Ñeán chaân nuùi Soùc, moät mình moät ngöïa, traùng só leân ñænh nuùi, côûi giaùp saét boû laïi roài caû ngöôøi laãn ngöïa töø töø bay leân trôøi.. Thay baèng chæ töø: Ñaáy , ñoù.[r]
Trang 1NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o vÒ dù
giê víi líp chóng ta
h«m nayGi¸o viªn: NGUYỄN THỊ DIỄM
TRƯỜNG THCS NGUY N V N C ỄN VĂN CỪ ĂN CỪ Ừ
Trang 2TRƯỜNG THCS NGUY N V N C ỄN VĂN CỪ ĂN CỪ Ừ
T : NG V N Ổ: NGỮ VĂN Ữ VĂN ĂN CỪ
Trang 3Đọc câu văn sau và trả lời câu hỏi:
Những quyển sách này rất bổ ích.
a) Xác định thành phần chủ ngữ, vị ngữ?
b) Phân tích cấu tạo của chủ ngữ?
Những quyển sách này rất bổ ích.
?
(cụm danh từ)
Trang 4TUAÀN: 15
TIEÁT : 57 TIEÁT : 57 TUAÀN: 15
Trang 5
Khi thấy trên màn hình có biểu tượng
“Cây viết” thì các em viết bài.
Trang 6CHỈ TỪI/ Chỉ từ là gì?
Tuần: 15
Tiết : 57
Trang 81 Ngày xưa, có ông vua nọ sai một viên
quan đi dò la khắp nước tìm người tài
giỏi.Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu
quan cũng ra những câu đố oái ăm để hỏi
mọi người Đã mất nhiều công tìm kiếm
nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người nào thật lỗi lạc.
Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng kia , chợt thấy bên vệ đường có hai cha con nhà nọ đang làm ruộng
- ông vua nọ cánh đồng làng kia
- viên quan ấy cha con nhà nọ
Trang 9ôâng vua nọ
ôâng vua nọ viên quan ấy viên quan ấy
Trang 10cha con nhà nọ
Trang 11- ông vua nọ cánh đồng làng kia
- viên quan ấy cha con nhà nọ
Các từ : ấy, nọ, kia chỉ từ
Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự vật.
Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự vật.
Em hiểu thế nào là chỉ từ?
Trang 12→Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự vật.
Ví d : ụ:
CHỈ TỪI/ Ch t ỉ từ ừ là gì?
Tuần: 15
Tiết : 57
Trang 13- ơng vua / ơng vua
- viên quan / viên quan
- làng / làng
- nhà / nhà
Nghĩa chưa cụ thể
thi u tính ếu tính xác địnhnh.
Nghĩa cụ thể hơn, xác định
vị trí sự vật trong không gian.
2 So sánh các từ và cụm từ sau:
nọ kia
Trang 143 Hồi , ở Thanh Hóa có một người làm nghề đánh cá tên là Lê Thận Một đêm ,Thận thả lưới ở một bến vắng như thường lệ
( Sự tích Hồ Gươm )
ấy
nọ
Trang 15So sánh các cụm từ sau đây :
- hồi ấy / - viên quan ấy
- đêm nọ / - nhà nọ
*Giống nhau : Chỉ từ “ấy”, “nọ” cùng tr ỏ vào
Trang 17Chọn các từ sau:( )điền vào chỗ trống cho thích hợp
a/ Cấy cày vốn nghiệp nông gia
Ta trâu ai mà quản công
b/ Cô cắt cỏ bên sông
Có muốn ăn nhãn thì lồng sang
@ Bài tập nhanh
đây, kia, đấy, ấy, đấy, ây
CHÚC MỪNG BẠN !
Trang 18Tiết 57: Chỉ từ
Em hãy tìm những chỉ từ thích hợp để trả
lời cho câu hỏi “Em thích lẵng hoa nào?”
này, kia, đấy, đó, ấy,…
Trang 19I/ Ch t ỉ từ ừ là gì?
II/ Ho t ạt động của chỉ từ trong đấy,ộng của chỉ từ trong ng c a ch t trong ủa chỉ từ trong ỉ từ ừ câu:
CHỈ TỪ
→ Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự vật.
