Tóm tắt Luận án Tiến sĩ Khoa học chính trị: Thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng giai đoạn hiện nay

Trên cơ sở luận giải làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, luận án Thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng giai đoạn hiện nay đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện tốt hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng giai đoạn hiện nay. Để biết rõ hơn về nội dung chi tiết, mời các bạn cùng tham khảo.

BÙI ANH TUẤN

thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra

của đảng giai đoạn hiện nay

Chuyờn ngành: Xõy dựng Đảng Cộng sản Việt Nam

Mó số: 62 31 23 01

TểM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

HÀ NỘI - 2015

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

2 TS Ngô Kim Ngân

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện

họp tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Vào hồi giờ ngày tháng năm 2015

Có thể tìm hiểu luận án tại Thư viện Quốc gia

và Thư viện Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đặc biệt quan tâm công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng Đảng ta luôn khẳng định: lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo; kiểm tra là chức năng lãnh đạo của Đảng, là một nội dung của phương thức lãnh đạo, là bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng

Trong quá trình tiến hành công tác kiểm tra của Đảng, thẩm tra, xác minh là một khâu hoạt động rất quan trọng Thực tiễn cho thấy, nếu chưa thẩm tra, xác minh hoặc thẩm tra, xác minh chưa rõ ràng, chu đáo thì chưa thể kết thúc kiểm tra và như thế cũng có nghĩa là chưa thể kết luận, xử lý đối với nội dung và đối tượng kiểm tra Chất lượng và kết quả của hoạt động thẩm tra, xác minh có ý nghĩa quyết định trực tiếp đến việc kết luận

và quyết định xử lý của tổ chức đảng có thẩm quyền đối với đối tượng kiểm tra Phương châm “công minh, chính xác, kịp thời” của việc thi hành

kỷ luật trong Đảng được thực hiện tốt hay không, đạt được đến mức độ nào đều phụ thuộc vào mức độ, hiệu quả của hoạt động thẩm tra, xác minh

Nhiều năm qua, nhất là từ khi đất nước bước vào công cuộc đổi mới toàn diện và sâu sắc trong nhiều lĩnh vực, công tác kiểm tra nói chung và hoạt động thẩm tra, xác minh nói riêng của các tổ chức đảng và ủy ban kiểm tra các cấp đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần tích cực trong công tác xây dựng Đảng Khi tiến hành thẩm tra xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng, cán bộ kiểm tra các cấp đã bám sát và tuân thủ thực hiện đúng các nguyên tắc thẩm tra, xác minh, bám sát nội dung kiểm tra; thực hiện dân chủ, khách quan, công khai; thực hiện đúng các nguyên tắc, quy định của Đảng và phương pháp công tác kiểm tra của Đảng Do làm tốt thẩm tra, xác minh nên nhiều cuộc kiểm tra kết luận chính xác, đối tượng được kiểm tra “tâm phục”, “khẩu phục”, nhiều vụ việc được xử lý công minh, chính xác, kịp thời, có tác dụng góp phần nâng cao trách nhiệm, chất lượng công tác xây dựng Đảng ở nơi được kiểm tra

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm, những kết quả đạt được, hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra cũng đã và đang bộc lộ những khó khăn, hạn chế cần nhanh chóng được khắc phục Một số cấp

ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra và cán bộ trực tiếp tiến hành kiểm tra chưa thật sự quan tâm, coi trọng vị trí, vai trò của hoạt động thẩm tra, xác minh Một số vụ việc tiến hành thẩm tra, xác minh không kỹ, không đầy

đủ, chưa sâu, chưa tìm được bằng chứng xác thực, làm ảnh hưởng đến tính

chính xác, khách quan khi kết luận nội dung kiểm tra Chất lượng chứng

cứ sau một số cuộc thẩm tra, xác minh không đầy đủ và xác đáng để làm

cơ sở kết luận nội dung và đối tượng kiểm tra Hoạt động thẩm tra, xác minh - theo nguyên tắc và phương pháp công tác đảng - phải lấy việc tự phê bình và phê bình làm biện pháp chính; tuy nhiên, trong thực tế, hiệu quả của việc thực hiện biện pháp chính yếu này không phải là như nhau và lúc nào cũng có vai trò tích cực, nhất là trong bối cảnh những tổ chức đảng mất đoàn kết nội bộ, ý thức đảng chưa cao Đặc biệt, nhiều vụ việc, hành

