- Trong nước sau khi lên nắm chính quyền,triều đình nhà Nguyễn đã xóa bỏ những chính sách tiến bộ của nhà Tây Sơn...Những chính sách đó không phát huy được sức mạnh đoàn kết dân tộc, ng[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT TỨ KỲ
TRƯỜNG THCS QUANG PHỤC
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9
Năm học 2009 – 2010 Thời gian làm bài 90 phút
(Đề này gồm:03 câu, 01 trang)
Câu 1:(7 điểm)
Bằng những hiểu biết của em về lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX hãy cho biết:
1.Hoàn cảnh lịch sư dẫn tới sự ra đời trào lưu tư tưởng canh tân đất nước những năm cuối thế kỷ XIX?
2 Những ai là người đưa ra đề nghị canh tân đất nước? Các đề nghị đó có được thực hiên không? Vì sao ?Theo em các đề nghị cải cách đó có tác dụng như thế nào?
Câu 2:(6 điểm)
Có ý kiến cho rằng: “ việc để nước ta rơi vào tay thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX là trách nhiệm của nhà Nguyễn” Bằng những sự kiện lịch sử có chọn lọc em hãy làm sáng tỏ
nhận định trên?
Câu 3:(7 điểm)
1 Em hãy kể tên các nước trong khu vực Đông Nam Á?
2 Hiệp hội các nước Đông Nam Á – ASEAN ra đời trong hoàn cảnh nào? Mục tiêu, nguyên tắc hoạt đông là gì?
3 Vì sao nói : Từ đầu những năm 90 của TK XX “ Một chương mới đã mở ra trong lịch sử khu vực Đông Nam Á”?
Hết
Mã ký hiệu SU-DH06-HSG9-09
Trang 2PHÒNG GD&ĐT TỨ KỲ
TRƯỜNG THCS QUANG PHỤC
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9
Năm học 2009 – 2010 MÔN : Lịch Sử
(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
Câu 1
(7 điểm)
1 Hoàn cảnh: (2 điểm)
- Vào nửa TK XIX các nước Tư Bản phương Tây đang trên đà phát triển
mạnh mẽ, chúng đẩy mạnh các cuộc chinh phục thuộc địa, tìm kiếm nguyên
liệu và thị trường Việt Nam là đối tượng bị nhòm ngó
- Trong nước sau khi lên nắm chính quyền,triều đình nhà Nguyễn đã xóa bỏ
những chính sách tiến bộ của nhà Tây Sơn Những chính sách đó không phát
huy được sức mạnh đoàn kết dân tộc, ngược lại càng làm cho nền kinh tế,xã
hội,chính trị mất ổn định, đất nước càng ngày càng khủng hoảng
- Trước tình hình đó, nhân dân khắp nơi nổi dậy đấu tranh ở nhiều nơi, càng
làm cho tình hình đất nước thêm rối loạn và suy yếu
- Tình hình đó đặt cho Việt Nam hai con đường để lựa chọn:
+ Một là : Cải cách canh tân đất nước để thoát khỏi khủng hoảng, mở rộng
quan hệ bang giao khôn khéo để bảo vệ độc lập chủ quyền
+ Hai là : Tiếp tục duy trì chế độ quân chủ chuyên chế bảo thủ lạc hậu và
phản động
0,5 điểm
0,5 điểm 0,5 điểm 0,25 điểm
0,25 điểm
2 Những đề nghị cải cách:(5 điểm)
- Xuất phát từ tình hình thực tế của đất nước, một số quan lại sĩ phu yêu nước
tiến bộ đã mạnh dạn đua ra những đề nghị cải cách, đổi mới nội trị ngoại
giao để cứu vãn đất nước
- Những đề nghị cải cách tiến bộ :
+ Năm 1868 Trần Đình Túc và Nguyễn Huy Tế xin mở cửa biển Trà Lý
(Nam Định)
+ Năm 1872, Viện Thương Bạc xin mở cửa biển ở miền Bắc và miền Trung
