm tôn trọng sự thật lịch sử
b Sự đối đầu với nhà Lê
c Sự cảm tình và phụng thờ Quang Trung-Nguyễn Huệ của tác giả
d Dụng ý nâng tác phẩm lên tầm vóc anh hùng ca
Câu 4:Truyện Kiều được viết theo thể thơ gì?
a Tự do b Song thất lục bát c Đường luật d Lục bát
Câu 5: Đoạn trích”Chị em Thúy Kiều”và “Cảnh ngày xuân” thuộc phần nào của Truyện Kiều ?
a Gia biến và lưu lạc b Đoàn tụ
c Phần đầu của “Gặp gỡ và đính ước” d Phần cuối của “Gặp gỡ và đính ước”
Câu 6: Nhận định nào nói đầy đủ nhất những thủ pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng
trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích”?
a Tả ngụ tình b Sử dụng ngôn ngữ độc thoại
c Lặp cấu trúc d Cả a,b,c đều đúng
Câu 7: Thủ đoạn mà bọn quan hầu cận trong phủ chúa Trịnh nhũng nhiễu dân chúng là:
a Vừa ăn cướp vừa la làng b Vừa thương hại vừa xin xỏ
c Vừa dụ dỗ vừa kiếm chác d Vừa thu mua vừa cướp giật
Câu 8: Các từ “thơ thẩn”, “nao nao” trong đoạn trích “ Cảnh ngày xuân” gợi lên tâm
trạng gì ?
a Nhẹ nhàng b Thoải mái c Bâng khuâng d.Vui tươi
II Tự luận (6 điểm):
Câu 1: Phân tích hành động ông Ngư trong đoạn trích “Lục Vân Tiên gặp nạn” (3 điểm) Câu 2: Phần nào trong “Chuyện người con gái Nam Xương” thể hiện tính chất
truyền kỳ?(1điểm)
Câu 3: Phân tích ý nghĩa các yếu tố truyền kỳ (kỳ ảo)trong truyện (2 điểm)
Đề số 2
Trang 6Bài làm :
MA TRẬN ĐỀ : Nội dung kiến thức Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
- Chuyện ngườicon gái Nam Xương
- Hoàng Lê nhất thống chí
- Truyện Kiều:
- Đoạn trích : “Chị em Thuý Kiều”
- Đoạn trích:”Cảnh ngày Xuân”
- Đoạn trích:”Kiều ở lầu Ngưng Bích”
-Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh
- Đoạn trích:”Lục Vân Tiên gặp nạn”
C1
C4 C5
C6 C7
C2 C3
C8
C1
Tổng số câu: 11 câu
Cộng : 10 điểm
5 2,5đ
3 1,5đ
1 1đ
2 5đ ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
I/ Trắc nghiệm (4 điểm): Mỗi câu trả lời đúng được 0,5 điểm
Câu 1: c Câu 2: b Câu 3: b Câu 4: a Câu 5: a Câu 6: d Câu 7: c Câu 8: d
II Tự luận (6 điểm) :
Câu 1:
- HS phân tích được hành động cứu người của ông Ngư, qua đó khẳng định ông là người giàu lòng nhân ái và rất nhân nghĩa
Dẫn chứng : “Hối con vầy lửa… mặt mày” (1,5 điểm)
- Làm việc nghĩa không cần chờ sự trả ơn Là người nhân hậu, yêu thích chính nghĩa, yêu tự
do
Dẫn chứng : :Ngư rằng … trà ơn” (1,5điểm)
Câu 2:
Phần cuối (từ “Cùng làng với nàng… biến đi mất) thể hiện tính chất truyền kỳ (1 điểm) Câu 3 :
- HS chỉ ra được các tình tiết kỳ ảo :Phan Lang lạc vào động rùa của Linh Phi; gặp Vũ Nương – người cùng làng đã chết; được sứ giả của Linh Phi rẽ nước đưa về dương thế; Vũ Nương trở về trần gian trong thoáng chốc … (1 điểm)
- Ý nghĩa các tình tiết kỳ ảo :Hoàn chỉnh thêm nét đẹp vốn có của Vũ Nương, tạo nên một kết thúc có hậu cho tác phẩm; thể hiện niềm cảm thương chân thành của tác giả với số phận oan nghiệt của người phụ nữ trong xã hội phong kiến… (1 điểm)
La Hai, Ngày 13 tháng 10 năm 2009
Người ra đề và đáp án
Nguyễn Thị Aùnh Hồng
Trang 7ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu
A-MỤC TIÊU :
1- Kiến thức: Hs cảm nhận được vẻ đẹp chân thực, giản dị của tình đồng chí, đồng đội và hình ảnh người lính cách mạng trong bài thơ HS nắm được nghệ thuật đặc sắc của bài thơ : chi tiết chân thực, hình ảnh gợi cảm và cô đúc, giàu ý nghĩa biểu tượng
2- Kỹ năng : Phân tích và cảm thụ các chi tiết nghệ thuật, các hình ảnh thơ giàu cảm hứng hiện thực mà không thiếu sức bay bổng
3- Thái độ : HS có tình yêu về vẻ đẹp chân thực giản dị của anh bộâ đội cụ Hồ Cảm phục lòng hiên ngang, dũng cảm của anh bộ đội
B CHUẨN BỊ : - GV: Bài soạn
- HS : Chuẩn bị theo yêu cầu của GV
C- KIỂM TRA:
- Đọc thuộc lòng đoạn thơ “ Lục Vân Tiên gặp nạn “ Hành động tội ác của Trịnh Hâm? Việc làm nhân đức của ông Ngư? Cuộc sống của ông Ngư?
