Tu chon bam sat 13 NhanNguyen Binh Khiem

[r]

Gi¸o viªn thùc hiÖn : Vi Xu©n H¶i THPT Chi L¨ng

Trạng Trình Nguyễn Bỉnh

Khiêm

(1491-1585)

I.Tác giả, tác phẩm ( sgk )

II.Tìm hiểu bài thơ :

- Loại : trữ tình

- Chủ đề :

Nhàn nh một tâm sự thâm trầm , sâu sắc , khẳng

định một quan niệm nhân sinh : sống là hoà hợp với tự nhiên , giữ cốt cách thanh cao, v ợt lên trên danh lợi

Một mai , một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

1 Câu 1+ 2 :

- Cuộc sống thuần hậu thể hiện ở ngay hai câu thơ đầu

những công cụ lao động quen

cuộc sống “ tự cung tự cấp” thì cũng là sự ngông ngạo tr ớc thói

đời

một … một … một

nhu cầu cuộc sống của tác giả chẳng có gì cao sang thật khiêm tốn , bình dị lại vừa cho thấy tất cả đều đ ợc chuẩn bị sẵn sàng chu đáo

- Dù ai có thú vui nào cũng mặc, ta cứ thơ thẩn ( gợi ra trạng thái thanh thản ) theo cách sống của ta.

lao động hàng ngày

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,

Ng ời khôn, ng ời đến chốn lao xao

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao

2.Bốn câu tiếp :

+ Tuyết Giang phu tử về với thiên thiên, sống hoà thuận theo tự nhiên

là thoát ra khỏi vòng ganh đua cuả thói tục , là không bị cuốn hút bởi bởi tiền tài, địa vị, để tâm hồn thanh cao khoáng đạt

+ “Ta dại” , “ ng ời khôn” khẳng định

ph ơng châm sống của tác giả , pha chút mỉa mai với ng ời khác Ta dại

có nghĩa là ta ngu dại

Đây là cái ngu của bậc đại trí thức.Ng

ời x a có câu “ Đại trí nhi ngu”

nghĩa là ng ời có trí tuệ lớn th ờng không khoe khoang , bề ngoài xem

ra rất vùng về dại dột

Cho nên khi nói “ ta dại” cũng là thể hiện thái độ “ ngông” với cuộc đời

+ Tìm nơi “vắng vẻ” không phải là lánh xa cuộc đời đó là nơi tĩnh tại của thiên thiên và nơi thảnh thơi tâm hồn

+ “Chốn lao xao” là nơi vụ lợi co nhiều thủ đoạn bon chen, luồn lách, sát phạt, …

luồn lách, sát phạt, …

 Quan niệm sống nhàn của NBK là từ bỏ chốn quan tr ờng danh lợi về sống thuận theo tự nhiên

 Trạng Trình là một bậc thức giả với trí tuệ vô cùng tỉnh táo.Tỉnh táo trong cách nói đùa vui, ng ợc nghĩa , dại mà thực chất là khôn, còn khôn mà hoá dại Nh vậy quan niệm dại khôn NBK có phần xuất phát từ trí tuệ, triết lí dân gian “ ở hiền gặp lành”, “ ác giả ác báo”

-Cuộc sống bậc đại ẩn am Bạch Vân đạm bạc mà thanh cao.Cuộc sống thanh cao trong sự trở về với tự nhiên mùa nào thức ấy.Măng trúc, giá đỗ, hồ sen, ao tất cả đều rất gần gũi với cuộc sống đời th ờng đó là cuộc sống quê mùa đạm bạc, dân dã Đạm bạc chứ

không khắc khổ.Đạm đi với thanh , đó là thú nhàn đó là vẻ đẹp của một nhân cách hiếm có

R ợu , đến cội cây, ta sẽ uống,

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

3.Hai câu cuối :

- Trạng Trình là bậc triết gia với trí tuệ uyên thâm , nhà thơ tìm đến

“ say” chỉ là để “ tỉnh” cuộc sống nhàn là kết quả của một nhân cách một trí tuệ Trí tuệ nhận ra công danh, của cải , quyền quý chỉ là giấc chiêm bao

 Trí tuệ nâng cao nhân cách để nhà thơ từ bỏ chốn lao xao quyền quý đến với nơi vắng vẻ

đạm bạc mà thanh cao