cæng tr­êng më ra ngµy gi¶ng tiõt 1 t«i ®i häc thanh tþnh i môc tiªu 1 kiõn thøc c¶m nhën ®­îc t©m tr¹ng håi hép c¶m gi¸c bì ngì cña nh©n vët “t«i” ë buæi tùu tr­êng ®çu tiªn trong ®êi thêy ®­îc n

KiÕn thøc: HS hiÓu ®îc b¶n chÊt ®éc ¸c, bé mÆt gi¶ nh©n gi¶ nghÜa cña thùc d©n Ph¸p qua viÖc dïng ngêi d©n c¸c xø thuéc ®Þa lµm vËt hi sinh cho quyÒn lîi cña m×nh trong c¸c cuéc chiÕn tr[r]

Ngày giảng: Tiết:1.

tôi đi học

(Thanh Tịnh )

I.Mục tiêu.

1 Kiến thức - Cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật

“Tôi” ở buổi tựu trờng đầu tiên trong đời

- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi đầy chất thơ, gợi d vị trữ tình man mác của ThanhTịnh

2 Kỹ năng - Rèn kỹ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức, biểu cảm, phân tích tâm

Trạng nhân vật

3 Thái độ - yêu thích văn học Liên tởng đến những kỉ niệm tựu trờng của bản

thân

II Chuẩn bị

- Giáo viên: sách giáo khoa, giáo án tài liệu tham khảo

- Học sinh Bài soạn , vở ghi

III.Tiến trình bài dạy.

1.ổn định tổ chức : (1phút) ………

2 Kiểm tra; (5phút)

? Kiểm tra vở bài soạn của HS

3 Bài mới.

Họat động1:.(1phút) Giới thiệu bài

Là học sinh ai cũng có lần đầu tiên

cắp sách tới trờng với bao điều bỡ

ngỡ vì mới lạ với thầy cô, bạn bè, lớp học

- Tại sao lớp 5 là lớp nhỏ nhất thời xa ?

?Văn bản đợc chia làm mấy phần, nội

dung chính của từng phần?

- Phần 1 Từ đầu đến tng bừng rộn rã:

Khơi nguồn nỗi nhớ

- Phần 2 Tiếp đến trên ngọn núi: Tâm

trạng và cảm giác của nhân vật tôi trên

đ-ờng cùng mẹ tựu trđ-ờng

I Đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục

- Phần 3 Tiếp đến trong các lớp: Tâm

trạng và cảm giác của tôi khi đứng giữa

sân trờng, khi nhìn mọi ngời, các bạn

- Phần 4 Tiếp đến chút nào hết: Tâm trạng

của tôi khi nghe giọi tên và rời mẹ vào lớp

học

- Phần 5 Còn lại: Tâm trạng của tôi khi

ngồi vào chỗ của mình và đón nhận tiết

? Nỗi nhớ của buổi tựu trờng của tôi

đợc khơi nguồn vào thời điểm nào ?

? Tìm những chi tiết gây ấn tợng với

tôi trong ngày đầu tiên đến trờng ?.

> Cảnh thiên nhiên, con ngời, trờng lớp,

đều có sự thay đổi lạ thờng.: con đờng

quen -> thấy lạ

? Em hãy lí giải tại sao nỗi nhớ buổi

tựu trờng lại đợc khơi nguồn từ thời

điểm đó?

-> Vì đó chính là sự liên tởng tơng

đồng , tự nhiên giữa hiện tại và quá

khứ của bản thân

? Tại sao tôi lại cảm thấy cảnh vật

thay đổi nh vậy?

-> Vì chính lòng nhân vật tôi đang có

sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học.

? Trớc sự thay đổi đó tôi có tâm trạng

nh thế nào?

? Em hãy phân tích giá trị biẻu cảm

của 4 từ láy tả cảm xúc đó?

-> Những từ láy đợc sử dụng để tả

tâm trạng, cảm xúc của tôi khi nhớ

lại kỉ niệm tựu trờng đó là những

cảm giác trong sáng nảy nở trong

-> Những cảm giác, kỷ niệm sâusắc trong sáng nảy nở trong lòng

trái ngợc nhau không ?

-> Không trái ngợc nhau mà gần

gũi, bổ sung cho nhau thể hiện cảm

xúc thực của tôi

4 Củng cố (3phút)

? Cảm nhận của em về tâm trạng nhân vật tôi ở đầu đoạn văn ?

5 Hớng đẫn về nhà.(1phút)

? Đọc, tìm hiểu tiếp văn bản trên

? Kể lại tâm trạng của em trong ngày đầu tiên đến trờng.(viết ra giấy)

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

………

………

………

………

………

………

Ngày giảng: Tiết 2

Tôi đi học (Tiếp) I Mục tiêu: 1.Kiến thức - Cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “Tôi” trong buổi tựu trờng đầu tiên trong đời học sinh -Tâm trạng của nhân vật tôi khi cùng mẹ tới trờng và tại sân trờng ở lớp học - Thấy đợc ngòi bút văn xuôi đầy chất thơ, gợi d vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh 2 Kỹ năng - Rèn kỹ năng đọc diễn cảm, phân tích nội tâm nhân vật. 3 Thái độ - yêu thích văn học Liên tởng đến những kỉ niệm tựu trờng của bản thân II Chuẩn bị : - Giáo viên : SGK, giáo án, tài liệu tham khảo - Học sinh: Soạn bài , vở ghi III.Tiến trình tổ chức dạy - học 1.ổn định tổ chức lớp : ( 1phút)

2 Kiểm tra bài cũ : (5phút)

? Khơi nguồn kỉ niệm của nhân vật tôi trong ngày tựu trờng đợc thể hiện nh thế nào?

Đáp án: -Thời điểm : Cuối thu ( Tháng 9 khai trờng)

-Thiên nhiên : Lá rụng nhiều, mây bàng bạc

- Cảnh sinh hoạt : Mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trờng

- Tâm trạng : nao nức, mơn man, tng bừng, rộn rã

-> Những cảm giác, kỷ niệm sâu sắc trong sáng nảy nở trong lòng

3 Bài mới

I Đọc, tìm hiểu chú thích, bố

Hoạt động 1 (30 phút) HDHS Tìm

hiểu văn bản

?Tâm trạng khi tôi trên con đờng

cùng mẹ tới trờng nh thế nào?

? Những chi tiết nào diễn tả tâm trạng

của tôi khi ở sân trờng ?

->Sự chuyển biến tâm trạng từ háo

hức hăm hở sang bỡ ngỡ là sự

chuyển biến hợp quy luật tâm lí trẻ

em

? Khi nghe ông đốc đọc bản danh

sách HS tâm trạng của tôi nh thế nào?

?Khi chuẩn bị bớc vào lớp học tâm

trạng của tôi nh thế nào?

? Tâm trạng và cảm xúc của tôi khi

b-ớc vào chỗ ngồi nh thế nào?

->Cảm giác nhận bừa chỗ ngồi, nhìn

ngời bạn mới cha quen là sự biến

đổi tự nhiên của tâm lí nhân vật

? Hình ảnh Một con chim liệng đến

đứng ben bờ cửa sổ , hót mấy tiếng

rụt rè rồi vỗ cánh bay cao gợi cho em

suy nghĩ gì?

-> Hình ảnh đó gợi nhớ, nhớ tiếc

những ngày trẻ thơ hoàn toàn chơi bời

tự do đã chấm dứt để bớc vào giai

đoạn mới trong cuộc đời

? Thái độ của ngời lớn đối với các em

nhỏ nh thế nào ?

->Các bậc phụ huynh chuẩn bị chu

đáo cho con em ở buổi tựu trờng đầu

tiên

-> Ông đốc là hình ảnh một ngời thầy

từ tốn bao dung, giàu tình thơng yêu

? Nhà trờng có vai trò nh thế nào

trong công tác giáo dục ?

2 Tâm trạng của Tôi trên con“ ”

đờng cùng mẹ tới trờng.

- Con đờng quen -> thấy lạ

3 Tâm trạng và cảm giác của Tôi khi đến tr

“ ” ờng, vào lớp học.

- Tâm trạng: lo sợ, bỡ ngỡ, ngậpngừng, e sợ

- Đã lúng túng lại càng lúng túnghơn hồi hộp chờ nghe tên mình

- Dúi đầu vào lòng mẹ nức nởkhóc

- Cảm giác cái gì cũng thấy lạ vàhay hay

- Các em nhỏ đợc quan tâm chăm sóc,chu đáo của mọi ngời

.

* Ghi nhớ : SGK( T 9)

III Luyện tập.

-> Miêu tả, tự sự, so sánh

? Gọi HS đọc ghi nhớ?

