-Khi xảy ra quá trình thụ tinh cứ 2 giao tử khác giới của cùng một loài kết hợp với nhau sẽ tạo nên 1 hợp tử.Vì thế hợp tử lại chứa cặp nhân tố di truyền. -Nhân tố di truyền trội lấn [r]
Trang 1C C ÁC ĐỊNH LUẬT DI TRUYỀN ĐỊNH LUẬT DI TRUYỀN NH LU T DI TRUY N ẬT DI TRUYỀN ỀN
MENDEN
Thành viên:
♀ Nguyễn Thị Hồng Đào
♀ Hứa Thị Bích Hiền
♀Nguyễn Phan Mỹ Hiền
♂ Lê Cao Khôi
Trang 2I Sơ lược về Menden
II Tìm hiểu về di truyền học
III.Phương pháp nghiên cứu di truyền( lai
phân tích) và 1 số thuật ngữ cơ bản IV.Lai 1 cặp tính trạng tương phản
V.Lai 2 và nhiều cặp tính trạng
Trang 3I/Sơ lược về Menden
• G.Jmendel (1822-1884)
• Menden đã tiến hành những thí nghiệm
kinh điển của mình trên đậu Hà
Lan(1856-1863)
• Năm 1865, năm ra đời của di truyền,
Menden đọc bản báo cáo có tính chất
lịch sử “thí nghiệm về các cơ thể lai
thực vật” tại hội nghị của Hội các nhà tự
nhiên học thành phố Brono.
• Năm 1866,công trình của Menden đã
được in trong kỉ yếu của Hội các nhà tự
nhiên học Brono
• Công trình của ông chỉ tóm tắt trong 50
trang nhưng đã chứa đựng tất cả
những gì là nội dung cơ bản của di
Trang 4II/Tìm hiểu về di truyền học
- Di truyền là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của
bố mẹ tổ tiên cho các thế hệ con cháu.
- Biến dị là hiện tượng con sinh ra có những điểm khác
với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết.
Di truyền và biến dị là 2 hiện tượng song song và gắn
liền với quá trình sinh sản.
- Di truyền học là môn khoa học đề cập tới CSVC, cơ chế và tính quy luật của hiện tương di truyền và biến dị.
- DTH có vai trò lớn trong y học và đặc biệt có tầm quan
trong trong công nghệ sinh học hiện đại
Trang 5III PP nghiên cứu & thuật ngữ cơ bản
Trang 6B1: chọn đối tượng nghiên cứu phù hợp (đậu hà lan)
vòng đời ngắn nên nhanh thu được kết quả lai,có nhiều cặp tính trạng tương phản,đậu Hà lan có khả năng tự thụ phấn rất cao->dễ tạo dòng thuần
B2: tạo dòng thuần chủng: Menden cho đậu hà lan tự
thụ phấn liên tiếp qua nhiều thế hệ cho đến khi kiểu hình của thế hệ sau đồng loạt giống thế hệ
trước
1 Phương pháp nghiên cứu
Trang 7B3: cho lai giữa các dòng thuần mang các cặp
tính trạng tương phản với nhau (tt chất
lượng)
Chú ý : Menden nghiên cứu sự di truyền riêng
rẽ của từng cặp tính trạng sao đó mới
nghiên cứu đồng thời sự di truyền của nhiều cặp tính trạng
B4: thống kê các số liệu thu được ở các phép
lai rồi dùng toán xác suất và thống kê xử lí
các số liệu đó Từ đó rút ra các quy luật di
truyền
Trang 92 Thuật ngữ cơ bản
-Tính trạng: Là những đặc điểm cụ thể về hình thái,
cấu tạo, sinh lí của một cơ thể.
-Gen: Là Nhân tố di truyền quyết định một hoặc một
số tính trạng của sinh vật.
-Alen: Là những trạng thái khác nhau của cùng một
gen.
-Gen alen: các trạng thái khác nhau của cùng 1 gen
tồn tại trên 1 vị trí nhất định của cặp NST tương đồng có thể giống hoặc khác nhau về số lượng, thành phần, trình tự phân bố các nuclêôtit.
Trang 10-Các kí hiệu:
+ P(parentes) là cặp bố mẹ xuất phát + Pt/c:bố mẹ thuần chủng
+ G(gamete):giao tử
+ F(filia):thế hệ con
+ Fb :con lai phân tích
-Giống thuần chủng: Là giống có đặc tính di
truyền đồng nhất, các thế hệ sau giống thế
hệ trước
Trang 11-Lai phân tích: là phép lai giữa cơ thể có kiểu hình
trội cần kiểm tra kiểu gen với cơ thể có kiểu hình lặn tương ứng.
