Tóm tắt luận án Tiến sĩ Xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước: Công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc giai đoạn hiện nay

Luận án trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc, luận án đề xuất phương hướng và các giải pháp khả thi tăng cường công tác tuyên giáo của đảng bộ xã các tỉnh biên giới phía Bắc đến năm 2030.

LÊ VĂN HIẾU

CÔNG TÁC TUYÊN GIÁO CỦA ĐẢNG BỘ XÃ

Ở CÁC TỈNH BIÊN GIỚI PHÍA BẮC

GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC

Mã số: 62 31 02 03

HÀ NỘI - 2020

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS Trương Thị Thông

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện họp tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Vào hồi giờ ngày tháng năm 2020

Có thể tìm hiểu luận án tại Thư viện Quốc gia

và Thư viện Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, từ thực tiễn xây dựng Đảng, lãnh đạo cách mạng Việt Nam của Đảng Cộng sản Việt Nam và tham khảo kinh nghiệm của các Đảng Cộng sản trên thế giới, Đảng chỉ ra cần xây dựng Đảng vững mạnh trên các lĩnh vực chính trị, tư tưởng lý luận, tổ chức cán bộ và đạo đức Trong quá trình thực hiện các lĩnh vực xây dựng Đảng nói trên cần thấy được mối quan hệ của các lĩnh vực cũng như sự tác động lẫn nhau của các lĩnh vực đó

Với vai trò to lớn của ý thức xã hội nói chung cũng như của tư tưởng chính trị, của lý luận cách mạng, nên xây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng, lý luận có vai trò đặc biệt quan trọng Để xây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng thì phải thấy được vai trò cực kì to lớn của công tác tuyên giáo (CTTG) - tư tưởng CTTG có ý nghĩa quan trọng, là vũ khí sắc bén trong toàn bộ quá trình hoạt động của Đảng, có vai trò to lớn trong việc tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đưa đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đến với cán

bộ, đảng viên và nhân dân

Đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc, với vị trí quan trọng của tổ chức cơ

sở đảng (TCCSĐ), của địa chính trị, địa kinh tế, quốc phòng, an ninh càng phải thường xuyên làm tốt, không ngừng tăng cường CTTG trong mọi giai đoạn cách mạng Lý luận và thực tiễn chứng minh, TCCSĐ luôn có vị trí, tầm quan trọng là gốc

rễ, là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị lãnh đạo ở cơ sở, đảm bảo cho đường lối của Đảng đi vào cuộc sống, đồng thời là cấp tổ chức trực tiếp tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng

Công tác tuyên giáo của đảng bộ xã luôn là vấn đề quan trọng, rất cần thiết trong các thời kỳ cách mạng, nhất là trong giai đoạn hiện nay CTTG lại càng quan trọng và cần thiết ở các xã thuộc các tỉnh biên giới nước ta nói chung và các xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc nước ta nói riêng CTTG là lĩnh vực trọng yếu của công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, góp phần quan trọng vào việc hình thành cương lĩnh, đường lối chính trị đúng đắn của Đảng; truyền bá hệ tư tưởng, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho quần chúng nhân dân; khơi dậy và phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tính chủ động, sáng tạo của quần chúng nhân dân nhằm biến chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước thành phong trào hành động cách mạng của quần chúng nhân dân Bên cạnh đó, CTTG còn thể hiện sự lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực văn hóa, văn nghệ và khoa giáo, đảm bảo phát triển các lĩnh vực đó theo đúng cương lĩnh, đường lối của Đảng trong từng thời kỳ

Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường; tình hình trong nước, trong tỉnh đặt ra nhiều khó khăn thách thức đặt ra yêu cầu phải tăng cường công tác tuyên giáo của đảng bộ xã, công tác tuyên giáo phải luôn chủ động đổi mới nội dung, phương thức theo hướng chủ động bám sát thực tiễn, nắm chắc tình hình, linh hoạt, phù hợp từng đối tượng cụ thể Tuy nhiên, so với

yêu cầu và nhiệm vụ công cuộc đổi mới và bảo vệ Tổ quốc những năm tới, CTTG của các đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc còn nhiều hạn chế, bất cập, nhất là

sự lúng túng trong nội dung, phương thức CTTG; cơ cấu tổ chức bộ máy ban tuyên giáo; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tuyên giáo và hệ quả là trong thực hiện đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước có mặt còn chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ đặt ra Chính vì vậy, trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH, HĐH) nông nghiệp và nông thôn, xây dựng nông thôn mới, yêu cầu bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ ở các tỉnh biên giới phía Bắc trong giai đoạn mới bên cạnh những thuận lợi thì vẫn còn không ít những khó khăn, thách thức đòi hỏi các Đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc phải tăng cường hơn nữa CTTG

