slide 1 nam cao b t¸c phèm t×m hióu chung 1 §ò tµi ng­êi n«ng d©n 2 nhan ®ò tp qua 3 l©n ®æi tªn ban ®çu cã tªn c¸i lß g¹ch cò vßng ®êi luèn quèn bõ t¾c vµ lç bióu t­îng vò sù xuêt hiön têt yõucña

chất lương thiện đẹp đẽ của người nông dân khi chất lương thiện đẹp đẽ của người nông dân khi họ bị vùi dập đến mất cả hình người, tính người.. họ bị vùi dập đến mất cả hình người, tín[r]

Nam Cao

B Tác phẩm

I Tìm hiểu chung

1 Đề tài: Ng ời nông dân

2 Nhan đề:Tp qua 3 lân đổi tên

Ban đầu có tên Cái lò gạch cũ.

=> Vòng đời luẩn quẩn, bế tắc và lầ biểu t ợng về sự xuất

hiện tất yếucủa hiện t ợng Chí Phèo quy luật nghiệt ngã của XH.

Khi in thành sách, Nxb tự ý đổi ,là Đôi lứa xứng

đôi

=> H ớng vào môí tình “ ng ời- ngợm” giữa Chí Phèo và

Thị Nở, tạo ra nhan đề giật gân, gây tò mò và phù hợp với thị hiếu lúc bấy giờ

Năm 1946, Nam Cao đổi lại là Chí Phèo

=> Nhấn mạnh vào vị trí trung tâm và chủ đề tác

phẩm.

 Các quan hề xã hội:mâu thuẫn chính:

 Địa chủ c ờng hào với nhau: hai mặt, gầm ghè nhau

“một mặt chúng cấu kết với nhau để bóc lột nông dân, mặt khác chúng lại luôn luôn rình cơ hội

trừng trị lẫn nhau, mong cho nhau lụn bại để c ỡi lên đầu lên cổ, để cho nhau "ăn bùn".”

 Địa chủ c ờng hào > < bị trị: áp bức, bóc

lột, đối kháng gay gắt , quyết liệt.

 Bị trị>< bị trị:ghét lôi thôi, nặng định kiến, thờ ơ, thiếu cảm thông.

=> Làng xã phong kiến khép kín, tù đọng ngột

ngạt, không ổn định Làng Vũ Đại trong tác

phẩm là hình ảnh chân thực, thu nhỏ của nông thôn Việt Nam tr ớc Cách mạng tháng Tám

2 Nhân vật Bá Kiến

 Xuất thân và chức vụ:

 Địa chủ, có bốn đời làm tổng lí

 Lí tr ởng, Chánh tổng, Bá hộ, Tiên chỉ làng Vũ Đại,

chánh hội đồng kì hào, Bắc kì nhândân đại

biểu =>Khét tiếng ở trong hàng huyện

 Đặc điểm con ng ời

 Giọng quát “rất sang””, ,

chừng Hãy ngấm ngầm đẩy nó

xuống sông, nh ng rồi lại dắt nó lên

để nó đền ơn.”

=>Khôn ngoan, xảo quệt.

- Hãy đập bàn, đập ghế đòi cho đ ợc năm đồng,

nh ng đ ợc rồi thì lại vứt trả lại năm hào "vì th

ơng anh túng quá" Và cũng phải tuỳ mặt

nữa…"

- => Đó là những tính toán, kinh

nghiệm của một kẻ xảo quyệt, giả

nhân giả nghĩa

Kế sách dùng ng ời:

- á p dụng quỷ kế "trị không lợi thì cụ dùng".

- Hắn thu nạp những kẻ thằng đầu bò,

không sợ chết và không sợ đi tù để làm tay sai thân tín…

 Đời t :

- Bốn vợ nh ng vẫn “tòm tem” thêm vợ Binh Chức.

- Ghen tuông mù quáng, thảm hại

- Sợ vợ.

- => Tên cáo già bỉ ổi.

• Thái độ của mọi ng ời tr ớc cái chết

Tóm lại:

 Bá Kiến vừa mang bản chất chung của giai cấp

địa chủ c ờng hào, vừa có những nét riêng biệt sinh động

 Bá Kiến điển hình cho những tên địa chủ c ờng hào, ác bá ở các làng xã Việt Nam tr ớc Cách

mạng tháng Tám Với sự gian hùng và xảo quyệt , những kẻ nh bá Kiến đã biến những ng ời nông dân chất phác hiền lành thành những tên l u

manh, đã c ớp đi của họ phần Ng ời quý giá và đẩy

họ vào con đ ờng không lối thoát.Qua nhân vật Bá Kiến, toàn bộ bộ mặt tàn ác, xấu xa của giai cấp thống trị đã bị phơi bày

3 Hình t ợng Chí Phèo.

a Lai lịch và bản chất:

 Lai lịch:

 Là đứa trẻ bị bỏ rơi, vô thừa nhận.

 Bị truyền qua tay hết ng ời naỳ đến

ng ời khác.