vi của đối tượng kiểm tra không chỉ dừng trong nội bộ Đảng, mà còn liên quan đến pháp luật, đến nhiều lĩnh vực khác, kể cả những mối quan hệ xã hội của đối tượng kiểm tra… Điều đó đòi hỏi hoạt động thẩm tra, xác minh muốn có hiệu quả cần phải có sự cộng tác, phối hợp của nhiều hoạt động, nhiều tổ chức và mang tính nghiệp vụ cao Biện pháp tự phê bình và phê bình trong nội bộ tổ chức đảng để tiến hành thẩm tra, xác minh cũng cần được hoàn thiện, phát triển phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay trên

cơ sở đặc điểm thực trạng của tổ chức cơ sở đảng có đối tượng kiểm tra

Những hạn chế trong hoạt động thẩm tra, xác minh dẫn đến quyết định xử lý không chuẩn xác như oan sai, bỏ lọt các hành vi và đối tượng vi phạm, tiêu cực hoặc không bảo vệ được chân lý và các nhân tố tích cực… Những hạn chế trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân như: tính phức tạp của các vụ việc, sự yếu kém về tính tự giác của đối tượng kiểm tra, thực trạng nội bộ tổ chức đảng thiếu tính chiến đấu, song nguyên nhân cơ bản là về quan điểm và phương pháp, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ kiểm tra cũng như quy trình tiến hành thẩm tra, xác minh chưa có sự đổi mới, nâng cao chất lượng cho phù hợp với tình hình mới

Để tiếp tục phát huy kết quả cũng như góp phần khắc phục những mặt hạn chế, yếu kém trong công tác kiểm tra nói chung và hoạt động thẩm tra, xác minh nói riêng thời gian qua nhằm đáp ứng những yêu cầu của công cuộc đổi mới và công tác xây dựng Đảng trong thời gian tới, việc

nghiên cứu đề tài “Thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

giai đoạn hiện nay” là rất cấp thiết

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở luận giải làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện tốt hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng giai đoạn hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn của hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

- Đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân, khái quát một số kinh nghiệm tiến hành thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng giai đoạn hiện nay

- Phân tích những nhân tố tác động, đề xuất phương hướng và một số giải pháp nhằm thực hiện tốt hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng giai đoạn hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận án nghiên cứu hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Về lĩnh vực nghiên cứu, luận án đi sâu nghiên cứu thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Uỷ ban Kiểm tra Trung ương trên tất cả các đối tượng, nhiệm vụ kiểm tra

Phạm vi nghiên cứu của luận án về thời gian từ năm 2001 đến nay; phương hướng giải pháp của luận án có giá trị định hướng đến năm 2020

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án

4.1 Cơ sở lý luận

Luận án được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về công tác kiểm tra, về hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng; nghiên cứu một số Luật, văn bản dưới Luật liên quan đến hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng, như: Luật Tố cáo; Luật Khiếu nại; Luật Phòng, chống tham nhũng; Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính… Luận án còn kế thừa kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên quan đã được công bố

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận án được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa học chuyên ngành và liên ngành, trong đó chú trọng việc tổng kết thực tiễn, điều tra, khảo sát, phương pháp chuyên gia, hệ thống, kết hợp chặt chẽ

lôgíc - lịch sử, phân tích - tổng hợp, thống kê - so sánh

5 Đóng góp khoa học của luận án

- Luận giải, làm rõ hơn, sâu sắc hơn những vấn đề lý luận về công tác kiểm tra của Đảng, trong đó tập trung vào hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

- Trên cơ sở đánh giá thực trạng hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng, khái quát một số kinh nghiệm tiến hành thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

- Đề xuất một số nội dung, biện pháp có tính khả thi nhằm thực hiện tốt hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng giai đoạn hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Kết quả nghiên cứu của luận án là tài liệu tham khảo có giá trị đối với ủy ban kiểm tra các cấp thực hiện thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng; trong bồi dưỡng, huấn luyện nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác kiểm tra của Đảng Đồng thời, kết quả nghiên cứu của luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy, học tập môn xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước trong các học viện, nhà trường trong cả nước