Với cách tiếp cận trên, tác giả chọn đề tài “Công tác tuyên giáo của đảng bộ

xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc giai đoạn hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ,

chuyên ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc, luận án đề xuất phương hướng và các giải pháp khả thi tăng cường công tác tuyên giáo của đảng bộ xã các tỉnh biên giới phía Bắc đến năm 2030

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Một là, tổng quan các công trình khoa học tiêu biểu trong nước và nước ngoài

liên quan trực tiếp đến đề tài luận án; chỉ ra những kết quả, xác định những vấn đề luận án kế thừa và tiếp tục nghiên cứu

Hai là, làm rõ những vấn đề lý luận về công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở

các tỉnh biên giới phía Bắc gồm khái niệm, vị trí, vai trò, đặc điểm, nội dung, phương thức tiến hành công tác tuyên giáo…

Ba là, khảo sát, đánh giá thực trạng công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các

tỉnh biên giới phía Bắc, chỉ rõ những ưu, khuyết điểm, nguyên nhân, kinh nghiệm

Bốn là, đề xuất phương hướng và những giải pháp tăng cường công tác tuyên

giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc đến năm 2030

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các

tỉnh biên giới phía Bắc giai đoạn hiện nay

- Về không gian nghiên cứu: Luận án tiến hành khảo sát công tác tuyên giáo tại

5 tỉnh Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh với tổng số 815 xã

4 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Luận án được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm, chủ trương và đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác tuyên giáo được thể hiện trong các văn kiện, nghị quyết đại hội Đảng, nghị quyết các hội nghị Trung ương…

4.3 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp luận nghiên cứu là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

- Luận án sử dụng phương pháp lịch sử, logic, phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

- Luận án làm rõ đặc điểm chủ thể lãnh đạo công tác tuyên giáo của đảng bộ xã

ở các tỉnh biên giới phía Bắc

- Làm rõ nội hàm khái niệm công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc

- Một số kinh nghiệm công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc

- Đề xuất giải pháp tăng cường công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc đến năm 2030

6 Ý nghĩa thực tiễn của luận án

- Kết quả luận án góp phần cung cấp luận cứ khoa học - thực tiễn cho việc tăng cường công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc

- Kết quả nghiên cứu của luận án có thể làm tài liệu tham khảo cho các cấp ủy đảng, nhất là ở cơ sở

- Luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ nghiên cứu, học tập và giảng dạy tại các trường chính trị tỉnh, thành phố, trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận án gồm 4 chương, 9 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN

ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN

1.1 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC TRONG NƯỚC

Luận án đã tổng quan các công trình sách, đề tài, báo, luận án, trong đó có một

số công trình tiêu biểu có liên quan đến đề tài luận án được khai thác: Đề tài khoa học

cấp Bộ “Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng cấp xã ở các

tỉnh miền núi Tây Bắc nước ta - Thực trạng và giải pháp” của tác giả Nguyễn Việt

Phương; Cuốn sách “Nâng cao chất lượng đảng bộ xã trong thời kỳ đẩy mạnh công

nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn” của tác giả Dương Trung Ý; Cuốn

sách “Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất

lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên” của tác giả Võ Văn Đức, Đinh Ngọc Giang Cuốn

sách “Đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng” của tác giả Hà Ngọc Hợi; Bài viết “Kết hợp hai chiều trong công tác tư tưởng ở cơ sở” của tác giả Nguyễn Khắc Bộ; Cuốn sách “Đổi mới công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình

mới” của tác giả Phạm Tất Thắng; Cuốn sách “Công tác tư tưởng (sách chuyên khảo)” của tác giả Đào Duy Quát; Cuốn sách “Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng ở cơ sở” của các tác giả Ngô Huy Tiếp, Đinh Ngọc Giang; Công