 Lớn lên không có gia đình, không

nhà cửa, không một tấc đất cắm dùi, phải đi làm thuê hết nhà này nhà nọ Năm 20 tuổi đi làm canh điền cho

nhà Lí Kiến.

Hãy cho biết lai lịch

và bản chất của Chí?

b Quá trình tha hóa của Chí Phèo:

- Hai mắt: g ờm g ờm trông gớm chết.

- Mặc cái áo Tây vàng với cái quần lái đen.

=> Hình dạng của một kẻ côn đồ Nó báo

những biểu hiện nào chứng

tỏ Chí phèo tha hóa biến

chất?

 Tính cách:

 uống r ợu triền miên=> say tràn từ cơn này sang cơn khác thành một cơn dài mênh mông vô tận

 Bao giờ cũng thế cứ r ợu xong là hắn chửi

 Đập đầu, rạch mặt, ăn vạ, ăn quỵt, sinh sự,

 Đâm thuê chém m ớn, đòi nợ thuê,bức hại, phá

phách, làm đổ máu và n ớc mắt của bao ng ời vô tội,

đạp đổ hạnh phúc của bao gia đình, trở thành tay sai cho Bá Kiến

=>Chí Phèo đã tha hóa cả nhân tính và nhân dạng Anh canh điền hiền lành nay đã thành con quỉ

dữ.

* Nguyên nhân tha hóa?

- Do sự độc ác tàn nhẫn của Bá Kiến: Vì ghen tuông

mù quáng nên đã đẩy một ng ời vô tội nh Chí đi tù

- Do sự tiếp tay của nhà tù thực dân: Nhà tù đó bắt ng

ời ta khi là ng ời l ơng thiện và thả ra khi đã biến họ thành quỷ dữ.

=> Hai thế lực phong kiến và thực dân đã cấu kết chặt chẽ với nhau không chỉ áp bức, bóc lột mà còn tàn phá, hủy diệt nhân tính và nhân hình của ng ời nông dân l ơng thiện

Nguyên nhân khiến Chí tha hóa

là gì?

 Chí Phèo là hiện t ợng có tính chất qui luật,

Bao nhiêu việc ức hiếp , phá phách,đâm

chém

m u hại ng ời ta đều giao cho hắn làm

Hắn đâu biết vì hắn làm tất cả những việc

đó trong khi ng ời hắn

say

c Quá trình thức tỉnh của Chí Phèo.

Chí thức tỉnh là nhờ cuộc gặp gỡ với Thị Nở

Thứ nhất: Thức tỉnh bản tính ng ời

 Đêm tình tự: đánh thức bản năng ng ời đàn ông

trong Chí

 Bát cháo hành ( sự chăm sóc giản dị, và tình yêu

mộc mạc của Thị): làm cho Chí biết cảm nhận cuộc sống:

- Thị giác: cảm nhận trời đã sáng.

- Thính giác: nghe thấy tiếng chim hót lwus lo, tiếng

anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá

- Cảm giác, tâm trạng: lòng bâng khuâng, mơ hồ

buồn, xót xa cho hiện tại, nhớ lại mà nuối tiếc quá khứ và lo lắng cho t ơng lai

nguyên nhân nào khiến Chí thức tỉnh và thay

đổi ?

c Quá trình thức tỉnh của Chí Phèo.

+ Cảm động, mắt ơn ớt.

+ Vừa vui vừa nao nao buồn, vừa nh là ăn năn

+ Thấy lòng thành trẻ con, muốn làm nũng

+ C ời thật hiền

+ Nói chuyện, đùa vui, cảm nhận đ ợc hạnh phúc.

còn yêu nhau.

+ Muốn sống với Thị, muốn làm hòa với mọi ng ời.

+ Hi vọng “Thị Nở sẽ mở đ ờng” cho mình.

+ Đến nhà Bá Kiến lần thứ 3 Chí chỉ đòi l ơng thiện.

c Quá trình thức tỉnh của Chí Phèo

=>Hi vọng sụp đổ Cầu nối bị cắt đứt Chí đau

đớn vật vã trong bi kịch bị cự tuyệt quyền

làm ng ời.

khi bị Thị Nở từ chối, Chí đã có những biểu hiện và hành động

gì?

 Chí Phèo đi đòi Bá Kiến món nợ l ơng thiện.

- Chí đã đọc bản cáo trạng tội ác của Bá Kiến và chỉ

rõ:

 Bá Kiến là kẻ tứơc mất l ơng thiện của Chí

 Bá Kiến là kẻ chủ m u trong tất cả các vụ đâm

chém mà Chí làm, lợi dụng và đẩy Chí ngày càng lún sâu vào con đ ờng tội lỗi

 Bá Kiến là kẻ đã chặn đứng con đ ờng hoàn l ơng của Chí

- Chí đã kết án Bá Kiến và cũng tự kết án mình.

- Chí đã thi hành ngay bản phán quyết mà Chí vừa

tuyên bố: Giết chết Bá Kiến và tự sát

Qua xem phim em hãy nhận xét về ý nghĩa lời nói và hành động của Chí Phèo trong đoạn

cuối TP?

* ý nghĩa của hành động giết chết Bá Kiến và tự sát của Chí Phèo.