+ Nếu kết quả phép lai phân tích là đồng tính chứng
Trang 12IV Lai 1 cặp tính trạng tương phản
- Khái niệm: Là 2 trạng thái trái ngược, đối lập nhau của cùng 1 loại tính trạng
- Ví dụ:
Trang 13Lai hai loại thuần chủng đậu hoa đỏ và hoa trắng
Pt/c: hoa đỏ x hoa trắng
F1: 100%hoa đỏ F1xF1: hoa đỏ x hoa đỏ F2: 3hoa đỏ:1hoa trắng
1 Thí nghiệm:
2 Nhận xét
Khi lai giữa 2 dòng thuần khác nhau một cặp tính
trạng tương phản thì ở F1 biểu hiện tính chất của
bố hoặc mẹ.Tính trạng được biểu hiện ở F1 là tính trạng trội ,tính trạng chưa biểu hiện ở F1 là tính
trạng lặn, cho F1 tạp giao với nhau được F2 phân ly
Trang 14***Theo quan điểm của Menden:
-Trong cơ thể sinh vật có các nhân tố di truyền có khả năng quy định các tính
trạng của sinh vật Các nhân tố di truyền luôn tồn tại thành từng cặp trong cơ
thể.Nếu cặp nhân tố di truyền gồm 2
chiếc giống nhau gọi là đồng hợp tử trội
or lặn.Nếu 2 chiếc khác nhau gọi là dị
hợp tử
Trang 15-Khi cơ thể hình thành giao tử ,mỗi giao
tử chỉ nhận được một nhân tố di truyền của cặp nhân tố di truyền Vì vậy:
+Cơ thể đồng hợp tử chỉ tạo ra một loại giao tử
+Cơ thể dị hợp tử tạo ra được 2 loại giao tử với tỉ lệ bằng nhau
Quan
điểm
men
den
Trang 16-Khi xảy ra quá trình thụ tinh cứ 2 giao tử
khác giới của cùng một loài kết hợp với
nhau sẽ tạo nên 1 hợp tử.Vì thế hợp tử lại chứa cặp nhân tố di truyền
-Nhân tố di truyền trội lấn át hoàn toàn nhân
tố di truyền lặn vì vậy trong cơ thể dị hợp
tử biểu hiện tính trạng trội
Quan
điểm
men
den
Trang 17-Theo Menden giao tử thuần khiết nghĩa
là 2 nhân tố di truyền tồn tại trong cơ thể tồn tại trong cơ thể độc lập với nhau mà
ko hòa trộn nhau.Điều này có thể hiểu
trong giao tử của F1 chỉ chứa một trong hai nhân tố di truyền
Quan
điểm
men
den
Trang 18-Tất cả tính trạng của sinh vật đều được quy
định bởi các gen
-Trong tế bào lưỡng bội chứa các cặp NST
tương đòng vì thế luôn chứa các cặp gen alen
-Khi tế bào 2n giảm phân xảy ra sự phân li của
***Th eo b
ằng cơ s
ở tế bào
học :
Trang 193 Giải thích của Menden
- Mỗi tính trạng do 1 cặp nhân tố di truyền (cặp alen)nằm trong nhân tế bào qui định.
Trang 20Hiện tượng trội không hoàn toàn : là hiện tượng tính trạng của con lai F1 biểu hiện tính trạng trung gian
giữa bố và mẹ.Bản chất trong kiểu gen dị hợp tử,gen trội lấn áp không hoàn toàn tính trạng lặn->KG dị hợp mang tính trạng trung gian giữa bố và mẹ
Trang 214.Điều kiện nghiệm đúng của định luật phân li:
-Bố mẹ đem lai phải thuần chủng
-Hiện tượng trội phải là trội hoàn toàn -Số lượng cá thể phải đủ lớn
Trang 225.Ý nghĩa
-Kiểm tra cơ cấu di truyền của cơ thể
đem lai bằng phép lai phân tích
-Trong thực tiễn sản xuất ,người ta
thường dùng nhiều giống khác nhau,lai với nhau để tập chung nhiều tính trạng trội của bố mẹ nhưng F1 chỉ được
dùng làm sản phẩm
Trang 23V Lai 2 cặp tính trạng
-Xác suất của những sự kiện xảy ra độc lập và
đồng thời bằng tích xác suất của các sự kiện đó
-Xác suất của những sự kiện xảy ra đồng thời
bằng tích xác suất của các sự kiện đó thì các sự kiện đó xảy ra độc lập nhau và ngược lại
Trang 241.Thí nghiệm của Menden
Trang 252.Nhận xét:
+Mỗi cặp tính trạng đều xảy ra hiện
tượng đồng tính trội ở F1 và phân tính theo tỉ lệ 3 trội:1 lặn ở F2
+Tỉ lệ kiểu hình chung của 2 cặp tính trạng bằng tích tỉ lệ kiểu hìnkh của mỗi cặp tính trạng:
9vt:3vn:3xt:1xn=(3v:1x)(3t:1n)
=>chứng tỏ sự di truyền của 2 cặp tính trạng này độc lập nhau
Trang 263/Giải thích
Theo Menden : các cặp nhân tố di truyền quy định các cặp tính trạng tồn tại độc lập nhau trong cơ thể sinh vật
Trang 27Bằng cơ sở tế bào học :
-Mỗi cặp alen quy định một cặp tính trạng nằm trên một cặp NST tương đồng
-Trong quá trình phát sinh tạo giao tử
của F1 có sự phân li độc lập của các cặp NST tương đồng ,dẫn tới sự phân li độc lập của các cặp gen tương ứng ,tạo nên các loại giao tử khác nhau với xác suất ngang nhau tạo nên F2
Trang 284 Điều kiện nghiệm đúng của đinh luật phân li độc lập
-Các kiểu giao tử dc tạo thành với tần số như nhau
-Các hợp tử và cơ thể mới tạo thành có sức sống như nhau
-mỗi gen quy định một tính trạng
-mỗi cặp gen nằm trên một cặp NST tương
đồng
Trang 295.Ý nghĩa phân ly độc lập:
-Nếu biết được các gen quy định các tính trạng nào đó phân li độc lập thì có thể dự đoán được kết quả phân li kiểu hình ở đời sau
-Khi các cặp alen phân li độc lập thì qua quá
trình sinh sản hữu tính sẽ tạo ra một số lượng lớn biến dị tổ hợp
sinh vật có nhiều khả năng thích nghi với
điều kiện môi trường sống thường xuyên
Trang 31Cảm ơn thầy
và các bạn đã
lắng nghe nhóm mình thuyết trình