Ho¹t ®éng 2 GV: Yeâu caàu Hs nghieân cöùu SGK, thaûo luaän, neâu döõ kieän thöïc nghieäm ñeå xaùc ñònh caáu taïo cuûa Saccarozô.. HS : Nghieân cöùu SGK, thaûo luaän, neâu döõ kieän thö[r]
Trang 1Chơng 2 Cacbohiđrat
Ngày soạn: 03-09-2009 Tiết 7 Glucozơ
A Mục tiêu của bài học
1 Kiến thức: - Biết cấu trúc phân tử dạng mạch hở, mạch vòng của glucozơ.
- Tính chất hoá học của glucozơ
2 Kĩ năng: - Rèn kĩ năng nghiên cứu và vận dụng kiến thức.
B Phơng pháp chủ yếu: Nghiên cứu và thảo luận.
C Chuẩn bị.
1 GV: - Giáo án.
- Thí nghiệm: Glucozơ tan trong H2O, p với Cu(OH)2, AgNO3 trong NH3
- Mô hình, hình vẽ phân tử glucozơ
2 HS: Nghiên cứu trớc nội dung bài học
D Tieỏn trỡnh leõn lụựp.
I Kieồm tra sú soỏ, oồn ủũnh lụựp.
II Baứi mụựi
Hoạt động 1
GV: Đặt vấn đề vào bài từ nội
dung của chơng Yêu cầu Hs
nghiên cứu SGK, thảo luận, nêu
khái niệm , các loại cacbohiđrat,
cho ví dụ
HS: Nghiên cứu SGK, thảo luận,
nêu khái niệm , các loại
cacbohiđrat, cho ví dụ
Hoạt động 2
GV: Yêu cầu Hs quan sát mẫu
glucozơ, quan sát thí nghiệm tính
tan của Glucozơ, nghiên cứu Sgk,
thảo luận rồi nêu tính chất vật lí,
trạng thái tự nhiên của Glucozơ
HS: Quan sát mẫu glucozơ, quan
sát thí nghiệm tính tan của
Glucozơ, nghiên cứu Sgk, thảo
luận rồi nêu tính chất vật lí, trạng
thái tự nhiên của Glucozơ.Yêu cầu
Hs
Hoạt động 3
GV: Yeõu caàu Hs nghieõn cửựu
SGK, thaỷo luaọn, neõu dửừ kieọn thửùc
nghieọm ủeồ xaực ủũnh caỏu taùo cuỷa
Glucozụ Tửứ ủoự suy ra CTCT
daùng maùch hụỷ cuỷa Glucozụ
HS : Nghieõn cửựu SGK, thaỷo luaọn,
neõu dửừ kieọn thửùc nghieọm ủeồ xaực
ủũnh caỏu taùo cuỷa Glucozụ Tửứ ủoự
suy ra CTCT daùng maùch hụỷ cuỷa
Glucozụ
GV : Neõu CTCT daùng maùch
voứng cuỷa Glucozụ
+ Cacbohiđrat là những hchat hữu cơ tạp chức, thờng có công thức chung là Cn(H2O)m
+ Cacbohiđrat đợc chia thành 3 loại chính:
- Mônsaccarit:
- Đisaccaarit:
- Polisaccarit.:
Bài 5 Glucozơ
I Tính chất vật lí và trạng thái thiên nhiên
+ Glucozụ laứ chaỏt raộn keỏt tinh, khoõng maứu, tan trong nửụực, coự vũ ngoùt
+ Glucozụ coự trong haàu heỏt caực boọ phaọn cuỷa caõy (laự, hoa, reó ), coự nhieàu trong quaỷ chớn, maọt ong, trong maựu ngửụứi, trong cụ theồ ủoọng vaọt
II Cấu trúc phân tử
Glucozụ coự CTPT laứ C6H12O6, toàn taùi ụỷ daùng maùch hụỷ vaứ daùng maùch voứng
1 Daùng maùch hụỷ.
a Caực dửừ kieọn thửùc nghieọm.
- Glucozụ coự pử traựng baùc => phaõn tửỷ coự nhoựm CHO
- Glucozụ pử vụựi Cu(OH)2 cho dung dũch maứu xanh lam => phaõn tửỷ coự nhieàu nhoựm OH keà nhau
- Glucozụ taùo este chửựa 5 goỏc axit => trong phaõn tửỷ coự 5 nhoựm
OH
b Keỏt luaọn.
CTCT ụỷ daùng maùch hụỷ:
CH2OH-CHOH-CHOH-CHOH-CHOH-CHO Hoaởc vieỏt goùn laứ : CH2OH[CHOH]4CHO
Trang 2Hoạt động 4.