 Hành động trả thù

 Hành động tiêu diệt cái ác

 Sự phản kháng: có áp bức tất có đấu tranh

- Nam Cao đã đặt ra câu hỏi: Làm thế nào để con

ng ời đ ợc sống l ơng thiện?

3 Giäng v¨n biÕn hãa:

- Giäng tù sù kh¸ch quan, giäng tr÷ t×nh.

- Giäng nöa trùc tiÕp, nöa gi¸n tiÕp

4 X©y dùng thµnh c«ng nh÷ng h×nh t îng ®iÓn h×nh

5 NghÖ thuËt ph©n tÝch t©m lÝ tinh tÕ, ch©n thËt

H·y nhËn xÐt vÒ nghÖ thuËt dÉn chuyÖn, x©y dùng nh©n vËt, kÕt cÊu, ng«n ng÷ vµ giäng v¨n cña t¸c gi¶

trong Tp?

III Chủ đề tác phẩm :

Tỏc phẩm đó thể hiện số phận bi thảm của

người nụng dõn bị ỏp bức búc lột tàn tệ trước

cỏch mạng ; qua đú ta thấy được sức mạnh tố cỏo của tỏc phẩm và tư tưởng nhõn đạo sõu sắc của Nam Cao trong việc đi sõu khỏm phỏ bản

chất lương thiện đẹp đẽ của người nụng dõn khi

họ bị vựi dập đến mất cả hỡnh người, tớnh người

IV Tổng kết

( Ghi nhớ- SGK)

Củng cố:

Hãy phân tích tiếng chửi của Chí ở đàu tác

Dặn dò:

Về nhà học bài, soạn bài

Trả lời câu hỏi:

Sau khi ra tù, Chí đến nhà Bá Kiến mấy lần? phân tích và so sánh động cơ, ý nghĩa của mỗi lần?

Héi tô nh÷ng ®iÓm bÊt h¹nh nhÊt cho mét

ng êi phô n÷ ThÞ còng lµ con ng êi bÞ xa l¸nh, bÞ bá r¬i,bÞ h¾t hñi.

 ý nghÜa cuéc gÆp gì gi÷a ChÝ Vµ ThÞ Në

Tr ớc khi gặp Thị Nở Sau khi gặp Thị Nở

1.Ch a đ ợc ai quan tâm, chăm

sóc.

2 Say tràn từ cơn này sang

cơn khác.

3.Ch a bao giờ nghe thấy tiếng

chim hót, tiếng anh thuyền

chài gõ mái chèo đuổi cá

4.Quên đi tất cả:tuổi tác, quá

khứ, ớc mơ

-1 Đ ợcThi nấu cháo hành đem

sang cho Chí để giải Cảm

2.Lần đầu tiên tỉnh táo và

Tr ớc khi gặp Thị Nở Sau khi gặp Thị Nở

5.Không biết sợ, chỉ biết

làm đổ máu và n ớc mắt

của bao ng ời vô tội

6 Ch a bao giờ biết đến

6 Xúc động với Thị Nở, muốn làm bạn với Thị

7 Biết nói tình tứ “ sang

đây ở với tớ cho vui”

8 Thị Nở thấy th ơng hắn

và thấy hắn hiền

Vvv

=>Thị đã làm cho Chí thay đổi

quá nhiều, làm cho bản chất l

ơng thiện trong Chí thức tỉnh.

Phim Chi Pheo an va Ba Kien.flv

c Sau khi bị Thị Nở từ chối

Tình thế và bi kịch bị cự tuyệt quyền làm ng ời của Chí

 Bà cô Thị đã không cho cháu bà lấy “một thằng

nh Chí”

=> Bà cô Thị Nở là cái loa phát ngôn cho d luận xã hội lúc đó

 Chí đau đớn vật vã, khóc r ng rức=> tìm đến r ợu:

nh ng không say mà càng uống lại càng tỉnh=>

buồn và thấm thía nỗi bất hạnh của đời mình Chí rơi vào bi kịch bị cự tuyệt quyềnlàm ng ơì

động ra sao?

 Chí đến nhà Bá Kiến:

 Dõng dạc đòi l ơng thiện

 Chí đã nhận rõ tội ác của kẻ thù

 Kết án tội ác của Bá Kiến, của cái xã hội ấy

 Nhận thức sự thực đau đớn phũ phàng của đời

mình: cách cửa hoàn l ơng đã không còn mở cho Chí

b ớc vào

 Chí giết chết Bá Kiến và tự sát

 Mâu thuẫn đối kháng giai cấp gay gắt và quyết liệt

 Qui luật tất yếu: có áp bức ->có đấu tranh

 Chí phải tự sát vì bị xã hội cự tuyệt và bản thân Chí cũng tự cự tuyệt mình do ý thức nhân phẩm của Chí

đã trở về

- Ai cho tao l ơng thiện?

- Làm thế nào để hết đ ợc những vết mảnh chai trên mặt

Tóm lại: Bi kịch bị cự tuyệt quyền làm

ng ời của Chí là bi kich đau đớn và

nghiệt ngã.