Luận văn Thạc sĩ Quản lý công Tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Việc tuyển dụng mới cần gắn với việc cơ cấu lại tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế công chức hành chính theo mục tiêu đổi mới về chất, thay thế mạnh những người không đáp ứng được yêu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN VĂN THẾ

TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI – 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN VĂN THẾ

TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60 34 04 03

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Duy Hạnh

HÀ NỘI – 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của Tôi với sự hướng dẫn của Tiến sĩ Nguyễn Duy Hạnh, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Các thông tin, tư liệu, tài liệu, số liệu được sử dụng trong Luận văn có nguồn dẫn rõ ràng, chính xác, trung thực

Hà Nội, ngày 10 tháng 4 năm 2018

Tác giả

Nguyễn Văn Thế

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn các Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Thạc sĩ là các thầy, cô giáo của Học việc Hành chính Quốc gia đã truyền đạt những kiến thức, những phương pháp tư duy khoa học cơ bản cho tôi trong quá trình tôi học chuyên ngành Quản lý công tại Học viện Hành chính Quốc gia

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Quản lý Đào tạo sau đại học thuộc Học viện; đặc biệt , tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Tiến sĩ Nguyễn Duy Hạnh, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Tôi xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo Sở, các công chức Sở Nội vụ tỉnh Lào Cai, công chức phòng Nội vụ các huyện, thành phố đã quan tâm giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi để tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô trong Hội đồng khoa học đánh giá luận văn

Hà Nội, ngày 10 tháng 4 năm 2018

Tác giả

Nguyễn Văn Thế

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ 9

1.1 Công chức và công chức cấp xã 9

1.1.1 Khái niệm và phân loại công chức cấp xã: 9

1.1.2 Đặc điểm của công chức cấp xã 10

1.1.3 Vai trò, nhiệm vụ của công chức cấp xã: 11

1.2 Quan niệm về tuyển dụng và tuyển dụng công chức cấp xã 11

1.2.1 Quan niệm về tuyển dụng 11

1.2.2 Quan niệm về tuyển dụng công chức cấp xã 12

1.3 Một số nội dung cơ bản về tuyển dụng công chức cấp xã 13

1.3.1 Căn cứ tuyển dụng công chức cấp xã 13

1.3.2 Điều kiện dự tuyển công chức cấp xã 14

1.3.3 Nguyên tắc tuyển dụng công chức cấp xã 16

1.3.4 Phương thức, hình thức, nội dung tuyển dụng công chức cấp xã 18

1.3.5 Quy trình thực hiện tuyển dụng công chức cấp xã 22

1.3.6 Chính sách thu hút, ưu tiên trong tuyển dụng công chức cấp xã 28

1.3.7 Ý nghĩa, vai trò của việc tuyển dụng công chức cấp xã 28

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến tuyển dụng công chức cấp xã 30

1.4.1 Yếu tố khách quan 30

1.4.2 Yếu tố chủ quan 32

1.5 Kinh nghiệm trong công tác tuyển dụng ở một số địa phương 35

1.5.1 Tỉnh Phú Thọ 35

1.5.2 Tỉnh Tuyên Quang 36

1.5.3 Tỉnh Vĩnh Phúc 38

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 40

Chương 2 THỰC TRẠNG TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN

ĐỊA BÀN TỈNH LÀO CAI (2012-2017) 41

2.1 Khái quát về vị trí địa lý, kinh tế - xã hội của tỉnh Lào Cai 41

2.2 Thực trạng đội ngũ công chức xã và công tác tuyển dụng công chức cấp xã của tỉnh Lào Cai (2012-2017) 42

2.2.1 Số lượng, chất lượng công chức cấp xã của tỉnh Lào Cai tính đến hết tháng 06 năm 2017: 42

2.2.2 Hệ thống văn bản pháp luật về công chức và tuyển dụng công chức cấp xã của tỉnh Lào Cai: 43

2.2.3 Thực trạng công tác tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Lào Cai (2012-2017): 45

2.3 Đánh giá thực trạng công tác tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai 58

2.3.1 Ưu điểm: 58

2.3.2 Những hạn chế, khó khăn 60

2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế, khó khăn 62

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 65

Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở TỈNH LÀO CAI 66

3.1 Quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước trong công tác tuyển dụng công chức cấp xã hiện nay: 66

3.2 Quan điểm, phương hướng của tỉnh Lào Cai về tuyển dụng công chức cấp xã hiện nay 67

3.2.1 Dự báo xu hướng tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Lào Cai trong thời gian tới 67

3.2.2 Quan điểm, phương hướng tỉnh Lào Cai về công tác tuyển dụng công chức cấp xã trong thời gian tới 69 3.3 Giải pháp nâng cao chất lượng công tác tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh

3.3.1 Tiếp tục hoàn thiện công tác xác định vị trí việc làm để làm căn cứ khoa

học, khách quan cho công tác tuyển dụng 71

3.3.2 Đổi mới nội dung và cách thức tuyển dụng công chức cấp xã 73

3.3.3 Đổi mới công tác lập kế hoạch trong tuyển dụng 77

3.3.4 Đổi mới về chính sách thu hút, ưu tiên trong tuyển dụng 78

3.3.5 Bố trí, sử dụng đội ngũ công chức cấp xã sau tuyển dụng một cách hiệu quả 79

3.4 Một số kiến nghị 80

3.4.1 Đối với Trung ương: 80

3.4.2 Đối với tỉnh Lào Cai: 82

3.4.3 Đối với cấp huyện: 82

3.4.4 Đối với cấp xã: 83

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 84

KẾT LUẬN 85

TÀI LIỆU THAM KHẢO 87

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1: Kết quả tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Lào 52 Cai giai đoạn 2012 đến 2017 theo chức danh và trình độ đào tạo 52 Bảng 2: Kết quả tuyển dụng công chức cấp xã theo từng huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2012-2017 54 Bảng 3: Thống kê việc bố trí, sử dụng công chức cấp xã trúng tuyển 56

Đảng ta luôn coi trọng công tác cán bộ, coi đó là nhiệm vụ trọng tâm của công tác xây dựng Đảng, của sự nghiệp cách mạng Đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới, trong đó có việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở

Hội nghị Trung ương 3, khóa VIII xác định: “Cán bộ là nhân tố quyết định đến sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của Nhà nước

và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng”, Đảng quan tâm đối với cán bộ, công chức là sự quan tâm toàn diện, không riêng cán bộ, công chức quản lý ở cấp trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện mà phải chú trọng đến đội ngũ cán bộ, công chức ở cấp xã

Nghị quyết Trung ương 5, Khóa IX tiếp tục khẳng định: “Xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở có năng lực tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tụy với dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp, trẻ hóa đội ngũ, chăm lo đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở”

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa IX (Nghị quyết số 17-NQ/TW) đã

chỉ ra những mục tiêu cơ bản là: Xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở có năng lực tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tụy với dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng; trẻ hóa đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý

và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở… Quan điểm, chủ trương này đặt cơ

sở cho việc xác định các chức danh cán bộ, công chức và chuẩn hóa đội ngũ cán

bộ, công chức cấp xã

Thực tế cho thấy, đội ngũ cán bộ, công chức ở cơ sở có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện chức năng làm cầu nối giữa Đảng với nhân dân, giữa công dân với Nhà nước Sở dĩ như vậy vì họ là những cán bộ trực tiếp tuyên truyền phổ biến, vận động và tổ chức nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn dân cư, giải quyết mọi nhu cầu của dân cư, bảo đảm sự phát triển kinh tế của địa phương, duy trì trật tự, an ninh, an toàn xã hội trên địa bàn cấp xã

Để có đội ngũ công chức ở cơ sở (cấp xã) thực sự chất lượng thì công tác tuyển dụng công chức là khâu đầu tiên của chu trình quản lý nhân sự, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, có tính chất quyết định đến chất lượng công chức sau này Tuyển dụng công chức phải thực sự xuất phát từ yêu cầu của công việc, từ đòi hỏi của công tác quản lý, phát triển nguồn nhân lực, trên cơ sở các hoạt động phân tích, đánh giá, dự báo về nguồn nhân lực hiện tại và tương lai Việc tuyển dụng mới cần gắn với việc cơ cấu lại tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế công chức hành chính theo mục tiêu đổi mới về chất, thay thế mạnh những người không đáp ứng được yêu cầu thực thi công vụ trong nền hành chính hiện đại Thực hiện các chủ trương trên, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ở cấp xã ở nước ta đã được Đảng, Nhà nước và cấp ủy đảng, chính quyền các cấp chú trọng và đã đạt những kết quả nhất định Số lượng, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã được tăng lên rõ rệt Tuy nhiên, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vẫn còn nhiều hạn chế, công tác quy hoạch chắp vá, giới thiệu bầu cử, bổ nhiệm, thi tuyển, xét tuyển, đào tạo, bồi dưỡng còn nhiều bất cập, chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức cấp xã chưa thật

sự thỏa đáng…Chính điều này dẫn đến một số bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức cơ sở phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí chiến đấu, suy thoái về đạo đức,