trình, “Tính thuyết phục của công tác tư tưởng” của tác giả Nguyễn Đắc Hưng Cuốn

sách “Nghiệp vụ tuyên giáo (dành cho cán bộ, tuyên giáo các cấp)” của tác giả Ngô Văn Thạo; Bài viết “Làm gì để đổi mới công tác tuyên giáo” của tác giả Hà Đăng; Công trình “Nâng cao chất lượng công tác điều tra, nắm bắt, nghiên cứu dư luận xã

hội phục vụ công tác tuyên giáo của Đảng” của tác giả Lâm Phương Thanh; Công

trình “Tăng cường đổi mới công tác báo cáo viên, tuyên truyền miệng đáp ứng yêu

cầu tình hình mới” của tác giả Bùi Thế Đức; Công trình “Nhân rộng mô hình, cách làm sáng tạo trong công tác tuyên giáo ở cơ sở” của tác giả Phạm Thu Hà; Công

trình “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên giáo, đáp ứng yêu cầu của tình

hình mới” của các tác giả Trần Doãn Tiến, Trần Viết Lưu; Cuốn sách “Công tác tuyên giáo trước yêu cầu mới” của tác giả Bùi Thế Đức Công trình “Tiếp tục đổi mới công tác tuyên giáo, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới” của tác giả Mai Văn Ninh; Công trình “Cán bộ tuyên giáo và việc đào tạo nghề tuyên giáo” của tác giả Nguyễn Minh Tuấn; Công trình “Toàn cầu hóa và những vấn

đề đặt ra đối với công tác tuyên giáo ở nước ta hiện nay” của tác giả Phạm Văn

Linh; Luận án tiến sĩ chuyên ngành Chính trị học, “Đổi mới tổ chức và hoạt động của

ban tuyên giáo đảng ủy cấp xã ở nước ta hiện nay” của tác giả Phạm Văn Hiến;

Công trình “Nâng cao tính chủ động, sáng tạo của đội ngũ cán bộ tuyên giáo” của tác giả Võ Văn Thưởng; Công trình “Cần nhận thức đúng về công tác tuyên giáo” của tác giả Lương Ngọc Vĩnh; Công trình “Công tác tuyên giáo với xây dựng Đảng

trong sạch, vững mạnh” của tác giả Bùi Thế Đức

1.2 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC NƯỚC NGOÀI

Luận án đã tổng quan các công trình liên quan đến vấn đề công tác tư tưởng,

lý luận và công tác tuyên truyền của Đảng, vấn đề về xây dựng tổ chức Đảng Tiêu

biểu có những công trình: Bài viết “Đấu tranh chống hủ bại trong thời kỳ đổi mới

của cuộc cải cách và mở cửa ở Trung Quốc” của tác giả Điền Tâm Minh; Luận án

Tiến sĩ “Công tác lý luận của Đảng nhân dân cách mạng Lào trong thời kỳ đổi

mới” của tác giả Phăn Đuông Chít Vông Sa; Luận án Tiến sĩ Lịch sử, “Công tác tư tưởng của Đảng nhân dân cách mạng Lào hiện nay” của tác giả Xắc Xa Vắt Xuân

Thêp Phim Ma Son; Bài viết “Bàn về đổi mới công tác chính trị tư tưởng” của tác giả Trần Dục Dân; Bài viết “Một số vấn đề về công tác tư tưởng của Đảng Cộng sản

Trung Quốc trong tình hình mới” của tác giả Vương Bột Chính; Bài viết “Bàn về đổi mới công tác tư tưởng thời kỳ mới” của tác giả Điền Trung Mẫn; Bài viết “Làm thế nào để làm tốt công tác tư tưởng trong thời kỳ mới” của các tác giả Triệu Văn Như,

Trương Vệ Đông, Lí Biêu; Bài viết “Cơ sở tư tưởng hệ của công cuộc cải cách kinh tế

ở Trung Quốc” của tác giả B.Mozias; Luận án Tiến sĩ, “Chất lượng công tác tư tưởng của các Đảng bộ tỉnh đồng bằng miền Trung, nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Bun Đuông Cay Xỏn; Cuốn sách “Xây dựng cơ chế phản hồi nhanh dư luận, tạo ra kênh thông tin thông suốt cho quyết sách của Đảng

và Chính phủ” của tác giả Chu Hiểu Tín, Phùng Linh Chi; Bài viết “Tăng cường sự hấp dẫn và sức quy tụ của hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa” của các tác giả Chu Hiển Tín,

Phùng Linh Chi; Bài viết “Công tác tư tưởng cần tăng cường tính đổi mới và tính thời