GV: Yêu cầu Hs từ CTCT suy ra
tính chất hoá học của Glucozơ
HS: Từ CTCT suy ra tính chất
hoá học
GV : Yêu cầu Hs nêu các pư
quan trọng
HS : Nêu các pư quan trọng.
GV : Hướng dẫn Hs làm thí
nghiệm chứng minh : Tác dụng
với dd AgNO3 trong NH3 (pư
tráng bạc), với Cu(OH)2
HS : Làm thí nghiệm chứng
minh
GV : Yêu cầu Hs nêu viết các
ptpư
HS : Viết các ptpư.
2 Dạng mạch vòng.
Glucozơ kết tinh tạo ra hai dạng tinh thể có dạng cấu trúc vòng khác nhau Nhóm OH ở C5 cộng vào nhóm C = O tạo ra hai dạng vòng 6 cạnh và :
O
OH
OH
HO
CH 2 OH
H
H
1 2 3 4 5 6
HOCH
CH2OH
CH=O CHOH
HOCH
O
OH
OH
HO
CH 2 OH
H
H H
H
1 2 3 4 5 6
-Glucoz¬ Glucoz¬ -Glucoz¬
III TÝnh chÊt ho¸ häc
Glucozơ có tính chất của và ancol đa chức anđehit
1 Tính chất của ancol đa chức (poliancol hay poliol)
a Tác dụng với Cu(OH) 2
Ở nhiệt độ thường, dd glucozơ hòa tan Cu(OH)2 cho dung dịch phức đồng- glucozơ có màu xanh lam :
b Phản ứng tạo este
Khi pư với anhiđrit axetic, glucozơ tạo este chứa 5 gốc axetat trong phân tử C6H7O(OCOCH3)5
2 Tính chất của anđehit 2.1 Oxi hóa glucozơ
a Phản ứng tráng bạc
b Phản ứng với Cu(OH) 2 khi đun nóng
c Glucozơ làm mất màu dung dịch brom.
2.2.Khử glucozơ.
3 Phản ứng lên men
4 Tính chất riêng của dạng mạch vòng
Riêng nhóm OH ở C1 (OH hemiaxetal) của dạng vòng tác dụng với metanol có HCl xúc tác :
OH
HO
O
HO
OH
OH
HO
O
HO
OH
OH
OCH3
metyl glicozit
III Củng cố.
1 Gv nhấn mạnh các kiến thức quan trọng.
2 Yêu cầu Hs viết CTCT các dạng vòng của Glucozơ
3 Yêu cầu Hs làm bài tập 2,3 trang 32 SGK
IV Hướng dẫn về nhà.
1 Học bài, làm bài tập SBT
2 Chuẩn bị bài sau: phần còn lại của bài
+ H 2 O + CH 3 OH
HCl khan
Trang 3V Nhaọn xeựt, ủaựnh giaự giụứ hoùc.
***********************************
Tiết 8 Glucozơ
Ngày soạn: 07-09-2008
A Mục tiêu của bài học
1 Kiến thức: - Biết cấu cách điều chế và các ứng dụng của Glucozơ.
- Biết cấu trúc phân tử dạng mạch hở của Fructozơ tính chất hoá học của Fructozơ
- Biết sự chuyển hoá giữa 2 đồng phân: glucozơ, fructozơ
2 Kĩ năng: - Rèn kĩ năng nghiên cứu và vận dụng kiến thức.
B Phơng pháp chủ yếu: Nghiên cứu và thảo luận.
C Chuẩn bị.
1 GV: - Giáo án.
- Mô hình, hình vẽ phân tử Fructozơ
2 HS: Nghiên cứu trớc nội dung bài học
D Tieỏn trỡnh leõn lụựp.
I Kieồm tra sú soỏ, oồn ủũnh lụựp.
II Kieồm tra baứi cuừ.
1- Neõu dửừ kieọn thửùc nghieọm ủeồ xaực ủũnh caỏu taùo cuỷa Glucozụ Tửứ ủoự suy ra CTCT daùng maùch
hụỷ cuỷa Glucozụ.Vieỏt CTCT daùng maùch voứng cuỷa Glucozụ
2- Neõu caực tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa Glcozụ, vieỏt ptpử minh hoaù ủaừ hoùc
III Baứi mụựi
Hoaùt ủoọng 2.