Lào Cai là một tỉnh biên giới, miền núi, nằm ở phía Tây Bắc của tổ quốc,

có vị trí địa lý khá phức tạp, có nhiều dân tộc cùng sinh sống, phong tục tập quán khác nhau, trình độ dân trí không đồng đều…nên việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ở cấp xã đủ về số lượng, chất lượng, đáp ứng yêu cầu tại cơ

sở cũng gặp không ít khó khăn, phức tạp

Trong những năm qua, cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp tỉnh Lào Cai đã thường xuyên quan tâm, chỉ đạo sát sao việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đạt chuẩn Trong đó, đặc biệt coi trọng khâu tuyển dụng trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở Vì vậy, chất lượng đội ngũ công chức cấp xã đã được nâng lên ở mức độ nhất định, từng bước đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới Tuy nhiên, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai vẫn còn nhiều hạn chế, không ít cán bộ, công chức trình độ đào tạo, năng lực thực tiễn chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ;

cơ cấu vị trí, việc làm chưa phù hợp…;

Việc nghiên cứu vấn đề tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai để có những đánh giá kết quả và hạn chế, từ đó đề ra những giải pháp thiết thực nhằm khắc phục hạn chế, tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu tình hình mới

Xuất phát từ nhứng lý do trên, tác giả đã chọn đề tài “Tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai” làm đề tài nghiên cứu luận văn Thạc sĩ

chuyên ngành Quản lý công

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Có thể nói, công tác cán bộ nói chung và công tác tuyển dụng cán bộ công chức cấp xã nói riêng đã có nhiều đề tài nghiên cứu, phân tích, đánh giá trên nhiều cấp độ, phạm vi khác nhau, cụ thể như:

- Luận văn thạc sỹ của Trương Hải Long (2010) Pháp luật về tuyển dụng công chức trong bối cảnh cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay Trong đó, Luận văn đã đưa ra lý luận khái niệm tuyển dụng công chức, đánh giá thực trạng tuyển dụng công chức hiện nay và đưa ra các giải pháp nhằm hoàn

thiện pháp luật tuyển dụng công chức trong bối cảnh cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay

- Luận văn Thạc sỹ của Nguyễn Đình Khuê (2014), Tuyển dụng công chức tỉnh Tuyên Quang Trong đó, Luận văn đã nêu được cơ sở lý luận, đánh giá khái quát những ưu điểm, hạn chế của công tác tuyển dụng công chức tỉnh Tuyên Quang từ năm 2006 đến 2012 và đề ra các giải pháp để nâng cao chất lượng công tác tuyển dụng trong thời gian tới

- Luận văn Thạc sỹ của Đồng Đức Anh (2016), Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Hải Dương Trong đó, Luận văn đã nêu được những cơ sở lý luận, thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Hải Dương Trên cơ sở phân tích thực trạng chất lượng cán bộ, công chức cấp xã của địa phương luận văn đưa ra được một số giải pháp với mục đích phát huy những yếu tố tích cực, khắc phục những tồn tại, hạn chế nhằm không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp

xã của tỉnh Hải Dương đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

Bài viết đăng trên tạp chí:

- Đào Thị Thanh Thủy (2010), Một số kiến nghị về xây dựng cơ chế tuyển dụng công chức theo mô hình công vụ việc làm ở nước ta, Tạp chí Tổ chức Nhà nước Trong đó, bài viết đã khái quát được thực trạng về các quy định liên quan đến tuyển dụng cộng chức ở nước ta hiện nay, đưa ra một số giải pháp khắc phục những hạn chế về tuyển dụng công chức trên cơ sở Luật cán bộ, công chức

- Nguyễn Duy Thắng (2011), Cải cách chế độ tuyển dụng công chức trong bối cảnh cải cách hành chính ở Việt Nam, Tạp chí tổ chức nhà nước Trong đó, bài viết đã đề cập đến bối cảnh và chế độ tuyển dụng công chức trong giai đoạn cải cách hành chính, khái quát về công tác tuyển dụng, bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam, thực trạng tuyển dụng công chức ở Việt Nam và cải cách chế độ tuyển dụng công chức trong bối cảnh cải cách hành chính ở Việt Nam.v.v

- Nguyễn Thị Trà Giang (2011- Tạp chí Xây dựng Đảng), Thực trạng cán

bộ, công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh, đưa ra một số giải pháp như: Chuẩn hóa chức danh; đổi mới công tác tuyển dụng; chú trọng việc bố trí, sử dụng, đề bạt,

luân chuyển; Tăng cường quản lý, kiểm tra, thanh tra, giám sát và xử lý vi

phạm; tiếp tục thực hiện chế độ, chính sách đãi ngộ phù hợp; đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng…

- Trần Đình Thắng (2014 - Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam), Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở của Việt Nam Trong đó, tác giả cho rằng: Xây dựng, phát triển đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cơ sở là nội dung trọng yếu của cải cách hành chính nhà nước, cải cách và xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ nhân dân; góp phần quan trọng vào việc xây dựng và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền, hệ thống chính trị cơ sở; trực tiếp quyết định đến chất lượng lãnh đạo, quản lý, hiện thực hóa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước trong đời sống xã hội; phát huy quyền làm chủ và nâng cao đời sống của nhân dân Việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở phải bảo đảo tính chiến lược, đặt trong tổng thể xây dựng nền công vụ, căn bản, đồng bộ về quy hoạch, tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, bảo đảm chính sách đãi ngộ, cải thiện đời sống và môi trường công tác; có hình thức, biện pháp phù hợp, với quyết tâm chính trị cao của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội

tinh thần phục vụ, kỹ năng giải quyết công việc của đội ngũ công chức cấp xã; xây dựng chế độ phụ cấp công vụ phù hợp, thống nhất đối với công chức khối đảng, đoàn thể và công chức khối cơ quan nhà nước Có chế độ phụ cấp và chính sách thu hút đối với cán bộ, công chức công tác ở các xã vùng sâu, vùng

xa, vùng biên giới, hải đảo có nhiều khó khăn và vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số; cần tập trung làm tốt công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ, công chức cấp

xã theo từng giai đoạn

Nhìn chung, các công trình ngiên cứu liên quan đến nhiều nội dung trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và công tác tuyển dụng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã nói riêng Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu về vấn đề tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Lào Cai

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích:

Luận văn trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng việc tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai trong giai đoạn 2012-2017, từ đó đề xuất những giải pháp về cách thức, quy trình tuyển dụng, tổ chức tuyển dụng công chức cấp xã đạt hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới

3.2 Nhiệm vụ của luận văn:

Để đạt được mục đích đã đề ra, luận văn tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hóa một số vấn đề mang tính lý luận và thực tiễn về công chức cấp xã, công tác tuyển dụng công chức cấp xã

- Phân tích, đánh giá thực trạng về công chức cấp xã, việc tuyển dụng công chức cấp xã giai đoạn 2012-2017 trên địa bàn tỉnh Lào Cai, nêu lên những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế

- Đề xuất phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng công tác tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh có hiệu quả cao đáp ứng yêu cầu của tình hình mới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Công tác tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu, khảo sát công tác tuyển dụng công chức cấp xã bao gồm: Hệ thống văn bản về công tác tuyển dụng công chức cấp xã của Trung ương và tỉnh Lào Cai; hoạt động tuyển dụng; thực tiễn áp dụng văn bản pháp luật về tuyển dụng công chức cấp xã ở tỉnh Lào Cai

- Về thời gian: Từ năm 2012 đến năm 2017;

- Về không gian: Tỉnh Lào Cai

5 Phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu:

+ Cơ sở lý luận:

Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác cán bộ, tuyển dụng công tác cán bộ

+ Phương pháp luận:

Phương pháp duy vật biện chứng và phương pháp duy vật lịch sử

+ Phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình thực hiện luận văn tác giả sử dụng những phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phương pháp lịch sử - logic, phương pháp thống kê, phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp, phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

- Cung cấp những cơ sở khoa học cho việc thực hiện công tác tuyển dụng công chức trên địa bàn tỉnh Lào Cai nói chung và tuyển dụng công chức cấp xã tại tỉnh Lào Cai nói riêng, các giải pháp có thể vận dụng, áp dụng vào thực tế để nâng cao chất lượng công tác tuyển dụng công chức cấp xã trong thời gian tới

- Đề tài góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho việc tiếp tục nghiên cứu việc đổi mới công tác tuyển dụng công chức cấp xã, góp phần xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp, có đủ năng lực xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại

- Đề tài có thể sử dụng làm tư liệu phục vụ quá trình nghiên cứu cho sinh viên, học viên và là tài liệu tham khảo cho những người quan tâm đến vấn đề này

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn được

bố cục thành 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn về tuyển dụng công chức cấp xã Chương 2 Thực trạng công tác tuyển dụng công chức cấp xã trên địa bàn

tỉnh Lào Cai (2012-2017)