Hoạt động 2: ( 5phút) HDHS luyện

tập

?Em hãy chỉ ra các chi tiết so sánh đã

đợc sử dụng trong văn bản?

-> Những cảm giác trong sáng ấy nảy

nở trong lòng tôi nh mấy cành hoa tơi

mỉm cời gữa bầu trời quang đãng

-> Tôi không lội qua sông thả diều và

không đi ra đồng nô đùa nh thằng

Quý, nh thằng Sơn nữa

-> ý nghĩ ấy thoáng qua trong trí tôi

nhẹ nhàng nh một làn mây lớt ngang

trên ngọn núi

4 Củng cố (3 phút’)

? Tâm trạng và cảm giác của “Tôi” khi đến trờng, vào lớp học nh thế nào?

5 Hớng dẫn về nhà.(1 phút’)

? Làm bài tập 2 SGK- 9

? Tìm và học thuộc bài hát ”Đi học” của Bùi Đình Thảo?

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

………

………

………

………

………

………

Ngày giảng: 28.8.2008 Tiết 3. Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ I.Mục tiêu: 1.Kiến thức : Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ 2.Kỹ năng : rèn luyện t duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng 3.Thái độ : tìm hiểu và yêu thích Tiếng Việt. II.Chuẩn bị: - GV: SGK, SGV, phiếu học tập - HS : Soạn bài III.Tiến trình tổ chức dạy và học 1.ổn định tổ chức (1phút) 2.Kiểm tra bài cũ:(5phút)

? Kiểm tra bài soạn của học sinh.?

3.Bài mới:

Hoạt động 1.(18 phút) HDHS tìm

hiểu từ ngữ nghĩa rộng và từ ngữ

nghĩa hẹp

? GV treo bảng phụ viết sơ đồ mục I

SGK?

? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay

I.Từ ngữ nghĩa rộng-Từ ngữ nghĩa hẹp

-Nghĩa rộng: Từ động vật

hẹp hơn nghĩa của các từ thú, chim,

cá? Vì sao?

? Nghĩa của từ thú rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của các từ voi, hơu? Vì

sao?

? Nghĩa của từ chim rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của các từ tu hú, sáo? Vì

sao?

? Nghĩa của từ cá rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của các từ voi, hơu? Vì

sao?

? Vậy em hiểu cấp độ khái quát của

nghĩa từ ngữ là gì?

* Hoạt động nhóm(5 phút)

- GV giao nhiệm vụ: Tìm các từ ngữ có

phạm vi nghĩa hẹp hơn từ cây, cỏ, hoa và

từ ngữ cónghĩa rộng hơn ba từ đó?

- Các nhóm tập trung giải quyết vấn đề

- Đại diện nhóm trả lời

- HS nhận xét-> GV nhận xét

? Gọi HS đọc phần nghi nhớ?

Hoạt động 2.(17 phút) HDHS luyện

tập

? Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát

của ngghĩa từ ngữ trong mỗi nhóm từ

sau?

-> GV hớng dẫn HS làm bài tập

* Hoạt động nhóm:( 5phút)

- GV giao nhiệm vụ: Tìm các từ có

nghĩa đợc bao hàm trong phạm vi

nghĩa của mỗi từ ngữ có trong bài tập

e Từ amng bao hàm các từ xách,khiêng, gánh

5.Hớng dẫn về nhà: (1 phút)

? Học bài và làm bài tập 5?

? Soạn bài: tính thống nhất về chủ đề của văn bản?

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

………

………

………

………

………

………

Ngày giảng: 30.8.2008 Tiết 4 Tính thống nhất về chủ đề của văn bản I.Mục tiêu: 1.Kiến thức: HS hiểu đợc chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản - Biết đợc một số văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề 2.Kỹ năng: Vận dụng đợc kiến thức vào việc xây dựng các văn bản nói, viết đảm bảo tính thống nhất về chủ đề 3.Thái độ: Yêu thích các thể loại văn học. II.Chuẩn bị: - GV: SGV, SGK, phiếu học tập - HS: Bài soạn, đọc lại văn bản tôi đi học III.Tiến trình tổ chức dạy học: 1.ổn định tổ chức: ( 1 phút)

2.Kiểm tra bài cũ.(5 phút). ? Kiểm tra bài soạn của HS? 3 Bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung Hoạt động 1 (10 phút): HDHS tìm hiểu chủ đề của văn bản ? Gọi HS đọc lại văn bản tôi đi học? ? Tác giả nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc nào trong thời thơ ấu của mình? -> Kỉ niệm về ngày tựu trờng đầu tiên ? Sự hồi tởng ấy gợi lên ấn tợng gì trong lòng tác giả? -> ấn tỡng về trờng mới, thầy mới, bạn mới, với tâm trạng lo âu, ngỡ ngàng, quyến luyến

? Nội dung chủ đề văn bản tôi đi học là

gì?

-> Hồi tởng tâm trạng, cảm giác buổi đầu

tiên đến trờng của nhân vật tôi.

Hoạt động 2 : (10 phút) HDHS Tìm

hiểu tính thống nhất về chủ đề trong

văn bản

? Căn cứ vào đâu em biết văn bản tôi

đi học nói lên những kỉ niệm của tác

I.Chủ đề của văn bản.

* Ví dụ:

-Văn bản: Tôi đi học (Thanh Tịnh)

- Chủ đề của văn bản Tôi đi học là

tập trung hồi tởng tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ trong buổi

đầu tiên đến trờng của nhân vật

tôi.

II.Tính thống nhất về chủ đề trong văn bản.

giả trong buổi tựu trờng đầu tiên?

-> Nhan đề của văn bản cho ta biết

văn bản nói về việc Tôi đi học.

-> Đại từ Tôi, các từ ngữ biểu thị ý

nghĩa đi học đợc lặp đi lặp lại nhiều

lần

-> Các câu đều nhắc đến kỉ niệm của

buổi tựu trờng

? Tìm những từ ngữ chứng tỏ tâm

trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ in sâu

trong lòng của nhân vật Tôi suốt

cuộc đời?

-> Trên đờng đi học : Cảm nhận về

con đờng

+ Thay đổi hành vi: Thả diều-> đi

học, cố làm nh một học trò thực sự

-> Trên sân trờng: Cảm nhận về ngôi

ttrờng

+ Cảm giác bỡ ngỡ, lúng túng khi

xếp hàng vào lớp

-> Trong lớp học: Cảm thấy xa mẹ,

nhớ nhà

? Từ việc phân tích trên em hiểu thế

nào là tính thống nhất về chủ đề của

văn bản?

? Gọi HS đọc phần nghi nhớ?

Hoạt động3: (15 phút) HDHS luyện

tập

? Gọi HS đọc văn bản Rừng cọ quê

tôi?

? Văn bản trên viết về đối tợng nào

và và về vấn đề gì?

? Các đoạn văn đã trình bày đối tợng

và vấn đề theo một thứ tự nào?

? Nêu chủ đề của văn bản trên?

*Hoạt động nhóm: ( 5phút)

- GV giao nhiệm vụ: Thảo luận yêu

cầu của bài tập 2

- Các nhóm tập trung giải quyết vấn

đề

- Đại diện nhóm trả lời

- HS nhận xét -> GV nhận xét

- Các chi tiết, các câu trong văn bản đều tập trung khắc hoạ, tô đậm những cảm giác trong sáng nảy nở

trong lòng nhân vật tôi trong buổi

tựu trờng đầu tiên

*Ghi nhớ: SGK

III.Luyện tập.

1.Bài tập 1.

Văn bản: Rừng cọ quê tôi.

- Giới thiệu rừng cọ, tả cây cọ, tác dụng của cây cọ, tình cảm gắn bó với cây cọ

2.Bài tập 2.

- ý b và d sẽ làm cho bài viết lạc

đề

4.Củng cố.(3’)

- Tính thống nhất trong chủ đề của văn bản là nh thế nào ?

- Đọc lại phần ghi nhớ sgk

5.H ớng dẫn học bài ở nhà (2’)

- Làm bài tập 3/sgk Học ghi nhớ

- Chuẩn bị bài “Trong lòng mẹ”(Nguyên Hồng)

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

………

………

………

………

1.Kiến thức : HS hiểu đợc tình cảnh đáng thơng và nỗi đau tinh thần của nhân vật

chú bé Hồng, cảm nhận đợc tình yêu thơng mãnh liệt của chú bé Hồng đối với mẹ.Bớc đầu hiểu đợc văn hồi ký và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút NguyênHồng, thắm đợm chất trữ tình, lời văn tự truyện chân thành, giàu sức truyền cảm

2.Kỹ năng :Rèn kĩ năng phân tích nhân vật, khái quát đặc điểm tính cách nhân vật

qua lời nói, nét mặt, tâm trạng

3.Thái độ: yêu thích thể loại hồi ký và biểu cảm.

