Cùng tìm hiểu 5 Bước dạy con kỹ năng sống tự lập theo phương pháp montessori sau đây: Dạy con kỹ năng sống tự lập cơ bản trong cuộc sống; Tạo môi trường gần gũi, an toàn để trẻ phát huy tính tự lập của bản thân; Xây dựng bảng phân công việc nhà cho từng thành viên trong gia đình; Giảm nhẹ yêu cầu, khuyến khích con trong suốt quá trình làm việc;...Mời các thầy cô và phụ huynh tham khảo!
Trang 15 BƯỚC DẠY CON
KỸ NĂNG SỐNG TỰ LẬP THEO ĐÚNG TINH THẦN PHƯƠNG PHÁP MONTESSORI
Trang 2Khi nói về dạy con kỹ năng sống tự lập, Hot Mom Phan Hồ Điệp cho biết: “Một em
bé tự lập sẽ luôn trưởng thành, tự tin vào khả năng của bản thân, luôn vui vẻ và “tròn đầy” kỹ năng để hội nhập, kết nối toàn cầu Các em sẽ là “trái ngọt” ba mẹ sẽ nhận được nếu biết cách ươm mầm và vun trồng” Và trải qua nghiên cứu tâm lý và sự phát
triển của trẻ, nhà giáo dục người Ý Maria Montessori cũng luôn khuyến khích ba mẹ tận dụng thời điểm 6 năm đầu đời để rèn cho trẻ tính tự lập theo tinh thần phương pháp
Montessori
Tuy nhiên, không phải ba mẹ nào cũng thấu hiểu điều đó Bài viết dưới đây sẽ mang tới cho ba mẹ 5 bước dạy con kỹ năng sống tự lập hiệu quả
1 Dạy con kỹ năng sống tự lập cơ bản trong cuộc sống
Liên tục làm việc với trẻ trong thời gian dài, tiến sĩ Maria Montessori chỉ ra rằng “Mỗi đứa
trẻ sinh ra đều có khả năng tự học tuyệt vời” Trẻ có thể học hỏi và bắt chước rất nhanh
những điều chúng nhìn thấy và được giáo dục như miếng bọt biển thấm hút nước Vì vậy, ngay từ khi trẻ 2 tuổi, ba mẹ có thể dạy con kỹ năng sống tự lập cơ bản trong cuộc sống hàng ngày
- Kỹ năng giữ vệ sinh:
Để có một em bé tự lập, trước hết dạy cho em biết cách giữ vệ sinh cá nhân và môi trường xung quanh Hãy bắt đầu bằng việc tạo thói quen cho trẻ thông qua việc để trẻ quan sát những hành động ba mẹ làm Ví dụ: Ba mẹ nên bỏ rác đúng nơi quy định, lau bàn khi đổ nước, cho quần áo bẩn vào máy giặt, dọn đồ sau khi bày ra nhà,… Theo đó, sau khi thấy
ba mẹ làm vậy, trẻ rất dễ học theo và có thể tự mình làm mọi thứ
- Kỹ năng tự chăm sóc bản thân:
Là một người mẹ đã nuôi dạy con thành công theo phương pháp Montessori, Hot Mom
Phan Hồ Điệp cho biết “Ở lứa tuổi từ 3 đến 6, trẻ đã có thể tự mình thực hiện một số hoạt
động chăm sóc bản thân như tự thay quần áo, tự đi giày, tự đánh răng, tự treo quần áo,… Các kỹ năng phát triển theo cấp độ tăng dần, từ dễ đến khó Điều quan trọng là ba mẹ dành thời gian hỗ trợ, hướng dẫn, đưa ra những lời gợi ý, mời gọi trẻ tự làm”
Trang 3Khi áp dụng dạy con kỹ năng tự lập theo phương pháp Montessori tại nhà, ba mẹ cũng cần chuẩn bị một môi trường sẵn sàng cho sự tự chăm sóc của trẻ Ba mẹ có thể sắp xếp hoặc đặt để đồ dùng, thiết bị trong gia đình như giá để giày, móc treo quần áo, chậu rửa mặt,… vừa tầm với trẻ nhằm giảm bớt độ khó khi trẻ thực hiện các hoạt động cá nhân Hay việc
đi giày của trẻ, hãy bắt đầu dạy trẻ cách đi giày theo cấp độ từ dễ đến khó Từ những đôi giày chỉ cần xỏ chân vào đến những đôi giày dính và cuối cùng là đôi giày dây, trẻ sẽ học được cách thích nghi và biết tự mình đi giày một cách nhanh gọn nhất
- Kỹ năng giúp đỡ người khác:
Ở giai đoạn 2 đến 6 tuổi, ba mẹ có thể dạy cho trẻ hiểu giúp đỡ người khác là một việc tốt
và trẻ cũng có thể thực hiện điều đó từ chính những hành động nhỏ của các con như bày bàn ăn, rửa rau củ quả, phụ ba mẹ xách đồ đạc nhẹ, tưới nước và chăm sóc cây,… Khi ba
mẹ để trẻ giúp đỡ mình chính là lúc trẻ cảm thấy bản thân mình hữu ích, luôn được ba mẹ công nhận và tự hào Từ đó, chính các bậc cha mẹ đã trở thành người khơi gợi tinh thần tự lập ở mỗi trẻ
2 Tạo môi trường gần gũi, an toàn để trẻ phát huy tính tự lập của bản thân
Một trong những bí quyết dạy con kỹ năng sống tự lập chính là tạo môi trường gần gũi, an toàn giúp con phát huy tính tự lập của bản thân Bởi bất cứ đứa trẻ nào cũng có năng lực
tự lập, chỉ cần ba mẹ khuyến khích và cho con cơ hội được thực hiện những điều con có thể Và việc tạo môi trường gần gũi, an toàn cho trẻ chính là một trong những điều kiện giúp trẻ phát huy tính tự lập của mình
