Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Chính sách công: Thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

Luận văn có mục đích tổng quát làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn để đề xuất các giải pháp tăng cường thực thi chính sách tiết kiệm điện từ thực tế tại quận Nam Từ Liêm. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm chi tiết nội dung của luận văn.

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Võ Kim Sơn

Phản biện 1:………

………

Phản biện 2:………

………

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn, Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng ………., Nhà D - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh- Quận Đống Đa – TP Hà Nội

Thời gian: vào hồi …… giờ …… tháng …… năm 2020

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia

hoặc trên trang Web của Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Năng lượng nói chung và điện năng nói riêng là nhân tố vô cùng quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước Chỉ số phát triển điện năng thường được coi như biểu hiện trình độ phát triển kinh tế mỗi quốc gia Người ta đánh giá nền công nghiệp của một nước qua năng lượng điện và độ tăng trưởng kinh

tế của một nước qua mức tăng trưởng năng lượng điện của nước đó

Việt Nam đã và đang trên con đướng phát triển và có thể nói phát triển mạnh, nhanh để có thể hòa nhập vào công đồng quốc tế Vấn đề năng lượng và sử dụng năng lượng tiết kiệm, thông minh đang là vấn đề được nhà nước quan tâm Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam hiện nay khá cao và sẽ tiếp tục cao cho đến khi đạt được một nền công nghiệp khá hoàn chỉnh Nhu cầu sử dụng điện năng của nước ta còn tiếp tục tăng cho đếm một vài chục năm nữa lúc đó tốc độ tăng trưởng của điện năng sẽ không đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng điện Sau 30 năm cùng với sự đổi mới và phát triển của đất nước, ngành Điện Việt Nam đã có sự trưởng thành khá mạnh mẽ về công suất để đáp ứng nhu cầu về điện ngày càng tăng

Để giảm thiểu sự thiếu hụt nguồn điện lớn không chỉ trong một vài năm, mà còn đảm bảo an ninh năng lượng bền vững trong tương lai chúng ta phải có những hành động cụ thể: Phát triển các cơ sở khai thác, sản xuất, chế biến, cung ứng năng lượng, phát triển nguồn năng lượng tái tạo, phát triển năng lượng sạch… và nâng cao hiệu quả sử dụng và tiết kiệm năng lượng Chi phí đầu tư để sản xuất ra cùng một đơn

vị năng lượng đắt hơn ít nhất 2,5 lần so với cho phí đầu tư để tiết kiệm hay nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng

Do vậy tiết kiệm năng lượng là yếu tố mà các nhà hoạch định chính sách năng lượng quốc gia đang rất lưu tâm nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia Đây là mối quan tâm không chỉ ở Việt Nam ta mà cũng là mối quan tâm lớn của cả thế giới

Mặt khác không ít người cho rằng dùng điện từ nguồn thủy điện (nước) thì đâu cần phải tiết kiệm như nguồn nhiệt điện Đây là cách nhìn thật sự sai lầm Tiết kiệm điện cũng là tiết kiệm tài nguyên quốc gia Chúng ta biết rằng, mỗi hồ chứa nước của một công trình thủy điện chỉ có trữ lượng nhất định và phải đáp ứng được đồng thời

cả hai yêu cầu là đảm bảo nguồn nước chạy máy phát điện đồng thời với cung cấp nước tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp và con người Khi phát triển nhiệt điện chúng ta phải sử dụng các nguồn năng lượng khác như than, dầu mỏ làm cạn kiệt các nguồn năng lượng khác, giá thành cho 1kW cao

Vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng, đề ra cơ chế để phát huy những yếu tố tích cực, đồng thời hạn chế, chống lãng phí trong quá trình thực hiện chính sách tiết kiệm điện là một yêu cầu bức thiết từ thực tiễn hiện nay Tuy đã có một số công trình khoa học nghiên cứu về giải pháp tiết kiệm điện song số liệu và thông tin chưa cập nhật

Nhận thức rõ điều đó, bản thân em quyết định chọn đề tài: “Thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội” cho luận văn thạc

sĩ Chính sách công của mình với mong muốn dựa trên những phân tích về lý luận và

thực tiễn, đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội trong những năm sắp tới