+ Năm 1863 đến 1871, Nguyễn Trường Tộ gửi 30 bản đièu trần
+ Năm 1877 và năm 1882, Nguyễn Lộ Trạch dâng 2 bản “Thời vụ sách”
* Kết cục : Những đề nghị cải cách đó không được thực hiện vì:
+ Các đề nghị cách mang tính lẻ tẻ, rời rạc,chưa xuất phát từ cơ sở bên
trong, chưa động cham đến các vấn đề cơ bản của thời đại
+ Do triều đình nhà Nguyễn bảo thủ lạc hậu, bất lực trong việc thích ứng
được với điều kiện hoàn cảnh lịch sử bấy giờ
*Tác dụng :
+ Những tư tưởng tiến bộ đó đã tấn công vào hệ tư tưởng bảo thủ lạc hậu
của xã hội phong kiến, làm chuyển biến cách nghĩ, cách làm của một số quan
lai đương thời
+ Thể hiện ý thức mới của con ngườ Việt Nam bước đầu hòa nhập với xu thế
chung của thời đại, làm tiền đề cho sự ra đời phong trào Duy Tân sau này
0,5 điểm
0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm
0,75 điểm 0,75 điểm
Mã ký hiệu
Trang 3Câu 2
6 Điểm
“ việc để nước ta rơi vào tay thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX là trách
nhiệm của nhà Nguyễn” vì:
* Hoàn cảnh thế giới:(1 điểm)
- Cuối thế kỷ XIX cac nước Tư Bản phương Tây đang trên đà phát triển
mạng mẽ,nhu câu thị trường, thuộc địa ngày càng tăng
- Một số nước Á, Phi, Mỹ La Tinh đã trở thành thuuộc địa của các nước TB
phương Tây
- Một số nước còn lại đang tìm con đường khác nhau để đối phó Có nước
dùng con đường vũ trang để đối phó,có nước tiến hành cải cách, có nước lại
dùng con đường ngoại giao khôn khéo ( Thái Lan )
* Hoàn cảnh trong nước:( 1,5 điểm)
- Nhà nước phong kiến dưới triều Nguyễn đã trở lên lỗi thời, lạc hậu, vua
quan an chơi sa đọa, đất nước lâm vào tình trạng rối loạn suy thoái
- Nhiều cuộc đấu tranh của nhân dân nổ ra
- Nhân cơ hội đó thực dân Pháp đem quân xâm lược, càng làm cho đất nước
khủng hoảng
* Hành động của nhà Nguyễn:
- Trong hoàn cảnh đó, nha Nguyễn vẫn dùng những chính sách bảo thủ phản
động để đối phó với nhân dân, không tập hợp doàn kết dân tộc, không phát
huy sức mạnh của toàn dân để chống Pháp
- Một số quan lại sĩ phu tiến bộ đã đưa ra những đề nghị cải cách tiến bộ,
nhưng đều bị triều đình khước từ Khiến cho nền kinh tế, xã hội, chính trị
ngày càng suy thoái mất khả năng tự vệ
- Thực tế trên chiến trường triều đình đã không kiên quyết lãnh đạo nhân dân
kháng Pháp bỏ lỡ cơ hội đánh và thắng Pháp
+ Năm 1861 trên chiến trường Gia Định
+ Chiến thắng Cầu giấy lần I năm 1873
+ Chiến thắng Cầu Giấy lần II năm 1883
- Có thể nói Việt Nam thời kỳ này có khả năng thoát khỏi ách đô hộ của
thựch dân Pháp nếu như nhà Nguyễn tiến hành những cải cách tiến bộ như
Nhật Bản, hay thực hiên đường lối ngoại giao mềm dẻo như Thái Lan
Nhưng nhà Nguyễn lại càng lún sâu vào con đường đối lập với quần chúng
nhân dân,run sợ bạc nhược trước thực dân Pháp, từng bước đầu hàng dâng
nước ta cho thực dân Pháp Như vậy trách nhiệm một phần phải thuộc về
nhà Nguyễn
0,25 điểm 0,25 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm
0,75 điểm