D BÀI MỚI: Chính Hữu từ người lính trở thành nhà thơ Bài thơ “Đồng chí “ bằng những chi tiết
chân thực, hình ảnh gợi cảm và cô đúc, giàu ý nghĩa biểu tượng đã khắc họa hình ảnh “anh Bộ đội Cụ Hồ” trong những năm kháng chiến rất gian khổ nhưng nhờ tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu và tình đồng chí, đồng đội nên họ vượt qua tất cả
I- Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả, tác phẩm:
2/ Đọc:
II- Tìm hiểu văn bản:
1/ Cơ sở hình thành tình
đồng chí của người lính:
- Tình đồng chí bắt đầu từ sự
tương đồng về cảnh ngộ,
xuất thân nghèo khó
- Tình đồng chí được nảy
sinh từ trong nhiệm vụ chiến
đấu
- Tình đồng chí, đồng đội
được nảy nở và trở thành
bền chặt trong sự chan hòa,
chia sẻ mọi gian lao
2/ Tình đồng chí được biểu
hiện cụ thể: Thông cảm
- Hs trình bày về tg và hoàn cảnh ra đời của tp; GV bổ sung, nhấn mạnh nét chính , hướng dẫn hs gạch chân ý quan trọng trong sgk
- Gv+ hs đọc văn bản ( đọc nhịp chậm để diễn tả tình cảm, cảm
xúc được lắng lại, dồn nén Cần đọc nhấn những chi tiết làm nổi rõ sự gần gũi, thống nhất cùng chung cảnh ngộ và tâm trạng người lính Ba dòng thơ cuối đọc cao hơn để khắc họa những hình ảnh vừa cụ thể vừa giàu biểu tượng)
- GV hướng dẫn hs tìm hiểu mạch cảm xúc bài thơ theo câu hỏi 1 sgk/130 ( Sáu dòng đầu là sự lí giải à cơ sở của tình đồng
chí Dòng 7: cấu trúc đặc biệt như một phát hiện, lời khẳng định sự kết tinh tình đồng chí Mười dòng tiếp là những hình ảnh, chi tiết cụ thể, thấm thía tình đồng chí và sức mạnh của nó Ba dòng cuối là một biểu tượng giàu chất thơ của người lính với hình ảnh đặc sắc “ đầu súng trăng treo”.)
- Hs đọc câu hỏi 2 sgk tr 130 – hs tìm cơ sở hình thành tình đồng chí trong sáu câu thơ đầu ( … Hai tiếng “ đồng chí” như
một nốt nhấn, nó vang lên như một phát hiện, một lời khẳng định và như một bản lề gắn kết đoạn thứ nhất với đoạn thứ hai của bài thơ.)
- Tình đồng chí được biểu hiện cụ thể ntn? Sức mạnh nào giúp cho họ vượt qua mọi gian khổ? ( Đồng chí, đó là sự cảm
Tuần 10 – tiết 47
Soạn : 13/10/2009
Dạy : 17/10/2009
Trang 8những tâm tư nỗi lòng của
nhau, cùng chia sẻ những
gian lao, thiếu thốn của cuộc
đồi ngưòi lính với sức mạnh
của tình đồng đội
3/ Kết thúc bài thơ là một
hình ảnh đẹp về tình đồng
chí, đồng đội, là biểu tượng
đẹp về cuộc đời nguời chiến
sĩ
* Ghi nhớ : SGK/131
thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng của nhau“ Ruộng
nương… nhớ người ra lính” Đồng chí, đó là cùng nhau chia sẻ
gia lao, thiếu thốn của cuộc đời người lính “ áo anh….chân không giày” và nhất là cùng trải qua những cơn “sốt run người vừng trán ướt mồ hôi”
GV lưu ý Hs : cách xây dựng những câu thơ sóng đôi, đối ứng nhau “ Anh với tôi………chân không giày”, “ Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”-> tình cảm gắn bó sâu nặng vừa gián tiếp thể hiện sức mạnh của tình cảm ấy, chỉ bằng một cử chỉ “ tay… bàn tay” mà người lính như được tiếp thêm sức mạnh để vượt ra gian khổ.)