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Dưới góc độ khoa học chính sách công, là hệ thống giáo trình, sách chuyên khảo do các nhà khoa học của Học viện Hành chính Quốc gia Cụ thể: Giáo trình Hoạch định và thực thi chính sách công của TS.Lê Như Thanh và TS Lê Văn Hoà, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia năm 2017; Sách chuyên khảo Chính sách công – Những vấn đề cơ bản của PGS.TS Nguyễn Hữu Hải, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật, Hà Nội ,2014; Giáo trình Hoạch định và phân tích chính sách công, do PGS.TS Nguyễn Hữu Hải (chủ biên), Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội, 2008 Những công trình nghiên cứu trên cung cấp nền tảng lý luận cơ bản để luận văn triển khai nghiên cứu đề tài

Những công trình nghiên cứu về năng lượng điện và chính sách tiết kiệm điện,

có thể kể đến như:

- “Năng lượng thế kỷ 21: Tiềm năng và thách thức” của tác giả Hồ Sĩ Thoảng

và Trần Mạnh Trí, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật (2008), đã khẳng 4 định những tiềm năng phát triển của năng lượng và những thách thức về nguồn lực đối với việc phát triển năng lượng

- Năng lượng mặt trời: lý thuyết và ứng dụng, Nhà xuất bản Khoa học Kĩ thuật 2007

- Nghiên cứu dự báo phụ tải nguồn điện năm 2008, dự án hợp tác quốc tế của

JICA có sự tham gia của Viện Năng Lượng – Bộ Công Thương

- Năm 2010, tác giả Đặng Đình Thống đã thực hiện Đề tài nghiên cứu khoa học

công nghệ về Chương trình mục tiêu quốc gia sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả năm 2010 Trong báo cáo, tác giả nêu ra tính thực tế của việc tiết kiệm năng lượng giúp tiết kiệm tiền, tránh ô nhiễm môi trường, hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch

Như vậy, có một số tác giả đã nghiên cứu lý luận về tiết kiệm điện Đây là nguồn tài liệu quý cho tác giả tham khảo để hoàn thành luận văn Tuy nhiên, chưa có tác giả nào nghiên cứu về thực thi chính sách tiết kiệm điện và thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liên, thành phố Hà Nội dưới góc độ luận văn Chính sách công

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

- Nghiên cứu thực trạng thực hiện chính sách tiết kiệm điện; những mặt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó tại quận Nam Từ Liêm thành phố Hà Nội

- Đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường thực thi chính sách tiết kiệm điện

ở quận Nam Từ Liêm thành phố Hà Nội trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu giai đoạn thực thi chính sách tiết kiệm điện trong chu trình chính sách công

4.1 Phạm vi nghiên cứu

Về mặt nội dung: Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu, đánh giá một số nội dung

về việc thực hiện chính sách tiết kiệm điện từ thực tiễn trên địa bàn quận Nam Từ Liêm thành phố Hà Nội từ năm 2011 đến nay thông qua các cơ quan hành chính, các

tổ chức, doanh nghiệp và các hộ sử dụng điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm Về không gian: Luận văn nghiên cứu tại quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội Về thời gian: Luận văn chỉ nghiên cứu thực trạng thực hiện chính sách tiết kiệm điện ở quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội từ năm 2011đến nay, đề xuất điều chỉnh hoàn thiện chính sách tiết kiệm điện từ năm 2020 đến năm 2030

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về chính sách tiết kiệm năng lượng Bên cạnh đó, tác giả sử dụng các quan điểm khoa học được rút ra từ các công trình khoa học đã được công bố liên quan đến đề tài luận văn

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp khảo cứu tài liệu

Phương pháp thống kê, thu thập dữ liệu

Phương pháp thu thập thông tin

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Về lý luận

Luận văn vận dụng lý thuyết khoa học chính sách công để làm rõ vấn đề khoa học và thực tiễn của hoạt động thực thi một chính sách cụ thể: chính sách tiết kiệm điện Luận văn góp phần cung cấp các luận cứ để nhà quản lý bổ sung, hoàn thiện lý luận, quan điểm, chính sách về định hướng xây dựng chính sách tiết kiệm điện trên

địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

6.2 Về thực tiễn

Qua thực tiễn nghiên cứu tình hình thực hiện chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, chỉ ra những khó khăn, hạn chế trong việc hoạch định và thực thi chính sách, đồng thời kết quả nghiên cứu giúp cho Tổng công ty Điện Lực TP Hà Nội, Công ty Điện lực Nam Từ Liêm, các ngành liên quan, các nhà hoạch định chính sách có cơ sở khoa học, thực tiễn để vận dụng, điều chỉnh

và tổ chức thực hiện chính sách này một cách hiệu quả hơn

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH

TIẾT KIỆM ĐIỆN

1.1 Năng lượng điện và chính sách tiết kiệm điện

1.1.1 Năng lượng điện

Năng lượng được định nghĩa là năng lực làm vật thể hoạt động Có nhiều dạng năng lượng như động năng, nhiệt năng Năng lượng là một dạng tài nguyên vật chất xuất phát từ hai nguồn chủ yếu: Năng lượng mặt trời và năng lượng lòng đất Tài nguyên năng lượng có thể được phân thành hai dạng: Năng lượng tái tạo và năng lượng không tái tạo

Có nhiều nguồn tạo ra năng lượng và năng lượng điện Hiện nay, các loại nguồn năng lượng được sử dụng: Than, Hạt nhân, Dầu khí tự nhiên, Năng lượng mặt trời, Năng lượng (Điện) Gió, Địa nhiệt, Thủy điện, Khí Sinh học, Đại dương, Hydro…

Điện năng là dạng năng lượng được sinh ra từ các nguồn (nhà máy phát điện) như: Thủy điện, nhiệt điện (điện than, điện dầu, điện khí, điện mặt trời, điện hạt nhân ), điện gió

Điện năng có vai trò rất quan trọng trong xã hội, bởi vì điện năng là dạng năng lượng phục vụ cho cuộc sống con người trong sản xuất và sinh hoạt Điện năng là yếu

tố đầu vào quan trọng cho các lĩnh vực sản xuất (công nghiệp, nông nghiệp, thương mại ) và cho sinh hoạt hàng ngày của con người

1.1.2 Chính sách tiết kiệm điện

Chính sách tiết kiệm điện không có một cách hiểu tuyệt đối Tùy thuộc vào điều kiện cụ để xm xét chính sách năng lượng nói chung và chính sách năng lượng điện và trong đó có nội hàm tiết kiện và hiệu quả

Ví dụ: chính sách năng lượng là một văn bản pháp luật nhà nước quy định về chủ thể trực tiếp chuẩn bị, thực thi các văn bản pháp luật có liên quan đến năng lượng

và điện năng Cơ quan quản lý nhà nước có thể đưa ra rất nhiều yếu tố gắn liền để tiết kiệm và sử dụng hiệu quả năng lượng điện

Chính sách tiết kiệm điện là tổng thể những ý tưởng, đề xuất, khuyến nghị của các cơ quan nhà nước trên cơ sở phân tích các yếu tố liên quan đến thị trường điện

và cách cách tiếp cận mang yếu tố kỹ thuật có liên quan đến tiết kiệm điện

Các nhà quản lý (nhà nước) dựa vào sự phân tích của mình và trên cơ sở khả

1.2.2 Các chủ thể tham gia thực thi chính sách tiết kiệm điện

- Chính phủ:

Chính phủ thống nhất quản lý về chính sách tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm điện trên phạm vi cả nước Chính phủ quy định cơ chế phối hợp giữa các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong công tác quản lý sử dụng tiết kiệm năng lượng

- Bộ Công thương:

Bộ Công thương chịu trách nhiệm trước Chính phủ chủ trì, phối hợp với các

bộ, cơ quan ngang bộ liên quan thực hiện chính sách về tiết kiệm điện Bộ Công thương giao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam là lực lượng chuyên trách trực tiếp thực hiện chính sách tiết kiệm điện Tập đoàn Điện lực Việt Nam có trách nhiệm giúp

Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước về quy hoạch phát triển hệ thống lưới điện, vận hành hệ thống lưới điện an toàn giảm tổn thất điện năng trong phạm

vi cả nước theo quy định của pháp luật

Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước theo lãnh thổ Giúp việc cho Uỷ ban nhân dân là Sở Công thương có trách nhiệm: Hướng dẫn, kiểm tra và giám sát các quận, huyện tổ chức quản lý, thực hiện chính sách trên địa bàn; Kiểm tra hoạt động xây dựng, mua bán điện của các Tổng công ty, các Công ty Điện lực trên địa bàn quản lý