GV: Yeõu caàu Hs nghieõn cửựu SGK,
neõu caựch ủieàu cheỏ vaứ ửựng duùng cuỷa
Glucozụ
HS : Nghieõn cửựu SGK, neõu caựch
ủieàu cheỏ vaứ ửựng duùng cuỷa Glucozụ
Hoaùt ủoọng 3.
GV: Yeõu caàu Hs nghieõn cửựu SGK,
thaỷo luaọn, neõu caỏu taùo cuỷa Fructozụ
HS : Nghieõn cửựu SGK, thaỷo luaọn,
neõu caỏu taùo cuỷa Fructozụ
Hoaùt ủoọng 4.
GV: Yeõu caàu Hs dửùa vaứo CTCT neõu
tớnh chaỏt hoaự hoùc quan troùng cuỷa
Fructozụ
HS: Hs dửùa vaứo CTCT neõu tớnh chaỏt
hoaự hoùc quan troùng cuỷa Fructozụ
IV Điều chế và ứng dụng
1 Điều chế
Thuỷy phaõn tinh boọt nhụứ xuực taực axit HCl loaừng hoaởc enzim, hoaởc thuỷy phaõn xenlulozụ (coự trong voỷ baứo, muứn cửa) nhụứ xuực taực axit clohiủric ủaởc thaứnh glucozụ
(C6H10O5)n + nH2O ⃗HCl 40 0 0 nC6H12O6
2 ứng dụng
- Trong y hoùc
- Trong coõng nghieọp
V Đồng phân của Glucozơ: Fructozơ
- CTPT: C6H12O6 CTCT daùng maùch hụỷ: ||
CH2OH-CHOH-CHOH-CHOH-C-CH2OH
- CTCT daùng maùch voứng: OH
CH 2 OH HO
H
H H
1
2 3 4 5
6
HOCH 2
-Fructozơ
- Fructozụ coự tớnh chaỏt tửụng tửù Glucozụ
Chuự yự: Fructozụ khoõng coự nhoựm CH=O nhửng vaón coự phaỷn ửựng traựng baùc vaứ phaỷn ửựng khửỷ Cu(OH)2 thaứnh Cu2O do
Fructozụ Glucozụ
III Cuỷng coỏ.
1 Gv nhaỏn maùnh caực kieỏn thửực quan troùng.
2 So saựnh veà caỏu taùo vaứ tớnh chaỏt cuỷa Glucozụ vaứ Fructozụ
3 Yeõu caàu Hs laứm baứi taọp 2,3 trang 32,33 SGK
IV Hửụựng daón veà nhaứ.
OH
Trang 41 Hoùc baứi, laứm baứi taọp SBT.
2 Chuaồn bũ baứi sau: Saccarozơ : mang ủửụứng aờn.
V Nhaọn xeựt, ủaựnh giaự giụứ hoùc.
***********************************
Tieỏt 9 Saccarozơ
Ngaứy soaùn: 05-09-2009.
A Muùc tieõu.
1 Kieỏn thửực: Hs bieỏt: - Caỏu truực phaõn tửỷ Saccarozụ.
- Tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa Saccarozụ
2 Kú naờng: Reứn kú naờng nghieõn cửựu vaứ vaọn duùng kieỏn thửực.
B Phửụng phaựp chuỷ yeỏu: Nghieõn cửựu, thaỷo luaọn.
C Chuaồn bũ:
1 GV: Giaựo aựn + Thớ nghieọm: Saccarozụ pử vụựi Cu(OH)2.
2 HS: Nghieõn cửựu trửụực noọi dung baứi hoùc + Mang ủửụứng aờn.
D Tieỏn trỡnh leõn lụựp.
I Kieồm tra sú soỏ, oồn ủũnh lụựp.
II Kieồm tra baứi cuừ.