Chương 3 Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng công tác tuyển

dụng công chức cấp xã ở tỉnh Lào Cai

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TUYỂN DỤNG

CÔNG CHỨC CẤP XÃ

1.1 Công chức và công chức cấp xã

1.1.1 Khái niệm và phân loại công chức cấp xã:

Theo Khoản 2, Điều 4 Luật Cán bộ, công chức được Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa XII thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày

13/11/2008, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2010 thì “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong

cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sỹ quan quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công án nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập, trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật”

- Khái niệm công chức cấp xã:

Theo Luật Cán bộ, công chức được Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 13/11/2008, có hiệu

lực thi hành từ ngày 01/01/ 2010 quy định: “Công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc UBND cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [46.tr8]

Khái niệm Công chức cấp xã là một nhận thức mới về đội ngũ người làm việc trong cơ quan hành chính nhà nước cấp xã Khái niệm công chức cấp xã nêu trên lần đầu tiên được luật hóa thành quy định trong Luật Cán bộ, công chức Trước đó, Pháp lệnh Cán bộ, công chức năm 1998, được sửa đổi bổ sung

năm 2003 không có quy định cụ thể thể nảo là công chức cấp xã, chỉ quy định

“những người được tuyển dụng, giao giữ một chức danh chuyên môn nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã” [46.tr9] thì được gọi chung là cán bộ, công

chức Sau đó, Nghị định 114/2003/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2003 của Chính phủ quy định về cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn có quy định:

“Những người được tuyển dụng, giao giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã (gọi chung là công chức cấp xã)” [46.tr9], nhưng

đây mới chỉ dừng lại ở quy ước chung để gọi cho thống nhất, chưa được luật hóa

Theo Khoản 3, Điều 61 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 thì: Công chức

xã, phường, thị trấn có các chức danh sau đây:

- Văn hoá - xã hội

1.1.2 Đặc điểm của công chức cấp xã

Từ những khái niệm tại mục 1.1.1 nêu trên, các đặc điểm công chức cấp

xã thể hiện là:

- Là công dân Việt Nam: Đây là đặc điểm và cũng là điều kiện để trở thành một công chức cấp xã ở nước ta, người không phải là công dân Việt Nam thì không được làm công chức cấp xã

- Được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã: Đặc điểm này cho thấy điều kiện để trở thành một công chức cấp xã là phái được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp

bộ cấp xã và công chức cấp xã Cán bộ cấp xã là các chức danh được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ, còn công chức cấp xã được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định

- Trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước: Công chức cấp

xã được tuyển dụng vào làm việc trong Ủy ban nhân dân cấp xã phải nằm trong biên chế và được hưởng lương từ ngân sách nhà nước Dấu hiệu này cho thấy điều kiện và khuôn khổ sử dụng đội ngũ công chức cấp xã là trong biên chế được giao theo quy định và được hưởng lương từ ngân sách nhà nước Nhà nước thống nhất giao chỉ tiêu biên chế công chức cấp xã theo kết quả phân loại xã và đảm bảo ngân sách trả lương cho công chức cấp xã trong chỉ tiêu biên chế theo quy định

1.1.3 Vai trò, nhiệm vụ của công chức cấp xã:

- Công chức ở cơ sở có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện chức năng làm cầu nối giữa Đảng với nhân dân, giữa công dân với Nhà nước Sở dĩ như vậy vì họ là những cán bộ trực tiếp tuyên truyền, phổ biến, vận động và tổ chức nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn dân cư, giải quyết mọi nhu cầu của dân cư, bảo đảm

sự phát triển kinh tế của địa phương, duy trì trật tự, an ninh, an toàn xã hội trên địa bàn cấp xã

- Công chức cấp xã có nhiệm vụ chung là “tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác được phân công và thực hiện các nhiệm vụ khác do Ủy ban nhân dân cấp xã giao”

[46.tr9] Trong đó mỗi một chức danh công chức cấp xã có nhiệm vụ chuyên môn riêng, cụ thể được quy định từ Điều 3 đến Điều 9 Thông tư số 06/2012/TT-BNV ngày 30 tháng 10 năm 2012 của Bộ Nội vụ

1.2 Quan niệm về tuyển dụng và tuyển dụng công chức cấp xã

1.2.1 Quan niệm về tuyển dụng

Hiện tại vẫn có những cách hiểu khác nhau về tuyển dụng, như:

- Tuyển dụng theo nghĩa rộng: Đó là quá trình tìm kiếm, thu hút, ứng cử

viên từ những nguồn khác nhau đến tham gia dự tuyển vào các vị trí còn thiếu trong tổ chức và lựa chọn trong số họ những người đáp ứng tốt nhất yêu cầu công việc đặt ra của tổ chức Theo cách hiểu này, tuyển dụng bao gồm: Tuyển chọn những người mới vào làm việc ; tiếp nhận từ những tổ chức khác; chuyển người làm việc từ nơi thừa sang nơi thiếu; đề bạt người đang làm việc tại tổ chức vào vị trí còn thiếu của tổ chức

- Tuyển dụng theo nghĩa hẹp: Đó là sự tìm kiếm, thu hút, lựa chọn những

người mới ở ngoài tổ chức để vào tổ chức làm việc Theo cánh hiểu này, việc tuyển dụng là việc tuyển chọn những người mới vào làm việc tại những vị trí còn thiếu của tổ chức Trong khuôn khổ luận văn này, tuyển dụng được đề cập theo cách hiểu tuyển dụng theo nghĩa hẹp

1.2.2 Quan niệm về tuyển dụng công chức cấp xã

Tuyển dụng công chức cấp xã vào công sở được hiểu là một quá trình “lựa chọn và chấp nhận một người tự nguyện gia nhập vào công vụ, sau khi đã xác nhận người đó có đủ tiêu chuẩn và điều kiện cho một công vụ nhất định trong bộ máy nhà nước” [46.tr11] Do công chức cấp xã là một phần của công chức nói

chung nên tuyển dụng công chức cấp xã cũng được hiểu giống như tuyển dụng công chức Đó là quá trình lựa chọn và chấp nhận người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện của chức danh công chức cấp xã để đảm nhiệm một chức danh công chức cấp xã nhất định; đó là quá trình xem xét, lựa chọn những người có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, có trình độ, chuyên ngành đào tạo phù hợp với

vị trí công việc của chức danh công chức cấp xã theo quy định, có sức khỏe, có năng lực thực hiện nhiệm vụ của công chức cấp xã…và đảm nhiệm chức danh công chức cấp xã, được giao thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của chức danh công chức cấp xã theo quy định của pháp luật hiện hành Tuyển dụng công chức cấp

xã trải qua một quy trình, thủ tục chặt chẽ theo quy định của pháp luật

1.3 Một số nội dung cơ bản về tuyển dụng công chức cấp xã

Việc tuyển dụng công chức cấp xã phải tuân theo các quy định pháp lý và thực hiện theo quy trình, thủ tục phù hợp với yêu cầu thực tế tại địa phương và quy định của pháp luật Có thể khái quát một số nội dung cơ bản về tuyển dụng công chức cấp xã như sau:

1.3.1 Căn cứ tuyển dụng công chức cấp xã

Theo Điều 5, Nghị định số 112/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính phủ về công chức xã, phường, thị trấn, thì tuyển dụng công chức cấp xã phải được căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, tiêu chuẩn chức danh và số lượng công chức cấp xã theo từng chức danh được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao, cụ thể là:

Thứ nhất, căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ: Căn cứ này đòi hỏi việc tuyển

dụng công chức cấp xã phải căn cứ vào nhu cầu thực hiện nhiệm vụ của địa phương, tức là ở xã đó đang rất cần người đảm nhiệm chức danh công chức cấp

xã để giải quyết các công việc của địa phương, nếu không được tuyển dụng công chức vào vị trí này sẽ rất khó khăn khi giải quyết công việc của chính quyền cấp xã Trường hợp, đơn vị cấp xã còn chỉ tiêu biên chế nhưng thực tế công việc không cần thiết phải tăng thêm người thì không nhất thiết phải tuyển dụng

Thứ hai, căn cứ tiêu chuẩn theo chức danh: Khi xây dựng kế hoạch tuyển

dụng phải căn cứ quy định của cơ quan có thẩm quyền về các tiêu chuẩn của chức danh cần tuyển dụng Tức là cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng đề ra các tiêu chuẩn cho từng chức danh (vị trí việc làm) và chỉ những người có đủ tiêu chuẩn đó mới được dự tuyển Nếu đề ra tiêu chuẩn, điều kiện không đúng với tiêu chuẩn chức danh quy định, sẽ dẫn tới việc tuyển dụng người không đảm bảo tiêu chuẩn chức danh cần tuyển dụng, việc tuyển dụng công chức cấp xã trái quy định của pháp luật, dẫn đến công tác tuyển dụng không có chất lượng, hiệu quả

Thứ ba, căn cứ vào số lượng công chức cấp xã theo từng chức danh được

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao: Căn cứ này đòi hỏi việc tuyển dụng công chức

cấp xã nhất định phải căn cứ vào số lượng công chức cấp xã theo từng chức danh được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao (phê duyệt kế hoạch)