Ủy ban nhân dân các quận, huyện có trách nhiệm: Có biện pháp quản lý tốt các đối tượng thực hiện, sản xuất và sử dụng tiết kiệm năng lượng trên địa bàn Hướng dẫn, kiểm tra và giám sát cấp xã, phường trong việc xác định và quản lý đối tượng Phối hợp với các Công ty điện lực tổ chức thực hiện chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn

Các chủ thể tham gia:

Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực, các Công ty Điện lực đây là những đơn vị những đơn vị tiên phong trong việc thực thi chính sách tiết kiệm điện Các tổ chức này là đơn vị sản xuất, truyền tải, mua bán điện có tác động rất lớn đến đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia

Các tổ chức Chính trị - Xã hội: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên như: Công đoàn, Hội Nông dân, Hội liên hiệp phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh Các tổ chức này đóng vai trò khá trung tâm và có tác động rất mạnh đến các chủ thể khác trong quá trình thực thi chính sách

Các hiệp hội nghề nghiệp - xã hội ở trung ương và địa phương, các hiệp hội nghiên cứu khoa học, công nghệ,…

Các tổ chức phi Chính phủ, tổ chức đa phương, các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế, người dân sử dụng điện đóng vai trò rất lớn trong việc thực thi chính sách tiết kiệm điện

1.2.3 Quy trình triển khai thực thi chính sách tiết kiệm điện

Thứ nhất, xây dựng ban hành văn bản, chương trình, dự án thực thi chính sách tiết kiệm điện

Thứ hai, tổ chức thực hiện văn bản, chương trình, dự án thực thi chính sách tiết kiệm điện

Thứ ba, sơ kết, tổng kết thực hiện văn bản, chương trình, dự án thực thi chính sách tiết kiệm điện

1.2.4 Những nhân tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách tiết kiệm điện

Một là, chất lượng văn bản chính sách tiết kiệm điện

Hai là, trình độ, năng lực đội ngũ cán bộ thực thi công tác tiết kiệm điện

Ba là, sự tham gia của người dân trong thực hiện chính sách tiết kiệm điện

1.2.5 Nguồn lực cho việc thực hiện chính sách tiết kiệm điện

Một là, nguồn lực lao động:

Hai là, nguồn lực khoa học và công nghệ

Ba là, nguồn lực vốn

Bốn là, nguồn lực tài nguyên thiên nhiên

1.3 Chính sách tiết kiệm điện và thực thi chính sách tiết kiệm điện ở một số quốc gia và giá trị tham khảo cho Việt Nam

1.3.1 Chính sách tiết kiệm điện và thực thi chính sách tiết kiệm điện ở một số quốc gia

- Chính sách tiết kiệm năng lượng của Trung Quốc:

Năm 2009, Trung Quốc chi 180 ty NDT để tái cấu kỹ thuật tiết kiệm điện trong

đó bao gồm tái cấu trúc công nghiệp, nâng cao hiệu quả sử dụng điện trong nhà ở đô thị, nông thôn và phát triển năng lượng tái sinh

Thứ hai: Chính sách phát triển các nguồn năng lượng mới Trung Quốc đã xây dựng chiến lược năng lượng chia thành 3 giai đoạn Từ năm 2005 – 2010 năng lượng tái tạo đóng vai trò phụ trợ Từ năm 2010 – 2020 năng lượng tái tạo đóng vai trò dần thay thế cho các dạng khác Từ năm 2020 – 2030 năng lượng tái tạo sẽ vươn lên hàng đầu trở thành nguồn cung cấp chính chiếm 35-40% tổng năng lượng Trung Quốc Năm 2015 Trung Quốc đầu tư 102 tỷ USD vào năng lượng tái tạo trong nước và trở thành quốc gia sản xuất, xuất khẩu công nghệ năng lượng tái tạo lớn nhất, cung cấp 2/3 số tấm pin mặt trời của thế giới

- Chính sách tiết kiệm điện của Tiểu vương quốc Arab (UAE):

