Cây ngô cành bích com chim phượng hoàng nó đậu cao”. T.[r]
Trang 2Trong đầm gì đẹp bằng
Lá xanh bông trắng lại nhị vàng
T
Phối thanh
Ngắt nhịp
Vần
VÍ DỤ VỀ LUẬT THƠ LỤC BÁT
sen
chen
sen chen
Trang 3MÔ HÌNH HÀI THANH, VẦN, NHỊP THƠ LỤC BÁT
1 - 2 - 3 - 4 - 5 -
1 - 2 - 3 - 4 - 5 -
B
B
B
B
Vần
Vần
Ngắt nhịp
6
8 6
6
6
8
6
6
Trang 4CHÚ Ý
• Khi có tiểu đối, B-T có thay đổi:
“Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh
Giật mình mình lại thương mình xót xa”
(Truyện Kiều – Nguyễn Du)
• Do ý thơ, nhịp thơ cũng có thể thay đổi
• Lục bát biến thể, số tiếng thay đổi:
“Nước trong xanh lơ lửng cái con cá vàng Cây ngô cành bích com chim phượng hoàng nó đậu cao”
T
Trang 5MÔ HÌNH VẦN, NHỊP, HÀI THANH THƠ SONG THẤT LỤC BÁT
1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 -
1 - 2 - 3 - 4 - - 6 -
1 - 2 - 3 - 4 - 5 -
1 - 2 - 3 - 4 - 5 - - 7 -
1 - 2 - 3 - 4 - - 6 -
Vần Vần
Vần
Vần
7
5
8
5
6 6
7 5
7
7 6
Trang 6MÔ HÌNH HÀI THANH, NHỊP THƠ NGŨ NGÔN BÁT CÚ
Dòng 1 Dòng 2 Dòng 3 Dòng 4 Dòng 5 Dòng 6 Dòng 7 Dòng 8
Niêm
Niêm
Vần
Vần
Niêm
Niêm
Vần
Vần
Nhịp
B
B B
B T
T T
B
B
T
T
T
B T
B
B B
B
Có thể có vần
Trang 7MÔ HÌNH HÀI THANH, NHỊP THƠ THẤT NGÔN TỨ TUYỆT
Tiếng
Niêm và đối 1 2 3 4 5 6 7 Vần
Dòng 1 Dòng 2 Dòng 3 Dòng 4
Đối
Đối
Vần
Vần
Nhịp
T
T B B
B
B T T
T
T B B
B
B B
B T T
T
T B B
B
B T T
Luật bằng vần bằng Luật trắc vần bằng
Có thể có vần
B Vần
Trang 8Tiếng
Niêm và đối 1 2 3 4 5 6 7 Vần
Dòng 1 Dòng 2 Dòng 3 Dòng 4 Dòng 5 Dòng 6 Dòng 7 Dòng 8
Niêm
Niêm
Đối
Đối
Vần
Vần
Niêm
Niêm
Vần
Vần
Vần
Nhịp
MÔ HÌNH HÀI THANH, NHỊP THƠ THẤT NGÔN BÁT CÚ
B
B
B T
T
T
B T
T
T
T B
B
B
T B B
B
B T
T
T
B T T
T
T B
B
B
T B
T
T
T B
B
B
T B
B
B
B T
T
T
B T
B
B
B B
B
Luật bằng vần bằng Luật trắc vần bằng
Trang 9THƠ NĂM TIẾNG
“Trước sân / anh thơ thẩn
Đăm đắm / trông nhạn về
Mây chiều / còn phiêu bạt
Lang thang / trên đồi quê”
(Tình quê – Hàn Mặc Tử)
“Vận nước / như mây quấn Trời Nam / mở thái bình
Vô vi / trên điện các
Chốn chốn / dứt đao binh”
(Vận nước – Pháp Thuận)
T
T
B
T
B
B
THƠ MỚI THƠ CỔ ĐiỂN
Trang 10THƠ BẢY TIẾNG
“Rặng liễu (T) đìu hiu (B) / đứng chịu (T) tang
Tóc buồn (B) buông xuống (T) / lệ ngàn (B) hàng Đây mùa (B) thu tới (T) / – mùa thu (B) tới
Với áo (T) mơ phai (B) / dệt lá (T) vàng…”
(Đây mùa thu tới – Xuân Diệu)
“Bước tới (T) đèo Ngang (B) / bóng xế (T) tà
Cỏ cây (B) chen đá (T) / lá chen (B) hoa
Lom khom (B) dưới núi (T) / tiều vài (B) chú
Lác đác (T) ven sông (B) / chợ mấy (T) nhà…”
Trang 11THƠ TÁM TIẾNG
“Đây / những tháp gầy mòn / vì mong đợi
Những đền xưa / đổ nát / dưới thời gian
Những sông vắng / lê mình / trong bóng tối
Những tượng Chàm / lở lói / rỉ rên than”
Trang 12THƠ HỖN HỢP
“Tôi muốn / tắt nắng đi
Cho màu / đừng / nhạt mất
Tôi muốn / buộc gió lại
Cho hương / đừng / bay đi
Của ong bướm / này đây tuần tháng mật
Này đây / hoa của đồng nội / xanh rì
Này đây / lá của cành tơ / phơ phất
Của yến anh / này đây / khúc tình si…”
Trang 13THƠ TỰ DO
“Anh chị em ơi !
Hãy giương súng lên cao,/ chào xuân 68
Xuân / Việt Nam
Xuân / của lòng dũng cảm
Ai đến kia / rộn rã cùng xuân
Hoan hô / anh giải phóng quân
Kính chào anh / con người đẹp nhất…”
(Bài ca Xuân 68 – Tố
Hữu)