1.3.2 Điều kiện dự tuyển công chức cấp xã

Điều kiện đăng ký dự tuyển công chức cấp xã thực hiện theo quy định tại Điều 36 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 và Điều 6 Nghị định số 112/ 2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính phủ về công chức xã, phường, thị trấn

Cụ thể quy định như sau: Những người có đủ điều kiện sau đây không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo đều được đăng ký

dự tuyển:

- Đảm bảo điều kiện về quốc tịch: Người dự tuyển công chức cấp xã phải là người có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam Chỉ có người Việt Nam mới được tham gia dự tuyển công chức cấp xã để đảm bảo nguyên tắc trong hoạt động công vụ ở nước ta là đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam; đảm bảo tuyệt đối trung thành với Đảng, với Nhà nước, với Nhân dân Việt Nam

- Đảm bảo điều kiện về tuổi: Người dự tuyển công chức cấp xã phải đủ 18 tuổi trở lên Đây là độ tuổi được hiến pháp và pháp luật Việt Nam công nhận đủ

tư cách công dân, tức là đủ năng lực để thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của một công dân đối với đất nước Đây là điều kiện có tính chất ràng buộc về mặt pháp lý đối với người dự tuyển vào làm công chức cấp xã

- Điều kiện về tính tự nguyện: Người dự tuyển công chức cấp xã phải có đơn dự tuyển Đơn dự tuyển là sự thể hiện tính tự nguyện của ứng cử viên, thể hiện mong muốn của bản thân người dự tuyển được đảm nhận chức danh công chức cấp xã, mong muốn tham gia vào hoạt động công vụ Khi đã tự nguyện dự tuyển, người dự tuyển phải tuân theo các quy định của pháp luật về tuyển dụng, khi trúng tuyển phải tự nguyện, luôn nỗ lực, cố gắng và sẵn sàng vượt qua những khó khăn để thực hiện nhiệm vụ được phân công theo quy định

- Điều kiện về lịch sử bản thân và gia đình: Điều kiện này yêu cầu người

dự tuyển phải có lý lịch rõ ràng Lý lịch cá nhân của người dự tuyển là chứng

tuyển Trong nền công vụ Việt Nam, khi lựa chọn người vào công vụ, cơ quan

có thẩm quyền tuyển dụng thường quan tâm đến lịch sử hoạt động của cá nhân người dự tuyển và lịch sử hoạt động của thân nhân người dự tuyển để xác định xem người dự tuyển đã hoạt động trước đó như thế nào, có mối quan hệ về thân nhân ra sao và những thông tin này phải được chính quyền địa phương nơi người dự tuyển cư trú xác nhận

- Điều kiện về văn bằng, chứng chỉ: Đây là những điều kiện thể hiện trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ đã được đào tạo của người dự tuyển Người dự tuyển công chức cấp xã phải có văn bằng chứng chỉ phù hợp với yêu cầu của vị trí chức danh công chức cấp xã cần tuyển Người có văn bằng chứng chỉ không phù hợp với yêu cầu tiêu chuẩn chức danh công chức cấp xã thì không được tham gia dự tuyển, vì đây là điều kiện cần thiết để đảm bảo công chức cấp xã thực hiện nhiệm vụ phù hợp với trình độ, ngành nghề đào tào Các văn bằng chứng chỉ đối với người dự tuyển công chức cấp xã không phân biệt hình thức đào tạo

và loại hình đào tạo công lập, ngoài công lập

- Điều kiện về phẩm chất, đạo đức: Người dự tuyển công chức cấp xã phải

có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt Người dự tuyển phải có thái độ, tinh thần phục vụ Nhà nước, phục vụ Nhân dân ; hết lòng tận tâm với công việc; phâỉ cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư; tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và Nhân dân

- Điều kiện về sức khỏe: Người dự tuyển công chức cấp xã phải đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ Để hoàn thành nhiệm vụ, công chức cấp xã phải có sức khỏe tốt Do đó, người dự tuyển công chức cấp xã phải có sức khỏe tốt để thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ của chức danh công chức cấp xã Nếu người

dự tuyển công chức cấp xã không có sức khỏe tốt, khi trúng tuyển sẽ không đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ, gây ảnh hưởng đến kết quả thực hiện chung nhiệm

vụ của cơ quan

- Các yêu cầu khác theo yêu cầu của vị trí người dự tuyển: Ngoài những điều kiện nêu trên, người dự tuyển công chức cấp xã còn phải đảm bảo các điều

kiện khác do Ủy ban nhân dân cấp xã xác định phù hợp với yêu cầu của từng vị trí chức danh công chức cấp xã Các điều kiện khác có thể là: Khả năng giao tiếp bằng tiếng dân tộc đối với công chức cấp xã ở vùng dân tộc thiểu số; ngoại ngữ…

Riêng đối với chức danh Chỉ huy trưởng quân sự cấp xã và Trưởng Công

an xã: Ngoài các điều kiện nêu trên, còn phải có khả năng phối hợp với các đơn

vị Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và lực lượng khác trên địa bàn tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thực hiện một số nhiệm vụ phòng thủ dân sự; giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ Đảng, chính quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước

Những người sau đây không được đăng ký dự tuyển công chức cấp xã: Không cư trú tại Việt Nam; mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; đang

bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đang chấp hành hoặc đã chấp hành xong bản

án, quyết định về hình sự của Tòa án mà chưa được xóa án tích; đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở chữa bệnh, cơ sở giáo dục

1.3.3 Nguyên tắc tuyển dụng công chức cấp xã

Tuyển dụng công chức công chức cấp xã nói riêng và tuyển dụng công chức nói chung đều phải đảm bảo các nguyên tắc theo quy định Theo Điều 38 Luật Cán bộ, công chức năm 2008, quy định cụ thể về nguyên tắc trong tuyển dụng công chức đó là:

- Đảm bảo công khai, minh bạch, khách quan và đúng pháp luật:

+ Nguyên tắc công khai, minh bạch đòi hỏi việc tuyển dụng công chức cấp

xã phải được công khai hóa, minh bạch hóa các thông tin về tuyển dụng Đó là, công khai, minh bạch về các nội dung: Chỉ tiêu tuyển dụng theo từng vị trí chức danh công chức cấp xã; điều kiện, tiêu chuẩn dự tuyển; hồ sơ dự tuyển; nội dung, hình thức, thời gian tuyển dụng; kết quả tuyển dụng Việc công khai, minh bạch các thông tin về tuyển dụng được thực hiện thông qua thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết công khai tại trụ sử làm việc

của cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng, tại cơ quan đơn vị có chỉ tiêu tuyển dụng; đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan, đơn vị…

+ Nguyên tắc khách quan: Nguyên tắc này đòi hỏi việc tuyển dụng phải căn

cứ vào yêu cầu của công việc , tức là phải xuất phát từ nhu cầu công việc; việc tuyển dụng phải đảm bảo đúng các quy trình, thủ tục; xác định người trúng tuyển đảm bảo đúng với kết quả tuyển dụng; đảm bảo sự công bằng trong tuyển dụng;

+ Nguyên tắc đúng pháp luật: Nguyên tắc này đòi hỏi tuyển dụng công chức cấp xã phải đảm bảo đúng các quy định của pháp luật; các cơ quan có thẩm quyển tuyển dụng công chức cấp xã phải tuyệt đối tuân thủ các quy định của pháp luật trong việc tổ chức triển khai thực hiện công tác tuyển dụng; trường hợp vi phạm pháp luật phải được xử lý nghiêm minh

- Đảm bảo tính cạnh tranh: Đây là nguyên tắc đòi hỏi việc tuyển dụng công chức cấp xã phải đảm bảo có nhiều người dự tuyển vào cùng một vị trí chức danh công chức cấp xã cần tuyển Cạnh tranh sẽ giúp cơ quan tuyển dụng

có thể lựa chọn được người đáp ứng tốt nhất yêu cầu của vị trí chức danh cần tuyển ; thông qua cạnh tranh, người dự tuyển phải thể hiện hết khả năng, năng lực của mình để được tuyển chọn, nhờ đó sẽ nâng cao chất lượng của người dự tuyển Tổ chức, cá nhân có thẩm quyền tổ chức tuyển dụng công chức cấp xã phải tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh để người dự tuyển tham gia quá trình tuyển dụng một cách công bằng

- Tuyển chọn đúng người đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ vị trí việc làm: Nguyên tắc này đòi hỏi việc tuyển dụng phải đảm bảo yêu cầu công việc , tuyển dụng phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của công việc Người được tuyển dụng phải có trình độ chuyên môn đào tạo phù hợp với chức danh công chức cấp xã cần tuyển và có năng lực đáp ứng được yêu cầu của chức danh công chức cấp xã cần tuyển dụng

- Ưu tiên tuyển dụng người có tài năng, người có công với nước, người dân tộc thiểu số: Nguyên tắc này đòi hỏi trong tuyển dụng công chức cấp xã phải ưu

tiên tuyển chọn những người có tài năng, người có công với nước, người dân tộc thiểu số vào làm công chức cấp xã Theo đó, những người có tài năng phải được