1 CTCT cuỷa Glucozụ, Fructozụ
2 Tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa Glucozụ, ptpử?
III Baứi mụựi
Hoạt động 1
GV: Yêu cầu Hs quan sát mẫu
Saccarozơ, tính tan của Saccarozơ
trong nớc, nghiên cứu SGK, thảo
luận nêu tính chất vật lí, trạng thái
tự nhiên của Saccarozơ
HS: Quan sát mẫu Saccarozơ, tính
tan của Saccarozơ trong nớc,
nghiên cứu SGK, thảo luận nêu
tính chất vật lí, trạng thái tự nhiên
của Saccarozơ
Hoạt động 2
GV: Yeõu caàu Hs nghieõn cửựu
SGK, thaỷo luaọn, neõu dửừ kieọn thửùc
nghieọm ủeồ xaực ủũnh caỏu taùo cuỷa
Saccarozụ
HS : Nghieõn cửựu SGK, thaỷo luaọn,
neõu dửừ kieọn thửùc nghieọm ủeồ xaực
ủũnh caỏu taùo cuỷa Saccarozụ
GV: Neõu CTCT cuỷa Saccarozụ
Hoạt động 3
GV: Ycaàu Hs dửù ủoaựn tớnh chaỏt
I Tính chất vật lí
+ Saccarozụ laứ chaỏt keỏt tinh, khoõng maứu, vũ ngoùt, deó tan trong nửụực, noựng chaỷy ụỷ 1850C
+ Saccarozụ coự trong nhieàu loaùi thửùc vaọt vaứ laứ thaứnh phaàn chuỷ yeỏu
cuỷa ủửụứng mớa (tửứ caõy mớa), ủửụứng cuỷ caỷi (tửứ cuỷ caỷi ủửụứng), ủửụứng thoỏt noỏt ( tửứ cuùm hoa thoỏt noỏt)
II Cấu trúc phân tử
- CTPT: C12H22O11
- Dd saccarozụ hoứa tan Cu(OH)2 taùo thaứnh dd maứu xanh lam => phaõn tửỷ saccarozụ coự nhieàu nhoựm OH keà nhau
- Dd saccarozụ khoõng coự phaỷn ửựng traựng baùc, khoõng bũ oxi hoựa bụỷi
dd Brom=>phaõn tửỷ saccarozụ khoõng coự nhoựm CHO
- ẹun dd saccarozụ coự axit voõ cụ xuực taực, ta ủửụùc glucozụ vaứ fructozụ
- Phaõn tửỷ saccarozụ goàm 1 goỏc -glucozụ vaứ 1 goỏc
-fructozụ lieõn keỏt vụựi nhau qua ngyeõn tửỷ oxi giửừa C1 cuỷa glucozụ vaứ C2 cuỷa fructozụ (C1 - O - C2)
Trang 5hoá học của Saccaoơ từ cấu tạo.
HS: Từ đặc điểm cấu tạo => tính
chất hoá học
GV: Xác nhận các tính chất, yêu
cầu Hs nêu pư cụ thể
HS: Nêu pư cụ thể.
GV: Hướng dẫn Hs làm thí
nghiệm chứng minh tính chất của
ancol đa chức
HS: Làm thí nghiệm Dd
saccarozơ hòa tan Cu(OH)2
CTCT:
O
OH
O
2 OH
H
H
1
2 3
4 5
6
O
OH
HO
CH2OH
H
1
2
5 6
HOCH2
III TÝnh chÊt ho¸ häc
Saccarozơ chỉ có tính chất của ancol đa chức và có phản ứng của đisaccarit
1 Phản ứng với Cu(OH) 2
Dd saccarozơ hòa tan Cu(OH)2 tạo thành dd màu xanh lam 2C12H22O11 + Cu(OH)2 (C12H21O11)2Cu + 2H2O
2 Phản ứng thủy phân
Trong dd, saccarozơ bị thủy phân thành glucozơ và fructozơ :
C12H22O11 + H2O H+¿, t
0
⃗
¿ C6H12O6 + C6H12O6
saccarozơ glucozơ fructozơ Trong cơ thể người, phản ứng này xảy ra nhờ enzim
IV Củng cố 1 Gv nhấn mạnh các kiến thức quan trọng.
2 Yêu cầu Hs làm bài tập 1, 2,3, 6 trang 38,39 SGK
V Hướng dẫn về nhà.
1 Học bài, làm bài tập SBT
2 Chuẩn bị bài sau: Phần bài còn lại
VI Nhận xét, đánh giá giờ học.
***********************************
Tiết 10 Saccaroz¬
Ngày soạn: 6-09-2009.
A Mục tiêu.
1 Kiến thức: Hs biết: - Ứng dụng và sản xuất Saccarozơ.
- Cấu trúc phân tử Fructozơ
- Tính chất hoá học của Fructozơ
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng nghiên cứu và vận dụng kiến thức.
B Phương pháp chủ yếu: Nghiên cứu, thảo luận.
C Chuẩn bị:
1 GV: Giáo án+ Thí nghiệm: dd mantozơ pư với [Ag(NH3)2]OH và Cu(OH)2
2 HS: Nghiên cứu trước nội dung bài học + mang đường mạch nha.
Chuẩn bị bài tập trang 32,33,38,39 SGK
Trang 6D Tieỏn trỡnh leõn lụựp.
I Kieồm tra sú soỏ, oồn ủũnh lụựp.