Cơ quan quản lý điện lực Dubai từ vài năm qua đã triển khai ứng dụng thông minh, cho phép khách hàng theo dõi một cách trực quan mức tiêu thụ điện của mình

Thông qua ứng dụng này, các hộ gia đình có thể phân tích hóa đơn tiền điện, đánh giá mức độ sử dụng năng lượng hằng tháng và hằng năm, được mô tả bằng các biểu đồ chi tiết

Bên cạnh đó, khách hàng còn có thể so sánh hóa đơn tiền điện của mình với số liệu của các hộ gia đình khác, cho phép họ đặt ra mục tiêu sử dụng năng lượng hiệu quả hơn Cơ quan quản lý điện lực tại Abu Dhabi cũng triển khai các chương trình dịch vụ sáng tạo, ứng dụng công nghệ mới và chương trình phát triển bền vững để giúp người tiêu dùng kiểm soát sử dụng điện năng hiệu quả hơn

Phần lớn người dùng chưa có ý thức sử dụng điện đúng cách, bền vững và thân thiện với môi trường Do đó, cơ quan quản lý điện lực này đã cung cấp các khuyến cáo về phân bổ thời gian sử dụng điện một cách hợp lý, giúp người dùng chủ động hơn trong khả năng tiết kiệm

UAE cũng thường xuyên tuyên truyền các “mẹo” tiêu thụ điện năng, như sử dụng điều hòa một cách “thông thái” khi duy trì nhiệt độ ở mức ít nhất 24 độ C hay chuyển sang sử dụng bóng đèn LED vốn tiết kiệm năng lượng hơn 85% so với bóng đèn sợi đốt

Năm 2016, nhằm khuyến khích người dân sử dụng đèn LED, chính quyền UAE đã quyết định trợ giá cho toàn bộ các bóng đèn LED được lưu thông tại tiểu vương quốc Dubai, giúp người tiêu dùng có thể mua những thiết bị chiếu sáng tiết kiệm năng lượng với chi phí thấp hơn mức giá thông thường tới 25% Biện pháp này sau đó cũng được áp dụng tại 6 tiểu vương quốc còn lại của UAE

1.3.2 Giá trị tham khảo cho Việt Nam nói chung và quận Nam Từ Liêm nói riêng

Chính sách tiết kiệm điện của Việt Nam chưa đi vào các lĩnh vực và đời sống

xã hội Nhà nước đưa ra chính sách tiết kiệm như gần như giao cho EVN và các công

cơ quan doanh nghiệp góp phần vào việc duy trì ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội

và phát triển kinh tế Để thực hiện thành công chính sách trên, Nhà nước cần xác định từng mục tiêu chính sách thật cụ thể Các cơ quan hữu quan phải triển khai mục tiêu chính sách thành những chương trình và kế hoạch cụ thể

- Đảm bảo đầy đủ các bước và dự đoán được những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình thực hiện chính sách; đưa ra các hình thức triển khai thực hiện và các phương pháp thực hiện chính sách Có như vậy thì việc thực hiện chính tiết kiệm điện trên địa bàn quận mới thực sự có hiệu quả

- Sự hỗ trợ gián tiếp từ Nhà nước thông qua việc ban hành các cơ chế chính sách

và được áp dụng vào thực tiễn để chính sách mang tính khả thi, tạo sức hút với Nhà đầu tư sản xuất và người dân sử dụng điện

- Đối với quận Nam Từ Liêm nên triển khai thực hiện chính sách tiết kiệm điện theo hình thức hỗn hợp Nghĩa là Nhà nước xây dựng kế hoạch và chuẩn bị các điều kiện về vật chất, kỹ thuật, nhân sự, UBND quận, Công ty Điện lực chủ động triển khai đưa chính sách vào thực tiễn phù hợp với tình hình cụ thể ở địa phương và có giải pháp thực hiện hiệu quả nhất Điều này đòi hỏi quận Nam Từ Liêm, Công ty điện lực Nam

Từ Liêm phải phối hợp chặt chẽ và cần có một số điều kiện cụ thể, trong đó điều kiện tiên quyết là có đội ngũ cán bộ, công chức có trình độ, năng lực tham gia hoạch định

và tổ chức thực hiện

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC THI CHÍNH SÁCH TIẾT KIỆM ĐIỆN TRÊN