ưu tiên tuyển dụng trước để đáp ứng ngay yêu cầu nhiệm vụ của vị trí công chức cấp xã cần tuyển dụng; người có công với cách mạng, dân tộc thiểu số phải được thực hiện chính sách ưu tiên theo quy định Thực hiện nguyên tắc này góp phần đảm bảo tính công bằng cho các ứng cử viên dự tuyển công chức cấp xã vì những đối tượng khác có lợi thế hơn các trường hợp này khi dự tuyển công chức cấp xã

1.3.4 Phương thức, hình thức, nội dung tuyển dụng công chức cấp xã

Theo Điều 7 quy định tại Nghị định số 112/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính phủ thì tuyển dụng công chức cấp xã được thực hiện thông qua hai

phương thức là thi tuyển hoặc xét tuyển, cụ thể là:

Đối với các chức danh Văn phòng - thống kê, Địa chính - xây dựng - đô thị

và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã), Tài chính - kế toán, Tư pháp - hộ tịch, Văn hóa

- xã hội: Thực hiện việc tuyển dụng thông qua thi tuyển, trừ các trường hợp các

xã miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng

có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, có thể thực hiện việc tuyển dụng thông qua xét tuyển

Đối với chức danh Chỉ huy trưởng Quân sự cấp xã và Trưởng Công an xã: Thực hiện việc xét tuyển và bổ nhiệm đối với người có đủ điều kiện theo quy định Việc bổ nhiệm Chỉ huy trưởng Quân sự cấp xã và Trưởng Công an xã thực hiện theo quy định của Luật Dân quân tự vệ và Pháp lệnh Công an xã

Ngoài ra còn có các trường hợp đặc biệt trong tuyển dụng, đó là tiếp nhận không qua thi tuyển đối với người tốt nghiệp đại học loại giỏi trở lên ở trong nước và đạt loại khá trở lên ở nước ngoài, có chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với chức danh công chức cần tuyển dụng Người có trình độ đào tạo từ đại học trở lên, có ít nhất 05 năm công tác (không kể thời gian tập sự, thử việc) trong

ngành, lĩnh vực cần tuyển, đáp ứng được ngay yêu cầu của chức danh công chức cấp xã cần tuyển dụng

- Thứ nhất, tuyển dụng theo phương thức xét tuyển:

Nội dung xét tuyển đối với các chức danh Văn phòng - thống kê, Địa chính

- xây dựng - đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường (đối với xã), Tài chính - kế toán, Tư pháp

- hộ tịch, Văn hóa - xã hội gồm các nội dung sau: Xét kết quả học tập của người

dự tuyển và phỏng vấn (sát hạch trực tiếp) về chuyên môn, nghiệp vụ của người

dự tuyển

Cách tính điểm các nội dung xét tuyển như sau:

+ Điểm học tập được xác định bằng trung bình cộng kết quả các mô học trong toàn khóa học ở trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo yêu cầu của chức danh công chức dự tuyển, được quy đổi theo thang điểm 100 và tính hệ số 2 + Điểm tốt nghiệp được xác định bằng trung bình cộng kết quả các bài thi tốt nghiệp hoặc điểm bảo vệ luận văn của người dự xét tuyển, được quy đổi theo thang điểm 100 và tính hệ số 1

+ Điểm phỏng vấn được tính theo tháng điểm 100 và tính hệ số 1

Kết quả xét tuyển là tổng số điểm của học tập, điểm tốt nghiệp, điểm phỏng vấn và điểm ưu tiên (nếu có) theo quy định

Người trúng tuyển trong kỳ xét tuyển công chức cấp xã là người đảm bảo được các yêu cầu sau: Có điểm học tập, điểm tốt nghiệp và điểm phỏng vấn, mỗi loại đạt từ 50 điểm trở lên (điểm học tập chưa nhân hệ số 2); có kết quả xét tuyển cao hơn lấy theo thứ tự từ cao xuống thấp trong phạm vi chỉ tiêu được tuyển dụng của từng chức danh công chức

Trường hợp có từ 02 người trở lên có kết quả xét tuyển bằng nhau ở chức danh công chức cần tuyển dụng thì người trúng tuyển là người có kết quả điểm học tập cao hơn; nếu kết quả điểm học tập bằng nhau thì người trúng tuyển là người có kết quả điểm tốt nghiệp cao hơn; nếu vẫn chưa xác định được người

trúng tuyển thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện (nơi tổ chức xét tuyển) quyết định người trúng tuyển

Việc xét tuyển có ưu điểm là vừa kết hợp được những kết quả học tập của người dự tuyển trong quá trình đào tạo tại các trường chuyên nghiệp với năng lực của người dự tuyển thông qua phỏng vấn, trong đó có phỏng vấn sâu về chuyên môn, nghiệp vụ Tuy nhiên việc xét tuyển cũng có những hạn chế là không đánh giá được toàn diện năng lực thực tế của người dự tuyển, có thực sự phù hợp với vị trí cần tuyển dụng hay không Nội dung xét tuyển chưa thể phản ánh hết được kỹ năng của người dự tuyển Ví dụ như: Công chức cấp xã ngoài trình độ chuyên môn, nghiệp vụ thì cần phải có kỹ năng sử dụng máy vi tính, kỹ năng tổng hợp, phân tích…Trong khi đó, nội dung xét tuyển chỉ thông qua kết quả học tập, điểm tốt nghiệp theo bảng điểm và qua phòng vấn thì chưa thể đánh giá đầy đủ được năng lực cần thiết của người dự tuyển cho vị trí việc làm cần tuyển dụng

- Thứ hai, tuyển dụng theo phương thức thi tuyển:

Khi tổ chức thi tuyển, người dự thi công chức cấp xã phải thực hiện các bài thi tuyển, cụ thể là:

+ Thi môn kiến thức chung: Thi viết một bài thời gian 120 phút về hệ thống chính trị, tổ chức bộ máy của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội; quản lý hành chính nhà nước; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về ngành, lĩnh vực tương ứng với chức danh công chức cần tuyển dụng

+ Thi môn nghiệp vụ chuyên ngành: Thi viết một bài thời gian 120 phút và thi trắc nghiệm 01 bài thời gian 30 phút về nghiệp vụ chuyên ngành theo yêu cầu của chức danh công chức cần tuyển dụng Nội dung thi môn nghiệp vụ chuyên ngành trong kỳ thi tuyển công chức cấp xã phải căn cứ vào tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn và nhiệm vụ của từng chức danh công chức cấp xã cần tuyển dụng Trường hợp trong cùng một kỳ thi tuyển nhiều chức danh công chức

huyện tổ chức xây dựng các đề thi môn nghiệp vụ chuyên ngành khác nhau, bảo đảm phù hợp với yêu cầu của chức danh công chức cấp xã cần tuyển dụng Trường hợp Ủy ban nhân dân cấp huyện không xây dựng được các đề thi môn nghiệp vụ chuyên ngành thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có văn bản đề nghị Sở Nội vụ xây dựng các đề thi môn nghiệp vụ chuyên ngành, bảo đảm phù hợp với yêu cầu của chức danh công chức cấp xã cần tuyển dụng

+ Thi môn tin học văn phòng: Thi thực hành trên máy hoặc thi trắc nghiệm, thời gian 30 phút theo yêu cầu của chức danh công chức cần tuyển dụng Trường hợp người đăng ký dự tuyển công chức cấp xã nếu có bằng tốt nghiệp từ trung cấp chuyên ngành công nghệ thông tin trở lên thì được miễn thi môn Tin học văn phòng

Cách tính điểm thi tuyển công chức cấp xã cụ thể như sau:

+ Bài thi của các môn thi được tính theo thang điểm 100

+ Điểm môn thi kiến thức chung: Tính hệ số 1

+ Điểm môn thi nghiệp vụ chuyên ngành: Bài thi viết tính hệ số 2; bài thi trắc nghiệm tính hệ số 1

+ Điểm môn Tin học văn phòng: Tính hệ số 1 và không tính vào tổng số điểm thi

Kết quả thi tuyển là tổng số điểm của các bài thi môn kiến thức chung và môn nghiệp vụ chuyên ngành cộng với điểm ưu tiên (nếu có) theo quy định Người trúng tuyển kỳ thi tuyển công chức cấp xã là người có đủ các điều kiện sau: Có đủ các bài thi của các môn thi; có điểm của mỗi bài thi đạt từ 50 điểm trở lên (kể cả điểm bài thi môn tin học văn phòng nếu không được miễn thi

và điểm bài thi viết môn nghiệp vụ chuyên ngành chưa nhân hệ số 2); có kết quả thi tuyển cao hơn lấy theo thứ tự từ cao xuống thấp trong phạm vi chỉ tiêu tuyển dụng của từng chức danh công chức cấp xã

Trong trường hợp có từ hai người trở lên có kết quả thi tuyển bằng nhau ở chức danh công chức cấp xã cần tuyển dụng thì xác định người trúng tuyển là người có điểm bài thi viết môn nghiệp vụ chuyên ngành cao hơn; nếu điểm bài

thi viết môn nghiệp vụ chuyên ngành bằng nhau thì người trúng tuyển là người

có điểm bài thi trắc nghiệm môn nghiệp vụ chuyên ngành cao hơn; nếu vẫn chưa xác định được người trúng tuyển thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện (nơi tổ chức thi tuyển) quyết định người trúng tuyển