II Kieồm tra baứi cuừ.
1 Dửừ kieọn thửùc nghieọm, CTCT cuỷa Saccarozụ?
2 Tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa Saccarozụ, ptpử?
III Baứi mụựi
Hoạt động 1
GV: Yeõu caàu Hs lieõn heọ thửùc
teỏ, neõu caực ửựng duùng cuỷa
Saccarozụ
HS: Lieõn heọ thửùc teỏ, neõu caực
ửựng duùng cuỷa Saccarozụ
GV: Cuứng Hs sụ ủoà hoaự quaự
trỡnh saỷn xuaỏt ủửụứng mớa theo
SGK
Hoạt động 2
GV: Neõu caỏu taùo cuỷa
Mantozụ Tửứ ủaởc ủieồm caỏu
taùo, yeõu caàu Hs dửù ủoaựn tớnh
chaỏt cuỷa Mantozụ
HS : Tửứ ủaởc ủieồm caỏu taùo,
yeõu caàu Hs dửù ủoaựn tớnh chaỏt
cuỷa Mantozụ
GV : Xaực nhaọn caực tớnh chaỏt
ủuựng Yeõu caàu Hs laứm thớ
nghieọm cuỷa dd Mantozụ vụựi
[Ag(NH3)2]OH vaứ Cu(OH)2 ủeồ
chửựng minh
Mantozụ vụựi [Ag(NH3)2]OH
vaứ Cu(OH)2
IV- ệÙNG DUẽNG VAỉ SAÛN XUAÁT ẹệễỉNG SACCAROZễ
1 ệÙng duùng
Saccarozụ ủửụùc duứng trong coõng nghieọp thửùc phaồm, ủeồ saỷn xuaỏt baựnh keùo, nửụực giaỷi khaựt, pha cheỏ thuoỏc trong coõng nghieọp dửụùc phaồm
2 Saỷn xuaỏt ủửụứng saccarozụ
Saỷn xuaỏt ủửụứng tửứ caõy mớa qua moọt soỏ coõng ủoaùn chớnh theồ hieọn ụỷ sụ ủoà :
EÙp + Voõi sửừa, loùc boỷ taùp chaỏt
+ CO2, loùc boỷ CaCO3
+ SO2 taồy maứu
V- ẹOÀNG PHAÂN CUÛA SACCAROZễ : MANTOZễ
* Mantozụ (coứn goùi laứ ủửụứng maùch nha) coự CTPT C12H22O11
* ễÛ traùng thaựi tinh theồ, phaõn tửỷ mantozụ goàm 2 goỏc glucozụ lieõn keỏt vụựi nhau ụỷ C1 cuỷa goỏc -glucozụ naứy vụựi C4 cuỷa goỏc -glucozụ kia qua moọt nguyeõn tửỷ oxi Lieõn keỏt - C1 - O - C4 nhử theỏ ủửụùc goùi laứ lieõn keỏt -1,4 – glicozit
* Trong dung dũch, goỏc - glucozụ cuỷa mantozụ coự theồ mụỷ voứng taùo ra nhoựm CH=O :
O
OH
OH
OH HO
CH2OH H
H
H
1
O
OH
HO
CH2OH
H
H
H
H
H
4
O
OH
CH2OH
O
HO
H
H
H
1 2
O
OH
CH2OH
Lieõn keỏt -1,4 -glicozit
Mantozụ keỏt tinh Daùng anủehit cuỷa mantozụ trong dung dũch
* Do caỏu truực nhử treõn, mantozụ coự 3 tớnh chaỏt chớnh : 1- Tớnh chaỏt cuỷa poliol: taực duùng vụựi Cu(OH)2 cho phửực ủoàng - mantozụ maứu xanh lam
2- Tớnh khửỷ: khửỷ [Ag(NH3)2]OH vaứ Cu(OH)2 khi ủun noựng Mantozụ
Caõy mớa
Dung dũch ủửụứng (coự maứu)
Dung dũch ủửụứng (khoõng maứu)
Trang 7GV : Neõu caựch ủieàu cheỏ
mantozụ, lieõn heọ thửùc teỏ
thuoọc loaùi ủisaccarit coự tớnh khửỷ
3- Bũ thuỷy phaõn nhụứ axit xuực taực hoaởc enzim sinh ra glucozụ
* Mantozụ ủửụùc ủieàu cheỏ baống caựch thuỷy phaõn tinh boọt nhụứ anzim amilaza (coự trong maàm luựa) Phaỷn ửựng thuỷy phaõn naứy cuừng xaỷy ra trong
cụ theồ ngửụứi vaứ ủoọng vaọt
IV Cuỷng coỏ vaứ Luyeọn taọp
1 Gv nhaỏn maùnh caực kieỏn thửực quan troùng.
2 So saựnh Tớnh chaỏt hoaự hoùc giuừa Saccarozụ vaứ Mantozụ Giaỷi thớch sửù gioỏng vaứ khaực nhau giuừa
chuựng dửùa vaứo CTCT
3 Yeõu caàu Hs laứm baứi taọp 4,5 trang 38,39 SGK
V Hửụựng daón veà nhaứ.