đại” của tác giả Lý Diệu Bác Bài viết “Tổng kết công tác xây dựng Đảng Cộng sản

Trung Quốc trong 30 năm cải cách mở cửa” của tác giả Tập Cận Bình; Cuốn sách

“Đổi mới công tác xây dựng Đảng ở nông thôn” của tác giả Chu Chi Hòa; Bài viết

“Xây dựng văn hóa liêm chính của Đảng Cộng sản Trung Quốc” của tác giả Vũ Dần

Bài viết “Tăng cường xây dựng tác phong cán bộ thiết thực thực hiện vì dân, thực tế,

thanh liêm” của tác giả Bành Lập Binh

1.3 KHÁI QUÁT KẾT QUẢ CỦA NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN SẼ TẬP TRUNG GIẢI QUYẾT

1.3.1 Khái quát kết quả của các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án

Một là, các công trình nghiên cứu đã đề cập đến quan điểm của chủ nghĩa Mác

- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vị trí, vai trò của đảng bộ cơ sở; làm rõ được vị trí, vai trò của công tác tư tưởng, công tác tuyên giáo nói chung, công tác tuyên giáo ở các đảng bộ xã nói riêng là bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng

Hai là, các công trình nghiên cứu đã đề cập đến tình hình, thực trạng công tác

tư tưởng, công tác tuyên giáo ở các cấp, các địa phương trong nước, hoặc nước ngoài Các công trình trên tập trung phân tích đặc điểm về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh - quốc phòng, tình hình dân cư; đặc điểm đội ngũ cán bộ, đảng viên, tình hình tư tưởng, chính trị và kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị có tác động đến công tác tuyên giáo

Ba là, trên cơ sở đánh giá thực trạng và dự báo được tình hình, các công trình

khoa học đã đưa ra phương hướng, các giải pháp, kinh nghiệm nhằm nâng cao chất

lượng, hiệu quả công tác tư tưởng, công tác tuyên giáo; những yêu cầu đặt ra về trình

độ, phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống và trình độ chuyên môn, nghiệp

vụ của cán bộ, đảng viên thực hiện công tác tư tưởng, công tác tuyên giáo các cấp

Tuy nhiên, xung quanh việc nghiên cứu các đề tài, sách và những bài viết nêu trên còn nhiều vấn đề cần bàn luận về công tác tuyên giáo của Đảng trong điều kiện hiện nay, cũng như những vấn đề mà tình hình quốc tế, trong nước đặt ra với công tác tuyên giáo như:

Thứ nhất, các công trình nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở vấn đề chung về công

tác tư tưởng, công tác tuyên giáo của Đảng, mà chưa phân tích thấu đáo tính đặc thù của các xã ở vùng biên giới phía Bắc, cũng như đặc điểm công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc

Thứ hai, các công trình nghiên cứu về công tác tuyên giáo của Đảng còn ít,

việc tiếp cận công tác tuyên giáo của cấp xã đang là vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra hiện nay

Thứ ba, các công trình nghiên cứu chủ yếu là đề xuất nâng cao chất lượng công

tác tư tưởng của Đảng mà thiếu đi những công trình nghiên cứu về giải pháp tăng cường công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam giai đoạn hiện nay

1.3.2 Những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu

Một là, luận án làm rõ những vấn đề lý luận (khái niệm công tác tuyên giáo;

phân biệt công tác tuyên giáo với công tác tư tưởng; vấn đề nội dung và phương thức tiến hành công tác tuyên giáo; vấn đề tổ chức bộ máy, cán bộ tuyên giáo; sự giao thoa, chồng chéo giữa công tác tuyên giáo của Đảng với công tác thông tin, văn hóa,

xã hội của chính quyền ở cơ sở) và thực tiễn công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc

Hai là, phân tích làm rõ thực trạng, nguyên nhân, trên cơ sở đó làm rõ nguyên

nhân của thực trạng và một số kinh nghiệm

Ba là, luận án đưa ra các dự báo thuận lợi, khó khăn của tình hình trong nước

và thế giới; đề xuất các giải pháp tăng cường công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc đến năm 2030