Ví dụ: Này, kia, ấy, nọ
→ Xác định vị trí sự vật trong không gian hoặc thời gian
* Ghi nh : sgk/ 137 ớ : sgk/ 137
Tuần: 15
Tiết : 57
Trang 20hai cha con nhà nọ
Pt T T ps
1.Một hôm, viên quan đi qua
, chợt thấy bên vệ đường có đang làm ruộng
hai cha con nhà nọ
làng kia
một cánh đồng
Làm phụ ngữ sau trong cụm danh từ.
một cánh đồng làng kia
Pt T T ps
Trang 212a/ Cuộc chống Mĩ cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ, hi sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn
Trang 222b/ Từ đấy nước ta chăm nghề trồng
trọt,chăn nuôi và có tục ngày Tết làm bánh chưng, bánh giầy.
//
TRn CN VN
Làm trạng ngữ
Trang 23Từ đấy nước ta chăm nghề trồng trọt,chăn nuôi và có tục ngày tết làm bánh chưng
- Phụ ngữ sau trong cụm danh từ.
- Chủ ngữ hoặc trạng ngữ trong câu.
- Phụ ngữ sau trong cụm danh từ.
- Chủ ngữ hoặc trạng ngữ trong câu.
Chỉ từ giữ nh ng chức vụ gì ? ững chức vụ gì ?
Trang 24CHỈ TỪ
I/ Chỉ từ là gì?
→ Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự vật
vd:
II/ Hoạt động của chỉ từ trong câu:
→ Xác định vị trí sự vật trong không gian hoặc thời gian
* Ghi nh 1: SGK/ 137 ớ : sgk/ 137
→ Làm phụ ngữ sau trong cụm danh từ
→ Làm chủ ngữ hoăïc trạng ngữ trong câu
Tuần: 15
Tiết : 57
Trang 25Xem đoạn phim và chú ý lời
tho i ạt động của chỉ từ trong
Anh kia liền giơ ngay vạt áo ra bảo:
- Từ lúc tơi mặc cái áo mới này, tơi chẳng thấy con l n ợn nào chạy qua đây cả!
Trang 26Tuần: 15 Tiết :
I/ Ch t ỉ từ ừ là gì:
→ Chỉ t : Là những từ dùng để trỏ vào sự vật ừ: Là những từ dùng để trỏ vào sự vật
→ Xác định vị trí sự vật trong không gian
hoặc thời gian
* Ghi nh 1: sgk/ 137 ớ : sgk/ 137
II / Ho t ạt động của chỉ từ trong đấy,ộng của chỉ từ trong ng c a ch t trong ủa chỉ từ trong ỉ từ ừ câu :
→ Làm phụ ngữ sau trong cụm danh từ.
→ Làm chủ ngữ hoăïc trạng ngữ trong câu
* Ghi nh 2 : sgk/ 138 ớ : sgk/ 137
Trang 28TiÕt 57: CH T Ỉ TỪ ỪIII/ LuyÖn tËp:
a) Vua cha xem qua mét l ît råi dõng l¹i tr íc chång b¸nh
cña Lang Liªu, rÊt võa ý, bÌn gäi lªn hái Lang Liªu ®em
giÊc méng gÆp thÇn ra kÓ l¹i Vua cha ngÉm nghÜ rÊt l©u råi chän hai thø b¸nh Êy ®em tÕ Trêi, §Êt cïng Tiªn v ¬ng.
(B¸nh ch ng, b¸nh giÇy)
Trang 29b) Đấy vàng, đây cũng đồng đen
Đấy hoa thiên lý, đây sen Tây Hồ.
Trang 30c) Nay ta đ a năm m ơi con xuống biển, nàng đ a năm m ơi
con lên núi chia nhau cai quản các ph ơng.
b đaỏy, ấy (1,2)
đây (1,2)
Xác định vị trí của sự vật trong không gian Làm chủ ngữ trong câu
c Nay Xác định vị trí của sự vật trong thời gian Làm trạng ngữ trong câu
Trang 31Bài tập 2: Thay các cụm từ in đậm bằng những chỉ từ thích hợp và giải thích vì
sao cần thay như vậy
a/ tráng sĩ đuổi đến chân núi Sóc (Sóc
Sơn) Đến chân núi Sóc , một mình một ngựa, tráng sĩ lên đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại rồi cả người lẫn ngựa từ từ bay lên trời.