+ CH: Chủ đề của văn bản là gì ? Hãy nêu chủ đề của văn bản Tôi đi học của

Thanh Tịnh

Đáp án:- Chủ đề của văn bản là đối tợng, vấn đề chính mà văn bản biểu đạt

- Chủ đề của văn bản Tôi đi học tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ trong

buổi đầu đến trờng của nhân vật tôi

+ CH:Đoạn trích đợc chia làm mấy

phần? Nêu nội dung chính của từng

phần?

->Phần 1: Từ đầu đến ngời ta hỏi

(20 )’ I.Đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục.

1.Đọc.

2.Tìm hiểu chú thích.

*Tác giả: Nguyên Hồng (1918-1982),quê Nam Định

- Đợc truy tặng giải thởng Hồ Chí Minh

về văn học nghệ thuật năm 1996

*Tác phẩm: Trong lòng mẹ đợc trích trong hồi kí Những ngày thơ

ấu gồm 9 chơng và đoạn trích ở

ch-ơng IV của tác phẩm

3 Bố cục.

đến chứ => Cuộc đối thoại giữa

ghi lại những chuyện có thật đã xảy

ra trong cuộc đời một con ngời

th-ờng đó là tác giả

+ CH: Đoạn trích kể lại chuyện gì ?

-> Chuyện bé Hồng mồ côi cha, bị

-> Hai tiếng em bé đợc ngân dài,

biểu hiện sự săm soi, độc địa,của

héo cả tình máu mủ ruột rà trong xã

hội thực dân nửa phong kiến lúc bấy

+ Mày dại quá thăm em bé chứ

- Kể về tình cảnh túng quẫn , gầyguộc, rách rới, của mẹ bé Hồng -> Sự săm soi, độc địa, hành hạ,nhục mạ, xoáy vào nỗi đau của đứatrẻ

-> Giả dối, lạnh lùng, thâm hiểm,

độc ác của ngời cô

4.Củng cố (3 )’

- CH: Em hãy tìm những câu ca dao, những tác phẩm văn học nói lên thân phận ngời phụ nữ trong xã hội phong kiến ?

5 Hớng dẫn về nhà (1 )’

- Soạn phần còn lại?

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

………

………

………

………

………

………

Ngày giảng : 2009

Tiết 6 Trong lòng mẹ ( Tiếp) I Mục tiêu 1.Kiến thức : HS hiểu đợc tình cảnh đáng thơng và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận đợc tình yêu thơng mãnh liệt của chú bé Hồng đối với mẹ, tình mẫu tử thiêng liêng cao đẹp, khi đợc ở trong lòng mẹ,và trò truyện với mẹ 2.Kỹ năng : Bớc đầu hiểu đợc văn hồi ký và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút Nguyên Hồng, thắm đợm chất trữ tình, lời văn tự truyện chân thành, giàu sức truyền cảm 3.Thái độ: yêu thích thể loại hồi ký và biểu cảm. II Chuẩn bị

1 GV: SGK , SGV, tài liệu tham khảo 2 HS : Soạn bài. III Tiến trình tổ chức dạy và học 1.ổn định tổ chức: (1 )’ 8 B

2.Kiểm tra bài cũ ( 5’)

- CH: Bà cô của bé Hồng là ngời có bản chất nh thế nào? Bà cô của bé Hồng đại diện cho lớp ngời nào trong xã hội phong kiến xa?

Đáp án: - Bà là ngời có bản chất giả dối, lạnh lùng, thâm hiểm, độc ác

- Bà đại diện cho lớp ngời sống tàn nhẫn, khô héo cả tình máu mủ ruột rà trong xã hội thực dân nửa phong kiến lúc bấy giờ

3.Bài mới.

Hoạt động 1: HDHS tìm hiểu văn

bản

+ CH: Khi ngời cô gọi đến bên cời

hỏi : “Hồng muốn vào Thanh Hoá

chơi với mẹ mày không ? bé Hồng

đã trả lời ngời cô nh thế nào ?

+ CH: Bé Hồng có muốn đi thăm mẹ

không ?

+ CH: Tại sao bé Hồng lại trả lời nh

vậy ?

-> Nhận ra tâm địa của ngời cô

không thực lòng.

(30 )’ I.Đọc tìm hiểu chú thích.

II.Tìm hiểu văn bản.

1.Nhân vật ngời cô.

2.Nhân vật bé Hồng.

a.Tâm trạng của bé Hồng khi trò chuyện với ngời cô.

- Cháu không muốn vào

-> Bé Hồng đã nhận ra tâm địa độc

ác của ngời cô

-> Thể hiện sự kìm nén nỗi đau xót,

tức tởi đang dâng lên trong lòng bé

Hồng.

+ CH: Qua đó ta thấy tâm trạng của

bé Hồng nh thế nào?

+ CH: Những biểu hiện đó cho ta biết đợc

điều gì về tình cảm của bé Hồng với mẹ ?

- Gọi HS đọc đoạn : Nhng đến ngày sa

-> Cảm giác sung sớng của đứa con

khi ở trong lòng mẹ đợc diễn tả bằng

cảm hứng cùng những rung động vô

cùng tinh tế , nó tạo ra một không

gian của ánh sáng, màu sắc, của

h-ơng thơm vừa lạ lùng vừa gần gũi,.

Nó là hình ảnh về một thế giới đang

bừng nở, hồi sinh

+ CH: Qua đó em thấy tình cảm của

bé Hồng nh thế nào đối với mẹ ?

+ CH: Nêu nghệ thuật của truyện ?

-> Miêu tả, so sánh, kể

- Gọi HS đọc ghi nhớ ? (5 )’

-Rớt nớc mắt-Lòng thắt lại-Khoé mắt cay cay

-Nớc mắt dòng dòng

-Cời dài trong tiếng khóc

-Cổ họng đã nghẹn ứ khóc không ratiếng

-Những cổ tục cho kỳ nát vụnmới thôi

->Thể hiện tâm trạng đau đớn, uất

ức đến tột cùng của bé Hồng.Qua

đó thể hiện tình cảm của bé Hồngvới mẹ tha thiết, mãnh liệt

b.Khi gặp mẹ và trong lòng mẹ

* Khi gặp mẹ:

- Chạy, bối rối, vội vã, lập cập

- Tiếng gọi mợ ơi ! mợ ơi !mợ ơi !

=> Cuống quýt, mừng tủi, xót xa,

đau đớn, hi vọng, thể hiện sự khátkhao tình mẹ của đứa trẻ mồ côi

* Trong lòng mẹ

- Đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vàocánh tay, áp mặt vào bầu sữanóng

-> Cảm giác ấm áp, mơn man

- Tấm lòng khát khao, mong ớc

đ-ợc gặp mẹ

- Niềm sung sớng, hạnh phúc tột

đỉnh của đứa con xa mẹ, nay đợcthoả nguyện

Hoạt động 2 HDHS luyện tập.

+ CH: Em hãy tìm ra những nét

chung nhất trong hai văn bản Tôi đi

học và Trong lòng mẹ?

-> Nhân vật- ngời kể chuyện để ở

ngôi thứ nhất: xng tôi.

-> Tình huống chuyện phù hợp, đặc

sắc, điển hình, có điều kiện bộc lộ

tâm trạng cảm xúc.

-> Kết hợp khéo léo, nhuần nhuyễn

giữa kể, tả, và thể hiện cảm xúc.

-> Những so sánh mới mẻ, hay, hấp

dẫn.

* Ghi nhớ: SGK.( T 21)

III.Luyện tập.

4.Củng cố: (3 )’

- CH: Em hiểu thế nào là hồi kí?

-> Hồi kí là một thể của kí, ở đó ngời viết kể lại những chuyện, những điều chính mình đã trải qua, đã chứng kiến

5.Hớng dẫn về nhà.(1 )’

- Tìm những nét riêng trong hai văn bản Tôi đi học và Trong lòng mẹ?