Chương 2 CÔNG TÁC TUYÊN GIÁO CỦA ĐẢNG BỘ XÃ

Ở CÁC TỈNH BIÊN GIỚI PHÍA BẮC GIAI ĐOẠN HIỆN NAY -

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

2.1 KHÁI QUÁT VỀ CÁC TỈNH BIÊN GIỚI PHÍA BẮC VÀ ĐẢNG BỘ XÃ CÁC TỈNH BIÊN GIỚI PHÍA BẮC

2.1.1 Khái quát về các tỉnh biên giới phía Bắc

Các tỉnh biên giới phía Bắc là một bộ phận lãnh thổ trọng yếu của Tổ quốc Việt Nam, là địa bàn chiến lược trọng yếu, “phên dậu” của Tổ quốc, có vị trí chiến lược quan trọng cả về chính trị, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại

Đường biên giới Việt - Trung hay còn gọi là biên giới phía Bắc Việt Nam dài 1.449,566km, được tính từ xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên Đây được coi là ngã ba biên giới giữa Việt Nam, Lào và Trung Quốc Các tỉnh biên giới phía Bắc chủ yếu phát triển nông - lâm - ngư nghiệp, công nghiệp; phát triển du lịch, dịch vụ thương mại và kinh tế cửa khẩu

2.1.2 Đặc điểm về xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc

Một là, tình hình kinh tế - xã hội kém phát triển, nhất là ở khu vực miền núi

biên giới, vùng sâu, vùng xa

Hai là, dân cư các xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc chủ yếu là người dân tộc

thiểu số, trình độ dân trí thấp, còn tồn tại nhiều phong tục tập quán lạc hậu

Ba là, các xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc đều có đặc điểm tâm lý truyền thống

ở nông thôn

2.1.3 Đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc - Khái niệm, cơ cấu tổ chức, chức năng và nhiệm vụ, vai trò, đặc điểm

Một là, khái niệm, cơ cấu tổ chức của đảng bộ xã

Hai là, chức năng và nhiệm vụ của đảng bộ xã

Ba là, vai trò và đặc điểm của đảng bộ xã

2.2 CÔNG TÁC TUYÊN GIÁO CỦA ĐẢNG BỘ XÃ Ở CÁC TỈNH BIÊN GIỚI PHÍA BẮC - KHÁI NIỆM, NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC, VAI TRÒ

2.2.1 Khái niệm, nội dung, phương thức công tác tuyên giáo của đảng bộ

xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc

2.2.1.1 Tổ chức bộ máy công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc (hạt nhân là ban tuyên giáo)

* Khái niệm về công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc

Công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc là hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo và trực tiếp tham gia của cả đảng ủy xã, ban thường vụ đảng ủy xã, trong đó ban tuyên giáo đảng ủy xã có chức năng tham mưu và giúp việc cho cấp ủy

về các mặt công tác tư tưởng, văn hóa, khoa giáo, biên soạn, bổ sung lịch sử đảng bộ địa phương và trực tiếp tổ chức thực hiện các hoạt động tuyên giáo trên địa bàn xã; cùng với sự tham gia của các tổ chức trong hệ thống chính trị nhằm tuyên truyền, phổ biến cho cán bộ, đảng viên, nhân dân hệ tư tưởng, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, cổ vũ, động viên và tổ chức nhân dân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của đảng bộ xã

- Chủ thể CTTG của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc: Chủ thể CTTG

bao gồm chủ thể lãnh đạo, quản lý và chủ thể phối hợp, trực tiếp thực hiện Trong đó chủ thể lãnh đạo, quản lý là đảng ủy, ban thường vụ đảng ủy; ban tuyên giáo đảng ủy

xã có chức năng tham mưu và giúp việc cho cấp ủy về CTTG Các lực lượng phối hợp, trực tiếp thực hiện CTTG: CTTG có sự tham gia phối hợp của ban dân vận, ban công tác mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội, cấp ủy các cơ quan, đơn vị như: trạm y tế, trường học, lực lượng vũ trang đóng trên địa bàn Ở thôn, bản, làng, ấp, xóm, chi ủy chi bộ thực hiện các mặt công tác xây dựng đảng nói chung và CTTG nói riêng

- Đối tượng CTTG của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc: là toàn thể

cán bộ, đảng viên và nhân dân của xã và các mặt của CTTT, CTTG

* Ban tuyên giáo đảng ủy xã - Chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy

Ban tuyên giáo là cơ quan tham mưu và nghiệp vụ giúp cho đảng ủy thực hiện

sự lãnh đạo của Đảng đối với các lĩnh vực tư tưởng, văn hóa - văn nghệ, khoa giáo

