MỤC TIÊU Nhận biết được trẻ hôn mê Kể được các nguyên nhân gây hôn mê Biết cách tiếp cận chẩn đoán hôn mê Nắm được cách xử trí cấp cứu hôn mê... NGUYÊN NHÂN Chấn thương: xuất h
Trang 1HÔN MÊ
CHẨN ĐOÁN & ĐIỀU TRỊ
Trang 2MỤC TIÊU
Nhận biết được trẻ hôn mê
Kể được các nguyên nhân gây hôn mê
Biết cách tiếp cận chẩn đoán hôn mê
Nắm được cách xử trí cấp cứu hôn mê
Trang 3ĐỊNH NGHĨA
HÔN MÊ: suy giảm ý thức do tổn
thương bán cầu não hoặc hệ
thống lưới
HÔN MÊ = cấp cứu nội khoa
Trang 4
NHẬN BIẾT TRẺ HÔN MÊ
Trẻ có hôn mê ?
Trang 5NHẬN BIẾT TRẺ HÔN MÊ
Trang 6TRẺ < 2 TUỔI TRẺ > 2 TUỔI ĐIỂ
M
TRẠNG THÁI MẮT
Mở tự nhiên Mở khi gọi Mở khi đau Không ĐƯ
Mở tự nhiên
PƯ với lời nói
PƯ với KT đau Không ĐƯ
4 3 2 1
ĐÁP ỨNG VỚI VẬN ĐỘNG
Làm theo yêu cầu Kích thích đau:
Định vị nơi đau
Tư thế co khi KT đau
Tư thế co bất thường
Tư thế duỗi bất thường
Không ĐƯ
Theo yêu cầu:
Kích thích đau:
Định vị được nơi đau
Co tay
Tư thế mất võ
Tư thế mất não Không ĐƯ
6
5 4 3 2 1
ĐÁP ỨNG NGÔN NGỮ TỐT NHẤT
Mỉm cười, nói bập bẹ
Quấy khóc Quấy khóc khi đau Rên rỉ khi đau
Âm thanh vô nghĩa Không đáp ứng
5 4 3 2 1
ĐÁNH GIÁ TRI GIÁC THEO THANG ĐIỂM
GLASSGOW
TỔNG: 15 Đ
Hôn mê 10 điểm
Trang 7NGUYÊN NHÂN
Chấn thương: xuất huyết não, dập não
Tai biến mạch máu não: nhũn não, xuất
huyết
não không do chấn thương
Nhiễm trùng: VMN, viêm não, sốt rét, NTH
Chuyển hóa: rối loạn điện giải, hạ đường
huyết, tiểu đường, suy gan, suy thận.
Ngộ độc: thuốc ngủ, Morphin và dẫn xuất,
phospho hữu cơ
Thiếu máu não (sốc), thiếu oxy não (SHH)
Động kinh
Trang 8NGUYÊN NHÂN
RLTG, CO GIẬT kèm sốt :
- Viêm màng não
- Viêm não
- Sốt rét thể não
- Abcès não
- Nhiễm trùng huyết
- Sốt cao co giật
Trang 9NGUYÊN NHÂN
RLTG, CO GIẬT không sốt :
- Hạ đường huyết
- Chấn thương sọ não
- Ngộ độc: thuốc ngủ, Morphin,
phosphore hữu cơ
- Chuyển hóa: hạ Na máu, tiểu
đường
- Bệnh não cao áp
- Xuất huyết não, màng não, u não
- Động kinh
Trang 10TIẾP CẬN BAN
ĐẦU
ĐÁNH GIÁ NGAY
- A (Airway): Đường thở ?
- B (Breathing): Thở ?
- C (Circulation): Tuần hoàn ?
- D (Disability): Thần kinh ?