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận các danh muc công trình của tác giả liên quan đến đề tài, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội chính của luận án gồm 3 chương, 7 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1.1 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Ở NƯỚC NGOÀI VÀ CÁC NGHIÊN CỨU VỀ KINH NGHIỆM CỦA NƯỚC NGOÀI

1.1.1 Các công trình nghiên cứu có tác giả là người nước ngoài

Tác giả Lý Quang Diệu (Xingapo), Bí quyết hóa rồng - Lịch sử

Singapore: 1965-2000; Hồng Vĩ (Trung Quốc, năm 1998), Các biện pháp chống tham nhũng ở Trung Quốc; Báo cáo kết quả công tác nhiệm kỳ Đại hội XVII (2007 - 2012) của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng

Cộng sản Trung Quốc; Luận án Tiến sỹ Khoa học chính trị, chuyên ngành

Xây dựng Đảng của Phuthắc Phítthanuson (2003): Công tác kiểm tra của

Đảng Nhân dân Cách mạng Lào trong giai đoạn hiện nay; Luận án Tiến

sỹ Khoa học chính trị, chuyên ngành Xây dựng Đảng của Chănsyseng

Sômphu (2011): Chất lượng công tác kiểm tra của ủy ban kiểm tra Đảng

và Nhà nước cấp tỉnh ở các tỉnh phía Bắc nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay

1.1.2 Các công trình có tác giả là người Việt Nam nghiên cứu về kinh nghiệm của nước ngoài

Ban Nội chính Trung ương (2005), Kinh nghiệm phòng, chống tham

nhũng của một số nước trên thế giới; các Báo cáo khảo sát, nghiên cứu về công tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng và công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng tại Trung Quốc của các đoàn công tác của Uỷ ban Kiểm tra

Trung ương, Ban Đối ngoại Trung ương, Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng - Ban Nội chính Trung ương, Thanh tra Chính phủ (giai đoạn 2008-2014)

1.2 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU Ở TRONG NƯỚC

1.2.1 Các đề tài khoa học

Đề tài khoa học cấp Bộ KHBĐ-0015 (2000-2001) “Cơ sở lý luận,

thực tiễn đổi mới và nâng cao hiệu quả thẩm tra - xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng” do Nguyễn Anh Liên làm Chủ nhiệm; Đề tài khoa học

cấp Bộ KHBĐ (2007)-02 “Hệ thống kỹ năng nghiệp vụ trong công tác

kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng” do Thạc sỹ Phạm Thị Ngạn làm Chủ

nhiệm; Đề tài khoa học cấp Bộ KHBĐ (2008)-24 “Thực trạng và giải

pháp nâng cao kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ kiểm tra trong giai đoạn mới” do Tiến sỹ Tô Quang Thu làm Chủ nhiệm…

1.2.2 Sách

GS, TS Nguyễn Thị Doan (chủ biên, 2006), Đổi mới công tác kiểm

tra, kỷ luật nhằm nâng cao sức chiến đấu của Đảng trong giai đoạn cách mạng mới; Bùi Văn Thể (chủ biên, 2009), Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng tự phê bình và phê bình trong công tác kiểm tra, kỷ luật đảng; TS Lê Hồng Liêm (chủ biên, 2010), Một số giải pháp cơ bản tháo gỡ khó khăn, trở ngại khi thực hiện nhiệm vụ kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm của ủy ban kiểm tra các cấp; TS Lê Văn Giảng (chủ biên, 2011), Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng thực hiện dân chủ trong công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật trong Đảng; Cao Văn Thống (chủ biên, 2011), Những vấn

đề cơ bản về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng; TS Lê Hồng

Liêm (chủ biên, 2011), Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng với phòng,

chống tham nhũng trong tình hình hiện nay - Thực trạng và giải pháp; ThS

Nguyễn Công Học (chủ biên, 2012), Một số giải pháp đảm bảo việc chấp

hành kỷ luật và việc thi hành kỷ luật đảng trong tình hình hiện nay; Cao

Văn Thống - Đỗ Xuân Tuất (đồng chủ biên, 2012), Nâng cao chất lượng

kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm

1.2.3 Luận án, luận văn

Luận án Phó Tiến sỹ Khoa học chính trị, chuyên ngành Xây dựng

Đảng Cộng sản Việt Nam của Trương Thị Thông (1996): Nâng cao chất

lượng đội ngũ cán bộ kiểm tra chuyên trách của Đảng trong tình hình hiện nay; Luận án Tiến sỹ Khoa học chính trị, chuyên ngành Xây dựng Đảng