– Gv hướng dẫn hs phân tích vẻ đẹp và ý nghĩa khổ thơ cuối theo câu hỏi 4 sgk tr 130 ( Trong bức tranh trên cảnh rừng
đêm giá rét có ba hình ảnh gắn kết nhau : người lính, khẩu súng, vầng trăng Những người lính phục kích chờ giặc, đứng bên nhau giúp họ vượt qua khắc nghiệt của thời tiết và mọi
gian khổ thiếu thốn Người lính phục kích giặc còn có một
người bạn nữa đó là vầng trăng Đầu súng trăng treo là hình
ảnh được nhận ra từ những đêm hành quân, phục kích chờ giặc.
Hình ảnh ấy còn mang ý nghĩa biểu tượng được gợi ra từ những liên tưởng phong phú : súng và trăng là gần và xa, thực tại và
mơ mộng, chất chiến đấu và chất trữ tình, chiến sĩ và thi sĩ
->Biểu tượng thơ ca kháng chiến – nền thơ kết hợp chất hiện thực và chất lãng mạn.)
-Hs đọc câu hỏi 5 sgk tr 130 – hs trả lời câu hỏi
( Hai chữ “đồng chí“là độ kết tinh của tình đồng đội ở độ thiêng liêng cao đẹp)
- Qua bài thơ, em có cảm nhận gì về hình ảnh người lính thời kháng chiến chống Pháp? ( hiện lên vẻ đẹp bình dị mà
cao cả của người lính CM: xuất thân từ người nông dân, sẵn sàng từ bỏ những gì quí giá nhất để ra đi vì nghĩa Họ ra đi một cách dứt khoát nhưng vẫn nặng lòng với quê hương Trong gian lao thiếu thốn, họ vẫn sáng lên nụ cười Đẹp nhất ở họ là tình đồng đội, đồng chí sâu sắc thắm thiết.)
GV : Bài thơ là một thành công sớm nhất của thơ ca viết về bộ đội, đặc biệt đã góp phần mở ra phương hướng khai thác chất thơ, vẻ đẹp vẻ đẹp của người lính trong cái bình dị, bình thường , chân thật
* Vì sao bài thơ đặt tên là đồng Chí? ( đ/c là cùng chung chí
hướng, lí tưởng Đây cũng là cách xưng hô của những người cùng trong một đoàn thể CM , cì vạy , tình đồng chí là bản chất
CM của tình đồng đội và thể hiện sâu sắc tính đồng đội )
hs đọc ghi nhớ sgk tr 131
E- HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
1- Bài vừa học :Đọc thuộc lòng bài thơ – nắm nội dung và nghệ thuật bài thơ
Trang 92- Bài sắp học : Tổng kết về từ vựng (tt)
Soạn hệ thống hóa về từ vựng theo các mục sgk
TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG ( T T)
A MỤC TIÊU :
- Kiến thức :Hs nắm vững hơn và biết vận dụng những kiến thức về từ vựng đã học từ lớp 6 đến lớp 9
- Kỹ năng : Rèn kỹ năng vận dụng từ vựng vào cuộc sống
- Thái độ : HS có ý thức sử dụng tốt từ vựng
B CHUẨN BỊ : - GV: Bài soạn
- HS : Chuẩn bị theo hướng dẫn tiết 47
C KIỂM TRA: - Nêu khái niệmvề cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ? Cho ví dụ.
- Thế nào là trường từ vựng? Cho ví dụ
D Bài mới : Từ vựng VN rất phong phú, đa dạng Khi viết và nói, tuy các em hiểu được vấn đề
nhưng không thể diễn đạt được là do nghèo vốn từ GV vào bài
I- Sự phát triển của từ
vựng:
- Nghĩa của từ có thể
thay đổi theo thời gian
- Phát triển nghĩa của từ
trên cơ sở nghĩa gốc
- Có 2 phương thức phát
triển nghĩa của từ:
+ Tạo từ ngữ mới
+ Mượn từ ngữ của
tiếng nước ngoài
* BT 1,2,3 sgk/135:
3-Nếu không có sự
phát triển nghĩa thì nói
chung mỗi từ ngữ chỉ có
một nghĩa -> đáp ứng nhu
cầu giao tiếp ngày càng
tăng -> ngôn ngữ nhân loại
đều phát triển theo những
cách thức đã nêu trong sơ
đồ
II- Từ mượn :
Là từ vay mượn của
một số tiếng nước ngoài để
biểu thị sự vật, hiện tượng ,
đặc điểm,….mà tiếng Việt
chưa có từ thật thích hợp
để biểu thị
I.1- Hs đọc câu 1 sgk – hs điền nội dung vào ô thích hợp:
2- Hs tìm dẫn chứng minh họa cho những cách phát triển của từ vựng nêu trong sơ đồ: 1- ( dưa) chuột; (con) chuột: một
bộ phận của máy vi tính 2- + Tạo từ mới: rừng phòng hộ , sách đỏ, thị trường tiền tệ, tiền khả thi , ….( một số yếu tố dùng để tạo từ mới là yếu tố vay mượn.) 2-+ Mượn tiếng nước ngoài: in-tơ-nét, côta, SARS ( bệnh dịch) …
II 1 -Thế nào là từ mượn ?