- Soạn bài trờng từ vựng

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

………

………

………

………

………

………

Ngày giảng: 2009

Tiết 7 Trờng từ vựng I.Mục tiêu 1.Kiến thức HS hiểu thế nào là trờng từ vựng, biết xác lập các trờng từ vựng đơn giản - Hiểu đợc mối liên quan giữa các trờng từ vựng với các hiện tợng ngôn ngữ đã học nh đồng nghĩa, trái nghĩa, ẩn dụ, hoán dụ, nhân hoá…giúp ích cho viẹc học văn và làm văn 2.Kỹ năng Rèn luyện kĩ năng lập trờng từ vựng và sử dụng trờng từ vựng trong khi nói, viết 3.Thái độ: Có thái độ ngghiêm túc khi học Tiếng Việt. II.Chuẩn bi 1 GV: SGV, SGK, phiếu học tập 2 HS: Soạn bài III.Tiến trình tổ chức dạy và học 1.ổn định tổ chức: (1’)8B

2.Kiểm tra bài cũ (5 )’ CH: Tâm trạng của bé Hồng khi ở trong lòng mẹ? Đáp án : - Đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay, áp mặt vào bầu sữa nóng

-> Cảm giác ấm áp, mơn man

- Tấm lòng khát khao, mong ớc đợc gặp mẹ

- Niềm sung sớng, hạnh phúc tột đỉnh của đứa con xa mẹ, nay đợc thoả nguyện

3.Bài mới:

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

Hoạt động1 Thế nào là trờng từ

vựng?

- Gọi HS đọc ví dụ SGK (T 21)?

* Hoạt động nhóm:

- Giáo viên giao nhiệm vụ : Các từ in

đậm trong đoạn trích có nét chung

nhau không ? Tại sao?

+ CH: Do hiện tợng nhiều nghĩa, một

từ có thể thuộc nhiều trờng từ vựng

khác nhau không? Cho ví dụ?

- GV giao nhiệm vụ: Hãy đặt tên

tr-ờng từ vựng cho mỗi dãy từ có trong

(20 )’5’

* Ví dụ b

- Một trờng từ vựng có thể baogồm những từ khác biệt nhau về từloại

* Ví dụ c

- Do hiện tợng nhiều nghĩa một từ

có thể thuộc nhiều trờng từ vựngkhác nhau

bài tập 2?

- Các nhóm tập trung giải quyết vấn

đề

- Đại diện nhóm trả lời

- HS nhận xét -> GV nhận xét

+ CH: Xếp các từ có trong bài tập 4

vào đúng trờng từ vựng?

- Thính giác: Tai, nghe, điếc, rõ,

thính

4.Củng cố (3 )’ - CH: Trờng từ vựng là gì ? Khi sử dụng trờng từ vựng cần lu ý những điều gì ? 5.Hớng dẫn về nhà.(1 )’ - Làm bài tập 3,6 SGK? - Soạn bài: Bố cục của văn bản? * Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy. ………

………

………

………

………

………

Ngày giảng:18.9.2008 Tiết 8 Bố cục của văn bản I.Mục tiêu 1.Kiến thức HS nắm đợc bố cục của văn bản, đặc biệt là cách sắp xếp nội dung trong phần thân bài - Biết xây dung bố cục văn bản mạch lạc phù hợp với đối tợng và nhận thức của ng-ời đọc 2.Kỹ năng: Rèn kĩ năng xây dựng bố cục văn bản trong khi nói, viết 3.Thái độ: Có ý thức nghiêm túc trong học tập. II.Chuẩn bị - GV: SGV,SGK, phiêú học tập - HS: Soạn bài III.Tiến trình tổ chức dạy - học 1.ổn định tổ chức:(1 phút) 2.Kiểm tra bài cũ:(5 phút)

.? Thế nào là trờng từ vựng ? Cho ví dụ?

Đáp án : Trờng từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa

3.Bài mới

Hoạt động 1.(10 phút)

? Gọi HS đọc văn bản Ngời thầy đạo

cao đức trọng?

? Văn bản có thể chia làm mấy

phần?

I.Bố cục văn bản.

* văn bản: Ngời thầy đạo cao đức trọng.

-> Luôn gắn bó chặt chẽ với nhau,

phần trớc là tiền đề cho phần sau,

còn phần sau là sự tiếp nối phần trớc

niệm về buổi tựu trờng đầu tiên và

theo thứ tự thời gian: Cảm xúc trên

đờng đến trờng, khi bớc vào lớp

học

? Hãy chỉ ra những diễn biến tâm

trạng bé Hồng trong phần thân bài?

Hoạt động nhóm(5 phút)

- GV giao nhiệm vụ: Nêu trình tự khi

miêu tả ngời, vật, con vật, phong

? Hãy cho biết cách sắp xếp các sự

việc thể hiện chủ đề Ngời thầy đạo

cao đức trong?.

? Từ các bài tập trên hãy cho biết

cách sắp xếp nội dung phần thân bài?

->Văn bản thờng có bố cục ba phần:

Mở bài, thân bài, kết bài

-> Nội dung phần thân bài thờng

đ-ợc sắp xếp mạch lạc theo kiểu bài và

ý đồ giao tiếp của ngời viết

- Mở bài: Nêu chủ đề của văn bản

- Thân bài: Trình bày khía cạnh củavăn bản

- Kết bài: Tổng kết chủ đề của vănbản

-Các phần trong văn bản đều tậptrung làm rõ chủ đề của văn bản là

Ngời thầy đạo cao đức trọng.

II.cách sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản.

* Văn bản: Tôi đi học.

* Văn bản Trong lòng mẹ.

- Tình cảm và thái độ

+ Tình cảm: Thơng mẹ sâu sắc.+ Thái độ: Căm ghét những kẻ nóixấu mẹ

- Niềm vui hồn nhiên khi đợc ởtrong lòng mẹ

* Trình tự miêu tả

- Tả ngời, vật, con vật

+ Không gian: Từ xa đến gần hoặcngơch lại

+ Thời gian: Quả khứ- hiện tại

- Tả phong cảnh

+Không gian rộng- hẹp, gần – xa,cao- thấp

+ Ngoại cảnh đến cảm xúc hoặcngợc lại

* Văn bản Ngời thầy đạo cao đức trong.

? Gọi HS đọc phần ghi nhớ ?

Hoạt động3 (10 phút )

Hoạt động nhóm(5 phút)

- GV giao nhiệm vụ: Phân tích cách

trình bày ý trong các đoạn trích sau?

- Nhiệm vụ: HS tập trung giải quyết

vấn đề

- Đại diện nhóm trả lời

- HS nhận xét-> GV nhận xét

? GV hớng dẫn HS làm bài tập 3 ->

Gọi HS lên bảng làm bài tập-> HS

nhận xét _ GV nhận xét?

b.Theo thứ tự thời gian : về chiều lúc hoàng hôn

c Hai luận cứ đợc sắp xếp theo tầm quan trọng của chúng đối với luận

điểm cần chứng minh

2.bài 3/27

a.sắp xếp theo trình tự sau 2-1-3 b.Nên giải thích nghĩa đen của cả câu tục ngữ sau đó đi giải thích nghĩa bóng câu tục ngữ đó

4 Củng cố(3phút)

? Nêu bố cục của văn bản 3 nhiệm vụ của từng phần trong văn bản?

5.Hớng dẫn về nhà (1 phút)

? Lập dàn bài cho bài tập 3

? Soạn bài : Tức nớc vỡ bờ?

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

………

………

………

………

………

………

Ngày giảng: 18.9.2008 Tiết 9. Tức nớc vỡ bờ. ( Ngô Tất Tố) I.Mục tiêu. 1.Kiến thức Qua đoạn trích thấy đợc bộ mặt tàn các bất nhân của chế độ đơng thời và cảnh đau thơng của ngời nông đân cùng khổ trong xã hội ấy Cảm nhận đợc cái quy luật của hiện thực : có áp bức có đấu tranh, thấy đợc vể đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời phụ nữ nông dân - Thấy đợc những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả 2.Kĩ năng: Rèn kĩ năng phân tích nhân vật qua đối thoại,cử chỉ,hành động 3.Thái độ Thể hiện tình yêu , sự cảm phục đối với ngời phụ nữ dám đứng lên chống lại sự bất công II.chuẩn bị. - GV: SGK,SGV, tác phẩm Tắt đèn. - HS: Soạn bài III.Tiến trình tổ chức dạy - học 1.ổn định tổ chức: (1phút): 2.Kiểm tra bài cũ : ( 5 phút)

? Thế nào là bố cục của văn bản?

Đáp án: Phần ghi nhớ SGK ( T 25)

3 Bài mới.

Hoạt động 1:( 15 phút) HDHS đọc, tìm

hiểu chú thích, bố cục

? GV hơnmgs dẫn đọc -> đọc mẫu -> gọi

I.Đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục.