XỬ TRÍ CẤP CỨU
Trang 11TIẾP CẬN CHẨN ĐOÁN
BỆNH SỬ :
- Chấn thương đầu
- Sốt, nhức đầu, nôn ói
- Tiêu chảy
- Co giật
- Tiếp xúc thuốc, độc chất, rượu
- T.căn: tiểu đường, động kinh,
bệnh gan thận
Trang 12 KHÁM LÂM SÀNG :
- Sinh hiệu
- Mức độ tri giác: AVPU, Glasgow
- Dấu màng não
- Dấu thần kinh khu trú, chấn
thương đầu
- Đồng tử: kích thước, phản xạ
- Tư thế bất thường
- Co giật: khu trú, toàn thân
- Dấu tăng áp lực nội sọ
Trang 13 Dấu tăng áp lực nội sọ
- Nhức đầu, nôn ói, thóp phồng
- RLTG nhanh
- Co giật liên tục
- Tam chứng Cushing
- Phù gai
- Đồng tử dãn 1 hoặc 2 bên
- Nhịp thở Cheynes Stokes / cơn
ngưng thở
Trang 14Daỏu hieọu tuùt keùt
- mắt búp bê
Dolls eye
- tiền đình mắt
Trang 15 CẬN LÂM SÀNG :
XN khi đã định hướng chẩn đoán:
- Siêu âm não xuyên thóp, CTscan
- ĐMTB, Chức năng gan thận, CRP – cấy
máu
- Tìm độc chất / dịch dạ dày, máu,
nước tiểu …
Trang 16Choỏng chổ ủũnh choùc doứ DNT
Child with decreased conscious state -
Relative contraindications to LP
• Dấu hiệu tụt kẹt Signs of impending herniation
• Co giật khu trú kéo dài Prolonged or focal seizures
• Dấu hiệu thần kinh khu trú Focal neurological signs
• Rối loạn đông máu Coagulation disorders
Phải điều trị ngay nếu chẩn đoán nhiễm trùng máu
do não mô cầu
Treatment should not be delayed if a
diagnosis of meningococcal septicaemia has been
made
Trang 17ĐIỀU TRỊ
• Nguyên tắc điều trị: A-B-C-D
• ª A, B: Bảo đảm thông khí tốt
• ª C: Chống sốc
• ª D: Thần kinh
• Cắt cơn co giật
• Phát hiện bệnh lý ngọai thần
kinh
• Chống phù não
• ª E: Điều trị nguyên nhân
Trang 18ĐIỀU TRỊ
Đảm bảo sự thông khí
- Ngữa đầu nâng cằm ( ± cố định
cổ )
- Hút đàm nhớt
- Đặt ống thông miệng hầu
- Oxy SpO2 95%
- NKQ giúp thở
Trang 19Trẻ hôn mê
Chỉ định đặt NKQ
Child with decreased conscious state –
Indications for Intubation and ventilation
• ThÊt b¹i duy tr×
Absent gag reflex
Trang 20ĐIỀU TRỊ
Chống sốc
- L/R hoặc N/S 20ml/kg/giờ
- Dopamin, Dobutamine
- Tránh truyền dịch nhiều
phù não, áp lực nội sọ
Trang 21u não, abces não
Hội chẩn ngoại thần kinh
Trang 22
ĐIỀU TRỊ
Chống phù não:
Trang 23ĐIỀU TRỊ
Điều trị nguyên nhân
- Hạ đường huyết: Glycémie 40 mg%
Trang 24ĐIỀU TRỊ
Điều trị nguyên nhân
- Sốt rét thể não: Artésunate
Trang 25Caực daỏu hieọu gụùi yự
Child with decreased conscious level -
History taking, Key features
Rapid onset poisoning/CVA
• Tăng đ ờng máu => đái đ ờng
Trang 26Viêm màng não
Child with decreased conscious level -
Trang 27Ngộ độc thuốc phiện
Child with decreased conscious level - Opiate
poisoning
Trang 28Hôn mê tiểu đường
Child with decreased conscious level -
Diabetes
• N íc muèi 0,9% Normal saline
• §iỊu trÞ nguyªn nh©n sèc treat shock cautiously
• B¾t ®Çu bï dÞch start rehydration
• Insulin 0.05-0.1®v/kg/h Insulin, initially 0.05-0.1 units/kg/hr
• Kali khi cã n íc tiĨu Potassium once urine output occurs
Trang 29Hôn mê tiểu đường
Child with decreased conscious level -
Diabetes
Theo dâi
Monitor
Trang 30Trẻ bị ngược đãi
Child with decreased conscious level - Child
Trang 31ĐIỀU TRỊ
- Truyền dịch: 2/3 nhu cầu cơ bản
- Dinh dưỡng: TM, sonde dạ dày
- Vật lý trị liệu hô hấp, chăm sóc
BN mê
Trang 32
ĐIỀU TRỊ
Theo dõi
- Mạch, HA, Nhịp thở, T o
- Tri giác (Glasgow), co giật
- Dấu hiệu tăng áp lực nội sọ
- Ion đồ, đường huyết
Trang 33
Thông đường thở Oxy, hút đàm, đặt NKQ giúp thở
Thiết lập đường tĩnh mạch
Lấy máu xét nghiệm, Dextrostix
Hội chẩn ngoại
trú
Khôn g
Trang 34?