Cộng sản Việt Nam của Lê Tiến Hào (2004): Công tác kiểm tra của Thành

uỷ Hà Nội trong giai đoạn hiện nay; Luận án Tiến sỹ Khoa học chính trị,

chuyên ngành Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam của Nguyễn Thế Tư

(2004): Nâng cao chất lượng kiểm tra đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm

của uỷ ban kiểm tra huyện uỷ ở các tỉnh duyên hải miền Trung hiện nay;

Luận văn Thạc sỹ Khoa học chính trị, chuyên ngành Hồ Chí Minh học của

Nguyễn Hoàng Minh (2011): Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng bộ

tỉnh Bình Thuận trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh

1.2.4 Các bài báo khoa học

Lê Khắc Khoa (2010), “Về ngôn ngữ nói trong thẩm tra, xác minh”, Tạp chí Kiểm tra, số 2 (188), tháng 02; Phạm Đình Phi (2010), “Kinh

nghiệm thẩm tra, xác minh trong giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng”, Tạp

chí Kiểm tra, số 8 (194), tháng 8; Đỗ Hùng Cường (2012), “Một số vấn đề

về thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra”, Tạp chí Kiểm tra, số 10

(220) tháng 10; Phạm Thành Đồng (2012), “Chứng cứ trong kiểm tra dấu

hiệu vi phạm khi phải tiến hành trưng cầu giám định”, Tạp chí Kiểm tra, số

11 (221), tháng 11; Phạm Thị Ngạn (2013), “Các yếu tố cấu thành trình độ

nghiệp vụ thẩm tra, xác minh của cán bộ kiểm tra”, Tạp chí Kiểm tra, số 6

(228), tháng 6; Vũ Đình Lợi (2013), “Thẩm tra, xác minh - một khâu quan

trọng trong giải quyết tố cáo”, Tạp chí Kiểm tra, số 9 (231), tháng 9;

Nguyễn Trung Dong (2014), “Kinh nghiệm về thẩm tra, xác minh trong giải

quyết tố cáo đối với đảng viên là cán bộ diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý”, Tạp chí Kiểm tra, số 4 (238), tháng 4

Tóm lại, các công trình nghiên cứu nêu trên đều là những sản phẩm

khoa học trí tuệ, nghiêm túc, chất lượng, hết sức có giá trị dù ở những mức

độ khác nhau Tuy nhiên, các công trình đều chỉ nghiên cứu về thẩm tra, xác minh ở những khía cạnh, góc độ nhất định, một “bộ phận” cần phân tích, đánh giá trong tổng thể chung về công tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng Ngoại trừ Đề tài khoa học cấp Bộ KHBĐ-0015 “Cơ sở lý luận, thực tiễn đổi mới và nâng cao hiệu quả thẩm tra - xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng”, đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu, chuyên biệt

về thẩm tra, xác minh

Vấn đề về thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng Cộng sản cầm quyền nói riêng, của các đảng chính trị cầm quyền nói chung một phần do hoàn cảnh, điều kiện, yếu tố chính trị, một phần do điều kiện sưu tầm, tìm tòi, thu thập (cả ở trong nước và ngoài nước) còn hạn chế, nên cho thấy các công trình nghiên cứu về vấn đề này không nhiều Bên cạnh đó, do đặc điểm, hoàn cảnh, yếu tố, thể chế chính trị (ngay cả trong những nước có Đảng Cộng sản lãnh đạo, cầm quyền) khác nhau, nên kinh nghiệm, bài học của mỗi nước cũng có những điểm đặc thù, không thể tiếp nhận, tiếp thu một cách tuyệt đối, máy móc, cơ học mà đòi hỏi có sự gạn lọc, đánh giá, suy xét hợp lý để cùng trao đổi, thực hiện cho phù hợp