1 Đọc

lão hàng xóm tốt bụng lại sang hỏi thăm,

an ủi Chị Dậu chăm sóc anh Dậu

-> Phần 2: Còn lại: Cuộc đối mặt với bọn

cai lệ- ngời nhà lí trởng Chị Dậu vùng lên

-> Vụ thuế đang thời điểm gay gắt nhất

chị Dậu lúc này làm sao bảo vệ đợc chồng

trong tình thế nguy ngập ấy

-Tìm những chi tiết miêu tả hành

động ,thái độ của cai lệ ? Công việc của cai

lệ ?

? Bon cai lê đi thu thuế với những dụng cụ

gì ?dùng để làm gì ?

? Ngôn ngữ và hành động của bọn cai lệ

đ-ợc tác giả miêu tả nh thế nào?

? Qua những chi tiết trên em thấy cai lệ là

ngời nh thế nào?

-> Là kẻ vô danh không chút tình ngời đó

là hiện thân đầy đủ, rõ rệt nhất của cái nhà

nớc bất nhân lúc bấy giờ.

?Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ?

-> Miêu tả

2.Tìm hiểu chú thích

* Tác giả Ngô Tất Tố ( 1893- 1954)Lộc Hà- Từ Sơn – Bắc Ninh (ĐôngAnh- Hà Nội.) là một nhà văn hiệnthực xuất sắc

- Ông đợc truy tặng giải thởng HồChí Minh về văn học nghệ thuật

* Tác phẩm: Tất đèn là tác phẩmtiêu biểu nhất của Ngô Tát Tố Đoạntrích Tức nớc vỡ bờ đợc trích trongchơng XVIII của tác phẩm

-Hành động: Sầm ập tiến vào, trợnngợc hai mắt, giật phắt cái thừng,sầm sập chạy tới, bịch mấy bịch, tát

đánh bốp, sấn đến, nhảy vào -> Tính cách hung bạo dã thú củatên tay sai chuyên nghiệp Là kẻtáng tận lơng tâm, mất hết nhântính

*Ngời nhà Lí trởng :-Cời mỉa mai, không dám hành hạanh Dậu vì sợ bị ăn vạ

? Tên ngời nhà lí trởng đợc tác giả miêu tả

có những hành động nh thế nào ?

? Qua đó em thấy tên ngời nhà lí trởng có

điểm gì giống và khác nhau với tên cai lệ ?

? Khi cai lệ cha đến chị quan tâm nhất điều

gì ?

-> Chị lo lắng cho chồng và nấu cháo, thổi

cho cháo nguội

?Khi cai lệ đến bớc đầu chị có hành động

và thái độ nh thế nào ?

-> Ban đầu chị van xin tha thiết

? Hãy phân tích sự thay đổi cách xng hô

của chị Dậu ?

-> Lúc đầu chị nhẫn nhục chịu đựng-> Sau

đó chị đã quát lại bằng lời lẽ thách thức

báo hiệu hành động bạo lực tất yếu sẽ xảy

của ngời phụ nữ bị áp bức

? Thái độ của tác giả trong đoạn trích nh

thế nào ?

-> Tác giả đồng cảm, trân trọng và đứng về

phía ngời nông dân lao động mà tố cáo tội

ác của giai cấp thống trị

2.Chị Dậu và tinh thần phản kháng Tức n

“ ớc vỡ bờ ”-Quạt cho cháo nguội -Ngồi xem chồng ăn có ngon miệngkhông

=>Chị rất quan tâm và yêu thơngchồng

- Hành động: Túm cổ cai lệ ấn dúi

ra cửa, Túm tóc tên ngời nhà lí ởng

tr > Đó là sức mạnh của lòng cămhờn , tình yêu thơng chồng con

? Soạn bài “Xây dựng đoạn văn trong văn bản”

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

………

………

………

………

………

Ngày giảng: 20.9.2008 Tiết 10

Xây dựng đoạn văn trong văn bản.

I.Mục tiêu.

1.Kiến thức Học sinh hiểu khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ

giữa các câu trong đoạn văn và cách trình bày nội dung đoạn văn

2.Kỹ năng Viết đợc các đoạn văn mạch lạc đủ sức làm sáng tỏ một nội dung nhất

? Nêu nội dung chính của đoạn trích Tức nớc vỡ bờ?

?Vậy em hiểu đoạn văn là gì ?

-> Đoạn văn là đơn vị trên câu, có vai trò

quan trọng trong việc tạo lập văn bản

Hoạt động 2 (15 phút ) HDHS tìm hiểu từ

ngữ và câu trong đoạn văn

? Tìm các từ ngữ có tác dụng duy trì đối

t-ợng trong đoạn văn?

-> Đoạn 1: Ngô Tất Tố ( ông, nhà văn)

-> Đoạn 2: Tắt đèn ( Tác phẩm)

? Đọc đoạn thứ hai của văn bản và tìm câu

then chốt của đoạn văn?

-> Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu nhất của

? Vậy em hiểu từ ngữ chủ đề và câu chủ

I.Thế nào là đoạn văn.

* Đọc văn bản: Ngô Tất Tố và tácphẩm Tắt đèn

? Văn bản có thể chia làm mấy ý? Mỗi ý

đợc diễn đạt bằng mấy đoạn văn?

* Hoạt động nhóm(5 phút)

- GV giao nhiệm vụ: Phân tích cách trình

bày nội dung trong các đoạn văn ở bài tập

- Câu chủ đề là câu thờng có vai trò địnhhớng về nội dung cho cả đoạn văn

2 Cách trình bày nội dung đoạn văn.

a Văn bản: Ngô Tất Tố và tác phẩmTắt đèn

b.Câu chủ đề: Các tế bào của lá cây

có chứa nhiều lục lạp

- Câu chủ đề nằm ở đầu câu

- Trình bày theo cách song hành.-Trình bày theo cách diễn dịch -Trình bày theo cách quy nạp

? Ôn tập lí thuyết văn tự sự chuẩn bị viết bài tập làmvăn số1?

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

………

………

1.Kiến thức : Giúp hs ôn lại cách viết bài văn tự sự, chú ý tả ngời, kể việc kể những

cảm xúc trong tâm hồn mình

2.Kỹ năng : Luyện viết bài văn và đoạn văn.

3.Thái độ : Vận dụng kiến thức và kỹ năng xây dựng đoạn văn để viết bài.

? Kiểm tra việc chuẩn bị vở viết văn của học sinh?

- Xác định đúng yêu cầu của đề : Kể lại những kỷ niệm về ngày đầu tiên đi học

2 Nội dung bài viết -đủ 3 phần

- Cảnh vật và mọi ngời xung quanh đối với bản thân cũng nh đối với bạn bè ?

- Kỷ niệm đáng nhớ nhất là gì ? vì sao ?

- Tình cảm đối với thầy cô và bạn bè ?

c Kết bài:

- Suy nghĩ tâm trạng của bản thân trong ngày đến trờng đầu tiên.

–Thái độ đối với ngành giáo dục nối chung của bản thân hiện nay

- Vai trò trách nhiệm của nhà trờng đối với mỗi con ngời

4 Củng cố (2phút)

? GV thu bài về nhà chấm

5.Hớng dẫn về nhà (1phút)

? Ôn phần văn tự sự , luyện viết văn ở nhà?

? Soạn bài : Lão Hạc ?

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

1.Kiến thức : Học sinh thấy đợc tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của

nhân vật lão Hạc, qua đó tìm hiểu thêm về số phận đáng thơng và vẻ đẹp tâm hồn

đáng trọng của ngời nông dân Việt nam trớc cách mạng tháng tám

-Bớc đầu hiểu đợc nghệ thuật viết truyện ngắn đặc sắc của tác giả : khắc hoạ nhânvật với chiều sâu tâm lí, cách kể chuyện tự nhiên, đan xen nhiều giọng điệu, kếthợp hài hoà giữa tự sự, trữ tình và triết lí

2.Kỹ năng : Rèn kỹ năng tìm hiểu và phân tích nhân vật qua ngôn ngữ đối thoại,

1.Giáo viên : Bài soạn + sgk + tài liệu tham khảo

2.Học sinh : Đọc tìm hiểu bài + soạn theo câu hỏi sgk

III.Tiến trình tổ chức dạy và học

1.ổn định tổ chức: ( 1 phút) 2.Kiểm tra bài cũ (5 phút)

? Phân tích diễn biến tâm trạng của chị Dậu qua đoạn trích “Tức nớc vỡ bờ “NgôTất Tố

Đáp án : Lúc đầu chị gọi ông xng cháu (dới hàng)->cãi lí->gọi ông xng tôi (ngang

? Đoạn trích đợc chia làm mấy phần?

Nội dung của từng phần?