Việc thi tuyển có ưu điểm là đánh giá được người dự thi thông qua nhiều kiến thức như: Kiến thức về chính trị, pháp luật liên quan đến vị trí chức danh cần tuyển dụng; kiến thức về chuyên môn, nghiệp vụ; kiến thức về tin học văn phòng Tuy nhiên, việc thi nhiều môn nhưng thiếu phần thực hành kỹ năng, chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí chức danh cần tuyển dụng cũng chưa đánh giá hết được năng lực thực tế của người dự tuyển Kết quả thi trên giấy có thể chưa phải là năng lực thực tế của người dự tuyển; việc thi nhiều bài thi với lượng thời gian tương đối dài có thể gây áp lực lớn cho người dự tuyển và các bộ phận làm công tác tuyển dụng (chuẩn bị bài thi, tài liệu liên quan, tính bảo mật…)

1.3.5 Quy trình thực hiện tuyển dụng công chức cấp xã

Quy trình tuyển dụng công chức cấp xã luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau, theo trình tự nhất định Quy trình tuyển dụng công chức cấp xã được xác định có 05 bước chính như sau:

Bước 1 Lập kế hoạch tuyển dụng công chức cấp xã

Kế hoạch tuyển dụng công chức cấp xã được lập trên cơ sở nhu cầu tuyển dụng công chức cấp xã của từng đơn vị hành chính cấp xã Đây là khâu đầu tiên,

có vai trò hết sức quan trọng trong công tác tuyển dụng Kế hoạch tuyển dụng công chức cấp xã phải chi tiết, đảm bảo yêu cầu về tiêu chuẩn đối với từng chức danh, vị trí việc làm, số lượng, chất lượng cần tuyển

Tùy theo điều kiện thực tiễn ở địa phương, UBND cấp tỉnh sẽ ban hành quy định cụ thể việc lập, kế hoạch, phê duyệt kế hoạch về tuyển dụng công chức cấp

xã cho phù hợp với quy định phân cấp quản lý của địa phương mình Kế hoạch tuyển dụng công chức cấp xã thông thường được thể hiện đầy đủ các nội dung sau: Mục đích, yêu cầu của tuyển dụng công chức cấp xã; chỉ tiêu tuyển dụng

tuyển dụng; thời gian tổ chức tuyển dụng; thành phần hồ sơ và thời gian nhận hồ

sơ dự tuyển; lệ phí dự tuyển; phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện

Kế hoạch tuyển dụng công chức cấp xã sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt phải được thông báo công khai để đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch, khách quan trong tuyển dụng công chức cấp xã Để Nhân dân và các

tổ chức xã hội biết và tham gia giám sát công tác tuyển dụng

Việc lập kế hoạch tuyển dụng công chức cấp xã có vai trò hết sức quan trọng, là cơ sở để các tổ chức, cá nhân liên quan tổ chức thực hiện công tác tuyển dụng một cách thống nhất, khoa học, hiệu quả, đúng quy định Vì vậy, việc thẩm định và phê duyệt kế hoạch tuyển dụng công chức cấp xã có thể được coi là khâu quan trọng nhất trong việc tuyển dụng công chức cấp xã

Bước 2 Thông báo tuyển dụng và tiếp nhận hồ sơ dự tuyển

Theo quy định, Ủy ban nhân dân cấp huyện (nơi tổ chức tuyển dụng) phải thông báo công khai việc tuyển dụng công chức cấp xã trên Đài Phát thanh - Truyền hình, trang thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân cấp huyện và niêm yết công khai tại trụ sở làm việc của Ủy ban nhân dân cấp huyện và cấp xã nơi tuyển dụng công chức về tiêu chuẩn, điều kiện, số lượng và chức danh công chức cần tuyển; hình thức, nội dung, thời gian thi tuyển, xét tuyển và phí dự tuyển

Thời hạn nhận hồ sơ của người đăng ký dự tuyển ít nhất là 30 ngày , kể từ ngày thông báo tuyển dụng công khai trên phương tiện thông tin đại chúng Chậm nhất 07 ngày trước ngày tổ chức kỳ thi tuyển hoặc xét tuyển, Ủy ban nhân dân cấp huyện phải lập danh sách những người đủ điều kiện dự tuyển và niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã nơi tuyển dụng Thông báo tuyển dụng và tiếp nhận hồ sơ dự tuyển thực chất là khâu công khai thông tin tuyển dụng, thu hút ứng viên có đủ điều kiện, tiêu chuẩn tham gia

dự tuyển Khi đã thu hút được ứng viên dự tuyển, giai đoạn tiếp nhận hồ sơ dự tuyển là giai đoạn quan trọng, việc tiếp nhận hồ sơ dự tuyển phải đảm bảo khách quan, minh bạch Người có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ dự tuyển của ứng viên

phải đối chiếu giữ thành phần hồ sơ, tiêu chuẩn, điều kiện dự tuyển trong thông báo tuyển dụng với thành phần hồ sơ thực tế ứng viên nộp Hồ sơ đủ điều kiện thì tiếp nhận, trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ thì phải có trách nhiệm hướng dẫn

để ứng viên hoàn thiện và nộp lại, đảm bảo thời hạn đã thông báo

Bước 3 Tổ chức thi tuyển hoặc xét tuyển, xét tuyển đặc cách

- Thành lập Hội đồng tuyển dụng: Sau khi hết thời hạn nhận hồ sơ đăng

ký dự tuyển, chậm nhất 10 ngày trước ngày tổ chức thi tuyển hoặc xét tuyển, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định việc thành lập Hội đồng thi tuyển hoặc Hội đồng xét tuyển công chức cấp xã theo đề nghị của Trưởng phòng Nội vụ khi có số người đăng ký dự tuyển trong một kỳ tuyển dụng thuộc phạm

vi quản lý của Ủy ban nhân dân cấp huyện có từ 20 người trở lên

Trường hợp không đủ điều kiện để thành lập Hội đồng tuyển dụng công chức cấp xã thì Phòng Nội vụ tham mưu cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp thành lập các ban giúp việc để thực hiện việc tuyển dụng công chức cấp xã sau khi có ý kiến thống nhất với Sở Nội vụ bằng văn bản

- Tổ chức thẩm định hồ sơ dự tuyển: Hội đồng tuyển dụng công chức cấp

xã có trách nhiệm thẩm định hồ sơ dự tuyển để xác định những người đủ điều kiện dự tuyển, những người không đủ điều kiện dự tuyển Hội đồng tuyển dụng

có trách nhiệm báo cáo Ủy ban nhân dân cấp huyện về kết quả thẩm định và đề nghị Ủy ban nhân dân cấp huyện lập danh sách thông báo đến người dự tuyển và niêm yết công khai tại trụ sở làm việc của Ủy ban nhân dân cấp huyện và trụ sở làm việc của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có chỉ tiêu tuyển dụng công chức cấp

xã những người đủ điều kiện dự tuyển, không đủ điều kiện dự tuyển (nêu rõ lý

do không đủ điều kiện dự tuyển)

- Thành lập các bộ phận giúp việc của Hội đồng tuyển dụng gồm: Ban đề thi, Ban coi thi, Ban phách, Ban chấm thi (trong trường hợp tổ chức thi tuyển); Ban kiểm tra sát hạch (trong trường hợp tổ chức xét tuyển) và Ban phúc khảo (nếu có) theo đúng quy định Các bộ phận giúp việc thực hiện nhiệm vụ, quyền

- Tổ chức biên soạn tài liệu ôn thi, xét tuyển; tổ chức hướng dẫn ôn thi, xét tuyển cho các thí sinh đủ điều kiện dự tuyển, thu lệ phí dự tuyển của các thí sinh đủ điều kiện dự tuyển

- Tổ chức kỳ thi tuyển hoặc xét tuyển, bao gồm các hoạt động: Gửi thông báo triệu tập đến người dự thi hoặc xét tuyển, thông báo cụ thể thời gian, địa điểm tổ chức thi hoặc xét tuyển cho các thí sinh có đủ điều kiện dự tuyển; niêm yết danh sách thí sịnh dự tuyển theo số báo danh và theo phòng, sơ đồ vị trí các phòng, nội quy thi hoặc xét tuyển, hình thức, thời gian thi hoặc xét tuyển; chuẩn

bị các mẫu biểu liên quan đến tổ chức thi hoặc xét tuyển như: Danh sách thí sinh

để gọi vào phòng thi hoặc phỏng vấn; danh sách để thí sinh ký nộp bài thi hoặc

ký nhận phỏng vấn; mẫu biên bản giao nhận đề thi hoặc đề phỏng vấn, mẫu biên bản mở đề, mẫu biên bản xử lý vi phạm nội quy; mẫu biên bản giao bài thi hoặc bàn giao kết quả phỏng vấn và mẫu biên bản tạm giữ các giấy tờ, vật dụng của thí sinh vi phạm quy chế; tổ chức việc xây dựng đề thi hoặc đề phỏng vấn, quyết định lựa chọn đề, tổ chức sao in đề; khai mạc kỳ thi tuyển hoặc xét tuyển; tổ chức thi các môn thi hoặc phỏng vấn; bàn giao bài thi và các tài liệu khác cho Hội đồng tuyển dụng