1 Hoùc baứi, laứm baứi taọp SBT
2 Chuaồn bũ baứi sau: Tinh boọt: - Nghieõn cửựu noọi dung baứi
- Mang cụm, khoai, chuoỏi xanh
VI Nhaọn xeựt, ủaựnh giaự giụứ hoùc.
***********************************
Tieỏt 11 Tinh bột.
Ngaứy soaùn: 7-09-2009.
A Muùc tieõu.
1 Kieỏn thửực: Hs bieỏt: - Caỏu truực phaõn tửỷ tinh boọt.
- Tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa tinh boọt
2 Kú naờng: Reứn kú naờng nghieõn cửựu vaứ vaọn duùng kieỏn thửực.
B Phửụng phaựp chuỷ yeỏu: Nghieõn cửựu, thaỷo luaọn.
C Chuaồn bũ:
1 GV: Giaựo aựn+ Hỡnh veừ caỏu truực phaõn tửỷ tinh boọt.
Thớ nghieọm: Tinh boọt + dd Iot
2 HS: Nghieõn cửựu trửụực noọi dung baứi hoùc + Mang cụm, khoai, chuoỏi xanh.
D Tieỏn trỡnh leõn lụựp.
I Kieồm tra sú soỏ, oồn ủũnh lụựp.
II Baứi mụựi
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1 GV: Yeõu caàu Hs neõu tớnh chaỏt vaọt lớ,
traùng thaựi tửù nhieõn cuỷa tinh boọt
HS: Neõu tớnh chaỏt vaọt lớ, traùng thaựi tửù
nhieõn cuỷa tinh boọt
Hoaùt ủoọng 2 GV: Neõu caỏu truực phaõn tửỷ cuỷa tinh
boọt.ẹửa ra hỡnh veừ lụựn ủeồ moõ taỷ roừ
hụn
I- TÍNH CHAÁT VAÄT LÍ VAỉ TRAẽNG THAÙI Tệẽ NHIEÂN
- Tinh boọt laứ chaỏt raộn voõ ủũnh hỡnh, maứu traộng, khoõng tan trong nửụực nguoọi Trong nửụực noựng tửứ 650C trụỷ leõn, tinh boọt chuyeồn thaứnh dung dũch keo nhụựt, goùi laứ hoà tinh boọt
- Tinh boọt coự nhieàu trong caực loaùi haùt (gaùo, mỡ, ngoõ,…),cuỷ (khoai, saộn,…) vaứ quaỷ (taựo, chuoỏi,…)
II Cấu trúc phân tử
+ Tinh boọt laứ polisaccarit, coự CTPT laứ (C6H10O5)n , goàm 2 daùng: Amilozụ vaứ Amilopectin
+ Amilozụ: phaõn tửỷ goàm caực goỏc - glucozụ noỏi vụựi nhau bụỷi lieõn keỏt -1,4 – glicozit taùo thaứnh chuoói daứi khoõng phaõn nhaựnh
Trang 8Hoạt động 3.
GV: Nêu tính chất hoá học của tinh
bột, viết các ptpư, làm thí nghiệm phản
ứng với dd Iot
HS: Nắm bắt kiến thức, quan sát hiện
tượng để khắc sâu kiến thức
Hoạt động 4.
GV: Yêu cầu Hs nghiên cứu SGK, nêu
quá trình chuyển hoá tinh bột trong cơ
thể
HS: Nghiên cứu SGK, nêu quá trình
chuyển hoá tinh bột trong cơ thể
GV: Sơ đồ hoá quá trình.
Hoạt động 5.
