Bài tập nhóm: Hướng nghiên cứu cấu trúc xã hội vĩ mô của Peter blau

Blau phân biệt hai loại cấu trúc xã hội:Cấu trúc xã hội vi mô Social Microstruccture: bao gồm các cá nhân tương tác với nhau tạo thành Cấu trúc xã hội vĩ mô Social Macrostructure: bao g

BÀI TẬP NHÓM

ĐỀ BÀI:

“ HƯỚNG NGHIÊN CỨU CẤU TRÚC XÃ

HỘI VĨ MÔ CỦA PETER BLAU”

1 Lược sử:

Con người - Peter Blau ( 1918 – 2002) là nhà xã hội học người Mỹ gốc Do Thái sinh ở Áo, di cư đến Mỹ

năm 1939

- Sau khi tham gia quân đội trong thời kỳ Thế chiến thứ hai, ông vào học trường Đại học Tổng hợp Columbia và lấy bằng tiến sĩ xã hội học năm 1952 Ông được bầu làm Chủ tịch Hội xã hội

học Mỹ năm 1973

- Blau là giáo sư trường Đại học Tổng hợp Chicago năm 1953 – 1970, trường Đại học Tổng hợp Columbia năm 1970 – 1988 Ông đã từng giảng dạy ở Tiajin Trung Quốc tại Viện Hàn lân khoa học xã hội với tư cách là Giáo sư năm 1981 – 1987 blau từ giã trường Đại học Tổng hợp

Columbia để nghỉ hưu năm 1988 và chuyển sang giảng dạy ở trường Đại học North Carolina, Chapel Hill từ 1988 đến 2001

Công trình

nghiên cứu

+ Động thái của bộ máy nhiệm sở ( The Dynamics of Bureaucracy) được biên soạn từ luận án tiến

sĩ cùng tên của ông

+ Trao đổi và quyền lực trong đời sống xã hội ( Exchange and Power in Social Life) (1964)

+ Cấu trúc nghề nghiệp của Mỹ ( The American Occuupation) Structure (1968)

+ Về bản chất của các tổ chức ( On the Nature of Organnizations) (1974) + Bất bình đẳng v à sự hỗn tạp ( Inequality and Heterogeneity) (1977)

Đặc trưng cơ bản của những đóng góp lý luận và phương pháp luận của Blau thể hiện ở sự tuân thủ nghiêm

ngặt nguyên tắc khoa học thực chứng trong việc xây dựng những định lí có thể kiểm chứng Các giả thuyết của

ông đều được kiểm nghiệm bằng những số liệu, sự kiện thực, từ đó ông xây dựng những lý thuyết nổi tiếng trong

đó c ó cấu trúc xã hội vĩ mô Đây là điều rất ít nhà xã hội học có thể làm được một cách thường xuyên và thành công như Peter Blau.

2 Hướng nghiên cứu cấu trúc xã hội vĩ mô của Peter Blau

Blau phân biệt hai loại cấu trúc xã hội:

Cấu trúc xã hội vi mô ( Social Microstruccture): bao gồm các cá nhân tương tác với nhau tạo thành

Cấu trúc xã hội vĩ mô (Social Macrostructure): bao gồm các nhóm tương tác với

nhau tạo thành

2 loại cấu trúc xã hội

Hai hình thái c ấu trúc này đều có những đặc điểm giống nhau, tương tự nhau do cùng bắt nguồn từ c ác quá trình hấp dẫn xã hội, trao đổi xã hội và sự chống đối, mâu thuẫn giữa các c á nhân và giữa các nhóm Đồng thời, Blau chỉ ra những điểm khác biệt cơ bản giữa hai loại cấu trúc này Khác với cấu trúc vi mô, cấu trúc vĩ mô luôn c ó một sô yếu tố đặc thù sau:

- Thứ 1: c ấu trúc xã hội vĩ mô được hình thành trên cơ sở của sự nhất trí về hệ các giá trị, chuẩn mực c hi phối các hành động và quan hệ giữa các yếu tố tạo thành cấu trúc

- Thứ 2: c ấu trúc xã hội vĩ mô luôn bao gồm các mối liên hệ phức tạp của các cấu trúc bộ phận và các cấu trúc

vi mô

- Thứ 3: c ấu trúc vĩ mô có tính bền vững nhớ chứa đựng các thiết chế xã hội nảy sinh và phát triển trong nó

Blau phân biệt hai loại đặc điểm cơ bản của cấu trúc xã hội quy định vị trí, vai trò và mối liên hệ xã hội c ủa

Trong cuốn sách “Bất bình đẳng và sự hỗn tạp”, Blau đã cung c ấp một cách nhìn nhận mới để giải đáp một câu hỏi cơ bản của xã hội

học: cái gì tạo nên sự thống nhất xã hội?