2-Hs đọc câu 2 sgk –hs chọn nhận định đúng ( chọn câu c) 3-Hs đọc câu 3 sgk – hs trả lời ( nhóm 1 từ mượn đã được Việt hóa ; nhóm 2 từ mượn chưa Việt hóa.)
III- 1- Hs nêu khái niệm từ Hán Việt ( mượn tiếng Hán nhưng
phát âm theo cách dùng từ tiếng Việt)
IV- 1-Hs ôn lại thuật ngữ, biệt ngữ
2- Hs thảo luận về vai trò thuật ngữ trong đời sống xã hội hiện
Các cách phát triển triển từ vựng Phát triển nghĩa của từ Phát triển số lượng từ ngữ
Vay mượn
Tạo từ mới
Chuyển nghĩa
Thêm nghĩa
Tuần 10, tiết 48,BS3
Soạn: 15/ 10 2009
Dạy :19/ 10/ 2009
Trang 10III- Từ Hán Việt :
Là từ vay mượn tiếng
Hán
BT2 sgk/136: chọn( b)
IV- Thuật ngữ và biệt
ngữ xã hội :
- Thuật ngữ là từ ngữ
biểu thị khái niệm khoa
học, công nghệ và thường
dùng trong các văn bản
khoa học công nghệ
- Biệt ngữ xã hội: Là từ
ngữ chỉ được sử dụng trong
một tầng lớp xã hội nhất
định
V- Trau dồn vốn từ :
Là rèn luyện để nắm
được đầy đủ và chính xác
nghĩa của từ và cách dùng
từ
BT3:
a.Sai từ béo bổ -> béo bở
b đạm bạc -> tệ bạc
c tấp nập -> tới tấp
nay ( Thời đại công nghệ phát triển, trình độ dân trí nâng cao, nhu cầu giao tiếp , nhận thức về khoa học công nghệ càng tăng -> thành ngữ đóng vai trò quan trọng trog đời sống Mỗi khái niệm khoa học tương ứng với một thuật ngữ do đó giải nghĩa được thuật ngữ là nắm được một đơn vị tri thức khoa học) 3- Từ ngữ là biệt ngữ xã hội : cậu , mợ, thầy , u, trứng ngỗng, trúng tủ… (vd : mần (Nam bộ), con heo (Nam bộ)
V- Thế nào là trau dồi vốn từ? ( nắm đầy đủ và chính xác
nghĩa của từ là việc rất quan trọng trong việc trau dồi vốn từ ; biết thêm từ chưa biết, làm tăng vốn từ)
2- Hs đọc và giải thích nghĩa những từ ngữ câu 2 sgk tr 136
- Bách khoa toàn thư : từ điển bách khoa ghi đầy đủ tri thức
của các ngành
- Bảo hộ mậu dịch : bảo vệ sản xuất trong nước chống lại sự
cạnh tranh không lành mạnh, phá giá của hàng hóa nước ngoài trên thị trường nước mình
- Dự thảo : văn bản mới ở dạng dự kiến, phác thảo.
-Đại sứ quán : cơ quan đại diện chính thức của một nhà nước ở
nước ngoài
- Hậu duệ : con cháu của người đã chết.
- Khẩu khí : khí phách của con người toát ra từ lời nói.
- Môi sinh : môi trường sống của sinh vật.
3- Hs đọc và sửa lỗi câu 3 sgk tr 136
a- Cung cấp nhiều chất bổ dưỡng cơ thể -> lợi nhuận có thể dùng từ “ mới”, “ít cạnh tranh”
b- Ít thức ăn, rẻ tiền -> không nhớ ơn nghĩa
c- Đông người qua lại -> liên tiếp, dồn dập
D- HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
1- Bài vừa học : đọc sách để phát triển từ vựng
2- Bài sắp học : Bài thơ về tiểu đội xe không kính
- Đọc bài thơ, tìm hiểu tg, hoàn cảnh sáng tác
- Đọc và trả lời các câu hỏi phần tìm hiểu bài trong sgk