Trang 4Tại gia đình, dạy trẻ tự lập theo phương pháp Montessori sẽ bắt đầu từ việc xây dựng không gian ngăn nắp, trật tự Ba mẹ hãy tận dụng các đồ dùng bằng gỗ tự nhiên, lành tính để hạn chế tối đa sự nguy hiểm cho trẻ khi va chạm Đặc biệt, cũng trong ngôi nhà của mình, ba
mẹ có thể phân chia rõ ràng các khu vực không gian để trẻ biết đâu là góc chơi tự do, đâu
là nhà bếp, đâu là phòng khách,…
Mọi sự quy định luôn đi cùng các nguyên tắc có kế hoạch và có tổ chức nhất Và người lớn chính là người làm gương cho trẻ về vấn đề thực hiện nguyên tắc đó Ví dụ bữa sáng sẽ ăn
ở đâu, vào lúc nào, giày dép phải đặt ở đâu, quần áo phơi khô phải gấp gọn gàng hoặc treo lên như thế nào…, ba mẹ đều nên nói cho trẻ biết và hiểu Qua đó, bản thân các bạn nhỏ sẽ
ý thức được những công việc, hoạt động mà chúng có thể làm khi không có ba mẹ ở bên
3 Xây dựng bảng phân công việc nhà cho từng thành viên trong gia đình
Theo quan niệm truyền thống, các bậc ba mẹ thường cho rằng người lớn nên làm giúp trẻ mọi công việc từ những điều nhỏ nhặt nhất Nhưng trong giáo dục trẻ bằng phương pháp Montessori, sự tự lập của trẻ được phát huy cao độ cũng từ chính những công việc đơn
Trang 5giản, nhỏ bé Montessori dành riêng một lĩnh vực mang tên Thực hành cuộc sống để dạy trẻ cách thức làm việc Từ việc lau bàn ghế, rửa chén, làm bếp,… tất cả đều được “gói gọn” trong những hoạt động thực hành sinh động, tỉ mỉ và chỉn chu với những giáo cụ chân thực
và cụ thể
Và để áp dụng đúng tinh thần Montessori trong dạy con tự lập, ba mẹ hãy xây dựng bảng phân công việc nhà cho từng thành viên trong gia đình Ở đó, người lớn sẽ quy định rõ đâu
là công việc của bản thân, đâu là công việc của trẻ Việc cho trẻ tham gia vun đắp tổ ấm sẽ khiến các con cảm thấy vui vẻ và hãnh diện, tự hào hơn vì là một thành viên có ích trong gia đình
4 Giảm nhẹ yêu cầu, khuyến khích con trong suốt quá trình làm việc
Giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi vốn là giai đoạn “cực kỳ” nhạy cảm ở trẻ Những đứa trẻ non
nớt và rất dễ tổn thương Vì vậy, người lớn nên hạn chế tối đa sự áp đặt và yêu cầu của bản
Trang 6thân đối với công việc trẻ làm Đôi khi, dù vô tình nhưng những lời chê bai, những thái độ cau mày, nhăn mặt của ba mẹ khi con làm sai cũng đủ để khiến trẻ cảm thấy buồn rầu và chán nản Thay vào đó, hãy khích lệ con bằng những lời động viên và ghi nhận thành quả chúng đạt được
Việc tạo động lực cho con trong suốt quá trình làm việc không chỉ giúp trẻ hình thành những thói quen tốt, luôn biết cố gắng, nỗ lực để đạt được thành tựu mà còn hạn chế tối đa những suy nghĩ tiêu cực, tổn thương ở trẻ
5 Bản thân ba mẹ phải là người bản lĩnh và hiểu biết
Những quan niệm về dạy con tự lập luôn khác nhau ở mỗi giai đoạn Người lớn không thể
duy trì hay cổ xúy cho tư tưởng bao bọc con cái quá mức từ thời xa xưa Thay vào đó, trong hành trình dạy con tự lập, bản thân ba mẹ cũng phải là những người hiểu biết và bản lĩnh Hiểu biết khi lựa chọn đúng phương pháp dạy con để phát huy tinh thần tự lập của trẻ từ khi còn nhỏ Bản lĩnh nằm ở chỗ không dao động trước những quan niệm cũ kỹ, đùm bọc con vô độ
Hãy kiên nhẫn chờ đợi con thực hiện, hãy để con được tự làm những công việc theo khả năng Và trong suốt quá trình cùng con tự lập, dành thời gian đặc biệt cho con để lắng nghe lời nói, hành động của con cũng là cách giúp ba mẹ thấu hiểu, hỗ trợ và gắn kết cùng con trong từng cách xử lý, giải quyết vấn đề theo hướng tích cực
Những điều tinh tế trong môi trường được chuẩn bị sẵn sàng sẽ chính là “cái nôi” nuôi dưỡng tinh thần tự lập ở mỗi đứa trẻ Và ba mẹ chính là những người tạo nên mọi điều đặc biệt như vậy trong tuổi thơ của con Với các ba mẹ, hành trình dạy con tự lập theo phương pháp Montessori vốn không dễ dàng nhưng nếu biết kiên trì và áp dụng đúng phương pháp giáo dục trẻ, ba mẹ chắc chắn sẽ có những em bé tự lập, tự giác, chủ động sáng tạo và trưởng thành trong hạnh phúc