-> Phần1: Từ đầu -> Thế nào rồi cũng

xong: Lão Hạc sang nhà ông giáo kể

chuyện bán chó và nhờ ông giáo hai việc

- Phần 2: Tiếp-> Lão với tôi uống rợu:

- Đợc truy tặng giải thởng Hồ ChíMinh về văn học nghệ thuật năm1996

* Tác phẩm: Lão Hạc là một truyệnngắn xuất sắc viết về ngời nông dâncủa tác giả

3.Bố cục.

Cuộc sống của lão Hạc sau đó, thái độ

của Binh T và ông giáo khi biết việc lão

?Lão Hạc có hoàn cảnh nh thế nào?

? Qua đó em thấy Lão Hạc có hoàn cảnh

sống nh thế nào ?

? Vì sao lão lại phải bán con chó Vàng ?

? Qua đó ta thấy hoàn cảnh của lão Hạc

? Sau khi bán chó tâm trang lão hạc đợc

thể hiện qua những chi tiết nào?

? Vì sao lão Hạc lại có tâm trạng nh vậy?

-> Vì Lão chót lừa một con chó, bán đi

kỷ vật của con, ngời bạn duy nhất của

- Vợ chết

- Lão không có tiền cới vợ cho con,con bỏ đi làm phu đồn diền cao su

- Chỉ có con chó vàng làm bạn.( Kỉvật của đứa con trai để lại)

->Nghèo khổ, vất vả, cô đơn

b.Lão Hạc với con chó

* Nguyên nhân của việc bán chó.

- Lão bị ốm nặng kéo dài, sức khoẻyếu, không có việc làm

- Bão phá sạch hoa màu trong vờn

- Tiền hết, giá gạo ngày càng cao, cậuvàng ăn khoẻ

-> Tình cảnh túng quẫn ngày càng đedoạ lão

*Khi có ý định bán

-Ngập ngừng, đắn đo, phân vân

-Gọi cậu vàng, tắm, bắt giận, cho ăn

vào bát, lão ăn gì chia cho nó ăncùng

->Rất yêu quý con chó, coi nó nh đứacon cầu tự

xa, thơng tiếc đang oà vỡ trong lònglão Hạc

- Lão Hạc là một con ngời tình nghĩathuỷ chung, có lòng thơng con sâusắc, trung thực, nhân hậu

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

1.Kiến thức : Học sinh thấy đợc tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của

nhân vật lão Hạc, qua đó tìm hiểu thêm về số phận đáng thơng và vẻ đẹp tâm hồn

đáng trọng của ngời nông dân Việt Nam trớc cách mạng tháng tám

-Thấy đợc lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao (Thể hiện chủ yếu quanhân vật Ông Giáo) thơng cảm đến xót xa và thật sự trân trọng đối với ngời nôngdân nghèo khổ

-Bớc đầu hiểu đợc nghệ thuật viết truyện ngắn đặc sắc của tác giả: Khắc hoạ nhânvật với chiều sâu tâm lí, cách kể chuyện tự nhiên, đan xen nhiều giọng điệu, kếthợp hài hoà giữa tự sự, trữ tình và triết lí

2.Kỹ năng : Rèn kỹ năng tìm hiểu và phân tích nhân vật qua ngôn ngữ đối thoại,

? Nguyên nhân nào dẫn đến việc lão Hạc bánn chó Khi bán chó rồi lão Hạc có tâmtrạng nh thế nào?

Đáp án: * Nguyên nhân của việc bán chó.

- Lão bị ốm nặng kéo dài, sức khoẻ yếu, không có việc làm

- Bão phá sạch hoa màu trong vờn

- Tiền hết, giá gạo ngày càng cao, cậu vàng ăn khoẻ

-> Tình cảnh túng quẫn ngày càng đe doạ lão

3.Bài mới:

Hoạt động 1: (20) HDHS tìm hiểu văn

bản

? Chi tiết nào trong truyện cho ta thấy con trai

Lão Hạc là một ngời có hiếu với cha?

-> Nghe lời bố, khi đi còn đa tiền cho cha ăn

quà

? Tình cảm của lão Hạc đối với con ra sao ? Tìm

những chi tiết nói lên điều đó ?

-> Thơng con lắm, chỉ còn biết khóc, lão rơm

rớm nớc mắt, không tiêu một su của cậu con

trai tiêu lắm chết nó, dành vờn cho con, lão chịu

chết

? Vậy lão Hạc là ngời cha nh thế nào ?

? Nguyên nhân nào dẫn đến cái chết của lão

-> Lão sang nhà Binh T xin bả chó nói rối là

đánh bả con cho nhà bên sang nhà lão và lão

chết bằng bả chó

? Tác giả miêu tả cái chết của lão ra sao ?

? Cái chết của Lão Hạc nói lên điều gì?

? Qua cái chết của Lão Hạc ta thấy lão là một con

ngời nh thế nào ?

? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?

? Vợ ông giáo và Binh T có nhận xét nh thế nào

đối với Lão Hạc, họ có a Lão Hạc không ?

-> Hai ngời này họ có quan điểm sống khác với

? Điều nổi bật nhất ở ông giáo là gì ?

? Khi nghe Binh T nói lão Hạc xin bả chó để

đánh bả chó ông giáo có suy nghĩ gì?

? Khi chứng kiến cái chết dữ dội của lão Hạc ông

giáo có suy nghĩ nh thế nào?

I Đọc, tìm hiểu chú thích, bố cục II.Tìm hiểu văn bản.

1.Nhân vật Lão Hạc 2.Tình cảm của lão Hạc đối vớicon trai

-Thơng con lắm

- Tâm trạng ăn năn, cảm giác mắc tộivì không cới nổi vợ cho con

-Dành vờn, tiền cho con

=>Một ngời cha nhân hậu, thơng conhết lòng vì con

3.Cái chết của Lão hạc

- Vật vã, tóc rũ rợi

- Aó quần sộc sệch -Hai mắt long sòng sọc-Tru tréo, bọt mép sùi ra-> Cái chết dữ dội đã tố cáo chế độtàn ác đẩy con ngời lơng thiện vàochỗ chết

- Là ngời có lòng tự trọng, nhân cáchcao thợng giàu lòng vị tha nhân ái,trung thực

=>Nghệ thuật : Miêu tả,kể

4.Nhân vật ông Giáo.

- Sự đồng cảm, xót xa yêu thơng lãoHạc

- Cảm thông nỗi đau khổ của ngời khác,trân trọng những phẩm chất tốt đẹp của ngờinông dân lơng thiện

-> Cái chết của lão Hạc khiến ông giáo giật mình

bới ông là ngời có nhân cách cao đẹp, đáng

th-ơng, đáng kính mà phải chịu cái chết vật vã, dữ

dội

? Diễn biến câu truyện đợc tác giả kể bằng

nhân vật nào ?

? Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ

thuật nào trong văn bản?

- Ngôi kể thứ nhất”Tôi”- gần gũi, chân thực

- Kết hợp kể , miêutả, hồi tởng kết hợp giữahiện thực với trữ tình

- Ngôn ngữ sinh động, ấn tợng , gợi cảm

? Học nội dung bài, tóm tắt văn bản?

? Soạn bài: Từ tợng hình từ tợng thanh.?

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

1.Kiến thức : Học sinh hiểu thế nào từ tợng thanh, từ tợng hình

2.Kỹ năng : Rèn kĩ năng sử dụng từ tợng thanh, từ tợng hình để tăng thêm tính

hình tợng, tính biểu cảm trong giao tiếp

3.Thái độ: Yêu thích tìm hiểu tiếng Việt

2.Kiểm tra bài cũ(5 phút)

? Tác giả miêu tả cái chết của lão Hạc nh thế nào? Cái chết của lão nói lên điều gì?

Đáp án:

- Vật vã, tóc rũ rợi

- Aó quần sộc sệch

- Hai mắt long sòng sọc

- Tru tréo, bọt mép sùi ra

-> Cái chết dữ dội đã tố cáo chế độ tàn ác đẩy con ngời lơng thiện vào chỗ chết

- Là ngời có lòng tự trọng, nhân cách cao thợng giàu lòng vị tha nhân ái, trungthực

gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thaí của sự

vật; Những từ nào mô tả âm thanh của tự

nhiên, của con ngời?

Anh Dậu uấn vai ngáp dài một tiếng Uể

oải, Chống tay xuống phản, anh vừa rên

vừa ngẩng đầu lên Run rẩy cất bát cháo,

anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và ngời

nhà lí trởng đã sầm sập tiến vào với

những roi song, tay thớc và dây thừng

- GV giao nhiện vụ: Phân biệt ý nghĩa

của các từ tợng thanh tả tiếng cời

- Nhiệm vụ: Các nhóm tập trung giải

- Từ tợng thanh : soàn soạt , bịch ,bốp

? Soạn bài: Liên kết các đoạn văn trong văn bản?