- Chức năng

Ban tuyên giáo đảng ủy xã chịu sự lãnh đạo trực tiếp của đảng ủy cùng cấp, có chức năng tham mưu và giúp việc cho đảng ủy về các mặt công tác tư tưởng, văn hóa, khoa giáo, biên soạn, bổ sung lịch sử đảng bộ địa phương, đơn vị và trực tiếp tổ chức thực hiện các hoạt động tuyên giáo trên địa bàn cơ sở

- Nhiệm vụ của ban tuyên giáo đảng ủy xã

Một là, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch công tác giáo dục lý luận

chính trị, nâng cao nhận thức và sự thống nhất tư tưởng và hành động trong Đảng, và thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị ở địa phương

Hai là, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức, lối sống, đấu

tranh chống quan liêu, tham nhũng, suy thoái về tư tưởng chính trị và đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, ngăn chặn các tệ nạn xã hội

Ba là, xây dựng kế hoạch công tác tư tưởng của đảng bộ trong cuộc vận động

xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh Ban tuyên giáo vừa xây dựng kế hoạch (theo nhiệm kỳ đại hội của chi bộ, đảng bộ; kế hoạch năm, quý, tháng; kế hoạch thực hiện chương trình hành động của cấp ủy )

- Tổ chức bộ máy

Ban tuyên giáo đảng ủy xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc do đảng ủy xã ra quyết định thành lập Các đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc có tổ chức bộ máy thực hiện công tác tuyên giáo không giống nhau và được chia thành các mô hình sau: Mô hình ban tuyên vận xã; mô hình ban tuyên giáo và mô hình phân công cán bộ trong cấp ủy phụ trách công tác tuyên giáo theo chế độ kiêm nhiệm

2.2.1.2 Nội dung công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc

Một là, công tác giáo dục lý luận chính trị, giáo dục truyền thống cách mạng

Đây là nội dung quan trọng hàng đầu, nhằm bồi dưỡng, nâng cao nhận thức lý luận chính trị, thế giới quan duy vật biện chứng, nhân sinh quan cộng sản, chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, bồi đắp lòng yêu nước, yêu quê hương, tình cảm cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ở cơ sở thông qua việc tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; lịch sử, truyền thống đấu tranh cách mạng của đảng bộ và nhân dân

Hai là, công tác tuyên truyền, cổ động

Nội dung công tác tuyên truyền, cổ động ở đảng bộ xã: Thứ nhất, tuyên truyền,

cổ động về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước

Thứ hai, tuyên truyền, cổ động về những thành tựu kinh tế, xã hội, văn hóa của đất

nước, địa phương Thứ ba, tuyên truyền, cổ động về đạo đức, lối sống góp phần xây dựng con người mới ở địa phương Thứ tư, tuyên truyền, cổ động nhân ngày kỷ niệm, các đợt vận động chính trị lớn của đất nước và địa phương thứ năm, tuyên truyền,

phổ biến kiến thức mới, quy trình công nghệ mới trong sản xuất, đời sống và bảo vệ

môi trường ở cơ sở Thứ sáu, tuyên truyền giáo dục về gương người tốt, việc tốt và các điển hình tiên tiến, thúc đẩy phong trào thi đua ở cơ sở Thứ bảy, chỉ rõ âm mưu

“diễn biến hòa bình” của thế lực thù địch; đấu tranh chống tệ nạn xã hội, phê phán những thói hư, tật xấu

Ba là, công tác văn hóa - văn nghệ

Công tác văn hóa - văn nghệ của đảng bộ xã là hoạt động lãnh đạo thực hiện các chủ trương, quan điểm của Đảng về văn hóa, văn nghệ Đồng thời, truyền bá hệ

tư tưởng của Đảng, chủ nghĩa xã hội, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội thông qua hoạt động văn hóa - văn nghệ, từ đó biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách

và pháp luật của Nhà nước thành hiện thực; bảo đảm cho lĩnh vực văn hóa - văn nghệ luôn hoạt động và đúng quan điểm, đường lối của Đảng

Bốn là, công tác dư luận xã hội

Công tác dư luận xã hội nhằm nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội và định hướng tư tưởng, dư luận xã hội ở cơ sở Công tác dư luận giúp cung cấp thông tin, dự báo tình hình tư tưởng, tâm trạng xã hội để cấp ủy, chính quyền cơ sở giải quyết, không để thành các “điểm nóng”, bức xúc xã hội, khiếu kiện kéo dài; đồng thời có thêm cơ sở trong việc đấu tranh, phản bác các thông tin sai lệch, bịa đặt, thông tin trái chiều…