- Tổ chức đánh phách, dọc phách, chấm thi theo quy định

- Xét tuyển đặc cách:

Việc tổ chức xét tuyển đặc cách công chức cấp xã được thực hiện khi có

đủ các điều kiện, tiêu chuẩn quy định theo quy định tại Điều 15 Thông tư 06/2012/TT-BNV ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ

Quy trình tiếp nhận công chức cấp xã không qua thi tuyển thực hiện theo Điều 16 Thông tư số 06/2012/TT-BNV ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ

Sau đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có văn bản báo cáo và đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh cho ý kiến (thông qua Sở Nội vụ thẩm định)

về việc tổ chức xét tuyển đặc cách đối với những trường hợp đủ điều kiện, kèm theo hồ sơ đề nghị xét tuyển đặc cách phù hợp với quy định

Giám đốc Sở Nội vụ có trách nhiệm giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh thẩm định về điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình, hồ sơ đối với những trường hợp xét tuyển đặc cách, trình Ủy ban nhân dân tỉnh văn bản phê duyệt kết quả xét tuyển đặc cách

Bước 4 Thông báo kết quả thi tuyển, xét tuyển, tổ chức phúc khảo (nếu có) và phê duyệt kết quả thi tuyển, xét tuyển công chức cấp xã

Thư ký Hội đồng tuyển dụng tổng hợp kết quả tuyển dụng sau khi hoàn thành công tác chấm thi Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được báo cáo kết quả thi tuyển hoặc xét tuyển của Hội đồng tuyển dụng công chức hoặc của Phòng Nội vụ cấp huyện (trường hợp không thành lập Hội đồng tuyển dụng công chức), Ủy ban nhân dân cấp huyện phải gửi hồ sơ đề nghị thẩm định kết quả tuyển dụng công chức đến Sở Nội vụ, đồng thời thông báo công khai trên trang thông tin điện tử của Ủy ban nhân dân cấp huyện và niêm yết công khai kết quả thi tuyển hoặc xét tuyển tại trụ sở làm việc của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi tuyển dụng; gửi thông báo kết quả thi tuyển hoặc xét tuyển bằng văn bản tới người dự tuyển theo địa chỉ mà người dự tuyển đã đăng ký

Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày niêm yết công khai kết quả thi tuyển hoặc xét tuyển, người dự tuyển có quyền gửi đơn đề nghị phúc khảo kết quả thi tuyển hoặc xét tuyển Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm tổ chức chấm phúc khảo trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày hết thời hạn nhận đơn

đề nghị phúc khảo Đồng thời gửi văn bản đến Sở Nội vụ nếu có sự thay đổi về kết quả thi tuyển hoặc xét tuyển

Sau khi thông báo kết quả tuyển dụng và thực hiện phúc khảo bài thi (nếu có), Hội đồng tuyển dụng hoặc phòng Nội vụ cấp huyện (trường hợp không thành lập Hội đồng tuyển dụng) báo cáo Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt kết quả tuyển dụng công chức; đồng thời gửi thông báo công nhận kết quả trúng tuyển bằng văn bản tới người dự tuyển theo địa chỉ mà người dự tuyển đã đăng

ký, nội dung thông báo phải ghi rõ thời gian người trúng tuyển đến nhận quyết

Bước 5 Quyết định tuyển dụng công chức cấp xã và thực hiện chế độ tập sự; bố trí, sử dụng công chức cấp xã sau tuyển dụng

Căn cứ thông báo kết quả trúng tuyển, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện

ra quyết định tuyển dụng công chức cấp xã

Trong thời hạn chậm nhất là 30 ngày, kể từ ngày có quyết định tuyển dụng, người được tuyển dụng vào công chức cấp xã phải đến cơ quan nhận việc, trừ trường hợp quyết định tuyển dụng quy định thời hạn khác Trường hợp người được tuyển dụng vào công chức có lý do chính đáng mà không thể đến nhận việc thì phải làm đơn xin ra hạn trước khi kết thúc thời hạn gửi Ủy ban nhân dân cấp huyện Thời gian xin gia hạn không quá 30 ngày kể từ ngày hết thời hạn nhận việc

Trường hợp người được tuyển dụng vào công chức không đến nhận việc sau thời hạn quy định thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ra quyết định hủy

bỏ quyết định tuyển dụng công chức cấp xã

Công chức cấp xã được tuyển dụng phải thực hiện chế độ tập sự theo quy định Thời gian tập sự của công chức cấp xã được quy định như sau: 12 tháng đối với công chức được xếp lương ngạch chuyên viên và tương đương; 06 tháng đối với công chức được xếp lương ngạch cán sự và tương đương; 03 tháng đối với công chức được xếp lương ngạch nhân viên và tương đương Trong thời gian tập sự được hưởng 85% bậc lương khởi điểm theo trình độ đào tạo chuyên môn được tuyển dụng Trường hợp có học vị thạc sỹ phù hợp với yêu cầu tuyển dụng thì được hưởng 85% lương bậc 2 của ngạch chuyên viên và tương đương; công chức cấp xã ở vùng cao, biên giới, hải đảo, trong thời gian tập sự được hưởng 100% bậc lương khởi điểm theo trình độ đào tạo Thời gian tập sự không được tính vào thời gian để xét nâng bậc lương theo niên hạn

Khi kết thức thời gian tập sự, công chức cấp xã đạt yêu cầu thì được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định công nhận hết thời gian tập sự và xếp lương theo quy định Trường hợp người tập sự không đáp ứng được yêu cầu của chức danh công chức tập sự hoặc bị xử lý kỷ luật từ khiển trách trở lên

trong thời gian tập sự thì bị Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyển dụng trước đó

1.3.6 Chính sách thu hút, ưu tiên trong tuyển dụng công chức cấp xã

- Đối tượng và điểm ưu tiên trong thi tuyển hoặc xét tuyển công chức: + Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động, thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh: Được cộng 30 điểm vào tổng số điểm thi tuyển hoặc xét tuyển;

+ Người dân tộc thiểu số, sĩ quan quân đội, sĩ quan công an, quân nhân chuyên nghiệp, người làm công tác cơ yếu chuyển ngành, con liệt sĩ, con thương binh, con bệnh binh, con của người hưởng chính sách như thương binh, con của người hoạt động cách mạng trước tổng khởi nghĩa (từ ngày 19 tháng 8 năm 1945 trở về trước), con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, con Anh hùng lực lượng vũ trang, con Anh hùng lao động: Được cộng 20 điểm vào tổng số điểm thi tuyển hoặc xét tuyển;

+ Người hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ phục vụ có thời hạn trong lực lượng công an nhân dân, nghĩa vụ dân quân tự vệ, đội viên thanh niên xung phong, đội viên trí thức trẻ tình nguyện tham gia phát triển nông thôn, miền núi

từ đủ 24 tháng trở lên; người có thời gian giữ chức danh hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn và tổ dân phố liên tục từ 03 năm trở lên: Được cộng 10 điểm vào tổng số điểm thi tuyển hoặc xét tuyển

- Trường hợp người dự thi tuyển hoặc xét tuyển công chức cấp xã thuộc nhiều diện ưu tiên quy định nêu trên thì chỉ được cộng điểm ưu tiên cao nhất vào kết quả thi tuyển

1.3.7 Ý nghĩa, vai trò của việc tuyển dụng công chức cấp xã

Tuyển dụng công chức cấp xã có ý nghĩa, vai trò hết sức quan trọng đối với các đơn vị hành chính cấp xã Đây là một trong những phương thức cơ bản để

bổ sung nhân lực cho chính quyền cấp cơ sở

Trong quá trình bố trí, sử dụng đội ngũ công chức được giao quản lý, việc

Ủy ban nhân dân cấp xã là tất yếu, vì một số lý do như: Công chức nghỉ hưu, xin thôi việc, được cấp trên điều động chuyên công tác đi cơ quan, đơn vị hoặc địa phương khác, nhu cầu bổ sung công chức cấp xã để đáp ứng đủ các chức danh công chức cấp xã là đương nhiên Việc tuyển dụng công chức cấp xã sẽ giúp cho