* Những lu ý, rút kinh nghiệm sau khi dạy.

2.Kỹ năng : Viết đợc các đoạn văn liên kết mạch lạc , chặt chẽ

3.Thái độ : Có hứng thú trong việc viết văn.

2.Kiểm tra bài cũ (5 phút)

? Thế nào là từ tợng thanh, từ tợng hình? Cho ví dụ?

trong ngày tựu trờng

-> Đoạn 2 Nêu cảm giác của nhân

vật tôi một lần ghé qua thăm trờng

trớc đây

? Gọi HS đọc đoạn văn ?

?Cụm từ trớc đó mấy hôm bổ xung ý

nghĩa gì cho đoạn văn thứ hai?

? Với cụm từ trên, hai đoạn văn đã

liên hệ với nhau nh thế nào?

I.Tác dụng của việc liên kết

1.Ví dụ 1

*.Nhận xét:

-Hai đoạn văn cùng viết về 1 ngôitrờng nhng thời điểm tả và phátbiểu cảm nghĩ không hợp lí (đánh

đồng thời gian hiện tại và quá khứ)nên sự liên kết giữa hai đoạn cònlỏng lẻo

? Cụm từ trớc đó mấy hôm là phơng

tiện liên kết đoạn Hãy cho biết tác

dụng của việc liên kết đoạn trong

văn bản?

-> Có dấu hiệu về ý nghĩa xác định

thời quá khứ của sự việcvà cảm

?Hai đoạn văn trên liệt kê hai khâu

của quá trình lĩnh hội và cảm thụ tác

? Phân tích mối quan hệ ý nghĩa

giữa hai đoạn văn?

? Tìm từ ngữ liên kết trong hai đoạn

văn đó?

? Hãy kể các phơng tiện liên kết

mang ý nghĩa tổng kết, khái quát?

? Gọi HS đọc ví dụ?

? Tìm câu liên kết gữa hai đoạn văn?

Tại sao câu đó lại có tác dụng liên

kết?

II.Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản.

1.Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn

* Ví dụ a

- Tìm hiểu và cảm thụ

-Từ ngữ liên kết: Sau khâu tìm hiểu

- Cuối cùng, sau nữa, một mặt, mặtkhác, thêm vào đó…

2.Dùng câu nối để liên kết các

đoạn văn

* Ví dụ

- ái dà, lại còn chuyện đi học nữacơ đấy

- Vì câu đó nối tiếp và phát triển ý

ở cụm từ bố đóng sách cho mà đi học trong đoạn văn trên.

? Vậy có mấy phơng tiện liên kết để

thể hiện quan hệ giữa các đoạn văn?

- GV giao nhiện vụ: Tìm các từ ngữ

có tác dụng liên kết đoạn văn và cho

biết chúng chỉ mối quan hệ ý nghĩa

tiện liên kết đoạn văn?

c Cũng -> Nối tiếp, liệt kê

trong giao tiếp

3.Thái độ: Sử dụng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội đúng lúc đúng chỗ

2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)

? Có mấy phơng tiện liên kết để thể hiện quan hệ giữa các đoạn văn? Đó là nhữngphơng tiện nào? Cho ví dụ?

Đáp án: Ghi nhớ SGK

3.Bài mới

Hoạt động 1:(8’) HDHS tìm hiểu từ ngữ I.Từ ngữ địa phơng

địa phơng.

? Gọi HS đọc ví dụ?

?Trong ba từ bắp, bẹ, ngô từ nào là từ địa

phơng, từ nào đợc dùng phổ biến trong

- GV giao nhiện vụ:

a Tại sao có chỗ dùng mẹ, có chỗ lại

dụng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội

? Khi sử dụng từ ngữ địa phơng hoặc biệt

ngữ xã hội, cần chú ý điều gì ? Tại sao

không nên quá lạm dụng từ ngữ địa

ph-ơng và biệt ngữ xã hội?

? Tại sao trong đoạn văn thơ sau đây tác

giả vẫn sử dụng từ ngữ địa phơng và biệt

ngữ xã hội ?

? Gọi HS đọc phần ghi nhớ?

Hoạt động 4(10phút)

* Hoạt động nhóm.( 5 phút)

- GV giao nhiện vụ: Tìm một số từ ngữ

địa phơng nơi em ở hoặc ở vùng khác mà

em biết Nêu từ ngữ toàn dân tơng ứng

- Nhiệm vụ: Các nhóm tập trung giải

quyết vấn đề

- Đại diện nhóm trả lời

- HS nhận xét-> GV nhận xét

? Tìm một số từ ngữ của tầng lớp HS

hoặc của tầng lớp xã hội khác mà em biết

và giải thích nghĩa của các từ ngữ đó?

1.Ví dụ 2.Nhận xét:

-Ngô-> Từ toàn dân-Bắp, bẹ-> Từ địa phơng

* Ghi nhớ: SGK( T 56)

II Biệt ngữ xã hội

1.Ví dụ 2.Nhận xét

- Tầng lớp HS,SV thờng dùng các từngữ này

*Ghi nhớ: SGK (T.57)

III.Sử dụng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội

-Phải chú ý đến đối tợng, hoàn cảnh,

và tình huống giao tiếp

- Tô đậm sắc thái địa phơng hoặctầng lớp xuất thân, tính cách nhânvật

* Ghi nhớ : SGK (T 58)

IV.Luyện tập

1.Bài tập 1.

2.Bài tập 2.

?Trong những trờng hợp giao tiếp sau,

tr-ờng hợp nào nên dùng từ ngữ địa phơng,

trờng hợp nào không nên dùng từ ngữ địa

- Nên dùng từ địa phơng : a

- Không nên dùng : b, c, d, e, g

4 Củng cố( 3 phút)

? Thế nào là biệt ngữ xã hội và từ ngữ địa phơng ?

? Lấy ví dụ về từ ngữ địa phơng và tìm từ ngữ toàn dân tơng ứng?

2 Kiểm tra bài cũ (5phút)

? Thế nào là từ địa phơng ? Biệt ngữ xã hội ? cho ví dụ ?

Đáp án : Ghi nhớ SGK.

3.Bài mới

Hoạt động 1:(15phút)

? Lan cha đọc chuyện Tấm cám nhờ em

kể lại cho nghe, em sẽ kể thế nào?

? Vậy theo em thế nào là tóm tắt văn bản

- GV giao nhiện vụ: Lựa chọn câu trả lời

đúng nhất, giải thích vì sao lại chọn câu

văn bản ấy ( về độ dài, lời văn, sự việc )?

? Em hãy cho biết các yêu cầu đối với

II.Cách tóm tắt văn bản tự sự

1.Những yêu cầu đối với văn bản tóm tắt.

* Ví dụ

- Văn bản Sơn Tinh –Thuỷ Tinh

- Dựa vào các nhân vật chính,sự việcchính của văn bản Sơn Tinh –ThuỷTinh

- Nguyên văn truyện dài hơn, số ợng các nhân vật và chi tiết trongtruyện nhiều hơn…

l-2 Các bớc tóm tắt văn bản

- Bớc 1 Đọc kỹ văn bản cần tóm tắt

- Bớc 2 Lựa chọn những sự việc chính,nhân vật chính

- Bớc 3 Sắp xếp cốt truyện tóm tắttheo một trình tự hợp lí

- Bớc 4 Viết bản tóm tắt bằng lời văn củamình

? Học bài, tập tóm tắt đoạn trích Tức nớc vỡ bờ?

? Soạn bài: Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự?

- GV giao nhiện vụ: Bản liệt kê trên đã

nêu đợc những sự việc tiêu biểu và các

nhân vật quan trọng của truyện Lão Hạc

cha? Nếu phải bổ sung thì sẽ nêu thêm

những gì? Hãy sắp xếp các sự việc đã nêu

-Sắp xếp theo trình tự

sau:b->a->d->c->g->e->i->h->k

Lão Hạc là một ngời nông dân nghèo,nhng có lòng tự trọng và rất giàu tìnhcảm Lão có một ngời con trai, mộtmảnh vờn và một con chó vàng Contrai lão đi đồn điền cao su, lão chỉ cònlại cậu vàng Vì muốn giữ lại mảnh v-

ờn cho con, lão đành phải bán conchó, mặc dù hết sức buồn bã, đau xót.Lão mang tất cả tiền dành dụm đợcgửi ông giáo, nhờ trông coi mảnh v-

ờn Cuộc sống mỗi ngày một khókhăn, lão kiếm đợc gì ăn nấy và từchối cả những gì ông giáo giúp Một

? Gọi HS đọc bài viết tóm tắt của mình ->

HS nhận xét -> GV nhận xét?