Tình hình nghiên cứu trên đặt ra cho tác giả luận án yêu cầu phải nghiên cứu một cách cơ bản, toàn diện hơn, hệ thống cả về phương diện

lý luận cũng như hoạt động nghiệp vụ thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng Cộng sản Việt Nam; việc tiến hành hoạt động thẩm tra, xác minh cả trong việc thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của Điều lệ Đảng cũng như trong thực hiện nhiệm vụ cấp ủy giao của ủy ban kiểm tra các cấp Tình hình mới với những đặc điểm, hoàn cảnh mới tác động đến công tác kiểm tra, đến hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng cũng là vấn đề, yêu cầu nhiệm vụ xuyên suốt mà

luận án sẽ phải giải quyết

Chương 2 THẨM TRA, XÁC MINH TRONG CÔNG TÁC KIỂM TRA

CỦA ĐẢNG - NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN

VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

2.1 KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG

2.1.1 Khái niệm, vị trí, vai trò công tác kiểm tra của Đảng

2.1.1.1 Khái niệm về công tác kiểm tra của Đảng

* Khái niệm kiểm tra:

Theo Từ điển Tiếng Việt, kiểm tra là "xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét" Từ điển Luật học nêu: kiểm tra là "xem xét tình hình thực tế thi hành pháp luật, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn nói chung hay một công tác cụ thể được giao để đánh giá, nhận xét" Còn theo Sách tra cứu các mục từ về tổ chức thì kiểm tra là: "Xem xét tình hình thực tế thi hành pháp luật, thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn nói chung hay một công tác

cụ thể được giao của một cơ quan, đơn vị hoặc một người để đánh giá, nhận xét chất lượng hoạt động của cơ quan, đơn vị hoặc người đó"

* Khái niệm kiểm tra của Đảng

Là một trong những chức năng lãnh đạo của Đảng, là việc các tổ chức đảng xem xét, đánh giá, kết luận về ưu điểm, khuyết điểm hoặc vi phạm của cấp ủy, tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên trong việc chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, chủ trương, nghị quyết, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước

* Khái niệm công tác kiểm tra của Đảng

Là việc chủ thể kiểm tra thông qua thực hiện các phương pháp, hình thức, biện pháp để xem xét tình hình thực tế, nhận xét, đánh giá, kết luận

về ưu điểm, khuyết điểm hoặc vi phạm (nếu có) của đối tượng kiểm tra trong việc chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, chủ trương, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước và đưa ra những yêu cầu, kiến nghị với đối tượng kiểm tra, các tổ chức, cá nhân có liên quan theo mục tiêu, yêu cầu đã đề ra

2.1.1.2 Vị trí, vai trò công tác kiểm tra của Đảng

Một là, kiểm tra là một trong những chức năng lãnh đạo của Đảng; hai là, kiểm tra là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác xây dựng

Đảng; ba là, công tác kiểm tra là nhiệm vụ của toàn Đảng, là nhiệm vụ

trực tiếp, thường xuyên của mọi tổ chức đảng và đảng viên

2.1.2 Nội dung, phương pháp công tác kiểm tra của Đảng

2.1.2.1 Nội dung công tác kiểm tra

Nội dung công tác kiểm tra của Đảng bao gồm kiểm tra việc thực hiện Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, việc thực hiện những nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng có quan hệ đến chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức đảng và đảng viên

2.1.2.2 Phương pháp công tác kiểm tra

Phương pháp công tác kiểm tra của Đảng là hệ thống các cách thức tiến hành trong hoạt động kiểm tra của Đảng mà mọi tổ chức đảng và đảng viên (chủ thể, đối tượng) phải tuân thủ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ công tác kiểm tra Khi tiến hành công tác kiểm tra, phải sử dụng đồng bộ, linh hoạt năm phương pháp cơ bản có mối quan hệ mật thiết, không tách

rời của công tác kiểm tra đảng: Thứ nhất, dựa vào tổ chức đảng; thứ hai, phát huy tinh thần tự giác của tổ chức đảng và đảng viên; thứ ba, phát huy trách nhiệm xây dựng Đảng của nhân dân; thứ tư, làm tốt công tác thẩm tra, xác minh; thứ năm, khi tiến hành công tác kiểm tra, cần có sự phối hợp giữa

ủy ban kiểm tra với các tổ chức đảng, thanh tra nhà nước, thanh tra nhân dân và các đoàn thể chính trị - xã hội có liên quan

2.2 THẨM TRA, XÁC MINH TRONG CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG 2.2.1 Khái niệm thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