GV: Yêu cầu Hs nghiên cứu SGK, nêu
tóm tắt quá trình tạo tinh bột trong cây
xanh
HS: Nghiên cứu SGK, nêu tóm tắt quá
O
HO
H
H
H
1 4
O
OH
CH 2 OH
OHH H
OH
O
H
H
H
4
O
OH
CH 2 OH
OHH H
O
H
H
H
1 2
O
OH
CH 2 OH
H
1
2
O
OH
CH 2 OH
OHH H
+ Amilopectin: phân tử gồm các gốc - glucozơ nối với nhau bởi liên kết -1,4 – glicozit tạo thành mạch phân nhánh Mỗi nhánh gồm khoảng 20 – 30 mắt xích Do có thêm liên kết từ
C1 của chuỗi này với C6 của chuỗi kia qua nguyên tử O (liên kết -1,6 – glicozit) nên chuỡi bị phân nhánh
O
HO
H
H H
1
4
O
OH
CH 2 OH
OHH H
OH
O
H
H
H
4
O
OH
CH2OH
OHH H
O
H
H
H
1 2
6
O
OH
H
1
2
O
OH
CH 2 OH
OHH H
HO
H
H
H
4
O
OH
CH2OH
OHH H
H
H
O
OH
CH 2 OH
OHH H
O
1
1
4
III TÝnh chÊt ho¸ häc
1 Phản ứng thủy phân
a Thủy phân nhờ xúc tác axit
Tinh bột bị thủy phân hoàn toàn nhờ xúc tác axit vô cơ loãng, tạo glucozơ :
(C6H10O5)n + nH2O H+¿, t
0
⃗
¿ n C6H12O6
b Thủy phân nhờ enzim.:
H O 2 H O 2 H O 2
Tinh bét §extrin Mantozo Glucozo
2 Phản ứng màu với dung dịch iot
Tinh bột tác dụng với dd Iot thì nhuốm màu xanh tím Khi đun nóng,màu xanh tím biến mất Khi để nguội màu xanh tím lại xuất hiện.Phản ứng này được dùng đề nhận ra tinh bột bằng iot và ngược lại
IV Sù chuyĨn hãa tinh bét trong c¬ thĨ
Tinh bét ⃗H2O
α-amilaza
§extrin⃗H2O
β-amilaza
Mantozo⃗H2O
mantaza
glucozo
Glucozo⃗[O]
enzimCO2+H2O
glicogen
V Sù t¹o thµnh tinh bét trong c©y xanh
6nCO2 + 5n H2O ⃗¸nh s¸ng mỈt trêi
clorophin (C6H10O5)n + 6nCO2
Trang 9trỡnh taùo tinh boọt trong caõy xanh.
GV: Giaựo duùc moõi trửụứng thoõng qua
pử
Quaự trỡnh naứy goùi laứ quaự trỡnh quang hụùp
III Cuỷng coỏ.
1 Gv nhaỏn maùnh caực kieỏn thửực quan troùng.
2 Yeõu caàu Hs laứm baứi taọp trang 44 SGK
3 Lieõn heọ thửùc teỏ quaự trỡnh saỷn xuaỏt vaứ sửỷ duùng tinh boọt
IV Hửụựng daón veà nhaứ.
1 Hoùc baứi, laứm baứi taọp SBT
2 Chuaồn bũ baứi sau: Xenlulozụ
V Nhaọn xeựt, ủaựnh giaự giụứ hoùc.
***********************************
Tieỏt 12 Xenlulozơ.
Ngaứy soaùn: 8-09-2009.
A Muùc tieõu.
1 Kieỏn thửực: Hs bieỏt: - Caỏu truực phaõn tửỷ Xenlulozụ.
- Tớnh chaỏt hoaự hoùc cuỷa Xenlulozụ
- Caực ửựng duùng quan troùng cuỷa Xenlulozụ
2 Kú naờng: Reứn kú naờng nghieõn cửựu vaứ vaọn duùng kieỏn thửực.
B Phửụng phaựp chuỷ yeỏu: Nghieõn cửựu, thaỷo luaọn.
C Chuaồn bũ:
1 GV: Giaựo aựn+ Hỡnh veừ caỏu truực phaõn tửỷ Xenlulozụ.
2 HS: Nghieõn cửựu trửụực noọi dung baứi hoùc.
D Tieỏn trỡnh leõn lụựp.
I Kieồm tra sú soỏ, oồn ủũnh lụựp.
