Báo cáo thực tập: Trưng bày triều Trần tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia

MỤC LỤC I. ĐÔI NÉT VỀ BẢO TÀNG LỊCH SỬ QUỐC GIA VIỆT NAM. 2 II. HỆ THỐNG TRƯNG BÀY CỦA TRIỀU TRẦN. 3 1.Vài nét thời kì triều Trần 3 2. Nguyên nhân trưng bày chủ đề. 5 III. Thành phần các tài liệu hiện vật của chủ đề sử dụng trong phần trưng bày. 5 1. Hiện vật gốc. 5 2. Hiện vật bảo tàng làm ra phục vụ trưng bày 10 IV. NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ ĐỀ XUẤT CỦA CÁ NHÂN 11 1. Nhận xét, đánh giá. 11 2. Đề xuất của cá nhân. 12

Trang 1

MỤC LỤC

I ĐÔI NÉT VỀ BẢO TÀNG LỊCH SỬ QUỐC GIA VIỆT NAM 2

II HỆ THỐNG TRƯNG BÀY CỦA TRIỀU TRẦN 3

1.Vài nét thời kì triều Trần 3

2 Nguyên nhân trưng bày chủ đề 5

III Thành phần các tài liệu hiện vật của chủ đề sử dụng trong phần trưng bày 5

1 Hiện vật gốc 5

2 Hiện vật bảo tàng làm ra phục vụ trưng bày 10

IV NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ ĐỀ XUẤT CỦA CÁ NHÂN 11

1 Nhận xét, đánh giá 11

2 Đề xuất của cá nhân 12

Trang 2

I ĐÔI NÉT VỀ BẢO TÀNG LỊCH SỬ QUỐC GIA VIỆT NAM.

Bảo tàng lịch sử quốc gia được thành lập trên cơ sở sáp nhập giữa bảo tàng lịch sử Việt Nam và bảo tàng Cách mạng Việt Nam Đây là các bảo tàng thuộc hệ thống bảo tàng quốc gia Việt Nam được ra đời từ rất sớm

Bảo tàng lịch sử Việt Nam là một trong những bảo tàng được thành lập sớm nhất trên cơ sở kế thừa cơ sở vật chất của bảo tàng Loui Finô (Louis Finot) – một bảo tàng thuộc trường Viễn Đông Bắc Cổ Pháp, xây dựng 1926, khành thành năm 1932 Do các kiến trúc sư C.Batteur và E.Hebrard thiết kế năm 1925 theo phong cách kiến trúc Đông Dương Năm 1958, Chính phủ Việt Nam chính thức tiếp quản công trình văn hóa này và xúc tiến nghiên cứu sưu tầm bổ sung tài liệu hiện vật, chuyển đổi nội dung từ bảo tàng nghệ thuật thành bảo tàng lịch sử Ngày 3/9/1958 bảo tàng lịch sử Việt Nam chình thức

mở cửa đón khách tham quan

Kiến trúc Bảo tàng Cách mạng Việt Nam nguyên là Sở thương chính Đông Dương do người Pháp xây dựng năm 1917 Hệ thống trưng bày của bảo tàng Cách mạng Việt Nam được các cán bộ bảo tàng đầu tiên của Việt Nam xây dựng và đi vào hoạt động và phục vụ công chúng từ ngày 6/1/1959

Hệ thống trưng bày chính của bảo tàng với diện tích trưng bày gần 4.000m2 gồm hai phần trưng bày chính:

- Phần thứ nhất: Trưng bày lịch sử Việt Nam thời kì cổ đại:

+ Việt Nam thời tiền sử

+ từ thời dựng nước đầu tiên cho đến triều Trần

+ Việt Nam từ triều Hồ cho đến cách mạng tháng 8/ 1945

+ phòng trưng bày sưu tập điêu khắc đá Chăm Pa

- Phần thứ hai: Trưng bày về lịch sử Việt Nam giai đoạn từ thế kỉ 19 đến nay

Trang 3

+ Cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam từ năm 1858-1945

+ Ba mươi năm kháng chiến và thế lục xâm lược để bảo vệ độc lập và thống nhất đất nước từ năm 1945- 1975

+ Việt Nam trên con đường xây dựng dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh

Với khoảng 10.000 tư liệu hiện vật, hệ thống trưng bày chính của bảo tàng được thể hiện theo nguyên tắc trưng bày niên biểu, lấy sự phong phú của sưu tầm hiện vật làm ngôn ngữ biểu đạt chính, kết hợp giữa trưng bày phản ánh giai đoạn và sự kiện lịch sử với trưng bày sưu tập theo hướng trưng bày

mở, tạo điều kiện để có thể cập nhật những tư liệu hiện vật mới do công tác nghiên cứu sưu tầm đem lại, làm cho “diện mạo” trưng bày luôn mới mẻ hấp dẫn người xem Ngoài ra bảo tàng còn thường xuyên tổ chức các cuộc trưng bày chuyên đề và với hệ thống màn hình ti vi, màn hình cảm ứng với hình ảnh sống động để thỏa mãn nhu cầu khách tham quan

Hệ thống kho cơ sở của bảo tàng hiện lưu giữ hơn 150.000 tiêu bản hiện vật quý hiếm gồm nhiều chất liệu, nhiều sưu tập hiện vật quý hiếm: sưu tập các hiện vật thuộc các nền văn hóa Núi Đọ, Hòa Bình-Bắc Sơn, văn hóa Đông Sơn, gốm men cổ Việt Nam, đá Chămpa, đồng thời Lê – Nguyễn…

Trong những năm qua kho cơ sở của bảo tàng liên tục được bổ sung nhiều sưu tập mới có giá trị, đặc biệt từ khu vực miền Trung, Tây Nguyên, Nam Bộ và ngoài biển từ các con tàu đắm cổ Hệ thống kho cơ sở được sắp xếp khoa học, trang thiết bị hiện đại , đạt được chuẩn mực của kho lưu giữ hiện vật bảo tàng

II HỆ THỐNG TRƯNG BÀY CỦA TRIỀU TRẦN

1.Vài nét thời kì triều Trần

Triều Trần (1226- 1400) quốc hiệu là Đại Việt, kinh thành Thăng Long

Trang 4

Vương triều Trần tồn tại được 174 năm gồm 12 đời vua, họ Trần quê gốc ở hương Tức Mặc xuất thân từ tầng lớp bình dân quen nghề sông nước

có truyền thống ưa thực dụng phóng khoáng ít bị những nghi lễ nho giáo khắt khe ràng buộc Dưới triều Trần văn hóa Đại Việt tạo được thế cân bằng, đậm chất dân tộc

Trong thời đại của vương triều này đã bảo toàn được lãnh thổ Lực lượng quân đội được chú trọng phát triển đủ sức đương đầu với các cuộc nổi loạn, trong Có những sư kiện đáng ghi nhớ trong lịch sử Việt Nam, đặc biệt là

sự kiện Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn lãnh đạo quân dân ba lần đánh bại quân Mông- Nguyên- vốn được mệnh danh là quân đội mạnh nhất lúc bấy giờ

Về chính sách chính trị: Các vua Trần xây dựng bộ máy nhà nước hoàn

thiện hơn so với nhà Lý

Về kinh tế: Nông nghiệp chú trọng việc đê điều để tránh ngập lụt đồng

thời cũng khai khẩn đất hoang để mở mang thêm ruộng Thuế cũng có sự thay đổi rõ rệt cho người dân

Về luật pháp: Cho sửa lại luật pháp rất nghiêm minh.

Về giáo dục, thi cử: Thời đại Triều Trần văn học rất mở mang, nho học

cũng phát triển hơn so với thời Lý Ngoài Quốc Tử Giám triều Trần lập thêm Quốc Học Viện để giảng Tứ Thư và Ngũ Kinh Tại các lộ cũng mở trường để dạy dân chúng

Về tôn giáo: Đầu thời kì Triều Trần thì phật giáo còn thịnh nhưng đến

cuối thời Triều Trần phật giáo bị pha thêm các hình thức mê tín bùa chúa cho nên ngày càng suy vị Về lão giáo cũng được nhân dân ngưỡng mộ

Về văn hóa nghệ thuật: Đào tạo được khá nhiều học giả nổi tiếng như

Lê Văn Hưu, Mạc Đĩnh Chi, Chu Văn An….Nghệ thuật điêu khắc của thời Trần được đánh giá có bước tiến bộ và tinh xảo Kiến trúc các họa tiết trang

Trang 5

trí đậm màu sắc phật giáo Âm nhạc thời Trần chiu ảnh hưởng của ẤN Độ Chiêm Thành và Trung Quốc

2 Nguyên nhân trưng bày chủ đề.

Khu trưng bày Triều Trần nằm trong phần trưng bày thứ nhất lich sử Việt nam thời kì cổ đại Bảo tàng Lịch Sử Quốc Gia đã dành riêng một khu trưng bày các hiện vật và sưu tập hiện vật gốc có giá trị của Triều Trần nhằm cung cấp dấu vết chứng tích của một thời kì, sự kiện lịch sử đã qua Chúng là nguồn sử liệu tồn tại ở nhiều dạng khác nhau dó là sử liệu vật thật sử liệu hình ảnh, sử liệu chữ viết Thông qua đó giới thiệu cung cấp truyền đạt trực tiếp hoặc gián tiếp cho người xem và các nhà nghiên cứu hiểu được đời sống sinh hoạt thời kỳ đấu tranh giành độc lập của quân và dân ta dưới sự chỉ đạo của Hưng Đạo Vương, nghệ thuật, tôn giáo … Mà trước đó chúng ta chưa hề biết đến Đây cũng là không gian trưng bày không thể thiếu trong bảo tàng lịch Sử Quốc Gia

III Thành phần các tài liệu hiện vật của chủ đề sử dụng trong phần trưng bày.

1 Hiện vật gốc.

Hiện vật gốc thể khối:

Bình, chân đèn

Hộp, liễn, ấm

Gốm Men trắng, nâu

Gốm men

Triều Lý- Trần Thế kỉ 13-14

Triều Trần Thế kỉ 11- 13

Đồ dùng sinh Hoạt

Đồ thờ

Trang 6

Ấm Gốm men trắng

Và men ngọc

Triều Lý- Trần Thế kỉ 11- 14

Dùng trong sinh

hoạt Ấm

Gốm men ngà

Dùng trong Sinh hoạt Hũ

Gốm hoa nâu

Và men trắng

Dùng trong sinh hoạt

Lọ và ống nhỏ

Gồm men ngà

Trang trí kiến trúc

Thế kỉ 11- 13

Gạch, ngói Đất nung

Triều Trần Thế kỉ 13-14

Vật liệu xây dựng

Trang trí Kiến trúc

Chậu

Gốm hoa nâu

Triều Trần- Lê Sơ Thế kỉ 14- 15

Âu, tước

Gốm men ngọc Triều Lý- Trần

Thế kỉ 11- 14

Đĩa

Gốm men nâu

Dùng trong Sinh hoạt

Trang 7

Gốm men ngọc

Thế kỉ 11- 14 Sinh hoạt

Bát và đĩa Gốm men ngọc

Triều Trần Thế kỉ 13

Dùng trong trận Bạch Đằng Bàn đạp

yên ngựa Đầu

Chậu bát, đĩa

Đèn, ống thổ Gốm hoa nâu

Triều Trần- Lê

Sơ thế kỉ 14- 15

Các loại tiền

Đồng

Triều Trần 1226- 1400 Phục vụ đời Sống Âu

Gốm men

Dùng trong Sinh hoạt

Bệ thờ

Chạm đá

Đồ thờ

Ấn Môn

Thời Trần ngày 23/ 3 năm đinh tỵ

Dấu hành chính Công sở

Nhìn chung hiện vật gốc thể khối của Triều Trần trong không gian trưng bày của bảo tàng Lịch Sử Quốc Gia khá nhiều hiện vật phong phú và đa dạng Với chất liêu như: gốm men, gỗ, gốm hoa nâu, đất nung…Phản ánh chất liệu đươc sử dụng khá công phu, với các hiên vật gần gũi trong đời sống như: bát, đĩa, âu, ấm…rất ấn tượng Các hiện vật này chiếm phần lớn trong

Trang 8

khu trưng bày của Triều Trần và chiếm số lớn hiện vật do bảo tàng làm ra trong khu trưng bày của Triều Trần Mang đến cho khách tham quan công chúng và các nhà nghiên cứu hiểu được phần nào đời sống trong Triều Trần

Tác phẩm nghệ thật tạo hình:

Gạch nát nền

Trang trí hoa cúc Đất nung

Triếu Lý- Trần Thế kỉ 11- 14

Vật liệu Kiến trúc Gạch nát nền

Trang trí hoa

Sen và hoa cúc

Đất nung Triều Lý- Trần

Thế kỉ 11- 14

Vật liệu Kiến trúc Mảnh miệng

Giếng trang trí

Hình song nước

Đất nung Triều Trần

Thế kỉ 13- 14

Vật liệu kiến trúc Các loại đầu ngói

Ngói ống trang

Trí hoa sen, cúc

Đất nung Triều Trần

Thế kỉ 13- 14

Vật liệu Kiến trúc

Gạch trang trí

Hoa, rồng hổ Đất nung

Triều Trấn Thế kỉ 11- 14

Vật kiệu Kiến trúc

Lá đề trang

Trí rồng, phượng

Thế kỉ 11- 14

Trang trí Kiến trúc Tượng vịt

Uyên ương

Thế kỉ 11- 14

Trang trí Trên ngói nóc

Trang trí hình

Trang trí Kiến trúc Các loại

Trang 9

Các loại đấu

Trụ trang trí và

sóng nước

Thế kỉ 11- 14

Ấm trang trí

Hoa dây cúc Gốm men ngọc

Dùng trong Sinh hoạt Bản vẽ rồng

Năm 1382

Trang trí Kiến trúc Thạp trang trí

Hoa sen sóng

Nước

Gốm hoa nâu

Triều T rần- Lê

Sơ thế kỉ 14- 15

Dùng trong sinh hoạt Mảnh thống

Trang trí cánh

sen

Gốm hoa nâu

Dùng trong sinh hoạt Tượng phật thích

Ca sinh ra từ

Hoa sen

Gỗ son sơn Thiếp vàng

Triều Trần- Hồ Thế kỉ 14- 15 Tượng thờ Đài sen

Thế kỉ 11- 14

Trang trí Kiến trúc Cánh cửa trang

Trang trí rồng Chạm trổ

Triều trần Thế kỉ 13- 14

Vật liệu Kiến trúc

Qua các hiện vật ở trên cho thấy Triều Trần khá phát triển trong lĩnh vực nghệ thuật Được thể hiện rõ trong các đường nét hoa văn tinh sảo Với các hình ảnh khá gần gũi như mây, hoa cúc, hoa sen, với các hình thù khá đặc sắc Đặc biệt là hình ảnh rồng thời Trần dũng mạnh đầy sức sống thể hiện được ước mơ của nhân dân sức mạnh của dân tộc trong cuộc đấu tranh chống quân xâm lược Rồng là biểu tượng mang lại mưa thuận gió hòa niềm tin nguồn cội, phát huy nghệ thuật trong mỗi vương triều Rồng còn là đặc trưng văn hóa việt Các tác phẩm nghệ thuật tạo hình chiếm số phần trăm lớn so vơi

Trang 10

hiện vật do bảo tàng làm ra đòi hỏi sự tò mò của công chúng và các nhà nghiên cứu khi tiếp cận với hiện vật

Tài liệu- hiện vật gốc có chữ

Tài liệu phim ảnh gốc băng đĩa ghi âm, ghi hình gốc.

Theo như quan sát của cá nhân thì không có các tại liệu trên trong khu trưng bày

2 Hiện vật bảo tàng làm ra phục vụ trưng bày

Hiện vật làm lại khoa học- chính xác từ hiện vật gốc( phục chế ):Hiện

tại trong khu trưng bày có hiện vật mộ vò(bản phục chế) với chất

liệu là đất nung và gốm hoa nâu- Triều Trần thế kỉ 13- 14

Hiện vật làm lại khoa học từ hiện vật gốc: Theo như sự nhận biết của

cá nhân thì không có

Tác phẩm nghệ thuật minh họa:

- Tác phẩm vẽ: trận chiến Bạch Đằng ngày 9/ 4/ 1288

Tài liệu khoa học phụ:

- Biểu đồ: không có

- Sa bàn: không có

- Hình ảnh: đầu rồng đất nung Triều Trần thế kỉ 13- 14

- Hình ảnh: tháp Bình Sơn Triều Trần thế kỉ 13- 14

- Hình ảnh: tượng hổ lăng Trần Thủ Độ Triều Trần thế kỉ 13- 14

- Hình ảnh: đền thờ Hưng Đạo Đại Vương tại Kiếp Bạc Hải Dương

- Hình ảnh: khai quật di tích Đệ Tứ Nam Định năm 1976

- Hộp hình: Trận chiến Quy Hóa minh họa trận đánh Hà Bồng chỉ huy

ở Quy Hóa( Phú Thọ) năm 1257

- Bản thống kê: niên biểu Triều Trần, hệ thống chính quyền Triều Trần

- Sơ đồ: Đế quốc Mông Cổ bành trướng từ Á- Âu, Ba lần chống quân Mông-Nguyên năm 1258- 1285- 1287- 1288

Trang 11

- Bản đồ: Không có.

Nhìn chung các tài liệu khoa học phụ trong khu trưng bày không nhiều nhưng đã phần nào đem đến công chúng các nhà khoa học hiểu rõ và có những cách nhìn nhận về triều Trần

Tài liệu phục vụ trưng bày:

- Bài viết mang tính chủ đạo: Phân định hành chính đinh lề nộp tô dưới Triều Trần- trích đại việt sử kí toàn thư Kinh tế Đại Việt thế kỉ 13- 14 lập điền trang – trích đại việt sử kí toàn thư Thi cử tuyển chọn nhân tài dưới Triều Trần, phép thi Triều Trần- trích đại việt sử kí toàn thư Luật pháp Triều Trần, luật pháp Triều Trần- trích văn bia chùa Triều Phúc( Bắc Giang)

- Nhãn chú thích cho mỗi hiên vật trong bảo tàng Lịch Sử Quốc Gia nói chung và khu trưng bày Triều Trần nói riêng khá đầy đủ đem tới cho công chúng biết được tên gọi, chất liệu, thời gian trong triều đại một cách ngắn gọn

rõ ràng dễ hiểu, chữ viết rõ ràng sạch đẹp, đó cũng là một trong những tiêu chí cần thiết mà công chúng nhận biết hiên vật

IV NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ ĐỀ XUẤT CỦA CÁ NHÂN

1 Nhận xét, đánh giá.

Nhìn tổng thể các hiện vật trưng bày của Triều Trần hết sức phong phú Các hiện vật gốc chiếm số lớn trong khu trưng bày Hiện vật do bảo tàng ra chiếm tỉ lệ nhỏ, xong phần nào đã giúp cho khu trưng bày thêm hoàn thiện hơn Đồng hành với hiện vật là các hình ảnh, tài liệu khoa học phụ, tài liệu viết phục vụ trưng bày giúp cho không gian trưng bày đầy đủ phục vụ nhu cầu hiểu biết của khách tham quan Là tư liệu, sử liệu là cơ sở không thể thiếu cho những vấn đề, lĩnh vực của nghành khoa học tự nhiên và xã hội đang và sẽ nghiên cứu của các nhà nghiên cứu

Khu trưng bày hiện vật của Triều Trần là nguồn tư liệu quý báu

Trang 12

về một thời lịch sử đã qua Mang những hương vị màu sắc, sức sống tiềm tàng của phần lịch sử Việt Nam thời cổ đại nói riêng và bảo tàng lịch sử Quốc Gia nói chung

2 Đề xuất của cá nhân.

Các khu trưng bày của của bảo tàng lịch Lịch Sử Quốc Gia đặc biệt là khu trưng bày hiện vật của Triều Trần cần mở thêm các hoạt động vui chơi, giải trí thu hút khách tham nhất là giới trẻ Bởi đa số khách đến tham quan chủ yếu là người lớn Vì thế mà cần tổ chức các hoạt động làm đồ gốm, hoạt động in ấn báo… thu hút giới trẻ để giới trẻ có thể thường xuyên đến bảo tàng

và thích thú hơn khi tiếp xúc với các hiện vật Không những thể cần cho công chúng tham gia các buổi hội thảo để hiểu biết rõ hơn về các hiện vật

Bên cạnh đó cần đan xen các hình ảnh sơ đồ, bản đồ… nhiều hơn trong công tác trưng bày nhằm thu hút sự tìm tòi hiểu biết của khách tham quan đến với bảo tàng Để bảo tàng không chỉ là nơi lưu giữ các hiện vật qua các giai đoạn lịch sử mà còn là nơi khách tham quan được hòa mình trong các hoạt động trải nghiệm của bảo tàng

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	102,5 KB