Các đặc điểm về học tập, lối sống, tâm lý và gia đình của đối tượng nghiên cứu .... Một số yếu tố liên quan đến tỷ lệ rối loạn lo âu ở sinh viên .... Mối liên quan giữa tỷ lệ rối loạn lo
Trang 1-* -
PHẠM THỊ HIỂU
LO ÂU VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN
Ở SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y DƯỢC HỒNG ĐỨC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2020
LUẬN VĂN THẠC SỸ Y TẾ CÔNG CỘNG
HÀ NỘI - NĂM 2020
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
KHOA KHOA HỌC SỨC KHỎE
BỘ MÔN Y TẾ CÔNG CỘNG
-* -PHẠM THỊ HIỂU
LO ÂU VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN
Ở SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG Y DƯỢC HỒNG ĐỨC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
NĂM 2020
Chuyên ngành Y tế Công cộng
Mã số: 8720701
LUẬN VĂN THẠC SỸ Y TẾ CÔNG CỘNG
Người hướng dẫn khoa học:
TS.BS VÕ THỊ KIM ANH
HÀ NỘI - NĂM 2020
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Lời nói đầu tiên em xin gửi đến Ban Giám Hiệu, phòng sau đại học, Bộ Môn
Y tế công cộng trường Đại học Thăng Long, lòng vô cùng kính trọng và cảm ơn sâu sắc
Thầy Cô đã dạy chúng em không những có kiến thức về chuyên môn mà còn dạy chúng em cả cách sống, cách nhìn nhận vấn đề cũng như cách giải quyết vấn
đề một cách đúng đắn Thầy Cô đã dạy chúng em cách nhìn cuộc sống một cách mới mẻ và tươi đẹp hơn Và cũng thông qua đó, Thầy Cô cũng đã gửi những hoài bão, những ước mơ của bao thế hệ, đàn anh chị đi trước để chúng em tiếp tục phấn đấu hơn, sống tích cực hơn
Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn TS BS Võ Thị Kim Anh, người đã
hướng dẫn em hoàn thành luận văn này Xin được cảm ơn Cô, cảm ơn những bài học quý báu, những lời động viên, em luôn luôn tự hào và cảm động khi được cô giúp đỡ để hoàn thành nhiệm vụ học tập đầy vất vả nhưng cũng vinh quang
Xin được cảm ơn Ban Giám Hiệu, Phòng Đào tạo, Phòng Tổ chức hành chính, phòng Công tác Học sinh – Sinh viên và tập thể Khoa Cơ Bản, đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi để em hoàn thành được khóa học này
Xin được chân thành cảm ơn Thầy Cô, quý phụ huynh sinh viên, các em Sinh viên của Trường Cao đẳng Y dược hồng Đức thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thu thập số liệu thành công và đầy đủ
Cuối cùng, xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân và bạn bè, xin cảm ơn những lời động viên, sự giúp đỡ dành cho tôi để tôi hoàn thành khóa học này
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2020
Học viên
Phạm Thị Hiểu
Trang 4ii
LỜI CAM ĐOAN
Kính gửi: Phòng Đào tạo Sau đại học Trường Đại học Thăng Long
Bộ môn Y tế công cộng Trường Đại học Thăng Long Hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp
công cộng Trường Đại học Thăng Long
Tôi xin cam đoan:
- Đây là luận văn do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS BS Võ Thị Kim Anh
- Các số liệu trong luận văn này là do tôi trực tiếp thu thập và kết quả trình bày trong luận văn là hoàn toàn trung thực, chính xác, chưa có ai công bố dưới bất kỳ hình thức nào
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2020
Học viên
Phạm Thị Hiểu
Trang 5MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT v
DANH MỤC CÁC BẢNG vi
DANH MỤC HÌNH vi
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4
1.1 Tổng quan về rối loạn lo âu 4
1.2 Tình trạng rối loạn lo âu ở sinh viên qua các nghiên cứu trên thế giới và tại Việt Nam 12
1.2.1 Các nghiên cứu trên thế giới 12
1.2.2 Các nghiên cứu tại Việt Nam 18
1.3 Giới thiệu sơ lược về địa điểm nghiên cứu 19
1.4 Khung lý thuyết nghiên cứu 21
Hình 1.1 Khung lý thuyết nghiên cứu 21
CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22
2.1 Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu 22
2.2 Thiết kế nghiên cứu 23
2.3 Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu 23
2.4 Phương pháp thu thập dữ liệu 25
2.4.1 Phương pháp thu thập số liệu đối với nghiên cứu định lượng 25
2.4.2 Phương pháp thu thập dữ liệu đối với cấu phần định tính 26
2.5 Các biến số, chỉ số trong nghiên cứu và tiêu chuẩn đáng giá 27
2.5.1 Các biến số đối với nghiên cứu định lượng 27
2.5.2 Tiêu chuẩn đánh giá rối loạn lo âu sử dụng trong nghiên cứu 32
2.5.3 Các chủ đề nghiên cứu định tính 32
2.6 Phương pháp xử lý dữ liệu 33
2.7 Đạo đức trong nghiên cứu 33
Trang 6iv
Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 34
3.1 Một số đặc điểm của đối tượng nghiên cứu 34
3.1.1 Một số đặc điểm dân số xã hội của đối tượng nghiên cứu 34
3.1.2 Các đặc điểm về học tập, lối sống, tâm lý và gia đình của đối tượng nghiên cứu 35
3.2 Tỷ lệ lo âu ở sinh viên trường Cao đẳng Y Dược Hồng Đức thành phố Hồ Chí Minh 42
3.3 Một số yếu tố liên quan đến tỷ lệ rối loạn lo âu ở sinh viên 45
CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN 55
4.1 Thực trạng rối loạn lo âu của sinh viên trường Cao đẳng Y Dược Hồng Đức năm 2020 55
4.2 Tỷ lệ lo âu ở sinh viên trường Cao đẳng Y Dược Hồng Đức thành phố Hồ Chí Minh 61
4.3 Một số yếu tố liên quan đến mức độ lo âu của sinh viên 62
KẾT LUẬN 69
KIẾN NGHỊ 70
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 7DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
WHO World Health Organization Tổ Chức Y tế Thế Giới
ICD – 10 Intermational classification of
diseases
Bảng phân loại bệnh Quốc
tế lần thứ 10 của Tổ chức
Y tế thế giới
Manual of Mental Disorders
Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn sức khoẻ tâm thần, phiên bản lần thứ tư
Trang 8vi
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2 1 Số lượng mẫu cần lấy ở mỗi khóa 24
Bảng 3.1 Một sốặc điểm dân số xã hội của đối tượng nghiên cứu 34
Bảng 3.2 Phân bố các yếu tố học tập của đối tượng nghiên cứu 35
Bảng 3.3 Phân bố các yếu tố lối sống của đối tượng nghiên cứu 37
Bảng 3.4 Phân bố các đặc điểm tâm lý của đối tượng nghiên cứu 39
Bảng 3.5 Phân bố các đặc điểm gia đình của đối tượng nghiên cứu 40
Bảng 3.6 Mức độ lo âu của đối tượng nghiên cứu 42
Bảng 3.7 Mối liên quan giữa tỷ lệ rối loạn lo âu với các đặc điểm của sinh viên 45
Bảng 3.8 Mối liên quan giữa tỷ lệ lo âu với yếu tố học tập của sinh viên 46
Bảng 3.9 Mối liên quan giữa tỷ lệ lo âu với các yếu tố lối sống 49
Bảng 3.10 Mối liên giữa tỷ lệ lo âu với các yếu tố tâm lý của sinh viên 51
Bảng 3.11 Mối liên quan giữa tỷ lệ lo âu với các yếu tố gia đình 53
DANH MỤC HÌNH Hình 1.1 Khung lý thuyết nghiên cứu 21
Hình 3.1 Tỷ lệ rối loạn lo âu theo giới tính 43
Hình 3.2 Tỷ lệ rối loạn lo âu theo thời gian học 44
Trang 9ĐẶT VẤN ĐỀ
Các báo cáo gần đây về vấn đề sức khỏe tâm thần cho thấy là báo cáo ngày đang có xu hướng gia tăng mà trong đó bao gồm các rối loạn lo âu, stress, trầm cảm [35] Lo âu (anxiety) là một rối loạn cảm xúc đặc trưng bởi cảm giác lo sợ lan tỏa, khó chịu mơ hồ kèm theo triệu chứng thần kinh tự chủ như đau đầu, vã mồ hôi, hồi hộp, siết chặt ở ngực, khô miệng, khó chịu ở thượng vị và bứt rứt không thể ngồi yên hay đứng yên một chỗ [12] Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đưa ra khái niệm về rối loạn lo âu như sau: Rối loạn lo âu được đặc trưng bởi lo lắng quá mức và không thực tế về công việc hay sự kiện hằng ngày, hoặc có thể quá tập trung cho các đối tượng hoặc hình thức nào đó [23]
Theo ước tính của Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO), ngày nay cứ bốn người thì
có ít nhất một người sẽ cần chăm sóc sức khỏe tâm thần tại một thời điểm nào đó trong cuộc đời của họ [41] Cũng theo dự báo của WHO đến năm 2020 gánh nặng bệnh tật do sức khỏe tâm thần gây ra đứng thứ hai sau gánh nặng bệnh tật sức khỏe tim mạch [17] Theo các cuộc khảo sát dịch tễ, tỷ lệ hiện mắc ước tính của rối loạn
lo âu trong dân số chung của Hoa Kỳ là 3,1% và 5,7% trong suốt đời của họ [40] Rối loạn tâm thần là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến trên toàn cầu Theo cuộc điều tra sức khỏe tâm thần của Tổ chức Y tế Thế giới về rối loạn tâm thần ở sinh viên khảo sát trên 21 quốc gia cho thấy tỷ lệ sinh viên trúng tuyển nhập học vào các trường đại học chiếm 20,3% sinh viên có rối loạn DSM-IV/CIDI
12 tháng trong đó sinh viên nữ chiếm tỷ lệ cao hơn so với nam giới [21] Ở Việt Nam, ước tính kết quả điều tra quốc gia 1999-2000 cho thấy tỷ lệ mắc 10 bệnh tâm thần thường gặp, chiếm khoảng 15% dân số (khoảng 13,5 triệu người) đang mắc các rối loạn tâm thần phổ biến và khoảng 3 triệu người mắc các loại tâm thần nặng [1]
Hiện nay, vấn đề sức khỏe tâm thần học đường là một vấn đề ngày càng được
Trang 102
quan tâm Các bệnh lý về sức khỏe tâm thần ở học sinh, sinh viên cao hơn hẳn so với tỷ lệ người mắc bệnh ở quần thể chung và đặc biệt ở lứa tuổi này ít được tiếp xúc với điều trị do kỳ thị về mặt tâm lý Với sinh viên, thời gian phải làm quen với một môi trường học tập ở bậc đại học với nhiều khác biệt về khối lượng, nội dung tri thức, cách học, các mối quan hệ với thầy mới, bạn mới, phương pháp học mới, môi trường sống mới và điều kiện kinh tế ở thành phố có nhiều khác biệt so với học phổ thông Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh và trường Cao đẳng
sư phạm Trung ương thực hiện một nghiên cứu khảo sát về tỷ lệ rối loạn lo âu trên
650 sinh viên kết quả có 110 sinh viên có dấu hiệu rối loạn lo âu từ nhẹ đến nặng, trong đó mức trung bình chiếm khoảng 50% [9] Cũng theo một nghiên cứu cắt ngang mô tả về thực trạng stress, lo âu, trầm cảm ở sinh viên y khoa thực hiện trên
483 sinh viên năm thứ 2 khoa y và khoa răng hàm mặt Đại Học Y Dược thành phố
Hồ Chí Minh cho thấy tỷ lệ stress, trầm cảm, lo âu lần lượt là 71,4%, 28,8%, 22,4%
đa số ở mức độ nhẹ và vừa 52,8% sinh viên có cùng ba loại rối loạn trên [15].
Như các trường Đại học, Cao đẳng khác, trường Cao đẳng Y Dược Hồng Đức
là một trong những trường đào tạo cho nhân lực y tế trong cả nước Với đội ngũ giảng viên có trình độ cao, cơ sở vật chất khang trang luôn tạo cho sinh viên được cảm thấy an tâm học tập, rèn luyện kĩ năng [19] Sinh viên ngành y đặc thù với khối lượng kiến thức y khoa, áp lực học tập với các mùa thi căng thẳng Do vậy mà vấn đề lo âu của sinh viên ngành y cần được quan tâm, tuy nhiên hiện nay chưa có nghiên cứu nào về vấn đề này Câu hỏi đặt ra là tỷ lệ rối loạn lo âu ở sinh viên trường Cao đẳng Y Dược Hồng Đức Thành Phố Hồ Chí Minh năm 2020 là bao nhiêu? Có những yếu tố nào liên quan đến rối loạn lo âu ở sinh viên? Trả lời câu hỏi này giúp góp phần khắc phục kịp thời do rối loạn lo âu gây ra từ đó nâng cao hiệu quả và chất lượng đào tạo, đồng thời sẽ đưa ra những hướng hỗ trợ và các giải pháp kịp thời để nâng cao chất lượng học tập của sinh viên Vì lý do đó, nghiên cứu
“Lo âu và một số yếu tố liên quan ở sinh viên trường Cao đẳng Y Dược Hồng Đức
Trang 11Thành phố Hồ Chí Minh năm 2020” được thực hiện với mục tiêu:
1 Đánh giá thực trạng lo âu ở sinh viên trường Cao đẳng Y Dược Hồng Đức thành phố Hồ Chí Minh năm 2020
2 Phân tích một số yếu tố liên quan giữa lo âu của đối tượng nghiên cứu