Hoạt động 2 (5phút)

? Nêu những sự việc tiêu biểu và các

nhân vật quan trọng trong đoạn trích Tức

nớc vỡ bờ?

? HS phát biểu ý kiến-> HS nhận xét->

Gv nhận xét?

Hoạt động 3.( 5phút)

? Có ý kiến cho rằng văn bản Tôi đi học

và Trong lòng mẹ rất khó tóm tắt em thấy

có đúng không? Giải thích vì sao?

hôm lão xin Binh T một ít bả chó, nói

là để giết con chó hay đến vờn nhàlão làm thịt và rủ Binh T cùng uống r-

ợu Ông giáo rất buồn khi nghe Binh

T kể chuyện ấy Nhng rồi lão bỗng

d-ng chết- cái chết thật dữ dội Cả làd-ngkhông hiểu vì sao lão chết, chỉ cóBinh T và ông giáo hiểu

2.Bài tập2.

- Nhân vật chính trong đoạn trích Tức nớc vỡ bờ là chị Dậu.

- sự việc tiêu biểu là: Chị Dậu chămsóc chồng bị ốm và đánh lại cai lệ ng-

ời nhà lí trởng để bảo vệ anh Dậu

3.Bài tập 3.

- Hai văn bản Tôi đi học và Trong lòng mẹ rất khó tóm tắt vì là hai tác

phẩm tự sự nhng giàu chất thơ, ít sựviệc(truyện ngắn trữ tình), các tác giảchủ yếu tập trung miêu tả cảm giác vànội tâm nhân vật nên rất khó tóm tắt

1.Kiến thức : Nắm vững hơn cách viết bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu

cảm

2.Kỹ năng: Rèn kỹ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý, diễn đạt

3.Thái độ : Học sinh thấy đợc những u điểm, nhợc điểm trong bài viết của mình từ

đó rút kinh nghiệm cho bài viết sau

? Gọi HS đọc đề bài-> GV chép đề bài

lên bảng?

? Đề bài yêu cầu viết theo thể loại nào?

? Nội dung yêu cầu tự sự vấn đề gì?

? Về kiến thức bài viết cần đạt những

? Bài viết đã đúng thể loại tự sự cha?

? Bố cục bài viết đã mạch lạc cha?

? Cách diễn đạt có trôi chảy và lô gích

không?

? Tự đánh giá bài viết của bản thân ở

mức độ nào: Gỏi, khá, trung bình, yếu,

kém?

? Giáo viên nhận xét những u điểm

trong bài làm của HS?

? Giáo viên nhận xét những nhợc điểm

trong bài làm của HS?

? Giáo viên lấy điểm vào sổ?

Kể lại những kỷ niệm ngày đầu tiên đihọc của em

* Lập dàn ý

II.Nhận xét.

1.u điểm:

- Đa số các em viết đúng thể loại văn tự sự

- Bài viết có những cảm xúc sâu sắc về

kỷ niệm lần đầu tiên đi học

- Lời văn rõ ràng, một số em trình bàysạch, đẹp

- Có bài viết không có dấu chấm , dấu phẩy,

- Một vài bài viết quá sơ sài: Trung, Tài

- Còn sai lỗi chính tả sai nhiều

-Chữ viết của một số em quá cẩu thả:Tiến, Vơng, Toan

Tiết 21

Cô bé bán diêm

(Trích) An-Đéc- Xen

I.Mục tiêu.

1.Kiến thức : HS cảm nhận đợc lòng thơng cảm sâu sắc của An- đéc-xen đối với em

bé bán diêm bất hạnh trong đêm giao thừa đợc kể lại bằng nghệ thuật truyện cổtích cảm động thấm thía

2.Kỹ năng: Rèn kĩ năng tóm tắt và phân tích bố cục văn bản tự sự, phân tích nhân

vật qua hành động và lời kể, phân tích tác dụng của biện pháp đối lập tơng phản

3.Thái độ : Giáo dục lòng thơng yêu con ngời và đặc biệt những ngời bất hạnh và

có hoàn cảnh éo le

3.Bài mới:

Hoạt động 1(1phút) Giới thiệu bài : Đan

Mạch là một đất nớc nhỏ thuộc khu vực

Bắc Âu ,diện tích chỉ bằng khoảng1/8 diện

* Tác phẩm

- Văn bản đợc trích trong truyện

ngắn Cô bé bán diêm.

? Văn bản đợc chia làm mấy phần? Nội

dung chính của từng phần?

-> Phần1: Từ đầu đến cứng đờ ra->Hoàn

cảnh của cô bé bán diêm

-> Phần 2: Tiếp đến về chầu thợng đế ->

Những lần quẹt diêm của cô bé bán diêm

( Có thể chia thành 5 đoạn nhỏ, mỗi lần

quẹt diêm là một đoạn.)

-> Phần 3: Còn lại -> Cái chết của cô bé

bán diêm

Hoạt động 3( 20 phút)

? Gọi HS đọc lại đoạn đầu?

? Cô bé bán diêm có hoàn cảnh nh t hế nào ?

->Em là cô bé thiếu thốn cả về vật chất lẫn

tinh thần

? Truyện đợc đặt vào thời gian và không

gian nh thế nào?

-> ở các nớc Bắc Âu nh Đan Mạch , vào

dịp này thời tiết rất lạnh, nhiệt độ có khi

âm vài chục độ, tuyết rơi dày đặc

? Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao

thừa đợc tác giả khắc hoạ bằng biện pháp

-> Chi tiết tơng phản cuối cùng trong đoạn

1 không chỉ làm nổi bật nỗi khổ về vật chất

mà cả sự mất mát chỗ dựa tinh thần của em

bé bây giờ, vì chỉ có bà là ngời thơng em

nhất nhng bà cũng đã mất rồi

-> Sự tơng phản đã gợi ra rất nhiều thơng

đời

- Nhà nghèo, sống chui rúc trong một xó tốităm

-Bố khó tính, em luôn bị nghenhững lời mắng nhiếc chửi rủa

- Em phải đi bán diêm để kiếmsống

- Truyện đợc đặt vào bối cảnh đêmgiao thừa, ngoài đờng phố rét, buốt

- Trời đông giá rét, tuyết rơi >< Cô

bé đầu trần, chân đất

- Ngoài đờng lạnh buốt và tối đen

>< Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực

4.Củng cố(3 phút)

? Em có cảm nhận gì về hình ảnh của cô bé bán diêm trong đêm giao thừa?

5.Hớng dẫn về nhà (1phút)

? Soạn phần còn lại văn bản cô bé bán diêm?

Ngày giảng:18.10.2008

Tiết 22

Cô bé bán diêm (Tiếp )

I.Mục tiêu

1.Kiến thức : HS cảm nhận đợc lòng thơng cảm sâu sắc của An- đéc-xen đối với em

bé bán diêm bất hạnh trong đêm giao thừa đợc kể lại bằng nghệ thuật truyện cổtích cảm động thấm thía

2.Kỹ năng: Rèn kĩ năng tóm tắt và phân tích bố cục văn bản tự sự, phân tích nhân

vật qua hành động và lời kể, phân tích tác dụng của biện pháp đối lập tơng phản

3.Thái độ : Giáo dục lòng thơng yêu con ngời và đặc biệt những ngời bất hạnh và

có hoàn cảnh éo le

? Nêu những chi tiết tơng phản trong đoạn 1 và tác dụng của những chi tiết ấy?

Đáp án:

- Trời đông giá rét, tuyết rơi >< Cô bé đầu trần, chân đất

- Ngoài đờng lạnh buốt và tối đen >< Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực ánh đèn

- Em bụng đói cả ngày cha ăn gì >< Trong phố sực nức mùi ngỗng quay

- Nơi em đang sống là một xó tối tăm >< Ngôi nhà xinh sắn có dây trờng xuân baoquanh năm xa

-> Làm nổi bật tình cảnh hết sức tội nghiệp của em bé

-> Sự tơng phản đã gợi ra rất nhiều thơng tâm, đồng cảm trong lòng ngời đọc

muốn một chút hơi ấm

? Tác giả đã mô tả em quẹt diêm mấy lần?

-> Em quẹt diêm 5 lần

? Tại sao tác giả lại dành phần lớn cho

việc mô tả em bé quẹt diêm ?

-> Em bé tội nghiệp khát khao hạnh

phúc, quẹt diêm để đón giao thừa và

mộng tởng

II Tìm hiểu văn bản.

1.Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa.

2.Thực tế và mộng tởng.

- Lần1: Lò sởi bằng sắt