Blau cho rằng nhất định có một loại liên kết xã hội, một loại quan

hệ xã hội c ó khả năng tạo ra sự thống nhất XH

Sự kết hợp của các nhóm và các tầng lớp xã hội khác nhau thành một thể thống nhất không thể chỉ dựa vào mối phụ thuộc lẫn nhau

về mặt chức năng mà đòi hỏi sự tương tác xã hội giữa các thành viên

-> Nhiệm vụ của XHH: phải c hỉ ra được các tác nhân cấu trúc c ủa mối tương tác đó để hiểu sự thống nhất xã hội

Đặc điểm danh nghĩa ( định tính bằng tên gọi) :

cho biết chất của sự vật, hiện tượng XH -> Các

cá nhân được phân ra thành từng loại, từng

nhóm khác nhau về tên gọi chứ không phải về

thứ bậc cao thấp, trên dưới VD: đặc điểm về

giới tính, dân tộc, tôn giáo, đảng phái…

Cấu trúc xã hội không đồng nhất

(cấu trúc hàng ngang): gồm các nhóm người khác nhau về tên gọi nhưng giống nhau về cấp bậc, tầng lớp

Đặc điểm mức độ (đinh lượng): nhờ nó mà các

cá nhân phân hóa thành từng loại, từng nhóm

khác nhau về mức độ nhiều ít, cao thấp, trên

dưới VD: đặc điểm về mức thu nhập, trình độ

học vấn, trình độ chuyên mô, mức độ uy tín,

quyền lực…

Cấu trúc XH bình đẳng (cấu trúc

hàng dọc): gồm các nhóm người khác nhau về vị thế trên dưới, c ao thấp -> tạo ra sự thống nhất xã hội

3 Một số định đề xã hội học:

3.1 Định đề tần suất tương tác tỉ lệ nghịch với quy mô nhóm:

Blau đặc biệt chú ý tới c ác yếu tố cấu trúc như quy mô nhóm và tính cơ động c ơ động xã hội tác động tới sự

Quy mô nhóm

Tần

suất

tương

tác

định nhiều hơn nhóm lớn Về điều này, khó mà lấy những đặc điểm tâm lí của những thành viên nhóm nhỏ để giải

thích, mà cần xuất phát từ quy mô tức là số lượng các thành viên mỗi nhóm Rõ ràng là về mặt định lượng, nếu lấy tổng số các mối tương tác xã hội giữa hai nhóm mà chia cho tổng số thành viên của mỗi nhóm thì nhóm nào nhỏ sẽ

cho tần suất lớn hơn so với nhóm c ó quy mô lớn( vì tử số như nhau mẫu số tăng thì thương sẽ giảm

3.2Định đề sự liên kết xã hội tỉ lệ thuận với sự không đồng nhất:

Qua việc nghiên cứu mối tương quan giữa các đặc điểm của cấu trúc xã hội với sự thống nhất xã hội, Blau đã khái quát được định đề quan trọng: sự không đồng nhất càng lớn thì các nhóm phân hóa càng nhỏ và do vậy càng tăng khả năng liên kết giữa các nhóm nhỏ Điều này được phản ánh qua phương châm quản lí là đảm bảo “sự thống nhất trong sự đa dạng” của lợi ích, sáng kiến và hành động xã hội

Các nghiên cứu về nhóm không đồng nhất về nghề nghiệp, ngôn ngữ, tôn giáo, dân tộc cho thấy có mối tương quan

rõ rệt giữa quy mô nhóm với quan hệ giữa các nhóm đúng như định lí của Blau: quy mô nhóm nhỏ v à sự không

đồng nhất của nhóm làm tăng thêm mối liên hệ giữa các nhóm tức là làm tăng sự thống nhất xã hội

3.3Định đề tương tác xã hội làm tăng sự liên kết xã hội:

Blau đưa ra một định lí, đó là sự giao kết và tương tác hợp đồng góp phần củng cố mối liên hệ giữa các

nhóm; còn sự hợp nhất làm giảm mối liên hệ giữa các nhóm Blau cho rằng sự phân công lao động không nhất thiết

Liên

kết xã

hội

Không đồng nhất

cá nhân thành viên khác nhau trong xã hội Trên thưc tế, các cá nhân có thể phụ thuộc lẫn nhau nhưng lại không trực tiếp gặp gỡ, trao đổi với nhau, do vậy cũng khó có thể tạo ra được sự đồng nhất Như vậy, Blau nhấn mạnh vai trò quan trọng của các mối tương tác xã hội thực sự diễn ra giữa các c á nhân đối với sự hội nhập và thống nhất xã hội

Tương

tác xã

hội

Liên kết xã hội

Hợp

nhất

Liên kết xã hội