slide 1 kióm tra bµi cò §äc thuéc lßng “bµi th¬ vò tióu ®éi xe kh«ng kýnh” – ph¹m tiõn duët vµ nªu nh÷ng ®æc ®ióm c¬ b¶n vò néi dung vµ nghö thuët cña bµi th¬ ng÷ v¨n bµi 10 §ång chý chýnh h÷u i §ä

[r]

Trang 1

Kiểm tra bài cũ :

Đọc thuộc lòng “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Bài thơ về tiểu đội xe không kính” – Phạm Tiến Duật và nêu những

đặc điểm cơ bản về nội dung và nghệ thuật của bài thơ ?

Trang 2

Ngữ văn : Bài 10 : Đồng chí

-Chính

Hữu-

I, Đọc – tìm hiểu chung : tìm hiểu chung :

1.Tác giả :

- Chính Hữu tên khai sinh là Trần Đình Đắc, sinh năm 1962, quê ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

- Năm 1946, ông gia nhập Trung đoàn Thủ đô và hoạt động

trong quân đội suốt hai cuộc kháng chiến của dân tộc

-Thơ ông chủ yếu viết về ng ời lính, th ờng có những cảm xúc dồn nén,ngôn ngữ và hình ảnh chọn lọc, hàm súc

- Ông đ ợc Nhà n ớc trao tặng Giải th ởng Hồ Chí Minh về

văn học nghệ thuật (năm 2000)

2 Tác phẩm :

- Bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Đồng chí” đ ợc sáng tác vào đầu năm 1948, sau khi tác giả cùng

đồng đội tham gia chiến đấu trong chiến dịch Việt bắc ( thu đông năm 1947)

- Bài thơ là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất viết về ng ời lính cách mạng của văn học thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1946 – 1954)

Nhà thơ chính hữu

Trang 3

-Chính

Hữu-

II, đọc – tìm hiểu chung : hiểu văn bản :

1 Cơ sở hình thành tình đồng chí của ng ời lính :

- Tình đồng chí đồng đội bắt nguồn sâu xa từ sự t ơng đồng về cảnh ngộ xuất thân nghèo khó: Họ đều là những ng ời nông dân chân lấm tay bùn, ra đi từ những miền quê lam

lũ: Quê h ơng anh n ớc mặn, đồng chua”

Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá ”

Họ từ mọi miền ph ơng xa của Tổ quốc nh ng cùng chung mục đích lí t ởng đã tập hợp lại trong hàng ngũ quân đội cách mạng và trở nên thân quen nhau

- Tình đồng chí nảy sinh từ cùng chung chí h ớng, chung nhiệm vụ, sát cánh bên nhau trong

hàng ngũ chiến đấu: Hình ảnh thơ vừa tả thực (khi hai ng ời lính cùng canh gác bên nhau) vừa mang ý nghĩa t ợng tr ng: “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Súng bên súng” là cùng chung hành động, chung nhiệm vụ; đầu bên ”

đầu” là chung chí h ớng, lí t ởng.

- Tình đồng chí nảy nở trong sự chan hoà , chia sẻ mọi gian lao cũng nh niềm vui,đó là mối tình tri kỉ của những ng ời bạn chí cốt , mà tác giả đã biểu hiện bằng một hình ảnh thật cụ thể, giản dị mà hết sức gợi cảm : “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ ”

* Nhà thơ đã hạ một dòng thơ đặc biệt với một từ gồm hai tiếng: “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Đồng chí “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” – tạo một nốt nhấn, nó vang lên nh một sự phát hiện, một lời khẳng định, đồng thời lại nh một cái bản

lề gắn kết đoạn đầu với đoạn thứ hai của bài thơ

Trang 4

-Chính

Hữu-

1 Cơ sở hình thành tình đồng chí của ng ời lính :

2 Những biểu hiện của tình đồng chí:

- Đồng chí, đó là sự cảm thông sâu xa những tâm t nỗi lòng của nhau:” Ruộng n ơng…ra lính”.ra lính”

- Đồng chí, đó là cùng nhau chia sẻ những gian lao thiếu thốn của cuộc đời ng ời lính: “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”áo anh rách vai…ra lính” chân không giày” và nhất là cùng trải qua những cơn sốt rét rừng hành hạ

Đoạn thơ với những câu thơ sóng đôi đối ứng nhau diễn tả đ ợc sự gắn bó, chia sẻ trong mọi cảnh ngộ của ng ời lính Trong khó khăn gian nan vẫn không dập tắt đ ợc niền tin, sức mạnh tinh thần của họ Họ vẫn lạc quan, vẫn “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”c ời” Chính tình đồng chí đồng đội gắn bó keo sơn đã tạo nên sức mạnh tinh thần của ng ời lính cách mạng

- Th ơng nhau tay nắm lấy bàn tay“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” ” – vừa nói lên tình cảm gắn bó sâu nặng của những ng ời

lính vừa gián tiếp thể hiện sức mạnh của tình cảm ấy.D ờng nh chỉ bằng một cử chỉ tay nắm lấy “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”

bàn tay” mà những ng ời lính nh đ ợc tiếp thêm sức mạnh v ợt qua mọi khó khăn gian khổ

Trang 5

- Câu thơ cuối là một hình ảnh đẹp: “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” Đầu súng trăng treo” tâm hồn lãng mạn của ng ời lính cảm nhận đ ợc vẻ đẹp của thiên nhiên: Vầng trăng ở l ng trời nh treo trên đầu súng Câu thơ không chỉ