ĐỊA BÀN QUẬN NAM TỪ LIÊM THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội quận Nam Từ Liêm, thành phố

Hà Nội và hiện trạng sử dụng điện trên địa bàn quận

2.1.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội quận Nam Từ Liêm, thành phố

Hà Nội

Nam Từ Liêm là quận được thành lập theo Nghị quyết số 132/NQ-CP ngày 27/12/2013 của Chính phủ về điều chỉnh địa giới hành chính huyện Từ Liêm để thành lập quận Nam Từ Liêm Quận Nam Từ Liêm có 10 phường với dân số khoảng

huyện: Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hà Đông, Hoài Đức, Bắc Từ Liêm

Đây là một Quận đang phát triển với tốc độ đô thi hóa cao, nhu cầu sử dụng các dịch vụ hạ tầng xã hội như Điện, nước, viễn thông, trường học…rất cao Trong khi đó

để đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng của xã hội cần một nguồn lực đầu tư rất lớn của tất cả các cấp các ngành.Quận Nam Từ Liêm là một trong những đô thị lõi, trung tâm hành chính, dịch vụ, thương mại của Thủ đô Hà Nội với quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh, có nhiều dự án đã và đang triển khai trong đó có nhiều dự án trọng điểm của Thành phố Về cơ bản, quận Nam Từ Liêm vị trí thuận lợi (gần các quận Cầu Giấy, Thanh Xuân là các quận đã phát triển, người dân có trình độ dân trí cao), nằm

ở gần trung tâm Thủ đô Hà Nội do đó hiện nay quận Nam Từ Liêm đang là quận có dân trí cao, tốc độ đô thị hóa nhanh

Trên địa bàn quận có nhiều khu đô thị hiện đại và các công trình có ý nghĩa chính trị, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và đô thị đã đi vào hoạt động ổn định và đang triển khai thực hiện: Khu đô thị tại phường Đại Mỗ, Mỹ Đình 1, Mỹ Đình 2, Mễ Trì; Khu liên hợp thể thao Quốc gia Mỹ Đình; Trung tâm Hội nghị Quốc gia; Bảo tàng Hà Nội; Trụ sở các cơ quan Trung ương: Bộ Ngoại giao, Bộ Tài nguyên và môi trường; các trung tâm thương mại lớn của Thủ đô: The Manor, The Garden, Keangnam đã đi vào hoạt động có hiệu quả; các trường Đại học, bệnh viện lớn: Đại học Hà Nội, Bệnh viện Thể thao là những khu vực phát triển, đông dân cư, mức độ

sử dụng năng lượng lớn

2.1.2 Hiện trạng sử dụng điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

Báo cáo tổng kết của Công Ty Điện Lực Nam Từ Liêm từ năm 2015 sản lượng điện tiêu thụ của quận Nam Từ Liêm tăng nhanh: sản lượng điện tiêu thụ của năm 2016

so với năm 2015 tăng 3,42%, năm 2017 tăng lên 6,15%, năm 2018 tăng lên 15,34%

Bảng 2.2: Sản lƣợng tiêu thụ điện từ năm 2015 đến tháng 6/2019

STT Năm Sản lƣợng điện tiêu

thụ ( triệu kWh)

Tổn thất (%)

Sản lƣợng tăng ( %)

(Nguồn: Báo cáo phòng Kinh Doanh – Công ty Điện Lực Nam Từ Liêm)

Với sự phát triển phụ tải tăng nhanh đặc biệt trong những năm gần đây Công ty Điện lực Nam Từ Liêm đã cố gắng đầu tư xây đựng các nguồn điện từ các trạm biến

áp 110kV để đảm bảo cung cấp điện phục vụ nhu cầu sử dụng trên địa bàn quận Nam

2.2 Khái quát thực trạng thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

2.2.1 Tình hình triển khai quy trình thực thi chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

2.2.1.1 Về hoạt động xây dựng văn bản, dự án, kế hoạch triển khai thực hiện chính sách tiết kiệm điện

Xác định tiết kiệm điện là một chương trình, chính sách đúng đắn và giảm các nguồn lực kinh tế đầu tư của Tập đoàn Điện Lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực

TP Hà Nội, Công ty Điện lực Nam Từ Liêm ngay từ khi được thành lập ngày 01/6/20115 đã làm việc với UBND quận Nam Từ Liêm, UBND các phường trên địa bàn quận tổ chức thực hiện nghiêm túc các chương trình tiết kiệm điện của EVN Hà Nội, hưởng ứng phong trào Giờ trái đất, chương trình tiết kiệm điện vì một hành tinh xanh… Để thực hiện các chương trình tiết kiệm điện Công ty Điện Lực Nam Từ Liêm đã xây dựng kế hoạch triển khai gồm kế hoạch tổ chức, điều hành, kế hoạch cung cấp các nguồn vật lực, kế hoạch thực hiện ngay sau khi có quyết định phê duyệt phương án và có kế hoạch đôn đốc quá trình thực hiện, đặc biệt là xây dựng nội quy, quy chế khen thưởng để động viên những nhân tố điển hình trong quá trình thực hiện chính sách TKĐ, trong đó công tác kiểm tra, đôn đốc và tổng kết, đánh giá rút kinh nghiệm được đặc biệt quan tâm và kịp thời điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp với tình hình thực tế, đảm bảo đạt được các yêu cầu đề ra

2.2.1.2 Về hoạt động tổ chức thực hiện văn bản, dự án, kế hoạch chính sách tiết kiệm điện

Trong những năm qua, UBND thành phố Hà Nội, các sở, ban ngành thành phố, UBND quận Nam Từ Liêm, EVN HANOI, Công ty Điện Lực Nam Từ Liêm ngoài thực hiện các công tác quản lý, chỉ đạo chung còn thực hiện công tác quản lý, chỉ đạo các ban ngành đoàn thể của quận, UBND các phường như sau:

- Tổ chức tuyên truyền, tọa đàm với người dân địa phương về công tác an toàn điện, tiết kiệm điện, sử dụng pin năng lượng mặt trời Thực hiện tuyên truyền tiết kiệm điện tại các trường tiểu học và trung học cơ sở trên địa bàn quận Nam Từ Liêm

- Các phòng, ban chuyên môn phối hợp cùng các phường không ngừng tổ chức các buổi tập huấn trao đổi, nâng cao kiến thức trong công tác tiết kiệm điện

- Không ngừng bám sát các chế độ, chính sách hiện hành trong công tác tiết kiệm điện

- Căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, thường xuyên có các đề xuất nhằm đẩy nhanh công tác tiết kiệm điện

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhân dân thực hiện theo chế độ, chính sách của Nhà nước

- Thường xuyên thanh kiểm tra công tác quản lý sử dụng điện, thực hiện chính sách tiết kiệm điện để giảm chi phí của các hộ dân trong sinh hoạt hàng ngày

- Các cán bộ cấp cơ sở thường xuyên tiếp xúc với nhân dân để lấy ý kiến của nhân dân về công tác tiết kiệm điện cũng như quản lý hoạt động tiết kiệm điện

2.2.1.3 Về hoạt động đánh giá, tổng kết rút kinh nghiệm thực hiện văn bản, dự

án, kế hoạch tiết kiệm điện

Xác định việc đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm là rất cần thiết; có thể đánh giá từng phần hay toàn bộ (sơ kết, tổng kết) hoặc đánh giá giữa kỳ Chính vì vậy, những năm qua công tác đánh giá rút kinh nghiệm chương trình chính sách tiết kiệm điện không được UBND các cấp đề cập đến trong những đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm Đánh giá thực hiện chính sách tiết kiệm điện chỉ được các Công ty Điện lực thông qua việc báo cáo đột xuất, báo cáo thường xuyên kết quả tổ chức thực hiện chính sách TKĐ và được EVN HANOI chỉ đạo các phòng ban nghiêm túc thực hiện, bao gồm đánh giá kết quả thực hiện các đối tượng thụ hưởng lợi trực tiếp và gián tiếp

từ chính sách và đánh giá công tác chỉ đạo điều hành của các cơ quan nhà nước trên

cơ sở kế hoạch được giao và những nội quy, quy chế

2.2.2 Thực trạng chủ thể tham gia thực hiện chính sách tiết kiệm điện trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

* Về công tác quản lý chung

Thực tế hiện nay, các đơn vị Bộ Công Thương, Sở Công Thương, UBND quận Nam Từ Liêm có chức năng kiểm soát công tác thực hiện chính sách tiết kiệm điện