II Baứi mụựi
Hoạt động 1
GV: Yeõu caàu Hs neõu tớnh chaỏt
vaọt lớ, traùng thaựi tửù nhieõn cuỷa
Xenlulozụ
HS: Neõu tớnh chaỏt vaọt lớ, traùng
thaựi tửù nhieõn cuỷa Xenlulozụ
I Tính chất vật lí Trạng thái thiên nhiên
- Xenlulozụ laứ chaỏt raộn hỡnh sụùi, maứu traộng, khoõng muứi, khoõng vũ, khoõng tan trong nửụực ngay caỷ khi ủun noựng, khoõng tan trong caực dung moõi hửừu cụ thoõng thửụứng nhử ete, benzen,…
- Xenlulozụ laứ thaứnh phaàn chớnh taùo neõn lụựp maứng teỏ baứo thửùc vaọt, laứ boọ khung cuỷa caõy coỏi Xenlulozụ coự nhieàu trong boõng (95 - 98%), ủay, gai, tre, nửựa(50 - 80%), goó (40 - 50%)
II Cấu trúc phân tử
Trang 10Hoạt động 2
GV: Nêu cấu trúc phân tử của
Xenlulozơ Đưa ra hình vẽ lớn
để mô tả rõ hơn
Hoạt động 3
GV: Ycầu Hs dự đoán tính chất
hoá học của xenlulozơ từ cấu tạo
đã nêu
HS: Từ đặc điểm cấu tạo => tính
chất hoá học
GV: Xác nhận các tính chất, yêu
cầu Hs nêu pư cụ thể
HS: Nêu pư cụ thể.
Hoạt động 3.
GV: Yêu cầu Hs nghiên cứu
SGK, nêu các ứng dụng của
Xenlulozơ
HS: Nghiên cứu SGK, nêu các
ứng dụng của Xenlulozơ
GV: Liên hệ thực tế.
-Xenlulozơ là polisaccarit, có CTPT là (C6H10O5)n, có phân tử khối rất lớn (khoảng 1.000.000 – 2.400.000)
- Phân tử Xenlulozơ được hợp thành từ các mắt xích - glucozơ nối với nhau bởi các liên kết -1,4 – glicozit, phân tử xenlulozơ không phân nhánh, không xoắn
O
1
O
H H
O OH
CH2OH
H
O
H
H
1 2
O
OH
OHH H
1
H H
O
OH
CH 2 OH
CH2OH
4
H
H
O OH
CH2OH
H
1
H
4
O
H
- Mỗi mắt xích C6H10O5 có 3 nhóm OH, nên còn viết công thức cấu tạo của xenlulozơ là [C6H7O2(OH)3]n
III TÝnh chÊt ho¸ häc
1 Phản ứng của polisaccarit
- Xenlulozơ bị thủy phân trong dung dịch axit nóng tạo ra glucozơ (C6H10O5)n + nH2O ⃗H2SO4, t0 n C6H12O6
- Phản ứng thủy phân cũng xảy ra ở trong động vật nhai lại (trâu, bò,…) nhờ enzim xenlulaza
2 Phản ứng của ancol đa chức
a Xenlulozơ phản ứng với HNO3 đặc có H2SO4 đặc làm xúc tác
khi đun nóng cho xenlulozơ trinitrat:
[C6H7O2(OH)3]n+3nHNO3 ⃗H2SO4, t0 [C6H7O2(ONO2)3]n +3nH2O
Xenlulozơ trinitrat là chất dễ cháy và nổ mạnh được dùng làm thuốc súng không khói
b Xenlulozơ tác dụng với anhiđrit axetic sinh ra xenlulozơ triaxetat
[C6H7O2(OCOCH3)3]n, là một loại chất dẻo dễ kéo thành tơ sợi
c Sản phẩm của phản ứng giữa xenlulozơ với CS2 và NaOH là một dung dịch nhớt gọi là visco Khi bơm dung dịch nhớt này qua những lỗ rất nhỏ (đường kính 0,1 mm) ngâm trong dung dịch H2SO4 loãng, xenlulozơ được giải phóng ra dưới dạng những sợi dài và mảnh, óng mượt như tơ gọi là tơ visco
d Xenlulozơ không phản ứng với Cu(OH)2 nhưng tan được trong dung dịch [Cu(NH3)4](OH)2
IV øng dơng
* Các vật liệu chứa nhiều xenlulozơ như tre, gỗ, nứa, thường được
dùng làm vật liệu xây dựng, đồ dùng gia đình,
* Xenlulozơ nguyên chất và gần nguyên chất được chế thành sợi, tơ, giấy viết, giấy làm bao bì, xenlulozơ trinitrat được dùng làm thuốc súng Thủy phân xenlulozơ sẽ được glucozơ làm nguyên liệu để sản xuất etanol
III Củng cố.
1 Gv nhấn mạnh các kiến thức quan trọng.
2 Yêu cầu Hs so sánh tinh bột và Xenlulozơ
3 Liên hệ thực tế quá trình khai thác và sử dụng Xenlulozơ