Năm là, công tác khoa giáo

Công tác khoa giáo của đảng bộ xã là lĩnh vực công tác nhằm tham mưu xây dựng quan điểm, chủ trương của Đảng về lĩnh vực khoa giáo (khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, dạy nghề, y tế, thể dục, thể thao, dân số, gia đình và trẻ em); tuyên truyền, phổ biến các quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về các lĩnh vực khoa giáo đến các tầng lớp nhân dân Thông qua

đó, công tác khoa giáo góp phần trực tiếp phát huy nguồn nhân lực, xây dựng con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy ứng khoa học và công nghệ vào phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội

2.2.1.3 Phương thức công tác tuyên giáo của đảng bộ xã các tỉnh biên giới phía Bắc

Một là, thông qua việc ban hành các chương trình, kế hoạch của đảng bộ xã về công tác tuyên giáo

Để thực hiện công tác tuyên giáo trước hết cần phải thông qua các chương trình, kế hoạch của đảng bộ xã về công tác tuyên giáo Chương trình, kế hoạch của đảng bộ xã được thể hiện thông qua các kỳ đại hội đảng bộ, hội nghị, kế hoạch, chương trình hành động cụ thể dựa trên chủ trương của đảng bộ cấp trên , được triển khai, tổ chức thực hiện thắng lợi trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, bảo đảm cho

sự lãnh đạo toàn diện và thống nhất của Đảng về chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội,

an ninh - quốc phòng

Hai là, thông qua đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là báo cáo viên, tuyên truyền viên

và những người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, Mặt trận và đoàn thể chính trị - xã hội

Đội ngũ cán bộ, đảng viên tại đảng bộ xã, nhất là đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên cơ sở là những người có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, là lực lượng

tiên phong, trực tiếp tuyên truyền đến các tầng lớp nhân dân mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, bảo đảm việc cung cấp thông tin hai chiều phục vụ cho

sự lãnh đạo của đảng bộ xã Công tác tuyên giáo trước hết là nhiệm vụ thường xuyên, trực tiếp của đảng ủy, đảng ủy vừa là chủ thể và là đối tượng của công tác tuyên giáo; đồng thời, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội đóng vai trò phối hợp, tổ chức thực hiện tốt việc nghiên cứu, quán triệt, học tập và tuyên truyền nghị quyết của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước cho đoàn viên, hội viên của tổ chức mình với nhiều hình thức phong phú, đa dạng

Ba là, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng (báo chí, truyền hình, phim, ảnh, hệ thống loa truyền thanh của xã )

Phương tiện truyền thông đại chúng là những công cụ vật chất kĩ thuật quan trọng được sử dụng để truyền bá thông tin đến đông đảo quần chúng nhân dân Phương tiện thông tin đại chúng bao gồm sách, báo in, truyền hình, điện ảnh, video clip và các phương tiện trực quan như panô, áp phích, tranh cổ động, biểu ngữ, khẩu hiệu, tờ rơi, truyền đơn, tem thư Việc thực hiện công tác tuyên giáo thông qua hệ thống phương tiện thông tin đại chúng đảm bảo cho mọi thông tin về tình hình phát triển kinh

tế, xã hội, an ninh - quốc phòng, phòng chống cháy nổ, an toàn vệ sinh thực phẩm và thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới; vấn đề di dân tự do, truyền đạo trái pháp luật, vượt biên trái phép, phụ nữ bỏ đi khỏi địa phương được truyền tới mọi cán

bộ, đảng viên và nhân dân một cách nhanh chóng, rộng rãi, kịp thời

Bốn là, thông qua tấm gương, nêu gương của tập thể và cán bộ, đảng viên

Trong giai đoạn hiện nay, các đảng bộ xã cần tiến hành việc nêu gương theo đúng tinh thần Quy định số 55-QĐ/TW, ngày 19/12/2016 của Bộ Chính trị “Về một

số việc cần làm ngay để tăng cường vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên” nhằm góp phần thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII “Về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái

về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong nội bộ”, gắn với việc “Tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” Đảng ủy xã cần phát huy vai trò tích cực của nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, các cơ quan báo chí trong việc tuyên truyền, phổ biến, giám sát; kịp thời biểu dương gương người tốt, việc tốt, phê phán những tập thể, cá nhân vi phạm