đã tập trung kiểm soát, quản lý thực hiện tiết kiệm điện tuy nhiên việc này diễn ra không thường xuyên, không bám sát tình hình thực tế, không có kế hoạch kiểm tra

Ban chỉ đạo tiết kiệm điện thành phố: là cơ quan thường trực của thành phố, là đơn vị đầu mối chủ trì, phối hợp với chính quyền các cấp, các tổ chức được giao nhiệm vụ thực hiện chính sách Có phân công cán bộ phụ trách từng huyện, tuy nhiên cán bộ không thường xuyên đi cơ sở để nắm bắt cụ thể tình hình Không thường xuyên chỉ đạo UBND cấp quận, huyện xây dựng cụ thể kế hoạch, tiến độ chương trình tiết kiệm điện hàng năm trên địa bàn và kiểm tra việc thực hiện chính sách, trình

tự, thủ tục theo quy định của thành phố Ban hành các biểu mẫu kê khai, điều tra, xác nhận và bảng tổng hợp phương án không thống nhất trên địa bàn các quận, huyện, không sát với thực tế Chưa thực sự là đầu mối giúp UBND thành phố tiếp nhận các phản ánh, kiến nghị đề xuất của UBND cấp huyện và chủ đầu tư về những vướng mắc trong việc thực thi chính sách (những nội dung chưa được phân công cho các sở, ngành) để chủ trì hoặc phối hợp, đôn đốc các sở, ngành chuyên môn hướng dẫn hoặc trình UBND thành phố giải quyết theo thẩm quyền

Các chương trình chính sách tiết kiệm điện hiện chủ yếu do các đơn vị hoạt động điện lực ( EVN, EVN HANOI, PC Nam Từ Liêm…) thực hiện và triển khai chính sách Do vậy xảy ra tình trạng vừa “đá bóng” vừa “thổi còi”, các đơn vị hoạt động điện lực là doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn không có tiếng nói pháp lý để thực thi hết hiệu lực của chính sách

Sở tài chính - Sở Công Thương: Chủ trì cùng các ngành liên quan xác định tài chính, chương trình hành động chính sách để UBND quận Nam Từ Liêm trong áp dụng thực hiện chính sách tiết kiệm điện, tuy nhiên chương trình tiết kiệm điện chưa sát với thực tế Chưa có quy chuẩn, tiêu chuẩn, chương trình hành động cụ thể cho việc thực hiện chính sách

*Sự phân công, phối hợp giữa các ban ngành thuộc UBND quận trong việc thực hiện chính sách tiết kiệm điện

Ban chỉ đạo tuyên truyền TKĐ là cơ quan thường trực có nhiệm vụ kết nối các phòng, ban ngành thuộc quận trong việc thực hiện chương trình tiết kiệm điện Thông qua báo cáo của Ban chỉ đạo tuyên truyền TKĐ gửi đến các thành viên tuyên truyền TKĐ, các thành viên tham gia Hội đồng sẽ có ý kiến chỉ đạo về công tác chuyên môn cũng như việc thực hiện chính sách TKĐ Ý kiến của các phòng, ban sẽ được tổng hợp lại thành Biên bản sau đó sẽ được tổng hợp để

Hội đồng ban hành Thông báo kết luận Nội dung quản lý, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thực hiện đúng trách nhiệm căn cứ chức năng, nhiệm vụ nhằm đảm bảo tiến độ thực hiện công tác tuyên truyền đúng theo quy định của pháp luật và theo tiến

độ thực hiện đã được UBND thành phố quy định

Thực tế hiện nay, tiết kiệm điện một chương trình tuyên truyền liên quan tới chức năng, nhiệm vụ của nhiều phòng, ban chuyên môn của UBND quận Tổ công tác được thành lập giúp việc tuyên truyền TKĐ bao gồm thành viên của đơn vị trực tiếp làm nhiệm vụ tuyên truyền chính sách TKĐ, phòng Tài chính - kế hoạch, phòng Quản lý đô thị, phòng Văn hóa, Đài truyền thanh và một số thành viên thuộc UBND các phường, Công ty Điện Lực trên địa bàn, tuy nhiên khi tiến thực hiện chương trình