2.2.1.1 Khái niệm thẩm tra trong công tác kiểm tra của Đảng

Trong công tác kiểm tra của Đảng, thẩm tra là hoạt động của tổ chức đảng tiến hành nắm tình hình, tìm kiếm, thu thập thông tin, tài liệu để xem xét, nghiên cứu về những thông tin, sự kiện, sự việc có liên quan đến nội dung, đối tượng kiểm tra

2.2.1.2 Khái niệm xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

Trong công tác kiểm tra của Đảng, xác minh là tiến hành các hoạt động mang tính xem xét, tra cứu, phân tích, so sánh, thẩm định, đối chiếu các chứng cứ thu thập được trong quá trình thẩm tra với thực tế, với các quy định của Đảng, Nhà nước để tìm ra các chứng cứ liên quan đến nội dung, đối tượng kiểm tra

2.2.1.3 Khái niệm thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

Từ khái niệm chung về thẩm tra, xác minh, kế thừa quan điểm của các tác giả và thực tiễn vừa qua, tác giả luận án đưa ra khái niệm như sau:

Thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng là hoạt động nghiệp

vụ khi tiến hành công tác kiểm tra của Đảng, đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của chủ thể kiểm tra, được thực hiện thông qua một số cán

bộ, nhằm tìm ra các bằng chứng, chứng cứ cụ thể, xác thực, qua đó thẩm định, phân tích để làm rõ sự thật, làm căn cứ để chủ thể kiểm tra nhận xét, đánh giá, kết luận và xử lý công minh, chính xác đối tượng kiểm tra

Khái niệm trên đây làm rõ được bản chất của thẩm tra, xác minh như

vị trí, tính chất, chủ thể chỉ đạo, chủ thể thực hiện, mục tiêu của hoạt động thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

Có thể xem xét, phân tích khái niệm thẩm tra, xác minh từ một số

khía cạnh chủ yếu sau: Một là, thẩm tra, xác minh như là một công cụ

quan trọng, một nguyên tắc cơ bản trong khâu tìm kiếm, phát hiện, thu thập thông tin, chứng cứ liên quan đến nội dung, đối tượng cần thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng Đây cũng là phương pháp hiệu quả để tìm ra sự thật, bản chất sự việc giúp các cấp ủy, tổ chức đảng có thẩm quyền xem xét kết luận, xử lý một cách nghiêm minh, chính xác đối

với các nội dung và đối tượng vi phạm Hai là, hoạt động thẩm tra, xác

minh là khâu rất quan trọng trong công tác kiểm tra của Đảng, nhưng phải luôn thực hiện công khai, dân chủ, tự phê bình và phê bình để xem xét, tra

cứu, thẩm định, đánh giá, phân tích và sử dụng các chứng cứ nhằm làm rõ bản chất của sự việc và hành vi, nội dung và đối tượng kiểm tra để kết luận

rõ đúng sai đảm bảo đúng nguyên tắc, phương pháp công tác đảng Ba là,

mục đích, yêu cầu cơ bản của thẩm tra, xác minh là tìm ra bản chất, làm

rõ sự thật bằng chứng cứ xác thực trên cơ sở khoa học, khách quan Từ chứng cứ qua thẩm tra, xác minh đã được thẩm định giúp cho các tổ chức đảng có thẩm quyền kết luận và ra quyết định đối với các nội dung, đối tượng kiểm tra Độ chính xác và hiệu quả của các kết luận, quyết định xử

lý của tổ chức đảng có thẩm quyền đối với đối tượng kiểm tra chủ yếu tùy thuộc vào kết quả và độ chính xác của các chứng cứ thu thập được qua thẩm tra, xác minh

2.2.2 Vị trí, vai trò, đặc điểm của thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

2.2.2.1 Vị trí, vai trò của thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

Một là, thẩm tra, xác minh là khâu quan trọng, không thể thiếu được

trong toàn bộ quy trình thực hiện công tác kiểm tra của Đảng; hai là, chất

lượng và kết quả của hoạt động thẩm tra, xác minh trực tiếp quyết định độ chính xác của các kết luận và độ xác đáng của các quyết định xử lý của tổ

chức đảng có thẩm quyền đối với đối tượng kiểm tra; ba là, thẩm tra, xác

minh góp phần giúp công tác kiểm tra giữ gìn tính nghiêm minh của kỷ luật đảng, bảo đảm sự công bằng trong tổ chức, xây dựng nội bộ đoàn kết, trong