Ủy ban nhân dân cấp xã có đủ số lượng người đảm nhiệm các công việc chuyên môn, đảm bảo hoạt động của Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định của pháp luật Mặt khác, thông qua tuyển dụng, Ủy ban nhân dân cấp xã tuyển được những công chức có năng lực, có trình độ, có phẩm chất, đạo đức tốt vào làm việc trong Ủy ban nhân dân cấp xã, làm trẻ hóa đội ngũ cán bộ, công chức cấp

xã, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của chính quyền cơ sở

Việc tuyển dụng công chức cấp xã nếu được thực hiện kịp thời sẽ tạo điều kiện để chính quyền cấp xã củng cố, kiện toàn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Nếu không tuyển dụng kịp thời sẽ thiếu một hoặc một số người đảm nhiệm các chức danh công chức cấp xã sẽ dẫn tới lĩnh vực đó không được triển khai thực hiện, buông lỏng quản lý, rất khó khăn trong vận hành bộ máy chính quyền

cơ sở

Trong hoạt động quản lý công chức cấp xã, việc tuyển dụng công chức cấp

xã là một trong những nội dung quan trọng Đó là phương thức để củng cố, kiện toàn và xây dựng đội ngũ công chức cấp xã đảm bảo đủ về số lượng, có cơ cấu chất lượng phù hợp với quy hoạch dài hạn, phù hợp với yêu cầu thực hiện nhiệm

vụ của chính quyền cấp cơ sở Việc tuyển dụng cũng là một khâu mở đầu cho chu trình của công tác quản lý, sử dụng công chức cấp xã Từ tuyển dụng, sau đó mới đến việc bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đề bạt, bổ nhiệm

Tuyển dụng công chức cấp xã là khâu quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ công chức cấp xã có đủ số lượng và chất lượng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tại cơ sở Nó là tiền đề để quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí sử dụng cho phù hợp, phát triển đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã chất lượng

Tuyển dụng công chức cấp xã không chỉ có ý nghĩa vai trò đối với cơ quan,

tổ chức có thẩm quyền tuyển dụng, quản lý, sử dụng mà còn có ý nghĩa rất quan

trọng đối với cá nhân người dự tuyển Việc tuyển dụng công chức cấp xã phải được thực hiện trên nguyên tắc công khai, minh bạch, công bằng, cạnh tranh Nếu đảm bảo được các nguyên tắc này thì đây là một trong những động lực để các cá nhân dự tuyển nỗ lực, phấn đấu để được tuyển dụng vào làm công chức cấp xã Khi trúng tuyển, họ sẽ có động lực hơn trong công việc, vì họ phải trải qua quá trình thi tuyển hoặc xét tuyển một cách công bằng, cạnh tranh lành mạnh Họ được tuyển dụng vì họ xứng đáng, họ đã đạt kết quả tốt nhất, đáp ứng được yêu cầu của vị trí cần tuyển dụng

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến tuyển dụng công chức cấp xã

1.4.1 Yếu tố khách quan

- Về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của địa phương có ảnh hưởng nhất định đến việc tuyển dụng công chức cấp xã Thể hiện ở chỗ, nơi nào có điều kiện tự nhiên thuận lợi, điều kiện kinh tế - xã hội phát triển thì nơi đó sẽ thu hút được nguồn dự tuyển lớn, nhất là ở các đô thị, nơi có vị trí địa lý thuận lợi, có hệ thống kết cầu hạ tầng kinh tế - xã hội phát triển, trình độ dân trí cao; ngược lại, đối với các khu vực thuộc miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo thì nguồn dự tuyển thấp hơn rất nhiều, thậm trí có nơi không có người đủ các tiêu chuẩn dự tuyển Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của các địa phương khác nhau tạo ra sự chênh lệch về nguồn dự tuyển Mặt khác, địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội phát triển thì việc đầu tư cho công tác tuyển dụng được tốt hơn so với địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội hạn chế Ví dụ: Ở tỉnh Lào Cai thì đơn vị thành phố Lào Cai và huyện Bảo Thắng bao giờ cũng có số lượng thí sinh đăng ký dự tuyển công chức cấp xã đông hơn

so với các huyện: Si Ma Cai, Bắc Hà, Mường Khương

- Về hệ thống chính sách, pháp luật đối với công tác tuyển dụng công chức cấp xã ảnh hưởng nhiều đến việc tuyển dụng công chức cấp xã, là cơ sở pháp lý cho việc triển khai và tổ chức thực hiện công tác tuyển dụng Quá trình tuyển dụng công chức cấp xã đòi hỏi đảm bảo đúng các quy định của pháp luật hiện

tác tuyển dụng sẽ được đảm bảo, ngược lại pháp luật chưa chặt chẽ, không phù hợp thì công tác tuyển dụng sẽ chỉ là hình thức, vừa lãng phí thời gian, nhân lực, tiền của, vừa không đảm bảo hiệu quả Ví dụ: Theo Nghị định 112/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính phủ về công chức xã, phường, thị trấn và Thông tư

số 06/ 2012/TT-BNV ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ hướng dẫn về chức trách, tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn Theo

đó, văn bản chỉ quy định chung “về tiêu chuẩn trình độ chuyên môn yêu cầu tốt nghiệp Trung cấp chuyên nghiệp trở lên của ngành đào tạo phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của chức danh công chức đảm nhiệm” Như vậy, thí sinh được đào tạo trình độ khác nhau từ trung cấp, cao đẳng, đại học, cao học nếu cùng chuyên ngành đều có thể đăng ký dự tuyển vào một vị trí và nhiều trường hợp thí sinh đào tạo bậc trung cấp đã trúng tuyển (kể cả trung cấp hệ vừa làm, vừa học, từ xa…), nên chất lượng chưa đạt yêu cầu; hoặc quy định về công chức phải biết tiếng dân tộc thiểu số cũng có những bất cập như: Xã có nhiều đồng bào dân tộc nhưng tiếng dân tộc đó không có trong chương trình đào tạo ví dụ: Dân tộc Hà nhì, Tu dí, Tày, Nùng…, hiện tại như ở Lào Cai chỉ có duy nhất chương trình đào tạo tiếng Mông Vì vậy, quy định đặt ra chỉ là hình thức mà không thể thực hiện được

- Về chính sách đãi ngộ, thu hút và môi trường làm việc cũng ảnh hưởng lớn đến việc tuyển dụng công chức cấp xã Đây là yếu tố ảnh hưởng lớn đến nhu cầu, nguyện vọng tham gia dự tuyển của các ứng viên Nếu có một hệ thống chính sách đãi ngộ, chính sách thu hút và có một môi trường làm việc tốt sẽ thu hút được nhiều người tài, người có trình độ chuyên môn giỏi, người có kinh nghiệm công tác Ngược lại, nếu chính sách đãi ngộ, thu hút và môi trường làm việc không tốt sẽ không tạo được cơ hội làm việc hiệu quả, công chức khó có cơ hội thăng tiến…thì sẽ khó thu hút được người giỏi, người tài tham gia dự tuyển vào công chức xã, dẫn đến kết quả tuyển dụng công chức chất lượng không cao

Ví dụ: Cùng công tác tại địa bàn xã khó khăn, vùng sâu, vùng xa nhưng trí thức trẻ tình nguyện thì được hướng các chính sách ưu đãi như hỗ trợ ban đầu 01

tháng lương tối thiểu, hưởng thêm phụ cấp 70% lương hiện hưởng, được quy hoạch và bố trí vào các chức vụ lãnh đạo cao hơn…, trong khi công chức xã có cùng trình độ như trí thức trẻ, có thâm niên công tác, cống hiến và chịu trách nhiệm công việc nặng hơn thì không được thụ hưởng chính sách như trí thức trẻ tình nguyện, từ đó cũng ảnh hưởng rất nhiều đến tâm tư, tình cảm và hiệu quả công việc

Thực tế cho thấy, nếu chính sách đãi ngộ, chính sách thu hút người tài tốt nhưng môi trường làm việc không tốt, nội bộ cơ quan, đơn vị mất đoàn kết; thủ trưởng cơ quan đơn vị làm việc độc đoán, chuyên quyền, trù dập nhân viên…thì

ở đó công chức ít có khả năng chủ động, sáng tạo khi thực hiện nhiệm vụ, làm suy giảm ý chí phấn đấu trong công việc của công chức, có thể làm công chức bất mãn, tiêu cực, mệt mỏi, chán nản và xu hướng xin nghỉ việc hoặc chuyển đi công tác ở nơi khác

1.4.2 Yếu tố chủ quan

- Thứ nhất, tinh thần trách nhiệm, tính chuyên nghiệp của Hội đồng tuyển

dụng công chức cấp xã: Việc tuyển dụng công chức cấp xã phụ thuộc vào hoạt động của Hội đồng tuyển dụng do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện thành lập Nếu Hội đồng tuyển dụng công chức cấp xã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đúng quy định, chuyên nghiệp thì công tác tuyển dụng sẽ đảm bảo chất lượng, tuyển dụng được người đáp ứng được yêu cầu công việc Ngược lại, nếu Hội đồng tuyển dụng công chức cấp xã làm việc không có tinh thần trách nhiệm, tính chuyên nghiệp không cao thì chất lượng tuyển dụng chắc chắn sẽ không cao Hội đồng tuyển dụng công chức cấp xã là bộ phận trực tiếp thực hiện công tác tuyển dụng, công tác tuyển dụng có đạt hiệu quả hay không, có đảm bảo được các nguyên tắc hay không đều phụ thuộc vào Hội đồng tuyển dụng Nếu Hội đồng tuyển dụng công chức cấp xã thực sự có ý thức trách nhiệm, các Thành viên Hội đồng có kinh nghiệm thì công tác tuyển dụng sẽ diễn ra nhịp nhàng, chất lượng, hiệu quả tốt