Năm là, kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết công tác tuyên giáo

Kiểm tra, giám sát là khâu không thể thiếu nhằm bảo đảm nghị quyết, chỉ thị,

kế hoạch của đảng ủy xã về công tác tuyên giáo được thực hiện Sơ kết, tổng kết giúp đảng ủy phát hiện điển hình tiên tiến, những mô hình hay, cách làm tốt để tiến hành công tác thi đua, khen thưởng; kịp thời cổ vũ, động viên; làm lan tỏa những tập thể,

cá nhân có thành tích tốt trên mặt trận tuyên giáo Công tác sơ kết, tổng kết nhằm đánh giá những mặt đạt được, hạn chế trên các lĩnh vực như tuyên truyền, vận động thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; tổ chức các hoạt động thông tin, tuyên truyền, cổ động văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao; công tác nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội; công tác nghiên cứu, biên

soạn lịch sử đảng bộ địa phương trên cơ sở đó đảng ủy tiến hành xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện công tác tuyên giáo trong thời gian tiếp theo

2.2.2 Vai trò công tác tuyên giáo của đảng bộ xã ở các tỉnh biên giới phía Bắc

Một là, công tác tuyên giáo là một bộ phận cấu thành quan trọng trong hoạt

động lãnh đạo của đảng bộ

Hai là, công tác tuyên giáo của đảng bộ xã có vai trò quan trọng trọng xây

dựng TCCSĐ trong sạch, vững mạnh, không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị ở địa phương

Ba là, công tác tuyên giáo của đảng bộ xã có vai trò tiên phong trong việc

tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thành phong trào hành động cách mạng

Bốn là, công tác tuyên giáo của đảng bộ xã có vai trò quan trọng tạo nên sự

thống nhất cao trong đảng, sự đồng thuận trong xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn xã

Năm là, công tác tuyên giáo của đảng bộ xã có vai trò quan trọng trong đấu

tranh chống lại quan điểm sai trái, thù địch của các thế lực thù địch; xây dựng hệ thống chính trị cơ sở trong sạch, vững mạnh

Chương 3 CÔNG TÁC TUYÊN GIÁO CỦA ĐẢNG BỘ XÃ

Ở CÁC TỈNH BIÊN GIỚI PHÍA BẮC - THỰC TRẠNG,

NGUYÊN NHÂN VÀ KINH NGHIỆM

3.1 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TUYÊN GIÁO CỦA ĐẢNG BỘ XÃ Ở CÁC TỈNH BIÊN GIỚI PHÍA BẮC

3.1.1 Những ưu điểm

3.1.1.1 Về nội dung của công tác tuyên giáo

Một là, công tác giáo dục lý luận chính trị, giáo dục truyền thống cách mạng

Công tác giáo dục chính trị, giáo dục truyền thống cách mạng được thực hiện hiệu quả, ban tuyên giáo đảng uỷ xã tham mưu cho đảng uỷ quán triệt triển khai thực hiện nghị quyết của Đảng Số lượng lớp học và lượt học nghiên cứu các nghị quyết, chỉ thỉ các cấp đạt tỷ lệ cao Công tác nghiên cứu, biên soạn lịch sử đảng bộ đảm bảo chất lượng, đầy đủ thông tin, sự kiện, mang đậm tính địa phương

Hai là, công tác tuyên truyền, cổ động

Công tác tuyên truyền, cổ động của đảng bộ xã tập trung tuyên truyền chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội, tuyên truyền gương người tốt, việc tốt, tuyên truyền đấu tranh chống “diễn biến hoà bình” công tác tuyên truyền được kết hợp, lồng ghép với buổi sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt thôn, bản, các đoàn thể quần chúng, hội nghị chuyên đề Nhiều đảng bộ xã quan tâm biên dịch các tài liệu và trực tiếp tuyên truyền bằng tiếng dân tộc thiểu số của đội ngũ tuyên truyền viên tại các thôn, bản, đảm bảo mọi chủ trương, đường lối, chính sách được tuyên truyền đến người dân

Ba là, công tác văn hóa - văn nghệ

Công tác văn hóa, văn nghệ luôn được đảng ủy xã chỉ đạo kịp thời, đảm bảo đúng chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp với đặc điểm từng xã; các hoạt động