Khi dùng nguồn điện áp lớn để tạo ra sự phóng diện trong chất khí, ta thấy có hiện tượng nhân số hạt tải điện3. Hiện tượng tăng mật độ hạt tải điện trong chất khí do dòng điện ch[r]
Trang 1Bài 15: DềNG ĐIỆN TRONG CHẤT KHÍ
Ngày soạn:12/11/2009
Ngày dạy:
Tiết thứ:29 và 30
A Mục tiờu.
- Phõn biệt được sự dẫn điện khụng tự lực & sự dẫn điện tự lực trong chất khớ
- Phõn biệt được hai quỏ trỡnh dẫn điện tự lực quan trọng trong chất khớ là hồ quang điện & tia lửa điện
- Trỡnh bày được cỏc ứng dụng của quỏ trỡnh phúng điện trong chất khớ
- Phũng trỏnh sột
B Chuõ̉n bị.
- GV: Mụ hỡnh ảo thớ nghiệm hỡnh 15.1 ; 15.2 ; Hỡnh 15.4; 15.5
- HS: Đọc trước bài Tỡm cõu trả lời cho cõu C1
C Tiến trỡnh lờn lớp.
1 ễ̉n định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Điều kiện để có dòng điện trong một môi trường là gỡ ?
- Định nghĩa : Dòng điện trong chất điện phân ?
3 Hoạt động dạy - học:
Hoạt động của giáo viờn và học sinh Nội dung cơ bản
Hoạt động 1:Chất khớ là mụi trường
cách điện
\HS: Đọc phần I và trả lời cõu C1 ?
Hoạt động 2:Sự dẫn điện của chất khớ
trong điều kiện thường
\GV: Mụ tả thớ nghiệm 15.1 và 15.2.
\ KL:Về cỏc hạt tải điện khi :
+ Khụng khớ ở điều kiện thường
+ Khi cú tỏc nhõn (ngọn lửa , tia tử
ngoại)
\HS: Làm cõu C2 ?
Hoạt động 3:Bản chất dũng điện trong
chất khớ
\GV: Tỏc nhõn ion hoỏ ?
\GV : Hỡnh ảnh mụ phỏng quỏ trỡnh ion hoỏ
chất khớ bằng tỏc nhõn
\HS: Chất khớ khi bị ion hoỏ thỡ cú cỏc hạt
tải điện nào ?
\HS: Khi U 0 E 0 Fq E. ion
I Chất khớ là mụi trường cách điện
Chất khớ khụng dẫn điện vỡ cỏc phõn tử khớ đều ở trạng thỏi trung hoà điện , do đú trong chất khớ khụng cú hạt tải điện
II Sự dẫn điện của chất khớ trong điều kiện thường
Thớ nghiệm cho thấy:
+ Trong chất khớ cũng cú nhưng rất ớt cỏc hạt tải điện
+ Khi dựng ngọn đốn ga để đốt núng chất khớ hoặc chiếu vào chất khớ chựm bức xạ tử ngoại thỡ trong chất khớ xuất hiện cỏc hạt tải điện Khi đú chất khớ cú khả năng dẫn điện
III Bản chất dũng điện trong chất khớ
1 Sự ion hoá chất khớ và tác nhõn ion hoá
Ngọn lửa ga, tia tử ngoại của đốn thuỷ ngõn trong thớ nghiệm trờn được gọi là tỏc nhõn ion hoỏ Tỏc nhõn ion hoỏ đó ion hoỏ cỏc phõn tử khớ thành cỏc ion dương, ion
õm và cỏc electron tự do
Trang 2
dương; ion âm và êlectron chuyển động thế
nào trong E ?
\HS: Định nghĩa dòng điện trong chất khí ?
\ Điều gì sảy ra khi không còn tác nhân ion
hoá ? cho dù E 0
\ Quá trình dẫn điện không tự lực là gì ?
\GV: Sự phụ thuộc của I theo U trong quá
trình dẫn điện không tự lực của chất khí
\GV:Phân tích đồ thị các đoạn Oa; ab; bc
\ HS: Quá trình dẫn điện không tự lực của
chất khí có tuân theo định luật Ôm hay
không ?
\HS: Trả lời câu C3 ?
\ Hiện tượng nhân số hạt tải điện là gì ?
\ GV:Mô tả quá trình nhân số hạt tải điện
theo kiểu thác lũ (tuyết lở)
Vậy: Dòng điện trong chất khí là dòng chuyển dời có hướng của các ion dương theo chiều điện trường và các ion
âm ,các êlectron ngược chiều điện trường
Khi mất tác nhân ion hóa, các ion dương, ion âm, và electron trao đổi điện tích với nhau hoặc với điện cực để trở thành các phân tử khí trung hoà, nên chất khí trở thành không dẫn điện,
2 Quá trình dẫn điện không tự lực của chất khí
Quá trình dẫn điện của chất khí nhờ có tác nhân ion hoá gọi là quá trình dẫn điện không tự lực Nó chỉ tồn tại khi ta tạo ra hạt tải điện trong khối khí giữa hai bản cực và biến mất khi ta ngừng việc tạo ra hạt tải điện
Quá trình dẫn diện không tự lực không tuân theo định luật Ôm
3 Hiện tượng nhân số hạt tải điện trong chất khí trong quá trình dẫn điện không
tự lực
Khi dùng nguồn điện áp lớn để tạo ra sự phóng diện trong chất khí, ta thấy có hiện tượng nhân số hạt tải điện
Hiện tượng tăng mật độ hạt tải điện trong chất khí do dòng điện chạy qua gây ra gọi là hiện tượng nhân số hạt tải điện.
( Tiết 2) Hoạt động 4: IV Quá trình dẫn điện tự lực trong
chất khí và điều kiện để tạo ra quá trình dẫn điện tự lực
d Củng cố: Kiến thức cơ bản của bài (Phần đóng khung)
e Dặn dò: Bài tập 1-9 / 93
Đọc phần : Em có biết ?
Đọc trước bài: Dòng điện trong chân không
D Rút kinh nghiệm: