Nghiên cứu khả năng phản ứng của một số hợp chất hữu cơ chứa nhóm OH bằng phương pháp hóa học lượng tử Đỗ Thị Huyền Trang Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Luận văn Thạc sĩ ngành: Hóa
Trang 1Nghiên cứu khả năng phản ứng của một số hợp chất hữu cơ chứa nhóm OH bằng phương pháp
hóa học lượng tử
Đỗ Thị Huyền Trang
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Luận văn Thạc sĩ ngành: Hóa học; Mã số: 60 44 01 19 Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Văn Nhiêu
Năm bảo vệ: 2013
Abstract Cơ sở lý thuyết hóa học lượng tử: Phương trình Schrodinger; Sự gần đúng
Born – Oppenheirmer (Bon-Openhemơ); Phương pháp biến phân; Thuyết trường tự hợp Hartree-Fork; Phương trình Roothaan Nghiên cứu cơ sở của các phương pháp tính gần đúng lượng tử: Giới thiệu các phương pháp tính gần đúng; Tương quan electron; Bộ hàm cơ sở; Phương pháp phiếm hàm mật độ; Phần mềm Gaussian; Phần mềm Gaussview 5.0 Nghiên cứu cơ sở lý thuyết hóa học hữu cơ: Hiệu ứng cảm ứng; Hiệu ứng liên hợp; Hiệu ứng siêu liên hợp; Hiệu ứng không gian; Hiệu ứng ortho; Quy luật bán định lượng về ảnh hưởng qua lại trong phân tử - phương trình Hammet; Phản ứng thế ở nhân thơm Đưa ra các kết quả đạt được: Lựa chọn bộ hàm và phương pháp tính; Công thức tính pKa và kết quả tính pKa; Cấu trúc phân tử và kết quả tính toán các thông
số lượng tử; Tổng hợp kết quả và thảo luận
Keywords Hóa học lượng tử; Hợp chất hữu cơ đơn vòng; Hợp chất hữu cơ đơn vòng Content:
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 3
1.1 Cơ sở lý thuyết hóa học lượng tử 3
1.1.1 Phương trình Schrodinger 3
1.1.2 Sự gần đúng Born – Oppenheirmer (Bon-Openhemơ) 5
1.1.3 Phương pháp biến phân 6
1.1.4 Thuyết trường tự hợp Hartree-Fork 7
1.1.5 Phương trình Roothaan 9
1.2 Cơ sở của các phương pháp tính gần đúng lượng tử 10
1.2.1 Giới thiệu các phương pháp tính gần đúng 11
1.2.2 Tương quan electron 17
1.2.3 Bộ hàm cơ sở 18
1.2.4 Phương pháp phiếm hàm mật độ 21
1.2.5 Phần mềm Gaussian 09 27
1.2.6 Phần mềm Gaussview 5.0 28
1.3 Cơ sở lý thuyết hóa học hữu cơ 29
1.3.1 Hiệu ứng cảm ứng 30
1.3.2 Hiệu ứng liên hợp 30
1.3.3 Hiệu ứng siêu liên hợp 31
1.3.4 Hiệu ứng không gian 31
1.3.5 Hiệu ứng ortho 32
1.3.6 Quy luật bán định lượng về ảnh hưởng qua lại trong phân tử - phương trình Hammet 32
1.3.7 Phản ứng thế ở nhân thơm 34
Trang 3CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 35
2.1 Đối tượng nghiên cứu 35
2.1.1 Ancol 35
2.1.2 Phenol 35
2.1.3 Axit cacboxylic 35
2.2 Giới thiệu vấn đề nghiên cứu 35
2.2.1 Ancol 35
2.2.2 Phenol 41
2.2.3 Axit cacboxylic 42
2.3 Phương pháp nghiên cứu 48
Chương 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 49
3.1 Lựa chọn bộ hàm và phương pháp tính 49
3.2 Công thức tính pKa và kết quả tính pKa 51
3.2.1 Công thức tính pKa 51
3.2.2 Kết quả tính pKa 52
3.3 Cấu trúc phân tử và kết quả tính toán các thông số lượng tử 65
3.3.1 Ancol 65
3.3.2 Phenol 69
3.3.3 Axit cacboxylic 70
3.4 Tổng hợp kết quả và thảo luận 76
KẾT LUẬN 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO 82
PHỤ LỤC 85
Trang 4Luận văn thạc sĩ khoa học Tài liệu tham khảo
81
TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt
1 Nguyễn Thị Lan Anh (2011), Luận văn thạc sĩ khoa học hóa học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – ĐHQGHN
2 Nguyễn Đình Huề, Nguyễn Đức Chuy (1986), Thuyết lượng tử về nguyên tử và
phân tử, Tập I, Nhà xuất bản Giáo dục
3 Nguyễn Đình Huề, Nguyễn Đức Chuy (1986), Thuyết lượng tử về nguyên tử và
phân tử, Tập II, Nhà xuất bản Giáo dục
4 Trần Thành Huế (2000), Hóa học đại cương, Tập I; Nhà xuất bản Giáo dục
5 Trần Thành Huế; Bài giảng dành cho học viên Cao học; Trường ĐHSP Hà Nội,
2002
6 Lê Thị Thu Hương, Nguyễn Thị Minh Huệ, Trần Thành Huế; Khảo sát một số khả năng xảy ra phản ứng CH 2 + N 2 O bằng phương pháp hoá học lượng tử; Tuyển tập
báo cáo toàn hội nghị các đề tài nghiên cứu các đề tài khoa học cơ bản trong lĩnh
vực Hoá lý và Hóa lý thuyết, Hà Nội 1/2002
7 Nguyễn Thị Bích Loan; Luận văn thạc sĩ khoa học hóa học; trường Đại học Sư
phạm Hà Nội, 2003
8 Nguyễn Hà My (2013), Luận văn thạc sĩ khoa học hóa học, Trường Đại học Khoa
học Tự nhiên – ĐHQGHN
9 Hoàng Nhâm (1994), Hóa học vô cơ, Tập II, Nhà xuất bản Giáo dục
10 Đỗ Đình Rãng, Đặng Đình Bạch, Lê Thị Anh Đào, Nguyễn Mạnh Hà, Nguyễn Thị
Thanh Phong (2006), Hóa học hữu cơ 1, NXB Giáo dục
11 Đỗ Đình Rãng, Đặng Đình Bạch, Lê Thị Anh Đào, Nguyễn Mạnh Hà, Nguyễn Thị
Thanh Phong (2006), Hóa học hữu cơ 2, NXB Giáo dục
12 Đỗ Đình Rãng, Đặng Đình Bạch, Lê Thị Anh Đào, Nguyễn Mạnh Hà, Nguyễn Thị
Thanh Phong (2006), Hóa học hữu cơ 3, NXB Giáo dục
13 Phan Tống Sơn, Trần Quốc Sơn, Đặng Như Tại (1976), Cơ sở Hóa học hữu cơ, tập I, Nhà xuất bản Đại học và trung học chuyên nghiệp, Hà Nội
Trang 5Luận văn thạc sĩ khoa học Tài liệu tham khảo
82
14 Phan Tống Sơn, Trần Quốc Sơn, Đặng Như Tại (1980), Cơ sở Hóa học hữu cơ, Tập II, Nhà xuất bản Đại học và trung học chuyên nghiệp, Hà Nội
15 Trần Quốc Sơn (1989), Giáo trình cơ sở lý thuyết Hóa học hữu cơ, Nhà xuất bản
giáo dục
16 Trần Quốc Sơn (1979),Cơ sở lý thuyết hóa hữu cơ, Tập I, Nhà xuất bản giáo dục
17 Trần Quốc Sơn, Đặng Văn Liễu (1999),Cơ sở hóa hữu cơ, Tập I, Nhà xuất bản
giáo dục
18 Lâm Ngọc Thiềm - Trần Hiệp Hải - Nguyễn Thị Thu (2003), Bài tập hóa lý cơ sở;
Nhà xuất bản khoa học và kỹ thuật
19 Lâm Ngọc Thiềm, Phạm Văn Nhiêu, Lê Kim Long (2008), Cơ sở hóa học lượng
tử, NXB Khoa học và Kĩ thuật
20 Nguyễn Minh Thảo, Phạm Văn Phong; xác định cấu thành của Ơgienyl axetat và sản phẩm chuyển vị Fries của nó bằng phương pháp tính Hoá lượng tử; Tạp chí
Hoá học, số 1 năm 2002
21 Nguyễn Thị Thảo, Phạm Văn Phong; Xác định cấu thành của Xeton ,- không no (từ o-axetylơgienol và 3 fomylindol) và một sản phẩm chuyển hoá của nó bằng phương pháp Hoá học lượng tử;Tạp chí Hoá học, số 2 năm 2002
22 Nguyễn Trọng Thọ (2002), ứng dụng tin học trong giảng dạy hóa học, Nhà xuất
bản giáo dục
23 Đào Đình Thức (1980), Cấu tạo nguyên tử và liên kết hóa học, NXB ĐH và
THCN
24 Thái Doãn Tĩnh (2002), Giáo trình cơ sở lý thuyết hóa hữu cơ, Nhà xuất bản Khoa
học và kỹ thuật
25 Thái Doãn Tĩnh (2001), Cơ sở hóa học hữu cơ, Tập I, Nhà xuất bản Khoa học và
kỹ thuật
26 Thái Doãn Tĩnh (2003), Cơ sở hóa học hữu cơ,Tập II, Nhà xuất bản Khoa học và
kỹ thuật
27 Đặng Ứng Vận (2001), Phương pháp Hóa tin lượng tử nghiên cứu của phản ứng hóa học, Hà Nội
Trang 6Luận văn thạc sĩ khoa học Tài liệu tham khảo
83
28 Đặng Ứng Vận (1998), Tin học ứng dụng trong hóa học, NXB Giáo dục
Tiếng Anh
29 Foresman J.B Frisek E (1993), Exploring Chemistry with electronic structure methods, second edition, Gaussian, Inc Pitburgh, PA
30 Ramachandran K.I., Deepa G., Namboori K (2008) Computational chemistry
and molecular modeling: principle and application, Sringer-Verlag Berlin
Heidelberg
31 Pople J A Beveridge D L (1970) Approximate Molecular Orbital Theory, Mc
Graw Hill book company
32 Levine I N (2000) Quantum chemistry (1 th Edition) Prentice Hall, Upper Saddle
River, New Jersey 07458
33 Jensen F (2007) Introduction Computationnal Chemistry, Second edition, John
Willey & Sons Ltd
34 Lewars E G (2003) Computationnal Chemistry introduction to the theory and
applications of the molecular and quantum mechanics, second printing (2004)
Kluwer academic Publishers
Trang Web
1 Cơ sở lí thuyết và phương pháp tính toán: www.nsl.hcmus.deu.vn
2 Phương pháp trường tự hợp Hatree – Fock áp dụng cho hệ nhiều điện tử:
www.voer.edu.vn
3 vietsciences.free.fr/giaokhoa/ /hamsong-phuongtrinhsong.pdf
4 http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=C64197
5 http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=79-31-2
6 http://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=107-92-6