0,75 điểm
Câu 3
7 Điểm
1 Các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á:
Học sinh kể đầy đủ 11 quốc gia trong khu vưc Đông Nam Á theo SGK lịc sử
lớp 9 trang 22
2 Hiệp hội các nước Đông Nam Á – ASEAN:
* Hoàn cảnh :
- Sau khi giành độc lập, đứng trước nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội đất
nước, nhiều nước Đông Nam Á đã chủ trương thành lập một tổ chức liên
minh khu vực nhằm cùng nhau phát triển kinh tế
- Mặt khác, để hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài đối với khu
vực, nhất là khi cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ ở Đông Dương ngày càng
không thuận lợi, khó tránh khỏi thất bại
1 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
Trang 4- Ngày 8/8/1967 Hiệp hội các nước Đông Nam Á – ASEAN được thành lập
tại Băng Cốc ( Thái Lan ),gồm 5 nước : Inđônêxia, Thái Lan, Malaixia,
Philíppin, Xingapo Trụ sở của ASEAN tại Gia các ta ( Inđônêxia )
* Mục tiêu hoạt động:
Phát triển kinh tế văn hóa, thông qua những nỗ lực hợp tác chung giữa các
thành viên, trên tinh thần duy trì hòa bình và ổn định khu vực
* Nguyên tắc hoạt động:
- Cùng nhau tôn trọng chủ quyền, toàn ven lãnh thổ
- Không can thiệp vào công việc nội bộcủa nhau, giải quyết các tranh chấp
bằng biện pháp hòa bình
- Hợp tác và phát triển có kết quả
3 Từ đầu những năm 90 của TK XX “ Một chương mới đã mở ra trong
lịch sử khu vực Đông Nam Á” vì:
- Từ khi thành lập năm 1967, ASEAN mới chỉ có 5 nước thành viên Năm
1884 Brunây xin ra nhập ASEAN và trở thành thành viên thứ 6 của tổ chức
này Những năm 80 do vấn đề Campuchia, mà quan hệ giữa 3 nước Đông
Dương trở lên căng thẳng
- Từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX, sau chiến tranh lạnh và vấn đề
Campuchia được giải quyết thì tình hình chính trị trong khu vực được cải
thiện rõ rệt Xu hướng nổi bầt đầu tiên là sự mở rộng thành viên của tổ
chức,lần lượt các nước trong khu vực tham gia và là thành viên của tổ chức
ASEAN
+ Tháng 7/1995 Việt Nam chính thức gia nhập ASEAN và trở thành thành
viên thứ 7 của ASEAN
+ Tháng 9/1997 Lào vầ Myanma gia nhập ASEAN
+ Tháng 4/1999 Campuchia được kết nạp vào tổ chức này
Như vậy, ASEAN từ 6 nước đã phát triển thành 10 nước
- Trên cơ sở đó, ASEAN chuyển trọng tâm hoạt động sang hợp tác kinh tế,
đồng thời xây dựng khu vực Đông Nam Á hòa bình, ổn địnhđể cùng nhau
phát triển phồn vinh
+ Năm 1992 thành lập khu vực mậu dịch tự do ( AFTA )
+ Năm 1994 tổ chức diẽn đàn khu vực ( ARF ) với sự tham gia của 23 nước
trong và ngoài khu vực
Như vậy, “Một chương mới đã mở ra trong lịch sử khu vực Đông Nam Á”
Hết
0,5 điểm
0,5 điểm 0,25 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm
0,5 điểm
0,75 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm
0,75 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm
Trang 5Người ra đề Tổ trưởng chuyên môn Ban giám hiệu
Nguyễn Trường Huy Vũ Hoài Thương Phạm Hồng Hạnh