b/ Người ta còn nói khi ngựa thét ra lửa, lửa đã thiêu cháy một làng, cho nên làng bị lửa
Cần viết như vậy để tránh lỗi lặp từ
Câu văn bớt cồng kềnh, nặng nề mà nhẹ nhàng, lưu lốt hơn.
a/ Giặc tan vỡ Đám tàn quân giẫm đạp lên
nhau chạy trốn, tráng sĩ đuổi đến chân núi
Sóc (Sóc Sơn) Đến đấy, một mình một ngựa, tráng sĩ lên đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa từ từ bay lên trời.
b/ Người ta còn nói khi ngựa thét ra lửa, lửa đã thiêu cháy một làng, cho nên làng đó về sau gọi là làng Cháy.
Trang 32Bài tập 3: Có thể thay các chỉ từ trong đoạn dưới đây bằng những từ hoặc cụm từ nào không? Rút ra nhận xét về tác dụng của chỉ từ.
Năm ấy đến lượt Lí Thông nộp mình Mẹ con hắn nghĩ kế lừa Thạch Sanh chết thay
Chiều hôm đó , chờ Thạch Sanh kiếm củi về,
Lí thông dọn một mâm rượu thịt ê hề mời ăn, rồi bảo:
- Đêm nay , đến phiên anh canh miếu thờ, ngặt
vì dở cất mẻ rượu, em chịu khó thay anh, đến
sáng thì về.
Trang 33Bài tập 3(sgk ,trang 139)
Trang 34Đáp án
* Chỉ từ “ấy”, “đó”, “nay”: có thể thay đổi chỗ cho
nhau hoặc thay bằng “đấy” nhưng không thể thay thế bằng bất kỳ từ hoặc cụm từ nào khác.
Vì : Văn bản Thạch Sanh thuộc thể loại truyện cổ
tích(đó là một trong những thể loại của truyện cổ dân gian) Truyện cổ dân gian: thời gian không cụ thể cho nên ta không thể xác định rõ được thời gian năm ấy là năm nào, hôm đó là hôm nào, đêm nay là đêm nào… như truyện hiện đại được.
*Nhận xét tác dụng của chỉ từ:
- Chỉ từ có vai trò quan trọng trong câu Vì chúng có thể chỉ ra sự vật, những thời điểm khó gọi thành tên, giúp người nghe, người đọc định vị được các sự vật, thời điểm ấy trong chuỗi sự vật hay dòng thời gian vô
Trang 35Bài tập thờm: Dựa vào hình ảnh, tìm những chỉ từ thích hợp
điền vào chỗ trống?
a Từ , oán nặng thù sâu, hàng năm Thuỷ Tinh làm m a gió, bão lụt đánh Sơn Tinh.
đó
Trang 37c Sau khi đánh đuổi giặc Minh, Lê Lợi đã trả thanh g ơm cho Rựa Vàng.
ấy
Trang 39ơ n c ơ i a o m ơ i l
1 Tên một vật dụng Thạch Sanh giúp công chúa khỏi câm?
2 Nhân vật nào là biểu t ợng cho của hiện t ợng lũ lụt hàng năm ở đồng bằng Bắc Bộ?
3 Từ còn thiếu trong bài ca dao là từ trong ô chữ thứ 3.
“ Tang tình tang ! Tính tình tang!
Bắt con kiến càng buộc ngang l ng”
4 Tên một nhân vật dũng sĩ trong chuyện cổ tích em đã đ ợc học?
5 Tên một câu truyện c ời phê phán những anh chàng hay khoe của?
Trang 40Bài tập thờm : Viết đoạn văn từ 2 đến 3 câu có chứa chỉ từ Với cỏc từ cho trước như sau:
a Mựa hố, cụng viờn Diờn Hồng
b Biển Hồ, PleiKu
c Trường THCS Nguyễn Văn Cừ, thầy trũ
Trang 41+ Mét c©u cã chØ tõ lµm phô ng÷ cña côm danh tõ.
- ChuÈn bÞ bµi: LuyÖn tËp kÓ chuyÖn t ëng t îng
- Lµm c¸c bµi tËp cßn l¹i trong s¸ch gi¸o khoa
Trang 42Bài học của chúng ta hôm nay tạm dừng tại đây Xin gửi tới các thầy
cô và các em lời chúc sức khoẻ,
hạnh phúc và thành đạt!
Xin chân thành cảm ơn!
Tiết học kết thúc