sạch, vững mạnh; bốn là, thẩm tra, xác minh góp phần thúc đẩy tính tự giác,

trung thực tiên phong của đảng viên

2.2.2.2 Đặc điểm của thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

Một là, thẩm tra, xác minh là hoạt động trong nội bộ Đảng, liên quan

đến sự lãnh đạo, thực hiện và kỷ luật đảng, chủ yếu giữa các tổ chức đảng

và từng đảng viên Tuy nhiên, do Đảng ta là đảng cầm quyền, lãnh đạo toàn bộ xã hội, nên nhiều vấn đề trong nội bộ Đảng cũng liên quan đến quần chúng nhân dân, đến các tổ chức khác trong hệ thống chính trị

Hai là, nội dung, đối tượng thẩm tra, xác minh tập trung vào những

hành vi có liên quan đến kỷ luật đảng; đối với dấu hiệu vi phạm pháp luật của Nhà nước thì phối hợp với cơ quan pháp luật xem xét, xử lý hoặc chuyển cho cơ quan điều tra giải quyết và báo cáo kết quả với tổ chức đảng có thẩm quyền để xem xét, xử lý

Ba là, thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng được tiến

hành theo nguyên tắc và phương pháp công tác đảng: công khai, dân chủ,

dựa vào tổ chức đảng, phát huy tính tự giác của tổ chức đảng và đảng viên, phát huy trách nhiệm xây dựng Đảng của quần chúng, đối tượng kiểm tra đồng thời là chủ thể kiểm tra nên vừa có quyền, vừa có trách nhiệm tự kiểm tra

Phương pháp thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng -

là hoạt động nội bộ của Đảng - nên, phải lấy tự phê bình và phê bình làm biện pháp chính yếu Khi tiến hành thẩm tra, xác minh phải dùng phương pháp vận động, thuyết phục, cảm hoá, nêu gương là chủ yếu, không được

“cài bẫy”, ép buộc hoặc hứa hẹn vô nguyên tắc

Bốn là, trong quá trình thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra

của Đảng không sử dụng các biện pháp nghiệp vụ của các cơ quan bảo vệ pháp luật như sử dụng cơ sơ bí mật, đặc tình, ngoại tuyến…

Năm là, hoạt động thẩm tra, xác minh được thực hiện theo các khâu:

lập kế hoạch thẩm tra, xác minh, tiến hành thẩm tra, xác minh, báo cáo kết quả thẩm tra, xác minh và sử dụng kết quả thẩm tra, xác minh để kết luận

và xử lý (nếu có vi phạm) theo thẩm quyền được quy định trong Điều lệ Đảng và các quy định khác trong Đảng

2.2.3 Nguyên tắc và thẩm quyền, trách nhiệm thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra của Đảng

2.2.3.1 Nguyên tắc thẩm tra, xác minh

Một là, phải bám sát mục đích, yêu cầu, nội dung kiểm tra; hai là,

tiến hành thẩm tra, xác minh phải dân chủ, công khai, thận trọng, chặt

chẽ, công tâm, khách quan; không bị chi phối bởi bất kỳ sức ép nào; ba

là, thực hiện đúng các nguyên tắc, quy định của Đảng và phương pháp

công tác kiểm tra đảng

2.2.3.2 Thẩm quyền, trách nhiệm thẩm tra, xác minh

Thẩm quyền thẩm tra, xác minh gắn liền với thẩm quyền kiểm tra

Tổ chức đảng nào quyết định kiểm tra thì thẩm quyền thẩm tra, xác minh thuộc tổ chức đó Việc quyết định và chỉ đạo thẩm tra, xác minh thuộc thẩm quyền của chủ thể kiểm tra, còn việc tiến hành thẩm tra, xác minh do đội ngũ cán bộ kiểm tra thực hiện

Đối với đoàn (tổ) và cán bộ kiểm tra phải có trách nhiệm thực hiện đúng mục đích, yêu cầu cuộc kiểm tra và sự chỉ đạo của chủ thể kiểm tra

về hoạt động thẩm tra, xác minh Thẩm tra, xác minh không đầy đủ, chính xác, trung thực là trách nhiệm của cán bộ và đoàn (tổ) kiểm tra