đẹp về nghĩa tả thực mà còn đẹp ở hình ảnh biểu t ợng: “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Súng” là hình ảnh chiến tranh; “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Trăng”

là biểu t ợng của bình yên, hạnh phúc Hai hình ảnh đối lập đặt cạnh nhau Ng ời lính cầm súng chiến đấu để bảo vệ cho hoà bình, để bầu trời mái mãi thanh bình, yên vui

* Bài thơ kết thúc bằng một hình ảnh đặc sắc, đây là một bức tranh

đẹp về tình đồng chí, đồng đội của ng ời lính, là biểu t ợng đẹp về cuộc đời ng ời chiến sĩ Trong bức tranh, nổi lên trên nền cảnh rừng đêm giá rét là ba hình ảnh gắn kết với nhau:ng ời lính, cây súng và vầng trăng Sức mạnh của tình đồng chí ,đồng đội đã giúp họ v ợt lên

sự khắc nghiệt của cuộc sống hiện tại, cầm chắc tay súng bảo vệ vầng trăng hoà bình

* Ba câu thơ cuối khắc hoạ thật đẹp bức chân dung của những ng ời đồng chí trong một đêm

canh gác Trong đêm đông giá rét, giữa chốn rừng núi hoang vu, chân dung ng ời lính hiện

lên đẹp và cảm động: ” Đứng cạnh bên nhau…ra lính”.…ra lính”.đầu súng trăng treo”

Từ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”chờ” hiện lên t thế chủ động của ng ời lính sẵn sàng chiến đấu - Từ ngữ tự nhiên giản dị

mà cũng thật chính xác

Trang 6

Thảo luận:

Câu 1: Hình ảnh “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”đầu súng trăng treo” là một hình ảnh rất đẹp của thơ ca kháng chiến chống Pháp, cảm nhận của em về hình ảnh này?

-Thể hiện xúc cảm cao nhất về vẻ đẹp của tâm hồn ng ời lính

- Gợi ra nhiều liên t ởng phong phú: Súng và trăng vừa gần vừa xa, vừa thực tại vừa mơ

mộng, vừa giàu chất chiến đấu mà vẫn thấm đẫm chất trữ tình

- Là biểu tr ng giàu chất thơ, kết tinh vẻ đẹp chân dung ng ời chiến sĩ cách mạng

Câu 2: Em có suy nghĩ gì về nhan đề của bài thơ?

“Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Đồng chí” là những ng ời cùng chí h ớng, cùng một đoàn thể chính trị hay một tổ chức Bài thơ viết về tình đồng đội của những ng ời lính đ ợc đặt tên là “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Đồng chí” vừa trân trọng vừa thiêng liêng Tác giả nêu lên một cách đầy đủ hơn về đồng chí: Không chỉ cùng lí t ởng mà còn gắn bó san sẻ yêu th ơng nhau Sâu xa hơn, tên gọi đồng chí đã xác nhận thêm một mối quan hệ mới cho con ng ời Việt Nam trong một thời đại mới - thời đại cách mạng

Câu 3: So sánh hình ảnh ng ời lính ở bài thơ này và “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Bài thơ về tiểu đội xe không kính” ?

Trang 7

-Chính

Hữu-

III, Tổng kết:

Bài tập trắc nghiệm:

1.Chọn ph ơng án đúng.

Tình đồng chí của những ng ời lính dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí t ởng chiến đấu đ

ợc thể hiện thật tự nhiên, bình dị mà sâu sắc trong mọi hoàn cảnh, nó góp phần quan trọng tạo nên sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần của ng ời lính cách mạng

A Đúng B Sai

Trang 8

-Chính

Hữu-

Tình đồng chí cuả những ng ời lính dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí t ởng chiến

đấu đ ợc thể hiện thật tự nhiên, bình dị mà sâu sắc trong mọi hoàn cảnh, nó góp phần quan trọng tạo nên sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần của ng ời lính cách mạng

A Đúng B Sai

Trang 9

-Chính

Hữu-

Tình đồng chí cuả những ng ời lính dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí t ởng chiến đấu đ

A Đúng B Sai

2 Trong những nhận xét sau về bài thơ Đồng chí , theo em nhận xét nào đúng?“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” ”

A Hình ảnh thơ giản dị, chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm

B Tác giả xây dựng hình ảnh ng ời lính bằng bút pháp ớc lệ, khoa tr ơng

C Bài thơ là một bức t ợng đài bằng thơ về anh bộ đội cụ Hồ trong kháng chiến chống Pháp với tình đồng chí keo sơn gắn bó

Trang 10

-Chính

Hữu-

Tình đồng chí cuả những ng ời lính dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí t ởng chiến đấu đ

A Đúng B Sai

2 Trong những nhận xét sau về bài thơ Đồng chí , theo em nhận xét nào đúng?“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” ”

A Hình ảnh thơ giản dị, chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm

B Tác giả xây dựng hình ảnh ng ời lính bằng bút pháp ớc lệ, khoa tr ơng

C Bài thơ là một bức t ợng đài bằng thơ về anh bộ đội cụ Hồ trong kháng chiến chống Pháp với tình đồng chí keo sơn gắn bó

Trang 11

-Chính

Hữu-

- Tình đồng chí của những ng ời lính dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí t ởng

chiến đấu đ ợc thể hiện thật tự nhiên, bình dị mà sâu sắc trong mọi hoàn cảnh, nó góp phần quan trọng tạo nên sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần của ng ời lính cách mạng - Bài

keo sơn của họ qua những chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị, chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm.

IV, Luyện tập:

Viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của em về đoạn cuối bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Đồng chí”:

“Bài thơ về tiểu đội xe không kính”Đêm nay…ra lính”.trăng treo”

Bài tập về nhà: - Học thuộc lòng bài thơ

- Soạn bài : Đoàn thuyền đánh cá

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	3,29 MB